Setja spurningamerki við Boeing flugflotann

Margvísleg áhrif af kyrrsetningunni á 737 Max vélunum frá Boeing, í kjölfar tveggja flugslysa, eru nú komin fram. Flugmenn hjá Southwest flugfélaginu spyrja sig af því hvers vegna er veðjað jafn mikið á Boeing og raun ber vitni.

Icelandair flugvél
Auglýsing

Í umfjöllun Seattle Times er vitnað til minn­is­blaðs frá fundi sam­taka flug­manna hjá Sout­hwest, þar sem spurn­inga­merki er sett við það að floti félags­ins sé alveg bund­inn við Boeing. Með kyrr­setn­ingu 737 Max véla er komin upp mikil áhætta í rekstri félags­ins, sem ekki er ljóst enn hvernig verður leystur að fullu. Auk þess gætir mik­illar óánægju hjá flug­mönnum fyrir slæma þjón­ustu frá Boeing, og ófull­nægj­andi upp­lýs­inga­gjaf­ar.

Flug­­slysin í Indónesíu, 29. októ­ber, og í Eþíóp­­íu, 13. mars síð­­ast­lið­inn, hafa dregið mik­inn dilk á eftir sér fyrir flug­­iðn­­að­inn sem ekki sér fyrir end­ann á enn­þá. Allir um borð í 737 Max vélum Lion Air og Ethi­opian Air­lines, sem hröp­uðu lét­ust. Sam­tals 346. 

Frum­n­ið­­ur­­stöður í rann­­sóknum á flug­­slys­unum benda til þess að galli hafi verið í hug­­bún­­aði í vél­un­um, sem teng­ist svo­­nefndu MCAS-­­kerfi, sem á að sporna gegn ofrisi.

Auglýsing

Flug­­­mála­yf­­ir­völd í Indónesíu kynntu frum­n­ið­­ur­­stöður - með fyr­ir­vara um að rann­­sókn væri ekki lokið - fyrr í mán­uð­in­um, og kom þá fram að flug­­­menn hefðu brugð­ist rétt við, og reynt að vinna gegn því að flug­­­vélin hefði tog­­ast nið­­ur. Allt kom fyrir ekki.

Air­bus, getur það ver­ið?

Flug­menn Sout­hwest eru sagðir á fundi hafa rætt um hvort það sé til­efni fyrir félagið að horfa annað eftir flug­vélum heldur en til Boeing, og þá einkum til Air­bus. 

Þó þetta virð­ist vera rök­rétt umræða, í ljósi stöð­unnar sem upp er kom­in, þá þykja þetta vera mikil tíð­indi, þar sem tryggð­ar­sam­band Sout­hwest við 737 vélar Boeing teygir sig aftur til 1971. Ef Sout­hwest færi að horfa annað en til Boeing eftir vél­um, þá gæti það haft keðju­verk­andi áhrif á flug­iðn­að­inn og aðra við­skipta­vini Boein­g. 

Boeing er í vanda vegna 737 Max vélanna.

Icelandair er eitt margra flug­fé­laga sem glímir við áhrifin af því að 737 Max vél­arnar hafa verið kyrr­settar og notkun á þeim bönn­uð, á meðan rann­sókn á flug­slys­unum stendur yfir. Félagið hefur þegar tekið 3 Max vélar úr umferð og hefur nú leigt þrjár vélar í stað­inn. 

Sam­­kvæmt upp­­­færðri flug­­á­ætlun Icelandair miðar hún við að Boeing 737 MAX flug­­­vélar félags­­ins verði kyrr­­settar til 16. júní næst­kom­andi. Það verður að koma í ljós, hvort kyrr­­setn­ing vél­anna mun falla úr gildi á þeim degi eða fyrr, en sú sviðs­­mynd er allt eins lík­­­leg að vél­­arnar verði kyrr­­settar leng­­ur. Vandi er um slíkt að spá, eins og fjallað var um í frétta­skýr­ingu á vef Kjarn­ans 11. apríl síð­ast­lið­inn.

Icelandair hefur veðjað á Max vél­arnar í sínu leiða­kerfi og hefur sagt að þegar allt er komið úr píp­unum hjá Boeing, til afhend­ingar hjá Icelanda­ir, þá verði Max vél­arnar 16 tals­ins og muni henta vél til að þjón­usta leiða­kerfið til Evr­ópu og Norð­ur­-Am­er­íku, eins og það er orðað á vef félags­ins.

Alvar­­leg­­ustu hlið­­ar­verk­­anir slysanna - fyrir utan dauðs­­föllin og áhrif á aðstand­endur þeirra sem lét­ust - er mikið högg í fram­­leiðslu hjá Boeing í Renton í útjaðri Seattle. Þar starfa um 80 þús­und starfs­menn.

Þegar mest var í fyrra, þá komu 57 vélar úr fram­­leiðslu­­kerfum Boeing í mán­uði þar sem Max vél­­arnar urðu til, en fram­­leiðslan er nú komin niður í 42. 

Ástæðan er bann við notkun á Max vél­unum og kyrr­­setn­ing þeirra, og óvissa um hvenær (og hvort) Max vél­­arnar geti kom­ist í notkun hjá flug­­­fé­lög­­um. 

Mikil áhrif á Ísland

Þessi vandi Boeing getur haft mikil áhrif á land eins og Ísland, sem fær 43 pró­sent af útflutn­ings­tekjum sínum frá ferða­þjón­ust­u. 

Sókn­ar­leikur hjá Icelanda­ir, sem kynntur var stjórn­völdum í aðdrag­anda falls WOW air, virð­ist ekki í kort­un­um, eins og mál standa nú. 

Frekar er mik­ill varn­ar­leikur framund­an, þar sem félagið mun þurfa á því að halda að ná að end­ur­nýja flot­ann með hag­kvæmum hætti, án þess að leiða­kerfið drag­ist saman eða þjón­usta félags­ins versni. 

Í versta falli verður tölu­verður sam­dráttur í þjón­ustu félags­ins, vegna þess hve vandi Boeing vegna kyrr­setn­ingar Max véla, er orð­inn umfangs­mik­ill. En það verður að koma í ljós hvernig tekst að greiða úr þess­ari stöð­u. 

Í lok árs í fyrra var eigið fé Icelandair 55 millj­arðar og skuldir félags­ins 110 millj­arð­ar. Und­an­farnir mán­uðir hafa verið félag­inu erf­iðir og tap­aði það 6,8 millj­örðum króna á síð­ustu þremur mán­uðum árs­ins í fyrra. Ljóst er að fyrstu mán­uðir árs­ins hafa einnig verið erf­ið­ir, en upp­gjör vegna þess tíma­bils hefur ekki verið kynnt enn. 

Mark­aðsvirði Icelandair er um 45 millj­arðar króna, en félagið lækk­aði um 2,65 pró­sent í dag. 

Mark­aðsvirði Boeing er 220 millj­arðar Banda­ríkja­dala, eða um 26 þús­und millj­arðar króna, en mark­aðsvirði Sout­hwest er 28,7 millj­arðar Banda­ríkja­dala, eða um 3.400 millj­arðar króna. Það er upp­hæð sem nemur um þre­földu mark­aðsvirði allra skráðra félaga á Íslandi.

Drónaárás skekur markaði um allan heim
Þegar olíuverð hækkar um 10 til 20 prósent yfir nótt þá myndast óhjákvæmilega skjálfti á mörkuðum. Hann náði til Íslands, og stóra spurningin er - hvað gerist næst, og hversu lengi verður framleiðsla Aramco í lamasessi?
Kjarninn 16. september 2019
Landsréttarmálið flutt í yfirdeild MDE 5. febrúar 2020
Ákveðið hefur verið hvaða dómarar muni sitja í yfirdeild Mannréttindadómstóls Evrópu þegar Landsréttarmálið svokallaða verður tekið þar fyrir snemma á næsta ári. Á meðal þeirra er Róbert Spanó, sem sat einnig í dómnum sem felldi áfellisdóm í mars.
Kjarninn 16. september 2019
Hallgrímur Hróðmarsson
Enn er von – Traust almennings til Alþingis mun aukast
Kjarninn 16. september 2019
Agnes M. Sigurðardóttir er biskup Íslands.
Óásættanlegt að þjóðkirkjuprestur hafi brotið á konum
Biskup Íslands og tveir vígslubiskupar hafa sent frá sé yfirlýsingu þar sem þau harma brot fyrrverandi sóknarprests gagnvart konum. Prestinum var meðal annars gefið að hafa sleikt eyrnasnepla konu sem vann með honum.
Kjarninn 16. september 2019
OECD vill að ríkið selja banka, létti á regluverki og setji á veggjöld
Lífskjör eru mikil á Íslandi og flestar breytur í efnahagslífi okkar eru jákvæðar. Hér ríkir jöfnuður og hagvöxtur sem sýni að það geti haldist í hendur. Ýmsar hættur eru þó til staðar og margt má laga. Þetta er mat OECD á íslensku efnahagslífi.
Kjarninn 16. september 2019
Kemur ekki til greina að gera starfslokasamning við Harald að svo stöddu
Ekki kemur til greina hjá dómsmálaráðherra að gera starfslokasamning við Harald Johannessen, ríkislögreglustjóra, að svo stöddu.
Kjarninn 16. september 2019
Hitler, Hekla og hindúismi: Nýaldarnasistinn Savitri Devi
Tungutak fasista er farið að sjást aftur. Savitri Devi er ein einkennilegasta persónan sem komið hefur fram í uppsprettu öfgahópa. Flosi Þorgeirsson, sagnfræðingur, hefur kynnt sér sögu hennar.
Kjarninn 16. september 2019
Níu manns sækja um stöðu í Seðlabanka Íslands
Níu manns hafa sótt um stöðu framkvæmdastjóra fjármálastöðugleikasviðs í Seðlabanka Íslands. Á meðal umsækjenda eru Ásdís Kristjánsdóttir, Guðrún Ögmundsdóttir og Bryndís Ásbjarnardóttir.
Kjarninn 16. september 2019
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar