Setja spurningamerki við Boeing flugflotann

Margvísleg áhrif af kyrrsetningunni á 737 Max vélunum frá Boeing, í kjölfar tveggja flugslysa, eru nú komin fram. Flugmenn hjá Southwest flugfélaginu spyrja sig af því hvers vegna er veðjað jafn mikið á Boeing og raun ber vitni.

Icelandair flugvél
Auglýsing

Í umfjöllun Seattle Times er vitnað til minn­is­blaðs frá fundi sam­taka flug­manna hjá Sout­hwest, þar sem spurn­inga­merki er sett við það að floti félags­ins sé alveg bund­inn við Boeing. Með kyrr­setn­ingu 737 Max véla er komin upp mikil áhætta í rekstri félags­ins, sem ekki er ljóst enn hvernig verður leystur að fullu. Auk þess gætir mik­illar óánægju hjá flug­mönnum fyrir slæma þjón­ustu frá Boeing, og ófull­nægj­andi upp­lýs­inga­gjaf­ar.

Flug­­slysin í Indónesíu, 29. októ­ber, og í Eþíóp­­íu, 13. mars síð­­ast­lið­inn, hafa dregið mik­inn dilk á eftir sér fyrir flug­­iðn­­að­inn sem ekki sér fyrir end­ann á enn­þá. Allir um borð í 737 Max vélum Lion Air og Ethi­opian Air­lines, sem hröp­uðu lét­ust. Sam­tals 346. 

Frum­n­ið­­ur­­stöður í rann­­sóknum á flug­­slys­unum benda til þess að galli hafi verið í hug­­bún­­aði í vél­un­um, sem teng­ist svo­­nefndu MCAS-­­kerfi, sem á að sporna gegn ofrisi.

Auglýsing

Flug­­­mála­yf­­ir­völd í Indónesíu kynntu frum­n­ið­­ur­­stöður - með fyr­ir­vara um að rann­­sókn væri ekki lokið - fyrr í mán­uð­in­um, og kom þá fram að flug­­­menn hefðu brugð­ist rétt við, og reynt að vinna gegn því að flug­­­vélin hefði tog­­ast nið­­ur. Allt kom fyrir ekki.

Air­bus, getur það ver­ið?

Flug­menn Sout­hwest eru sagðir á fundi hafa rætt um hvort það sé til­efni fyrir félagið að horfa annað eftir flug­vélum heldur en til Boeing, og þá einkum til Air­bus. 

Þó þetta virð­ist vera rök­rétt umræða, í ljósi stöð­unnar sem upp er kom­in, þá þykja þetta vera mikil tíð­indi, þar sem tryggð­ar­sam­band Sout­hwest við 737 vélar Boeing teygir sig aftur til 1971. Ef Sout­hwest færi að horfa annað en til Boeing eftir vél­um, þá gæti það haft keðju­verk­andi áhrif á flug­iðn­að­inn og aðra við­skipta­vini Boein­g. 

Boeing er í vanda vegna 737 Max vélanna.

Icelandair er eitt margra flug­fé­laga sem glímir við áhrifin af því að 737 Max vél­arnar hafa verið kyrr­settar og notkun á þeim bönn­uð, á meðan rann­sókn á flug­slys­unum stendur yfir. Félagið hefur þegar tekið 3 Max vélar úr umferð og hefur nú leigt þrjár vélar í stað­inn. 

Sam­­kvæmt upp­­­færðri flug­­á­ætlun Icelandair miðar hún við að Boeing 737 MAX flug­­­vélar félags­­ins verði kyrr­­settar til 16. júní næst­kom­andi. Það verður að koma í ljós, hvort kyrr­­setn­ing vél­anna mun falla úr gildi á þeim degi eða fyrr, en sú sviðs­­mynd er allt eins lík­­­leg að vél­­arnar verði kyrr­­settar leng­­ur. Vandi er um slíkt að spá, eins og fjallað var um í frétta­skýr­ingu á vef Kjarn­ans 11. apríl síð­ast­lið­inn.

Icelandair hefur veðjað á Max vél­arnar í sínu leiða­kerfi og hefur sagt að þegar allt er komið úr píp­unum hjá Boeing, til afhend­ingar hjá Icelanda­ir, þá verði Max vél­arnar 16 tals­ins og muni henta vél til að þjón­usta leiða­kerfið til Evr­ópu og Norð­ur­-Am­er­íku, eins og það er orðað á vef félags­ins.

Alvar­­leg­­ustu hlið­­ar­verk­­anir slysanna - fyrir utan dauðs­­föllin og áhrif á aðstand­endur þeirra sem lét­ust - er mikið högg í fram­­leiðslu hjá Boeing í Renton í útjaðri Seattle. Þar starfa um 80 þús­und starfs­menn.

Þegar mest var í fyrra, þá komu 57 vélar úr fram­­leiðslu­­kerfum Boeing í mán­uði þar sem Max vél­­arnar urðu til, en fram­­leiðslan er nú komin niður í 42. 

Ástæðan er bann við notkun á Max vél­unum og kyrr­­setn­ing þeirra, og óvissa um hvenær (og hvort) Max vél­­arnar geti kom­ist í notkun hjá flug­­­fé­lög­­um. 

Mikil áhrif á Ísland

Þessi vandi Boeing getur haft mikil áhrif á land eins og Ísland, sem fær 43 pró­sent af útflutn­ings­tekjum sínum frá ferða­þjón­ust­u. 

Sókn­ar­leikur hjá Icelanda­ir, sem kynntur var stjórn­völdum í aðdrag­anda falls WOW air, virð­ist ekki í kort­un­um, eins og mál standa nú. 

Frekar er mik­ill varn­ar­leikur framund­an, þar sem félagið mun þurfa á því að halda að ná að end­ur­nýja flot­ann með hag­kvæmum hætti, án þess að leiða­kerfið drag­ist saman eða þjón­usta félags­ins versni. 

Í versta falli verður tölu­verður sam­dráttur í þjón­ustu félags­ins, vegna þess hve vandi Boeing vegna kyrr­setn­ingar Max véla, er orð­inn umfangs­mik­ill. En það verður að koma í ljós hvernig tekst að greiða úr þess­ari stöð­u. 

Í lok árs í fyrra var eigið fé Icelandair 55 millj­arðar og skuldir félags­ins 110 millj­arð­ar. Und­an­farnir mán­uðir hafa verið félag­inu erf­iðir og tap­aði það 6,8 millj­örðum króna á síð­ustu þremur mán­uðum árs­ins í fyrra. Ljóst er að fyrstu mán­uðir árs­ins hafa einnig verið erf­ið­ir, en upp­gjör vegna þess tíma­bils hefur ekki verið kynnt enn. 

Mark­aðsvirði Icelandair er um 45 millj­arðar króna, en félagið lækk­aði um 2,65 pró­sent í dag. 

Mark­aðsvirði Boeing er 220 millj­arðar Banda­ríkja­dala, eða um 26 þús­und millj­arðar króna, en mark­aðsvirði Sout­hwest er 28,7 millj­arðar Banda­ríkja­dala, eða um 3.400 millj­arðar króna. Það er upp­hæð sem nemur um þre­földu mark­aðsvirði allra skráðra félaga á Íslandi.

Skora á Almenna innheimtu ehf. að hætta innheimtu á ólöglegum lánum
Fyrir liggur að vextir á smálánum eru margfalt hærri en heimilt er samkvæmt lögum, en þrátt fyrir það eru lántakendur enn krafðir um endurgreiðslu á ólöglegum vöxtum af innheimtufyrirtækinu Almenn innheimta ehf..
Kjarninn 19. júlí 2019
Birna Lárusdóttir
Viljum við fara aftur á byrjunarreit?
Kjarninn 19. júlí 2019
Húsavík á kortið í alþjóðlegu strandhreinsunarátaki
Húsavík heimsækja árlega yfir 100 þúsund ferðamenn í þeim tilgangi að skoða hvali. Ferðaþjónustufyrirtæki á svæðinu sameinuðust í átaki í að hreins strandlengjuna, og vel tókst til.
Kjarninn 19. júlí 2019
Sjálfstæðisflokkur ekki mælst minni frá hruni – Miðjan í andstöðunni nú stærri en stjórnin
Fylgi Sjálfstæðisflokksins hefur ekki mælst lægra frá hruni, samanlagt fylgi ríkisstjórnarflokkanna hefur ekki mælst lægra á kjörtímabilinu og frjálslynda miðjublokkin er nú stærri en ríkisstjórnin.
Kjarninn 19. júlí 2019
Fylgi Miðflokks hærra en Vinstri grænna
Fylgi Miðflokksins eykst verulega á milli mánaða og mælist nú 14,4 prósent. Fylgi flokksins mælist nú hærra en bæði Vinstri grænna og Samfylkingarinnar.
Kjarninn 19. júlí 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Apple Pay og Enski Boltinn í boði fyrir alla
Kjarninn 19. júlí 2019
Þota ALC flogin til Evrópu
Bandaríska flugleigufélagið ALC hefur átt í deilum við Isavia um þotuna. Isavia vildi kyrrsetja vélina til að tryggja greiðslur upp í tveggja milljarða króna skuldir WOW air.
Kjarninn 19. júlí 2019
Friðrik Sophusson, stjórnarformaður Íslandsbanka og Brynjólfur Bjarnason, stjórnarformaður Arion banka.
Segir sameiningu Arion banka og Íslandsbanka geta borgað sig
Brynjólfur Bjarnason og Friðrik Sophusson, stjórnarformenn Íslandsbanka og Arion banka, telja að skoða ætti sameiningu bankanna ef slíkt myndi skila auknu hagræði og betri rekstri.
Kjarninn 19. júlí 2019
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar