Reiðhjól í reiðuleysi

Danir eru hjólreiðaþjóð, og Dönum sem hjóla fjölgar stöðugt. Á Kaupmannahafnarsvæðinu búa rúmlegar tvær milljónir og talið er að reiðhjólin séu um það bil helmingi fleiri. Þau eru þó ekki öll í vörslu eigendanna.

Hjól í Berlín
Auglýsing

Danir full­yrða iðu­lega að þeir séu mesta hjól­reiða­þjóð í heimi og segja Kaup­manna­höfn höf­uð­borg hjól­reið­anna. Eng­inn dómur skal hér lagður á þessar full­yrð­ingar en víst er að járn­hest­ur­inn, eins og Danir kalla reið­hjólið gjarna er mik­il­vægt sam­göngu­tæki í borg­inni við sund­ið. Um það bil helm­ingur borg­ar­búa hjólar til dag­legra starfa. Hjólin eru af öllum gerð­um, gömul og ný, sum gljá­fægð en önnur hálf­gerðar ryð­hrúgur þar sem ískrar í keðj­unni þegar stigið er. Allir hjóla: kenn­arar og kontóristar, bak­arar og bryggju­verð­ir, frétta­menn og fánastanga­smið­ir, lög­fræð­ingar og lag­anna verð­ir, skradd­arar og skúr­inga­fólk, ráð­herrar og rit­höf­und­ar, hefð­ar­frúr og hunda­temj­arar o.s.frv.

Margir láta sér ekki nægja eitt hjól, eiga kannski eitt „hvers­dags­hjól“ og svo annað sem notað er í lengri hjóla­ferð­ir. Eng­inn veit með vissu hve mörg reið­hjól fyr­ir­finn­ast á ,,stór Kaup­manna­hafn­ar­svæð­inu“ en talið er að þau séu næstum helm­ingi fleiri en íbú­arnir sem eru rúm­lega tvær millj­ón­ir.

Mörgum hjólum stolið

Fyrir skömmu var birt árleg grein­ar­gerð Kaup­manna­hafn­ar­borgar um hjól­reiðar í borg­inni. Þar er að finna tölur um flest það sem við­kemur hjól­reið­um: lengd nýrra hjóla­stíga, heild­ar­lengd slíkra stíga í borg­inni, fjölda þeirra borg­ar­búa sem hjóla, breyt­ingar frá fyrra ári o.s.frv. Sem sé sægur upp­lýs­inga um allt sem við­kemur þessum sam­göngu­máta.

Auglýsing

Danska lög­reglan fær dag­lega rúm­lega tvö hund­ruð til­kynn­ingar um stolin reið­hjól, lang­flest í Kaup­manna­höfn. Lög­reglan telur að hún fái þó ekki til­kynn­ingar um nándar nærri öll hjól sem stolið er og árlega séu að minnsta kosti 100 þús­und hjól tekin ófrjálsri hendi. Þeir sem hafa eign­ast hjól sitt með lög­legum hætti og fengið það skráð, og keypt trygg­ingu, fá hjólið bætt. Dönsku trygg­inga­fé­lögin greiða árlega út jafn­gildi um það bil sex millj­arða íslenskra króna vegna þessa. Mjög fáa reið­hjóla­þjófn­aði tekst að upp­lýsa og dómar vegna slíkra þjófn­aða ein­ungis örfáir á hverju ári.

Hverjir stela reið­hjól­um?

Lög­reglan segir að skipta megi reið­hjóla­þjófum í fjóra flokka. Fyrst eru það þeir sem nappa hjóli til að vera fljót­ari á áfanga­stað og skilja svo hjólið eftir þegar þangað er kom­ið. Þetta er all­nokkur hóp­ur. Svo eru það þeir sem stela hjóli og slá eign sinni á það. Kannski af því að þeirra eigin hjóli hefur verið stolið. Í þriðja flokknum eru þeir sem stela hjól­um, kannski eftir pönt­un­um, og selja svo áfram. Þetta er ekki stór hópur en lög­reglan segir að „velt­an“ hjá þeim sem stundi þessa iðju sé umtals­verð. Í fjórða hópnum eru þeir sem lög­reglan kallar „næt­ur­vinnu­menn“. Gjarna útlend­ingar sem fara um að næt­ur­lagi, á sendi­ferða­bíl, sem þeir fylla af reið­hjólum og bruna svo úr landi og selja góssið utan Dan­merk­ur. Lög­reglan segir að þessum „næt­ur­vinnu­mönn­um“ hafi fjölgað mikið á allra síð­ustu árum og svo virð­ist sem víða í Evr­ópu sé auð­velt að selja stolin reið­hjól.

Þús­undir hjóla í reiðu­leysi

Í áður­nefndri grein­ar­gerð Kaup­manna­hafn­ar­borgar kemur fram að í dag séu að minnsta kosti 32 þús­und reið­hjól sem hafi verið yfir­gef­in, eins og lög­reglan orðar það. Ástandið er verst við lest­ar­stöðv­arn­ar, þar eru þús­undir reið­hjóla sem eng­inn virðsti eiga. Þetta segir starfs­fólk borg­ar­innar baga­legt því mik­ill skortur er á hjóla­stæðum við stöðv­arn­ar, og reyndar eru nán­ast öll hjóla­stæði, á almanna­færi, í borg­inni yfir­full alla daga. Sömu sögu er að segja um reið­hjóla­stæði við fjöl­býl­is­hús og versl­ana­mið­stöðv­ar, allt yfir­fullt.

Starfs­fólk borg­ar­innar fjar­lægir árlega um það bil 15 þús­und reið­hjól sem skilin hafa verið eftir á gang­stéttum og stíg­um, í almenn­ings­görðum og víð­ar. Þetta hrekkur þó ekki til og í grein­ar­gerð borg­ar­innar kemur fram að æski­legt væri að fjölga starfs­fólki sem vinnur við að fjar­lægja reið­hjólin sem eng­inn virð­ist eiga eða kæra sig um. En fylgja þarf ákveðnum reglum í þessum efn­um.

Hjól eru mikið notuð víða í Evrópu. Mynd: Bára Huld Beck

Hvað verður um reið­hjóla­fjall­ið?

Eins og áður sagði er það starfs­fólk borg­ar­innar sem sér um að fjar­lægja hjól sem hafa verið skilin eftir á almanna­færi. Rekstr­ar­fé­lögum fjöl­býl­is­húsa ber að sjá um slíka hluti á sínu svæði. Höf­undur þessa pistils bjó um ára­bil í nýlegu fjöl­býl­is­húsi í Kaup­manna­höfn. Þarna eru um það bil 300 íbúð­ir, í eins konar fer­hyrn­ingi utan um garð. Í garð­inum eru reið­hjóla­stæði. Árlega voru yfir­gefin hjól í tuga­tali fjar­lægð úr garð­in­um, og þannig er það sjálf­sagt enn. Fyrst þarf að setja sér­stakt merki eða borða á hvert ein­asta hjól. Þar er til­tek­inn frest­ur, og jafn­framt til­kynnt að hjól sem verði enn með borð­anum þegar frest­ur­inn er úti verði fjar­lægð. Þegar sá dagur kemur er hjól­unum safnað á einn stað og svo beðið eftir lög­regl­unni, það getur tekið nokkurn tíma, allt upp í mán­uð. Lög­reglan metur svo hvert ein­asta hjól og sé það talið minna en 500 króna virði (9 þús­und íslenskar) fer hjólið í end­ur­vinnslu. Sé um verð­mæt­ara hjól að ræða þarf að geyma það til­tek­inn tíma áður en það endar á upp­boði. Þetta fyr­ir­komu­lag, sem þarna er lýst er almennt fylgt, enda bundið í reglu­gerð­um.

Und­an­farið hefur Kaup­manna­hafn­ar­borg, með aug­lýs­ing­um, hvatt íbú­ana til að koma hjól­um, sem þeir ekki ætli sér að eiga leng­ur, í end­ur­nýt­ingu. Til dæmis til góð­gerða­sam­taka og verk­stæða sem gera við notuð hjól og selja. Þannig öðlist notuð hjól nýtt líf.

Sam­tök danskra hjól­reiða­manna segja núver­andi fyr­ir­komu­lag varð­andi yfir­gefnu hjólin bæði flókið og sein­virkt, brýnt sé að ein­falda reglu­verk­ið. Sífellt sé verið að hvetja borg­ar­ana til að nota hjól­hest­inn en þá þurfi að búa svo um að alls­staðar sé hægt að „leggja“ lög­lega. Í dag skorti mikið á að svo sé í höf­uð­borg­inni.

Íslendingurinn Reynir ætlar að taka upp Flamenco plötu
Reynir Hauksson hefur lært hjá einum helsta gítarkennara Granada. Nú safnar hann fyrir gerð Flamenco plötu á Karolina Fund.
Kjarninn 15. september 2019
Fosfatnáma
Upplýsingaskortur ógnar matvælaöryggi
Samkvæmt nýrri rannsókn íslenskra og erlendra fræðimanna ógnar skortur á fullnægjandi upplýsingum um birgðir fosfórs matvælaöryggi í heiminum.
Kjarninn 15. september 2019
Besta platan með Metallica – Master of Puppets
Gefin út af Elektra þann 3. mars 1986, 8 lög á 54 mínútum og 47 sekúndum.
Kjarninn 15. september 2019
Guðmundur Kristjánsson er stærsti eigandi Útgerðarfélags Reykjavíkur sem er stærsti eigandi Brim.
Útgerðarfélag Reykjavíkur hagnaðist um 1,5 milljarð í fyrra
Stærsti eigandi Brim, sem hét áður HB Grandi, bókfærði eignarhlut sinn í félaginu á rúmlega 15 prósent hærra verði en skráð markaðsverð hlutarins var á reikningsskiladegi. Eignir Brim voru metnar á um 60 milljarða króna um síðustu áramót.
Kjarninn 15. september 2019
Eiríkur Ragnarsson
RÚV á kannski heima á auglýsingamarkaði eftir allt saman
Kjarninn 15. september 2019
Vinningstillaga Henning Larsen arkitektastofunnar að því hvernig Vinge ætti að líta út. Veruleikinn í dag er allt annar.
Danska skýjaborgin Vinge
Það er ekki nóg að fá háleitar hugmyndir, það þarf líka einhvern til að framkvæma þær. Þessu hafa bæjaryfirvöld í Frederikssund á Sjálandi fengið að kynnast, þar sem draumsýn hefur breyst í hálfgerða martröð.
Kjarninn 15. september 2019
Ásaka Glitni um að klippa sjö sentimetra neðan af samningum
Deilumál milli Útgerðarfélags Reykjavíkur og Glitnis vegna afleiðusamninga upp á tvo milljarða króna sem gerðir voru í aðdraganda hrunsins standa enn yfir. Útgerðarfélagið kærði Glitni til lögreglu í fyrra fyrir að klippa neðan af samningunum.
Kjarninn 15. september 2019
Engar áreiðanlegar tölur til um fjölda einstaklinga með heilabilun
Heilabilunarsjúkdómar eru mjög algengir á Íslandi en engar áreiðanlegar tölur eru til um fjölda þeirra einstaklinga sem greinst hafa með heilabilun. Tólf þingmenn kalla eftir því að landlækni sé skylt að halda sérstaka skrá um sjúkdóminn.
Kjarninn 14. september 2019
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar