Lið leyniþjónustunnar og lið alþýðunnar

Þýsku knattspyrnufélögin Dynamo Berlin og Union Berlin, eiga sér merka sögu, sem Flosi Þorgeirsson, sagnfræðingur og listamaður, kynnti sér.

Flosi Þorgeirsson
dynamo vs union.jpg
Auglýsing

Jafn­vel þeir sem engan áhuga hafa á knatt­spyrnu hefðu vart getað annað en hrif­ist af taum­lausri ástríðu áhan­genda Union Berlin þann 27. maí síð­ast­lið­inn. Þá mætti liðið Stutt­gart í seinni hluta umspils um hvort liðið myndi fara í efstu deild­ina eða falla í aðra deild. Stuðn­ings­menn Union Berlin sungu hástöfum allar níu­tíu mín­út­urnar meðan leik­ur­inn stóð yfir og hlupu svo grát­andi og hlæj­andi inn á völl­inn til að faðma hetjur sín­ar. Union Berl­in, litla lið­inu frá aust­ur­hluta Berlín­ar, hafði tek­ist að leggja stór­veldið Stutt­gart og mun því leika í efstu deild á næsta vetri, í fyrsta sinn í sögu félags­ins. En hví er Union Berlin svona gíf­ur­lega vin­sælt lið í höf­uð­borg­inni? Margir telja að það sé í raun tölu­vert meiri stuðn­ingur við Union en liðið sem á í raun að vera „stóra“ liðið í Berlín en það er félag sem Íslend­ing­ur­inn Eyjólfur Sverr­is­son lék með lengi: Hertha Berl­in. 

Þeir sem þekkja lítið til knatt­spyrnu í  Þýska­landi telja eflaust að eitt af stór­liðum Þýska­lands hljóti að koma frá höf­uð­borg­inni. Það virð­ist vera ein­kenn­andi að a.m.k eitt sterkt lið komi það­an. PSG eru frá Par­ís, Chel­sea, Totten­ham og Arsenal frá London, Roma og Lazio frá Róm, Real og Atlét­ico frá Madrid. Þannig er það ekki í Þýska­landi. Hertha Berlin hefur á sér illt orð fyrir svindl, mút­ur, fjár­mála­mis­ferli og ofbeld­is­fulla áhan­gendur og hefur oftar en ekki verið aðhlát­ursefni þýskra knatt­spyrnu­unn­enda. Hertha er liðið sem reynir og reynir en tekst ekki neitt, þannig er ímynd „gömlu döm­unn­ar“ en það er gælu­heiti Hertha Berl­in.

Oft er mikill rígur milli liðanna og aðdáenda.Í aust­ur­hluta Berlínar eru Union tölu­vert vin­sælli en Hertha. Union eru þó ekki eina liðið í Aust­ur-Berlín og nú þurfum við að færa okkur til borg­ar­innar Dres­den og sjö­unda ára­tug­ar­ins. Þá var Þýska­landi skipt í austur og vestur og höf­uð­borg­inni var einnig skipt þannig. Flestir ættu að hafa heyrt minnst á Berlín­ar­múr­inn sem klauf borg­ina í tvennt ára­tugum sam­an. Dynamo Dres­den voru sig­ur­sælasta lið Aust­ur-Þýska­lands en hinum komm­ún­ísku ráða­mönnum fannst rétt­ara að besta lið lands­ins kæmi frá höf­uð­borg­inn­i. 

Auglýsing

Yfir­mönnum Dynamo Dres­den var til­kynnt að leik­menn þeirra yrðu færðir til Berlínar og myndu skipa þar nýtt lið. Ekki dugði að malda í móinn því sá sem stóð að baki þess­ari ákvörðun var maður að nafni Erich Mielke og nákvæm­lega eng­inn í Aust­ur-Þýska­landi vildi kalla reiði hans yfir sig. Erich Mielke var nefni­lega yfir­maður örygg­is­lög­regl­unnar ill­ræmdu, STASI.

Berliner FC Dynamo var stofnað í árs­byrjun 1966 og heið­urs­for­seti félags­ins var eng­inn annar en sjálfur Erich Miel­ke. Union Berlin höfðu nú eign­ast afar öfl­ugan and­stæð­ing í höf­uð­borg­inni. Mielke gerði sér grein fyrir að knatt­spyrna höfð­aði til almúg­ans og taldi að það yrði jákvætt ef sig­ur­sælasta lið lands­ins hefði teng­ingu við þá stofnun sem stæði vörð um öryggi rík­is­ins. Engu var til spar­að, Dynamo fékk bestu leik­menn­ina og bestu æfinga­að­stæð­ur. Leik­menn áttu að vera alþýðu­hetjur og félagið skyldi bera hróður komm­ún­ism­ans út fyrir land­stein­ana. 

Þetta þýddi að félagið mátti ekki tapa fyrir öðrum liðum í deild­inni. Dóm­arar þorðu ekki að dæma gegn lið­inu, þeim var ann­að­hvort mútað eða hót­að. Leik­menn voru nær aldrei dæmdir rang­stæð­ir, leik­menn ann­arra liða gátu átt von á heim­sókn frá lög­regl­unni ef þeir tækluðu leik­menn Dynamo og ekk­ert lið í deild­inni fékk eins oft víti og auka­spyrnur dæmdar sér í vil. Efni­legir leik­menn ann­arra liða voru umsvifa­laust fluttir til Dynamo Berl­in. Erich Mielke mætti á alla leiki og hélt veg­legar veislur til heið­urs leik­mönn­um. Nið­ur­staðan varð sú að Dynamo Berlin varð lang­besta lið Aust­ur-Þýska­lands og um leið hatað­asta lið lands­ins. Þeir voru STASI-lið­ið, lið leyni­þjón­ust­unnar sem fólk fyr­ir­leit og ótt­að­ist. 

En hvaðan kom þá Union Berl­in? Die Eisernen er gælu­heiti þeirra á þýsku og mætti kannski þýða sem „járn­karl­arn­ir“. Union Berlin er hrein­ræktað verka­manna­lið með teng­ingu við málm­iðn­að­inn. Í fyrstu léku þeir í bláum bún­ingum sem þóttu minna á sam­fest­inga þá sem málm­iðn­að­ar­menn klædd­ust. Auk þessa varð Union Berlin nú upp­á­halds­lið þeirra sem þoldu ekki STASI og komm­ún­ista­stjórn­ina. Að sama skapi var Dynamo Berlin lið þeirra sem studdu komm­ún­ismann og, oftar en ekki, þeirra sem höfðu það betur en almúg­inn í þessu alræð­is­ríki. Dynamo Berlin var upp­á­halds­lið ráða­manna og fjöl­skyldna þeirra. Oft varð heitt í kol­unum er þessi lið mætt­ust.

Mielke hampar verðlaunagrip. Í bakgrunni má sjá mynd af Erich Honecker (Kinokalender).Það getur þó orðið bið á því að Union Berlin og BFC Dynamo mæt­ist því allt breytt­ist er Þýska­land sam­ein­að­ist. Erich Mielke var hand­tek­inn, varpað í fang­elsi og STASI heyrði sög­unni til. Góðir leik­menn frá Aust­ur-Þýska­landi eins og t.d. Thomas Doll og Falko Götz gengu til liðs við félög í vestri. BFC Dynamo var skyndi­lega orðið smálið en þó ennþá hatað og fyr­ir­lit­ið. Sam­ein­ingin var heldur ekki auð­veld fyrir Union Berl­in, fjár­magn var af skornum skammti en það var þessi gíf­ur­legi stuðn­ingur og ást á lið­inu sem bjarg­aði þeim. 

Árið 2004 rambaði liðið á barmi gjald­þrots. Aðdá­endur gripu þá til þess ráðs að gefa blóð en fyrir það fékkst smá fé. Þessi her­ferð var kölluð Blu­ten für Union, fólk gaf bók­staf­lega blóð sitt fyrir félag­ið. Þessi her­ferð vakti athygli og aðdáun og félag­inu tókst að forða sér frá gjald­þroti. Nokkrum árum seinna blasti við annað vanda­mál. Leik­vangur félags­ins og æfinga­svæðið þörfn­uð­ust end­ur­nýj­unar en fjár­magn vant­að­i. 

Aðdá­end­ur, margir þeirra tré - og húsa­smið­ir, fjöl­menntu þá á svæðið þús­undum saman og tóku til við að smíða og byggja. Allir gáfu vinnu sína. Union Berlin er nú komið í deild með þeim bestu en BFC Dynamo kúldr­ast í neðri deildum og reynir að losna við sína svörtu for­tíð. Það hefur ekki gengið sem skyldi því þótt félagið sé ekki lengur tákn­mynd fyrir hið sós­íal­íska fyr­ir­mynd­ar­ríki þá hefur það nú laðað að sér nýnas­ista og annan óþjóða­lýð.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ingrid Kuhlman
Að hlakka til einhvers er næstum jafn gott og að upplifa það
Kjarninn 25. júní 2022
Niðurhal Íslendinga stóreykst milli ára
Íslendingar notuðu 25 prósent meira gagnamagn á farsímaneti í fyrra en árið áður og 21 prósent meira gagnamagn í gegnum fastanet. Tæplega 76 prósent notenda á fastaneti eru nú með ljósleiðaratengingu, en þeir voru þriðjungur 2016.
Kjarninn 25. júní 2022
Af kosningavöku Framsóknarflokksins í fyrrahaust.
Framsókn hirti kjósendur í stórum stíl frá hinum stjórnarflokkunum og Miðflokki
Fylgisaukning Framsóknar í síðustu kosningum var tekin frá samstarfsflokkunum í ríkisstjórn og klofningsflokki. Átta hverjum tíu kjósendum Sjálfstæðisflokks voru úr kjarnafylginu. Framboð Sósíalista hafði neikvæð áhrif á fylgi Vinstri græna og Pírata.
Kjarninn 25. júní 2022
Hraðtíska nær nýjum hæðum með tilkomu tískurisans Shein
Kínverska fatafyrirtækið Shein hefur vaxið gríðarlega á undanförnum árum og er í dag eitt stærsta tískuvörufyrirtæki í heimi. Umhverfissinnar benda á að fötin séu úr svo litlum gæðum að oft séu þau aðeins notuð í eitt skipti áður en þau enda í ruslinu.
Kjarninn 25. júní 2022
Auður Önnu Magnúsdóttir
Af hverju nýta Íslendingar raforkuna sína svo illa?
Kjarninn 25. júní 2022
Sjö molar um seðlabankavexti úti í heimi
Verðbólga veldur því að vaxtalækkanir faraldursins eru að ganga til baka, víðar en hér á Íslandi. Kjarninn tók saman nokkra fróðleiksmola um þróun mála í ríkjum bæði nær og fjær.
Kjarninn 25. júní 2022
Flokkur Sigurðar Inga Jóhannssonar andar ofan í hálsmál flokks Bjarna Benediktssonar samkvæmt síðustu könnunum.
Framsókn mælist næstum jafn stór og Sjálfstæðisflokkurinn
Stjórnarflokkarnir hafa tapað umtalsverðu fylgi á kjörtímabilinu. Sjálfstæðisflokkurinn nær mun verr til fólks undir fertugu en annarra á meðan að Framsókn nýtur mikilla vinsælda þar. Vinstri græn mælast með þriðjungi minna fylgi en í síðustu kosningum.
Kjarninn 24. júní 2022
Samkeppniseftirlitið ekki haft aðkomu að rannsókn á dótturfélagi Eimskips í Danmörku
Dönsk samkeppnisyfirvöld staðfesta að húsleit hafi farið fram hjá dótturfélagi Eimskips í Danmörku en vilja að öðru leyti ekki tjá sig um rannsókn málsins. Ekki hefur verið óskað eftir aðstoð Samkeppniseftirlitsins hér á landi við rannsóknina.
Kjarninn 24. júní 2022
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar