Setja spurningamerki við Boeing flugflotann

Margvísleg áhrif af kyrrsetningunni á 737 Max vélunum frá Boeing, í kjölfar tveggja flugslysa, eru nú komin fram. Flugmenn hjá Southwest flugfélaginu spyrja sig af því hvers vegna er veðjað jafn mikið á Boeing og raun ber vitni.

Icelandair flugvél
Auglýsing

Í umfjöllun Seattle Times er vitnað til minn­is­blaðs frá fundi sam­taka flug­manna hjá Sout­hwest, þar sem spurn­inga­merki er sett við það að floti félags­ins sé alveg bund­inn við Boeing. Með kyrr­setn­ingu 737 Max véla er komin upp mikil áhætta í rekstri félags­ins, sem ekki er ljóst enn hvernig verður leystur að fullu. Auk þess gætir mik­illar óánægju hjá flug­mönnum fyrir slæma þjón­ustu frá Boeing, og ófull­nægj­andi upp­lýs­inga­gjaf­ar.

Flug­­slysin í Indónesíu, 29. októ­ber, og í Eþíóp­­íu, 13. mars síð­­ast­lið­inn, hafa dregið mik­inn dilk á eftir sér fyrir flug­­iðn­­að­inn sem ekki sér fyrir end­ann á enn­þá. Allir um borð í 737 Max vélum Lion Air og Ethi­opian Air­lines, sem hröp­uðu lét­ust. Sam­tals 346. 

Frum­n­ið­­ur­­stöður í rann­­sóknum á flug­­slys­unum benda til þess að galli hafi verið í hug­­bún­­aði í vél­un­um, sem teng­ist svo­­nefndu MCAS-­­kerfi, sem á að sporna gegn ofrisi.

Auglýsing

Flug­­­mála­yf­­ir­völd í Indónesíu kynntu frum­n­ið­­ur­­stöður - með fyr­ir­vara um að rann­­sókn væri ekki lokið - fyrr í mán­uð­in­um, og kom þá fram að flug­­­menn hefðu brugð­ist rétt við, og reynt að vinna gegn því að flug­­­vélin hefði tog­­ast nið­­ur. Allt kom fyrir ekki.

Air­bus, getur það ver­ið?

Flug­menn Sout­hwest eru sagðir á fundi hafa rætt um hvort það sé til­efni fyrir félagið að horfa annað eftir flug­vélum heldur en til Boeing, og þá einkum til Air­bus. 

Þó þetta virð­ist vera rök­rétt umræða, í ljósi stöð­unnar sem upp er kom­in, þá þykja þetta vera mikil tíð­indi, þar sem tryggð­ar­sam­band Sout­hwest við 737 vélar Boeing teygir sig aftur til 1971. Ef Sout­hwest færi að horfa annað en til Boeing eftir vél­um, þá gæti það haft keðju­verk­andi áhrif á flug­iðn­að­inn og aðra við­skipta­vini Boein­g. 

Boeing er í vanda vegna 737 Max vélanna.

Icelandair er eitt margra flug­fé­laga sem glímir við áhrifin af því að 737 Max vél­arnar hafa verið kyrr­settar og notkun á þeim bönn­uð, á meðan rann­sókn á flug­slys­unum stendur yfir. Félagið hefur þegar tekið 3 Max vélar úr umferð og hefur nú leigt þrjár vélar í stað­inn. 

Sam­­kvæmt upp­­­færðri flug­­á­ætlun Icelandair miðar hún við að Boeing 737 MAX flug­­­vélar félags­­ins verði kyrr­­settar til 16. júní næst­kom­andi. Það verður að koma í ljós, hvort kyrr­­setn­ing vél­anna mun falla úr gildi á þeim degi eða fyrr, en sú sviðs­­mynd er allt eins lík­­­leg að vél­­arnar verði kyrr­­settar leng­­ur. Vandi er um slíkt að spá, eins og fjallað var um í frétta­skýr­ingu á vef Kjarn­ans 11. apríl síð­ast­lið­inn.

Icelandair hefur veðjað á Max vél­arnar í sínu leiða­kerfi og hefur sagt að þegar allt er komið úr píp­unum hjá Boeing, til afhend­ingar hjá Icelanda­ir, þá verði Max vél­arnar 16 tals­ins og muni henta vél til að þjón­usta leiða­kerfið til Evr­ópu og Norð­ur­-Am­er­íku, eins og það er orðað á vef félags­ins.

Alvar­­leg­­ustu hlið­­ar­verk­­anir slysanna - fyrir utan dauðs­­föllin og áhrif á aðstand­endur þeirra sem lét­ust - er mikið högg í fram­­leiðslu hjá Boeing í Renton í útjaðri Seattle. Þar starfa um 80 þús­und starfs­menn.

Þegar mest var í fyrra, þá komu 57 vélar úr fram­­leiðslu­­kerfum Boeing í mán­uði þar sem Max vél­­arnar urðu til, en fram­­leiðslan er nú komin niður í 42. 

Ástæðan er bann við notkun á Max vél­unum og kyrr­­setn­ing þeirra, og óvissa um hvenær (og hvort) Max vél­­arnar geti kom­ist í notkun hjá flug­­­fé­lög­­um. 

Mikil áhrif á Ísland

Þessi vandi Boeing getur haft mikil áhrif á land eins og Ísland, sem fær 43 pró­sent af útflutn­ings­tekjum sínum frá ferða­þjón­ust­u. 

Sókn­ar­leikur hjá Icelanda­ir, sem kynntur var stjórn­völdum í aðdrag­anda falls WOW air, virð­ist ekki í kort­un­um, eins og mál standa nú. 

Frekar er mik­ill varn­ar­leikur framund­an, þar sem félagið mun þurfa á því að halda að ná að end­ur­nýja flot­ann með hag­kvæmum hætti, án þess að leiða­kerfið drag­ist saman eða þjón­usta félags­ins versni. 

Í versta falli verður tölu­verður sam­dráttur í þjón­ustu félags­ins, vegna þess hve vandi Boeing vegna kyrr­setn­ingar Max véla, er orð­inn umfangs­mik­ill. En það verður að koma í ljós hvernig tekst að greiða úr þess­ari stöð­u. 

Í lok árs í fyrra var eigið fé Icelandair 55 millj­arðar og skuldir félags­ins 110 millj­arð­ar. Und­an­farnir mán­uðir hafa verið félag­inu erf­iðir og tap­aði það 6,8 millj­örðum króna á síð­ustu þremur mán­uðum árs­ins í fyrra. Ljóst er að fyrstu mán­uðir árs­ins hafa einnig verið erf­ið­ir, en upp­gjör vegna þess tíma­bils hefur ekki verið kynnt enn. 

Mark­aðsvirði Icelandair er um 45 millj­arðar króna, en félagið lækk­aði um 2,65 pró­sent í dag. 

Mark­aðsvirði Boeing er 220 millj­arðar Banda­ríkja­dala, eða um 26 þús­und millj­arðar króna, en mark­aðsvirði Sout­hwest er 28,7 millj­arðar Banda­ríkja­dala, eða um 3.400 millj­arðar króna. Það er upp­hæð sem nemur um þre­földu mark­aðsvirði allra skráðra félaga á Íslandi.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Fimm metin mjög vel hæf í stöðu varaseðlabankastjóra
Tíu sóttu upphaflega um stöðu varaseðlabankastjóra, á sviði fjármálastöðugleika.
Kjarninn 10. desember 2019
João de Barros, sonur angólska ráðherrans, Antonio, ráðgjafi sama ráðherra, Tamson Hatuikulipi, Þorsteinn Már Baldvinsson, þá forstjóri Samherja, James Hatuikulipi og Sacky Shanghala í Hafnarfjarðarhöfn í nóvember 2013.
Bankareikningar frystir í Angóla út af Samherjamálinu
Bankareikningar fyrrverandi sjávarútvegsráðherra Angóla og fjölskyldumeðlima hennar hafa verið frystir. Þau liggja undir grun um að hafa þegið mútur frá Samherja sem greiddar voru til þess að komast yfir ódýran kvóta.
Kjarninn 10. desember 2019
Svanhildur Hólm Valsdóttir ásamt Bjarna Benediktssyni.
Svanhildur Hólm vill verða útvarpsstjóri
Aðstoðarmaður fjármála- og efnahagsráðherra hefur staðfest að hún hafi sótt um að verða næsti útvarpsstjóri.
Kjarninn 10. desember 2019
Kjartan Jónsson
Hvað getur útgerðin greitt?
Kjarninn 10. desember 2019
41 sækir um útvarpsstjórastöðu RÚV
Stjórn RÚV stefnir að því að ganga frá ráðningu nýs útvarpsstjóra í lok janúar 2020.
Kjarninn 10. desember 2019
Vindorka henti vel sem þriðja stoðin í orkubúskap Íslands
Umhverfis- og auðlindaráðherra vill breyta rammaáætlun svo hún henti betur vindorkukostum og hægt verði að móta skýra stefnu í vindorkumálum. Ráðherra telur að skynsamleg uppbygging vindorku fari vel saman við vaxandi raforkuþörf samfélagsins
Kjarninn 10. desember 2019
Trump verður ákærður af Bandaríkjaþingi
Donald Trump verður ákærður af fulltrúadeild Bandaríkjaþings fyrir brot í starfi. Honum er gefið að hafa misbeitt valdi sínu og fyrir að reyna að torvelda rannsókn þeirra sem eiga að veita honum aðhald.
Kjarninn 10. desember 2019
Lilja Alfreðsdóttir er mennta- og menningarmálaráðherra.
Fjölmiðlafrumvarpið er ekki lengur á dagskrá þingsins
Til stóð að mæla fyrir frumvarpi Lilju Alfreðsdóttur um stuðningsgreiðslur til einkarekinna fjölmiðla í gær. Það komst ekki á dagskrá og er hvergi að finna á dagskrá dagsins í dag. Sjálfstæðisflokkurinn hefur verið andsnúinn frumvarpinu.
Kjarninn 10. desember 2019
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar