Setja spurningamerki við Boeing flugflotann

Margvísleg áhrif af kyrrsetningunni á 737 Max vélunum frá Boeing, í kjölfar tveggja flugslysa, eru nú komin fram. Flugmenn hjá Southwest flugfélaginu spyrja sig af því hvers vegna er veðjað jafn mikið á Boeing og raun ber vitni.

Icelandair flugvél
Auglýsing

Í umfjöllun Seattle Times er vitnað til minn­is­blaðs frá fundi sam­taka flug­manna hjá Sout­hwest, þar sem spurn­inga­merki er sett við það að floti félags­ins sé alveg bund­inn við Boeing. Með kyrr­setn­ingu 737 Max véla er komin upp mikil áhætta í rekstri félags­ins, sem ekki er ljóst enn hvernig verður leystur að fullu. Auk þess gætir mik­illar óánægju hjá flug­mönnum fyrir slæma þjón­ustu frá Boeing, og ófull­nægj­andi upp­lýs­inga­gjaf­ar.

Flug­­slysin í Indónesíu, 29. októ­ber, og í Eþíóp­­íu, 13. mars síð­­ast­lið­inn, hafa dregið mik­inn dilk á eftir sér fyrir flug­­iðn­­að­inn sem ekki sér fyrir end­ann á enn­þá. Allir um borð í 737 Max vélum Lion Air og Ethi­opian Air­lines, sem hröp­uðu lét­ust. Sam­tals 346. 

Frum­n­ið­­ur­­stöður í rann­­sóknum á flug­­slys­unum benda til þess að galli hafi verið í hug­­bún­­aði í vél­un­um, sem teng­ist svo­­nefndu MCAS-­­kerfi, sem á að sporna gegn ofrisi.

Auglýsing

Flug­­­mála­yf­­ir­völd í Indónesíu kynntu frum­n­ið­­ur­­stöður - með fyr­ir­vara um að rann­­sókn væri ekki lokið - fyrr í mán­uð­in­um, og kom þá fram að flug­­­menn hefðu brugð­ist rétt við, og reynt að vinna gegn því að flug­­­vélin hefði tog­­ast nið­­ur. Allt kom fyrir ekki.

Air­bus, getur það ver­ið?

Flug­menn Sout­hwest eru sagðir á fundi hafa rætt um hvort það sé til­efni fyrir félagið að horfa annað eftir flug­vélum heldur en til Boeing, og þá einkum til Air­bus. 

Þó þetta virð­ist vera rök­rétt umræða, í ljósi stöð­unnar sem upp er kom­in, þá þykja þetta vera mikil tíð­indi, þar sem tryggð­ar­sam­band Sout­hwest við 737 vélar Boeing teygir sig aftur til 1971. Ef Sout­hwest færi að horfa annað en til Boeing eftir vél­um, þá gæti það haft keðju­verk­andi áhrif á flug­iðn­að­inn og aðra við­skipta­vini Boein­g. 

Boeing er í vanda vegna 737 Max vélanna.

Icelandair er eitt margra flug­fé­laga sem glímir við áhrifin af því að 737 Max vél­arnar hafa verið kyrr­settar og notkun á þeim bönn­uð, á meðan rann­sókn á flug­slys­unum stendur yfir. Félagið hefur þegar tekið 3 Max vélar úr umferð og hefur nú leigt þrjár vélar í stað­inn. 

Sam­­kvæmt upp­­­færðri flug­­á­ætlun Icelandair miðar hún við að Boeing 737 MAX flug­­­vélar félags­­ins verði kyrr­­settar til 16. júní næst­kom­andi. Það verður að koma í ljós, hvort kyrr­­setn­ing vél­anna mun falla úr gildi á þeim degi eða fyrr, en sú sviðs­­mynd er allt eins lík­­­leg að vél­­arnar verði kyrr­­settar leng­­ur. Vandi er um slíkt að spá, eins og fjallað var um í frétta­skýr­ingu á vef Kjarn­ans 11. apríl síð­ast­lið­inn.

Icelandair hefur veðjað á Max vél­arnar í sínu leiða­kerfi og hefur sagt að þegar allt er komið úr píp­unum hjá Boeing, til afhend­ingar hjá Icelanda­ir, þá verði Max vél­arnar 16 tals­ins og muni henta vél til að þjón­usta leiða­kerfið til Evr­ópu og Norð­ur­-Am­er­íku, eins og það er orðað á vef félags­ins.

Alvar­­leg­­ustu hlið­­ar­verk­­anir slysanna - fyrir utan dauðs­­föllin og áhrif á aðstand­endur þeirra sem lét­ust - er mikið högg í fram­­leiðslu hjá Boeing í Renton í útjaðri Seattle. Þar starfa um 80 þús­und starfs­menn.

Þegar mest var í fyrra, þá komu 57 vélar úr fram­­leiðslu­­kerfum Boeing í mán­uði þar sem Max vél­­arnar urðu til, en fram­­leiðslan er nú komin niður í 42. 

Ástæðan er bann við notkun á Max vél­unum og kyrr­­setn­ing þeirra, og óvissa um hvenær (og hvort) Max vél­­arnar geti kom­ist í notkun hjá flug­­­fé­lög­­um. 

Mikil áhrif á Ísland

Þessi vandi Boeing getur haft mikil áhrif á land eins og Ísland, sem fær 43 pró­sent af útflutn­ings­tekjum sínum frá ferða­þjón­ust­u. 

Sókn­ar­leikur hjá Icelanda­ir, sem kynntur var stjórn­völdum í aðdrag­anda falls WOW air, virð­ist ekki í kort­un­um, eins og mál standa nú. 

Frekar er mik­ill varn­ar­leikur framund­an, þar sem félagið mun þurfa á því að halda að ná að end­ur­nýja flot­ann með hag­kvæmum hætti, án þess að leiða­kerfið drag­ist saman eða þjón­usta félags­ins versni. 

Í versta falli verður tölu­verður sam­dráttur í þjón­ustu félags­ins, vegna þess hve vandi Boeing vegna kyrr­setn­ingar Max véla, er orð­inn umfangs­mik­ill. En það verður að koma í ljós hvernig tekst að greiða úr þess­ari stöð­u. 

Í lok árs í fyrra var eigið fé Icelandair 55 millj­arðar og skuldir félags­ins 110 millj­arð­ar. Und­an­farnir mán­uðir hafa verið félag­inu erf­iðir og tap­aði það 6,8 millj­örðum króna á síð­ustu þremur mán­uðum árs­ins í fyrra. Ljóst er að fyrstu mán­uðir árs­ins hafa einnig verið erf­ið­ir, en upp­gjör vegna þess tíma­bils hefur ekki verið kynnt enn. 

Mark­aðsvirði Icelandair er um 45 millj­arðar króna, en félagið lækk­aði um 2,65 pró­sent í dag. 

Mark­aðsvirði Boeing er 220 millj­arðar Banda­ríkja­dala, eða um 26 þús­und millj­arðar króna, en mark­aðsvirði Sout­hwest er 28,7 millj­arðar Banda­ríkja­dala, eða um 3.400 millj­arðar króna. Það er upp­hæð sem nemur um þre­földu mark­aðsvirði allra skráðra félaga á Íslandi.

Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
Efling kallar eftir ábendingum um vanefndir
Efling hefur fengið ábendingar um að fyrirtæki hafi brugðist við launahækkunum í nýjum kjarasamningi með því að taka af starfsfólki bónusa, aukagreiðslur og ýmis konar hlunnindi. Félagið kallar eftir frekari ábendingum frá félagsmönnum um slíkar aðgerðir.
Kjarninn 22. maí 2019
Katrín Jakobsdóttir
„Líkamar kvenna eru dregnir inn í pólitíska umræðu“
Forsætisráðherra segir að líkamar kvenna séu dregnir inn í pólitíska umræðu með hætti sem ætti að heyra sögunni til og grafið sé undan fyrri sigrum í baráttu kvenna fyrir yfirráðum yfir sínum eigin líkama.
Kjarninn 22. maí 2019
Ástráður Haraldsson
Ástráður meðal umsækjenda um stöðu landsréttardómara
Ástráður Haraldsson, héraðsdómari, er á meðal þeirra sem sóttu um lausa stöðu landsréttardómara, en umsóknarfrestur rann út síðastliðinn mánudag.
Kjarninn 22. maí 2019
Sigríður segist hafa rætt við regluvörð og formann bankaráðs
Sigríður Benediktsdóttir, sem situr í bankaráði Landsbankans, segir það ekki rétt að hún hafi sam­þykkt að sitja í nefnd sem metur hæfi umsækjenda um stöðu seðlabankastjóra án þess að bera það undir for­mann banka­ráðs eða reglu­vörð Landsbank­ans.
Kjarninn 22. maí 2019
Guðmundur Andri Thorsson
Guðmundur Andri: Málþóf fjandsamleg yfirtaka á Alþingi
Þingmaður Samfylkingarinnar hnýtir í Miðflokksmenn en hann telur að málþóf sé leið til þess að láta þingræðið ekki hafa sinn gang.
Kjarninn 22. maí 2019
Már Guðmundsson er seðlabankastjóri.
Seðlabankinn lækkar vexti um 0,5 prósentustig
Seðlabanki Íslands hefur lækkað vexti um 0,5 prósentustig í 4,0 prósent.
Kjarninn 22. maí 2019
Sturla Pálsson á meðal tveggja umsækjenda sem kvörtuðu yfir Sigríði
Tveir umsækjendur um stöðu seðlabankastjóra, sem skipað verður í fyrir miðjan næsta mánuð, hafa kvartað yfir setu Sigríðar Benediktsdóttur í hæfisnefnd sem metur umsækjendur.
Kjarninn 22. maí 2019
Facebook tekur auglýsingu Orkunnar okkar úr birtingu
Aðstoðarmaður Þórdísar Kolbrúnar Reykfjörð Gylfadóttur, segir að Facebook hafi bannað notkun á auglýsingum Orkunnar okkar.
Kjarninn 21. maí 2019
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar