Varð að bíða í tíu ár eftir að flytja til fjölskyldunnar

Dönsk stjórnvöld lutu í lægra haldi fyrir tyrkneskri konu sem hafði í tíu ár beðið eftir að flytja til eiginmanns og fjögurra barna í Danmörku.

Kristjánsborgarhöll
Auglýsing

Þótt tyrk­nesku hjónin þekki lík­lega ekki íslenska máls­hátt­inn „þol­in­mæði þrautir vinnur all­ar“ á hann sann­ar­lega við um deilu þeirra við dönsk stjórn­völd. Deilu sem staðið hefur frá árinu 2009 en Dóm­stóll Evr­ópu­sam­bands­ins felldi dóm í máli þeirra fyrir nokkrum dög­um. Margir danskir stjór­mála­menn eru mjög ósátt við dóms­nið­ur­stöð­una og segja hana vekja spurn­ingar um sjálf­stæði ESB ríkja.

Hjónin sem um ræðir gift­ust árið 1983 og bjuggu þá í Tyrk­landi. Á næstu árum eign­uð­ust þau fjögur börn. Árið 1998 skildu þau og mað­ur­inn flutti til Dan­merkur þar sem hann fékk tíma­bundið dval­ar­leyfi. Í árs­byrjun 1999 gift­ist hann þýskri konu, búsettri í Dan­mörku. 

Árið 2006 ­sótti mað­ur­inn um, og fékk, ótíma­bundið dval­ar­leyfi í Dan­mörku. Það leyfi var veitt á grund­velli reglna Evr­ópu­sam­bands­ins um hjóna­bönd fólks frá löndum ESB og löndum utan þess Það dval­ar­leyfi gilti jafn­framt fyrir börnin fjögur sem voru þá komin til föður síns. 

Auglýsing

Gift­ist aftur fyrri kon­unni

Í júní árið 2009 skildu tyrk­neski mað­ur­inn og þýska kon­an. T­veimur mán­uðum síðar gift­ist mað­ur­inn, í annað sinn, móður barn­anna fjög­urra, hún var þá búsett í Tyrk­landi. Nokkrum dögum eftir gift­ing­una sótti konan um dval­ar­leyfi í Dan­mörku. Það gerði hún á grund­velli reglna ESB um fjöl­skyldu­sam­ein­gu. 

Fékk synjun

Í lok maí árið 2010, fékk konan svar frá dönskum yfir­völd­um. Þau synj­uðu beiðni hennar um að fá að flytja til manns­ins og barn­anna í Dan­mörku. Rökin voru þau að „fjöl­skyldu­tengsl“ hennar við Tyrk­land væru sterk­ari en við Dan­mörku. Konan sendi sam­dæg­urs form­lega kvörtun vegna þess­arar ákvörð­unar danskra yfir­valda. Fjórum mán­uðum síð­ar, 30. sept­em­ber 2010, vís­aði Útlend­inga­ráðu­neytið (eins og það hét þá) kvörtun­inni frá. Ráðu­neytið mat það svo að tengsl fjöl­skyld­unnar væru sterk­ari við Tyrk­land en Dan­mörku og hvatti kon­una til að búa þar áfram og fá tvö yngstu börnin til sín. Ráðu­neytið benti á að árið 2000 hefðu í Dan­mörku tekið gildi lög um fjöl­skyldu­tengsl umsækj­enda um land­vist­ar­leyfi, með síð­ari tíma við­bót­um. Sam­kvæmt þeim ætti konan ekki rétt á að flytja til Dan­merk­ur.

Nú lá málið niðri í tæp fjögur ár, eða þangað til í mars árið 2014. Þá óskaði konan eftir því að umsókn hennar um að sam­ein­ast fjöl­skyldu sinni í Dan­mörku yrði end­ur­skoð­uð. Hún höfð­aði mál fyrir Bæj­ar­rétti í Ála­borg í þessu skyni. Dóm­stóll­inn í Ála­borg vís­aði mál­inu til Bæj­ar­rétt­ar­ins í Kaup­manna­höfn sem kvað upp þann úrskurð að kona ætti ekki rétt á að fá land­vist­ar­leyfi. Bæj­ar­réttur er lægsta dóm­stig af þremur í Dan­mörku og konan kærði úrskurð­inn til Eystri – lands­réttar sem stað­festi úrskurð Bæj­ar­rétt­ar­ins. 

Dómnum snúið við 

Dómstóll Evrópusambandsins. Mynd:EPANú leið tím­inn. Tyrk­neska konan og danskur lög­maður hennar höfðu hins­vegar ekki lagt árar í bát og í mars á þessu ári kom málið til kasta Evr­ópu­dóm­stóls­ins (dóm­stóls ESB) í Lúx­em­borg. Þar gengu hlut­irnir hratt fyrir sig og síð­ast­lið­inn mið­viku­dag (10. júlí) kvað dóm­stóll­inn upp þann úrskurð að nið­ur­stöður danskra dóm­stóla um synjun á beiðni kon­unnar stæð­ust ekki. Dóm­ur­inn byggir nið­ur­stöðu sína á sam­komu­lagi frá árinu 1980 milli Dan­merkur og Tyrk­lands. Sam­komu­lagið var við­bót við eldri samn­ing milli land­anna, frá sjö­unda ára­tugn­um. Í við­bót­inni segir að hvorki Dan­mörk né Tyrk­landi geti gert breyt­ingar á upp­haf­lega sam­komu­lag­inu milli land­anna varð­andi fjöl­skyldu­sam­ein­ingu. Síð­ari tíma ein­hliða við­bætur danskra stjórn­valda (strang­ari regl­ur) stæð­ust sem sé ekki. 

Sprengja í veg­kant­inum eða borð­sprengja   

Danskir stjórn­mála­menn höfðu lengi vitað að „fjöl­skyldu­sam­ein­ing­ar­mál­ið“ kæmi til kasta Evr­ópu­dóm­stóls­ins. Seint á síð­asta ári sagði Mattias Tes­faye, sem þá var tals­maður jafn­að­ar­manna (sem voru í stjórn­ar­and­stöðu) í mál­efnum útlend­inga að ef allt færi á versta veg (eins og hann orð­aði það) gæti dóms­nið­ur­staðan orðið til þess að end­ur­skoða yrði þús­undir ákvarð­ana danskra stjórn­valda. Þetta er mál sem stjórn­völd verða að búa sig und­ir. Nú er Mattias Tes­faye orð­inn ráð­herra útlend­inga­mála í stjórn Mette Frederik­sen. Í við­tali við Danska sjón­varp­ið, DR, eftir að dóm­ur­inn féll, sagði ráð­herr­ann að það væri aldrei gott að fá á sig dóm. Nú yrði að fara vand­lega yfir dóm­inn og það sem kæmi fram í honum til að átta sig á hvaða afleið­ingar nið­ur­staðan gæti haft. Hvort þetta væri stór bomba í veg­kant­inum eða bara pínu­lítil borð­sprengja.

Ráð­herr­ann lagði áherslu á að Danir myndu áfram halda sig við ströng skil­yrði varð­andi land­vist­ar­leyfi útlend­inga.

Hver á að ráða?

Morten Mess­erschmidt, þing­maður Danska Þjóð­ar­flokks­ins og tals­maður hans í mál­efnum Evr­ópu­sam­bands­ins, sagði að ráð­herra útlend­inga­mála yrði strax að bregð­ast við og útskýra áætl­anir stjórn­ar­innar fyrir þing­heimi.

„Það veldur áhyggjum að Evr­ópu­dóm­stóll­inn skuli geta blandað sér í stefnu Dana í mál­efnum útlend­inga. Við höfum árum saman fengið að vita að það væri danska þing­ið, Fol­ket­in­get, sem tæki allar ákvarð­anir í slíkum málum en það gildir greini­lega ekki. Við það getum við ekki unað“ sagði Morten Mess­erschmidt.

Inger Støjberg, fyrr­ver­andi ráð­herra inn­flytj­enda­mála í stjórn Lars Løkke Rasmus­sen, sagði að stefnu Dana í mál­efnum útlend­inga ætti Danska þingið að ákveða og hún væri mjög ósátt við dóm­inn. Hún sagð­ist vænta þess að rík­is­stjórnin myndi innan skamms upp­lýsa hvaða áhrif nið­ur­staða dóm­stóls­ins hefði, einkum varð­andi fjölda þeirra Tyrkja sem hugs­an­lega væru í sömu stöðu og tyrk­nesku hjón­in. 

Hjónin hafa ekki tjáð sig um dóm­inn og danskur lög­maður kon­unnar hefur ekki viljað ræða við fjöl­miðla.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Yfirmaður Max mála hjá Boeing rekinn
Tilkynnt var um brottreksturinn á stjórnarfundi Boeing í San Antonio í Texas. Forstjóri félagsins hrósaði Kevin McAllister fyrir vel unnin störf.
Kjarninn 22. október 2019
Tímaáætlun um Brexit felld í breska þinginu
Boris Johnson forsætisráðherra segir að nú sé óvissa uppi hjá bresku þjóðinni. Hann lýsti yfir vonbrigðum, en sagði að Bretland myndi fara úr Evrópusambandinu, með einum eða öðrum hætti.
Kjarninn 22. október 2019
HÚH! Best í heimi
Hnitmiðað, áleitið, fyndið!
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um HÚH! Best í heimi þar sem leikhópurinn RaTaTam er í samvinnu við Borgarleikhúsið.
Kjarninn 22. október 2019
Vilja fjölga farþegum í innanlandsflugi um fimmtung
Stjórnvöld ætla sér að bæta grundvöll innanlandsflug hér á landi og er markmiðið að fjöldi farþega með innanlandsflugi verði 440 þúsund árið 2024 en það er rúmlega 70.000 fleiri farþegar en árið 2018.
Kjarninn 22. október 2019
Páll Gunnar Pálsson, forstjóri Samkeppniseftirlitsins.
Samkeppniseftirlitið segir að nýtt frumvarp muni rýra kjör almennings
Samkeppniseftirlitið segir að nýtt frumvarp, sem meðal annars fellir niður heimild þess til að skjóta málum til dómstóla, valda miklum vonbrigðum. Það mun leggjast gegn samþykkt þess.
Kjarninn 22. október 2019
Eiríkur Ragnarsson
Ekki draga tennurnar úr Samkeppniseftirlitinu
Kjarninn 22. október 2019
Bjarni Benediktsson,fjármála- og efnahagsráðherra.
Skýrsla um tilkomu Íslands á gráa listann væntanleg
Dómsmálaráðherra og fjármálaráðherra ætla að kynna skýrslu um aðdraganda þess að Íslandi var sett á gráa lista FAFT og hvernig stjórnvöld ætli að koma landinu af listanum.
Kjarninn 22. október 2019
Kvikan
Kvikan
Aðlögun kaþólsku kirkjunnar, peningaþvætti á Íslandi og vandræði Deutsche Bank
Kjarninn 22. október 2019
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar