Lið leyniþjónustunnar og lið alþýðunnar

Þýsku knattspyrnufélögin Dynamo Berlin og Union Berlin, eiga sér merka sögu, sem Flosi Þorgeirsson, sagnfræðingur og listamaður, kynnti sér.

Flosi Þorgeirsson
dynamo vs union.jpg
Auglýsing

Jafn­vel þeir sem engan áhuga hafa á knatt­spyrnu hefðu vart getað annað en hrif­ist af taum­lausri ástríðu áhan­genda Union Berlin þann 27. maí síð­ast­lið­inn. Þá mætti liðið Stutt­gart í seinni hluta umspils um hvort liðið myndi fara í efstu deild­ina eða falla í aðra deild. Stuðn­ings­menn Union Berlin sungu hástöfum allar níu­tíu mín­út­urnar meðan leik­ur­inn stóð yfir og hlupu svo grát­andi og hlæj­andi inn á völl­inn til að faðma hetjur sín­ar. Union Berl­in, litla lið­inu frá aust­ur­hluta Berlín­ar, hafði tek­ist að leggja stór­veldið Stutt­gart og mun því leika í efstu deild á næsta vetri, í fyrsta sinn í sögu félags­ins. En hví er Union Berlin svona gíf­ur­lega vin­sælt lið í höf­uð­borg­inni? Margir telja að það sé í raun tölu­vert meiri stuðn­ingur við Union en liðið sem á í raun að vera „stóra“ liðið í Berlín en það er félag sem Íslend­ing­ur­inn Eyjólfur Sverr­is­son lék með lengi: Hertha Berl­in. 

Þeir sem þekkja lítið til knatt­spyrnu í  Þýska­landi telja eflaust að eitt af stór­liðum Þýska­lands hljóti að koma frá höf­uð­borg­inni. Það virð­ist vera ein­kenn­andi að a.m.k eitt sterkt lið komi það­an. PSG eru frá Par­ís, Chel­sea, Totten­ham og Arsenal frá London, Roma og Lazio frá Róm, Real og Atlét­ico frá Madrid. Þannig er það ekki í Þýska­landi. Hertha Berlin hefur á sér illt orð fyrir svindl, mút­ur, fjár­mála­mis­ferli og ofbeld­is­fulla áhan­gendur og hefur oftar en ekki verið aðhlát­ursefni þýskra knatt­spyrnu­unn­enda. Hertha er liðið sem reynir og reynir en tekst ekki neitt, þannig er ímynd „gömlu döm­unn­ar“ en það er gælu­heiti Hertha Berl­in.

Oft er mikill rígur milli liðanna og aðdáenda.Í aust­ur­hluta Berlínar eru Union tölu­vert vin­sælli en Hertha. Union eru þó ekki eina liðið í Aust­ur-Berlín og nú þurfum við að færa okkur til borg­ar­innar Dres­den og sjö­unda ára­tug­ar­ins. Þá var Þýska­landi skipt í austur og vestur og höf­uð­borg­inni var einnig skipt þannig. Flestir ættu að hafa heyrt minnst á Berlín­ar­múr­inn sem klauf borg­ina í tvennt ára­tugum sam­an. Dynamo Dres­den voru sig­ur­sælasta lið Aust­ur-Þýska­lands en hinum komm­ún­ísku ráða­mönnum fannst rétt­ara að besta lið lands­ins kæmi frá höf­uð­borg­inn­i. 

Auglýsing

Yfir­mönnum Dynamo Dres­den var til­kynnt að leik­menn þeirra yrðu færðir til Berlínar og myndu skipa þar nýtt lið. Ekki dugði að malda í móinn því sá sem stóð að baki þess­ari ákvörðun var maður að nafni Erich Mielke og nákvæm­lega eng­inn í Aust­ur-Þýska­landi vildi kalla reiði hans yfir sig. Erich Mielke var nefni­lega yfir­maður örygg­is­lög­regl­unnar ill­ræmdu, STASI.

Berliner FC Dynamo var stofnað í árs­byrjun 1966 og heið­urs­for­seti félags­ins var eng­inn annar en sjálfur Erich Miel­ke. Union Berlin höfðu nú eign­ast afar öfl­ugan and­stæð­ing í höf­uð­borg­inni. Mielke gerði sér grein fyrir að knatt­spyrna höfð­aði til almúg­ans og taldi að það yrði jákvætt ef sig­ur­sælasta lið lands­ins hefði teng­ingu við þá stofnun sem stæði vörð um öryggi rík­is­ins. Engu var til spar­að, Dynamo fékk bestu leik­menn­ina og bestu æfinga­að­stæð­ur. Leik­menn áttu að vera alþýðu­hetjur og félagið skyldi bera hróður komm­ún­ism­ans út fyrir land­stein­ana. 

Þetta þýddi að félagið mátti ekki tapa fyrir öðrum liðum í deild­inni. Dóm­arar þorðu ekki að dæma gegn lið­inu, þeim var ann­að­hvort mútað eða hót­að. Leik­menn voru nær aldrei dæmdir rang­stæð­ir, leik­menn ann­arra liða gátu átt von á heim­sókn frá lög­regl­unni ef þeir tækluðu leik­menn Dynamo og ekk­ert lið í deild­inni fékk eins oft víti og auka­spyrnur dæmdar sér í vil. Efni­legir leik­menn ann­arra liða voru umsvifa­laust fluttir til Dynamo Berl­in. Erich Mielke mætti á alla leiki og hélt veg­legar veislur til heið­urs leik­mönn­um. Nið­ur­staðan varð sú að Dynamo Berlin varð lang­besta lið Aust­ur-Þýska­lands og um leið hatað­asta lið lands­ins. Þeir voru STASI-lið­ið, lið leyni­þjón­ust­unnar sem fólk fyr­ir­leit og ótt­að­ist. 

En hvaðan kom þá Union Berl­in? Die Eisernen er gælu­heiti þeirra á þýsku og mætti kannski þýða sem „járn­karl­arn­ir“. Union Berlin er hrein­ræktað verka­manna­lið með teng­ingu við málm­iðn­að­inn. Í fyrstu léku þeir í bláum bún­ingum sem þóttu minna á sam­fest­inga þá sem málm­iðn­að­ar­menn klædd­ust. Auk þessa varð Union Berlin nú upp­á­halds­lið þeirra sem þoldu ekki STASI og komm­ún­ista­stjórn­ina. Að sama skapi var Dynamo Berlin lið þeirra sem studdu komm­ún­ismann og, oftar en ekki, þeirra sem höfðu það betur en almúg­inn í þessu alræð­is­ríki. Dynamo Berlin var upp­á­halds­lið ráða­manna og fjöl­skyldna þeirra. Oft varð heitt í kol­unum er þessi lið mætt­ust.

Mielke hampar verðlaunagrip. Í bakgrunni má sjá mynd af Erich Honecker (Kinokalender).Það getur þó orðið bið á því að Union Berlin og BFC Dynamo mæt­ist því allt breytt­ist er Þýska­land sam­ein­að­ist. Erich Mielke var hand­tek­inn, varpað í fang­elsi og STASI heyrði sög­unni til. Góðir leik­menn frá Aust­ur-Þýska­landi eins og t.d. Thomas Doll og Falko Götz gengu til liðs við félög í vestri. BFC Dynamo var skyndi­lega orðið smálið en þó ennþá hatað og fyr­ir­lit­ið. Sam­ein­ingin var heldur ekki auð­veld fyrir Union Berl­in, fjár­magn var af skornum skammti en það var þessi gíf­ur­legi stuðn­ingur og ást á lið­inu sem bjarg­aði þeim. 

Árið 2004 rambaði liðið á barmi gjald­þrots. Aðdá­endur gripu þá til þess ráðs að gefa blóð en fyrir það fékkst smá fé. Þessi her­ferð var kölluð Blu­ten für Union, fólk gaf bók­staf­lega blóð sitt fyrir félag­ið. Þessi her­ferð vakti athygli og aðdáun og félag­inu tókst að forða sér frá gjald­þroti. Nokkrum árum seinna blasti við annað vanda­mál. Leik­vangur félags­ins og æfinga­svæðið þörfn­uð­ust end­ur­nýj­unar en fjár­magn vant­að­i. 

Aðdá­end­ur, margir þeirra tré - og húsa­smið­ir, fjöl­menntu þá á svæðið þús­undum saman og tóku til við að smíða og byggja. Allir gáfu vinnu sína. Union Berlin er nú komið í deild með þeim bestu en BFC Dynamo kúldr­ast í neðri deildum og reynir að losna við sína svörtu for­tíð. Það hefur ekki gengið sem skyldi því þótt félagið sé ekki lengur tákn­mynd fyrir hið sós­íal­íska fyr­ir­mynd­ar­ríki þá hefur það nú laðað að sér nýnas­ista og annan óþjóða­lýð.

Vincent Tan
Greiðir 6,7 milljarða fyrir hlutinn í Icelandair Hotels
Berjaya Land Berhad, sem stofnað var af milljarðamæringnum Vincent Tan, mun greiða 53,6 milljónir dala, jafnvirði um 6,7 milljarða króna, fyrir 75 prósent hlutafjár í Icelandair Hotels og þeim fasteignum sem tilheyra hótelrekstrinum.
Kjarninn 17. júlí 2019
Helgi Hrafn hellti sér yfir Birgittu á átakafundi Pírata
Myndband hefur verið birt af átakafundi Pírata þar sem Helgi Hrafn Gunnarsson, þingmaður flokksins, gagnrýndi Birgittu Jónsdóttur harðlega.
Kjarninn 16. júlí 2019
Katrín kynnti innleiðingu á heimsmarkmiðum
Forsætisráðherra talaði fyrir mikilvægi aukinnar alþjóðlegrar samvinnu við innleiðingu á heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna.
Kjarninn 16. júlí 2019
Forstjóri Nova: Óþarfi að greiða tvo milljarða á ári fyrir leigu á myndlyklum
Forstjóri Nova segir að framtíð sjónvarpsins sé á netinu.
Kjarninn 16. júlí 2019
Jeppi prófaður á Íslandi fyrir ferð til Mars árið 2020
Prófun á Mars-Jeppa fer fram í nágrenni Langjökuls. Fjölmargir vísindamenn koma að verkefninu, þar á meðal nemendur frá Háskóla Reykjavíkur og starfsfólk Arctic Trucks.
Kjarninn 16. júlí 2019
Innleiðingarhalli EES-gerða innan við eitt prósent þriðja árið í röð
Innleiðingarhalli EES-gerða á Íslandi stendur í 0,7 prósentum. Hallinn náði hámarki árið 2013 þegar hann nam 3,2 prósentum.
Kjarninn 16. júlí 2019
Katrín Baldursdóttir
Flokksskírteini leið til frama
Kjarninn 16. júlí 2019
Lífeyrisjóður verzlunarmanna lækkar óverðtryggða vexti
Lífeyrissjóður verzlunarmanna hefur lækkað fasta vexti á óverðtryggðum lánum úr 6,12 prósentum í 5,14 prósent. Í kjölfar breytingarinnar eru þetta lægstu föstu vextir óverðtryggðra lána sem í boði eru.
Kjarninn 16. júlí 2019
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar