Lið leyniþjónustunnar og lið alþýðunnar

Þýsku knattspyrnufélögin Dynamo Berlin og Union Berlin, eiga sér merka sögu, sem Flosi Þorgeirsson, sagnfræðingur og listamaður, kynnti sér.

Flosi Þorgeirsson
dynamo vs union.jpg
Auglýsing

Jafn­vel þeir sem engan áhuga hafa á knatt­spyrnu hefðu vart getað annað en hrif­ist af taum­lausri ástríðu áhan­genda Union Berlin þann 27. maí síð­ast­lið­inn. Þá mætti liðið Stutt­gart í seinni hluta umspils um hvort liðið myndi fara í efstu deild­ina eða falla í aðra deild. Stuðn­ings­menn Union Berlin sungu hástöfum allar níu­tíu mín­út­urnar meðan leik­ur­inn stóð yfir og hlupu svo grát­andi og hlæj­andi inn á völl­inn til að faðma hetjur sín­ar. Union Berl­in, litla lið­inu frá aust­ur­hluta Berlín­ar, hafði tek­ist að leggja stór­veldið Stutt­gart og mun því leika í efstu deild á næsta vetri, í fyrsta sinn í sögu félags­ins. En hví er Union Berlin svona gíf­ur­lega vin­sælt lið í höf­uð­borg­inni? Margir telja að það sé í raun tölu­vert meiri stuðn­ingur við Union en liðið sem á í raun að vera „stóra“ liðið í Berlín en það er félag sem Íslend­ing­ur­inn Eyjólfur Sverr­is­son lék með lengi: Hertha Berl­in. 

Þeir sem þekkja lítið til knatt­spyrnu í  Þýska­landi telja eflaust að eitt af stór­liðum Þýska­lands hljóti að koma frá höf­uð­borg­inni. Það virð­ist vera ein­kenn­andi að a.m.k eitt sterkt lið komi það­an. PSG eru frá Par­ís, Chel­sea, Totten­ham og Arsenal frá London, Roma og Lazio frá Róm, Real og Atlét­ico frá Madrid. Þannig er það ekki í Þýska­landi. Hertha Berlin hefur á sér illt orð fyrir svindl, mút­ur, fjár­mála­mis­ferli og ofbeld­is­fulla áhan­gendur og hefur oftar en ekki verið aðhlát­ursefni þýskra knatt­spyrnu­unn­enda. Hertha er liðið sem reynir og reynir en tekst ekki neitt, þannig er ímynd „gömlu döm­unn­ar“ en það er gælu­heiti Hertha Berl­in.

Oft er mikill rígur milli liðanna og aðdáenda.Í aust­ur­hluta Berlínar eru Union tölu­vert vin­sælli en Hertha. Union eru þó ekki eina liðið í Aust­ur-Berlín og nú þurfum við að færa okkur til borg­ar­innar Dres­den og sjö­unda ára­tug­ar­ins. Þá var Þýska­landi skipt í austur og vestur og höf­uð­borg­inni var einnig skipt þannig. Flestir ættu að hafa heyrt minnst á Berlín­ar­múr­inn sem klauf borg­ina í tvennt ára­tugum sam­an. Dynamo Dres­den voru sig­ur­sælasta lið Aust­ur-Þýska­lands en hinum komm­ún­ísku ráða­mönnum fannst rétt­ara að besta lið lands­ins kæmi frá höf­uð­borg­inn­i. 

Auglýsing

Yfir­mönnum Dynamo Dres­den var til­kynnt að leik­menn þeirra yrðu færðir til Berlínar og myndu skipa þar nýtt lið. Ekki dugði að malda í móinn því sá sem stóð að baki þess­ari ákvörðun var maður að nafni Erich Mielke og nákvæm­lega eng­inn í Aust­ur-Þýska­landi vildi kalla reiði hans yfir sig. Erich Mielke var nefni­lega yfir­maður örygg­is­lög­regl­unnar ill­ræmdu, STASI.

Berliner FC Dynamo var stofnað í árs­byrjun 1966 og heið­urs­for­seti félags­ins var eng­inn annar en sjálfur Erich Miel­ke. Union Berlin höfðu nú eign­ast afar öfl­ugan and­stæð­ing í höf­uð­borg­inni. Mielke gerði sér grein fyrir að knatt­spyrna höfð­aði til almúg­ans og taldi að það yrði jákvætt ef sig­ur­sælasta lið lands­ins hefði teng­ingu við þá stofnun sem stæði vörð um öryggi rík­is­ins. Engu var til spar­að, Dynamo fékk bestu leik­menn­ina og bestu æfinga­að­stæð­ur. Leik­menn áttu að vera alþýðu­hetjur og félagið skyldi bera hróður komm­ún­ism­ans út fyrir land­stein­ana. 

Þetta þýddi að félagið mátti ekki tapa fyrir öðrum liðum í deild­inni. Dóm­arar þorðu ekki að dæma gegn lið­inu, þeim var ann­að­hvort mútað eða hót­að. Leik­menn voru nær aldrei dæmdir rang­stæð­ir, leik­menn ann­arra liða gátu átt von á heim­sókn frá lög­regl­unni ef þeir tækluðu leik­menn Dynamo og ekk­ert lið í deild­inni fékk eins oft víti og auka­spyrnur dæmdar sér í vil. Efni­legir leik­menn ann­arra liða voru umsvifa­laust fluttir til Dynamo Berl­in. Erich Mielke mætti á alla leiki og hélt veg­legar veislur til heið­urs leik­mönn­um. Nið­ur­staðan varð sú að Dynamo Berlin varð lang­besta lið Aust­ur-Þýska­lands og um leið hatað­asta lið lands­ins. Þeir voru STASI-lið­ið, lið leyni­þjón­ust­unnar sem fólk fyr­ir­leit og ótt­að­ist. 

En hvaðan kom þá Union Berl­in? Die Eisernen er gælu­heiti þeirra á þýsku og mætti kannski þýða sem „járn­karl­arn­ir“. Union Berlin er hrein­ræktað verka­manna­lið með teng­ingu við málm­iðn­að­inn. Í fyrstu léku þeir í bláum bún­ingum sem þóttu minna á sam­fest­inga þá sem málm­iðn­að­ar­menn klædd­ust. Auk þessa varð Union Berlin nú upp­á­halds­lið þeirra sem þoldu ekki STASI og komm­ún­ista­stjórn­ina. Að sama skapi var Dynamo Berlin lið þeirra sem studdu komm­ún­ismann og, oftar en ekki, þeirra sem höfðu það betur en almúg­inn í þessu alræð­is­ríki. Dynamo Berlin var upp­á­halds­lið ráða­manna og fjöl­skyldna þeirra. Oft varð heitt í kol­unum er þessi lið mætt­ust.

Mielke hampar verðlaunagrip. Í bakgrunni má sjá mynd af Erich Honecker (Kinokalender).Það getur þó orðið bið á því að Union Berlin og BFC Dynamo mæt­ist því allt breytt­ist er Þýska­land sam­ein­að­ist. Erich Mielke var hand­tek­inn, varpað í fang­elsi og STASI heyrði sög­unni til. Góðir leik­menn frá Aust­ur-Þýska­landi eins og t.d. Thomas Doll og Falko Götz gengu til liðs við félög í vestri. BFC Dynamo var skyndi­lega orðið smálið en þó ennþá hatað og fyr­ir­lit­ið. Sam­ein­ingin var heldur ekki auð­veld fyrir Union Berl­in, fjár­magn var af skornum skammti en það var þessi gíf­ur­legi stuðn­ingur og ást á lið­inu sem bjarg­aði þeim. 

Árið 2004 rambaði liðið á barmi gjald­þrots. Aðdá­endur gripu þá til þess ráðs að gefa blóð en fyrir það fékkst smá fé. Þessi her­ferð var kölluð Blu­ten für Union, fólk gaf bók­staf­lega blóð sitt fyrir félag­ið. Þessi her­ferð vakti athygli og aðdáun og félag­inu tókst að forða sér frá gjald­þroti. Nokkrum árum seinna blasti við annað vanda­mál. Leik­vangur félags­ins og æfinga­svæðið þörfn­uð­ust end­ur­nýj­unar en fjár­magn vant­að­i. 

Aðdá­end­ur, margir þeirra tré - og húsa­smið­ir, fjöl­menntu þá á svæðið þús­undum saman og tóku til við að smíða og byggja. Allir gáfu vinnu sína. Union Berlin er nú komið í deild með þeim bestu en BFC Dynamo kúldr­ast í neðri deildum og reynir að losna við sína svörtu for­tíð. Það hefur ekki gengið sem skyldi því þótt félagið sé ekki lengur tákn­mynd fyrir hið sós­íal­íska fyr­ir­mynd­ar­ríki þá hefur það nú laðað að sér nýnas­ista og annan óþjóða­lýð.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Breytingatillögur ríkisstjórnarinnar á fjárlagafrumvarpinu milli umræðna liggja fyrir.
Bæta þarf fjórum milljörðum króna í endurgreiðslur vegna kvikmyndagerðar
Á milli umræðna um fjárlög hefur ríkisstjórnin ákveðið að bæta fimm milljörðum króna í útgjöld vegna flóttamanna og fjóra milljarða króna í endurgreiðslur vegna kvikmyndagerðar, sem verða rúmlega þrisvar sinnum hærri en áður var reiknað með.
Kjarninn 28. nóvember 2022
Ingrid Kuhlman
Að rækta með sér von er lykillinn að farsælu lífi
Kjarninn 28. nóvember 2022
Isabel dos Santos er elsta dóttir fyrrverandi forseta Angóla.
Forríka forsetadóttirin: „Ég er ekki í felum“
Dóttir fyrrverandi forseta Angóla, milljarðamæringurinn Isabel dos Santos, segist ekki á flótta undan réttvísinni. Stjórnvöld í heimalandi hennar hafa beðið alþjóða lögregluna, Interpol, um aðstoð við að hafa uppi á henni.
Kjarninn 28. nóvember 2022
Heiðrún Lind Marteinsdóttir er framkvæmdstjóri Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi. Hún skrifar undir umsögnina.
SFS styðja frumvarp Svandísar um að hækka veiðigjöld á næsta ári en lækka þau árin á eftir
Ríkisstjórnin setti inn heimild fyrir útgerðir til að fresta skattgreiðslum á meðan að á kórónuveirufaraldrinum stóð. Sjávarútvegur skilaði methagnaði á meðan. Allt stefndi í að veiðigjöld yrðu fyrir vikið mun lægri en fjárlagafrumvarpið gerir ráð fyrir.
Kjarninn 28. nóvember 2022
Litla-Sandfell í Þrengslum myndaðist í gosi undir jökli fyrir þúsundum ára.
„Til að búa til sement og steypu þarf að fórna“ Litla-Sandfelli
Eden Mining, sem ætlar að mylja Litla-Sandfell niður til útflutnings, er virkilega annt um loftslag jarðar ef marka má svör fyrirtækisins við gagnrýni stofnana á framkvæmdina. „Það er óraunhæft að öll íslensk náttúra verði ósnortin um aldur og ævi.“
Kjarninn 28. nóvember 2022
Ferðamenn við íshellana í Kötlujökli.
Vísa ásökunum um hótanir á bug
EP Power Minerals, fyrirtækið sem hyggur á námuvinnslu á Mýrdalssandi segir engan fulltrúa sinn hafa hótað ferðaþjónustufyrirtækjum svæðinu líkt og þau haldi fram. Skuldinni er skellt á leigjendur meðeigenda að jörðinni Hjörleifshöfða.
Kjarninn 28. nóvember 2022
Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði sem situr í peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands.
Ætti ríkið að greiða hverri nýrri kynslóð „heimanmund“ til þess að byrja ævina á?
Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði, veltir fyrir sér þriðju leiðinni sem sameini hagkvæmni húsnæðismarkaðar og réttlætiskennd okkar gagnvart því að allir eigi rétt á þaki yfir höfuðið.
Kjarninn 27. nóvember 2022
Bjarni Bjarnason, forstjóri Orkuveitu Reykjavíkur, var í viðtali í Silfrinu á RÚV. Mynd / Aðsend.
Hugmyndir um útbreidd vindorkuver „alls ekki raunhæfar”
Bjarni Bjarnason forstjóri Orkuveitu Reykjavíkur varar við því að reist verði mörg vindorkuver á skömmum tíma. Hann segir fyrirtæki sem sækist eftir því að reisa vindorkuver ekki gera það til að bjarga loftslaginu heldur hugsi um ágóða.
Kjarninn 27. nóvember 2022
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar