Reiðhjól í reiðuleysi

Danir eru hjólreiðaþjóð, og Dönum sem hjóla fjölgar stöðugt. Á Kaupmannahafnarsvæðinu búa rúmlegar tvær milljónir og talið er að reiðhjólin séu um það bil helmingi fleiri. Þau eru þó ekki öll í vörslu eigendanna.

Hjól í Berlín
Auglýsing

Danir fullyrða iðulega að þeir séu mesta hjólreiðaþjóð í heimi og segja Kaupmannahöfn höfuðborg hjólreiðanna. Enginn dómur skal hér lagður á þessar fullyrðingar en víst er að járnhesturinn, eins og Danir kalla reiðhjólið gjarna er mikilvægt samgöngutæki í borginni við sundið. Um það bil helmingur borgarbúa hjólar til daglegra starfa. Hjólin eru af öllum gerðum, gömul og ný, sum gljáfægð en önnur hálfgerðar ryðhrúgur þar sem ískrar í keðjunni þegar stigið er. Allir hjóla: kennarar og kontóristar, bakarar og bryggjuverðir, fréttamenn og fánastangasmiðir, lögfræðingar og laganna verðir, skraddarar og skúringafólk, ráðherrar og rithöfundar, hefðarfrúr og hundatemjarar o.s.frv.

Margir láta sér ekki nægja eitt hjól, eiga kannski eitt „hversdagshjól“ og svo annað sem notað er í lengri hjólaferðir. Enginn veit með vissu hve mörg reiðhjól fyrirfinnast á ,,stór Kaupmannahafnarsvæðinu“ en talið er að þau séu næstum helmingi fleiri en íbúarnir sem eru rúmlega tvær milljónir.

Mörgum hjólum stolið

Fyrir skömmu var birt árleg greinargerð Kaupmannahafnarborgar um hjólreiðar í borginni. Þar er að finna tölur um flest það sem viðkemur hjólreiðum: lengd nýrra hjólastíga, heildarlengd slíkra stíga í borginni, fjölda þeirra borgarbúa sem hjóla, breytingar frá fyrra ári o.s.frv. Sem sé sægur upplýsinga um allt sem viðkemur þessum samgöngumáta.

Auglýsing

Danska lögreglan fær daglega rúmlega tvö hundruð tilkynningar um stolin reiðhjól, langflest í Kaupmannahöfn. Lögreglan telur að hún fái þó ekki tilkynningar um nándar nærri öll hjól sem stolið er og árlega séu að minnsta kosti 100 þúsund hjól tekin ófrjálsri hendi. Þeir sem hafa eignast hjól sitt með löglegum hætti og fengið það skráð, og keypt tryggingu, fá hjólið bætt. Dönsku tryggingafélögin greiða árlega út jafngildi um það bil sex milljarða íslenskra króna vegna þessa. Mjög fáa reiðhjólaþjófnaði tekst að upplýsa og dómar vegna slíkra þjófnaða einungis örfáir á hverju ári.

Hverjir stela reiðhjólum?

Lögreglan segir að skipta megi reiðhjólaþjófum í fjóra flokka. Fyrst eru það þeir sem nappa hjóli til að vera fljótari á áfangastað og skilja svo hjólið eftir þegar þangað er komið. Þetta er allnokkur hópur. Svo eru það þeir sem stela hjóli og slá eign sinni á það. Kannski af því að þeirra eigin hjóli hefur verið stolið. Í þriðja flokknum eru þeir sem stela hjólum, kannski eftir pöntunum, og selja svo áfram. Þetta er ekki stór hópur en lögreglan segir að „veltan“ hjá þeim sem stundi þessa iðju sé umtalsverð. Í fjórða hópnum eru þeir sem lögreglan kallar „næturvinnumenn“. Gjarna útlendingar sem fara um að næturlagi, á sendiferðabíl, sem þeir fylla af reiðhjólum og bruna svo úr landi og selja góssið utan Danmerkur. Lögreglan segir að þessum „næturvinnumönnum“ hafi fjölgað mikið á allra síðustu árum og svo virðist sem víða í Evrópu sé auðvelt að selja stolin reiðhjól.

Þúsundir hjóla í reiðuleysi

Í áðurnefndri greinargerð Kaupmannahafnarborgar kemur fram að í dag séu að minnsta kosti 32 þúsund reiðhjól sem hafi verið yfirgefin, eins og lögreglan orðar það. Ástandið er verst við lestarstöðvarnar, þar eru þúsundir reiðhjóla sem enginn virðsti eiga. Þetta segir starfsfólk borgarinnar bagalegt því mikill skortur er á hjólastæðum við stöðvarnar, og reyndar eru nánast öll hjólastæði, á almannafæri, í borginni yfirfull alla daga. Sömu sögu er að segja um reiðhjólastæði við fjölbýlishús og verslanamiðstöðvar, allt yfirfullt.

Starfsfólk borgarinnar fjarlægir árlega um það bil 15 þúsund reiðhjól sem skilin hafa verið eftir á gangstéttum og stígum, í almenningsgörðum og víðar. Þetta hrekkur þó ekki til og í greinargerð borgarinnar kemur fram að æskilegt væri að fjölga starfsfólki sem vinnur við að fjarlægja reiðhjólin sem enginn virðist eiga eða kæra sig um. En fylgja þarf ákveðnum reglum í þessum efnum.

Hjól eru mikið notuð víða í Evrópu. Mynd: Bára Huld Beck

Hvað verður um reiðhjólafjallið?

Eins og áður sagði er það starfsfólk borgarinnar sem sér um að fjarlægja hjól sem hafa verið skilin eftir á almannafæri. Rekstrarfélögum fjölbýlishúsa ber að sjá um slíka hluti á sínu svæði. Höfundur þessa pistils bjó um árabil í nýlegu fjölbýlishúsi í Kaupmannahöfn. Þarna eru um það bil 300 íbúðir, í eins konar ferhyrningi utan um garð. Í garðinum eru reiðhjólastæði. Árlega voru yfirgefin hjól í tugatali fjarlægð úr garðinum, og þannig er það sjálfsagt enn. Fyrst þarf að setja sérstakt merki eða borða á hvert einasta hjól. Þar er tiltekinn frestur, og jafnframt tilkynnt að hjól sem verði enn með borðanum þegar fresturinn er úti verði fjarlægð. Þegar sá dagur kemur er hjólunum safnað á einn stað og svo beðið eftir lögreglunni, það getur tekið nokkurn tíma, allt upp í mánuð. Lögreglan metur svo hvert einasta hjól og sé það talið minna en 500 króna virði (9 þúsund íslenskar) fer hjólið í endurvinnslu. Sé um verðmætara hjól að ræða þarf að geyma það tiltekinn tíma áður en það endar á uppboði. Þetta fyrirkomulag, sem þarna er lýst er almennt fylgt, enda bundið í reglugerðum.

Undanfarið hefur Kaupmannahafnarborg, með auglýsingum, hvatt íbúana til að koma hjólum, sem þeir ekki ætli sér að eiga lengur, í endurnýtingu. Til dæmis til góðgerðasamtaka og verkstæða sem gera við notuð hjól og selja. Þannig öðlist notuð hjól nýtt líf.

Samtök danskra hjólreiðamanna segja núverandi fyrirkomulag varðandi yfirgefnu hjólin bæði flókið og seinvirkt, brýnt sé að einfalda regluverkið. Sífellt sé verið að hvetja borgarana til að nota hjólhestinn en þá þurfi að búa svo um að allsstaðar sé hægt að „leggja“ löglega. Í dag skorti mikið á að svo sé í höfuðborginni.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Vigdís Fríða Þorvaldsdóttir
Er vegan börnum mismunað í skólum á Íslandi?
Kjarninn 17. maí 2021
Katrín mun ræða málefni Ísraels og Palestínu við Blinken og Lavrov í vikunni
Málefni Ísraels og Palestínu voru rædd á þingi í dag. Þingmenn Pírata og Viðreisnar kölluðu eftir því að stjórnvöld tækju af skarið og fordæmdu aðgerðir Ísraela í stað þess að bíða eftir öðrum þjóðum. Forsætisráðherra mun tala fyrir friðsamlegri lausn.
Kjarninn 17. maí 2021
Fjölskylda á flótta hefst við úti á götu í Aþenu, höfuðborg Grikklands.
Útlendingastofnun setur hælisleitendum afarkosti: Covid-próf eða missa framfærslu
Útlendingastofnun er farin að setja fólki sem synjað er um vernd þá afarkosti að gangast undir COVID-próf ellegar missa framfærslu og jafnvel húsnæði. Í morgun var sýrlenskum hælisleitanda gert að pakka saman. „Hvar á hann að sofa í nótt?“
Kjarninn 17. maí 2021
Eurovision-hópurinn fékk undanþágu og fór fram fyrir í bólusetningu
RÚV fór fram á það við sóttvarnaryfirvöld að hópurinn sem opinbera fjölmiðlafyrirtækið sendi til Hollands til að taka þátt í, og fjalla um, Eurovision, myndi fá bólusetningu áður en þau færu. Við því var orðið.
Kjarninn 17. maí 2021
ÁTVR undirbýr nú lögbannsbeiðni á starfsemi vefverslana með áfengi.
ÁTVR ætlar að fara fram á lögbann á vefverslanir og undirbýr lögreglukæru
Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins telur nauðsynlegt að fá úr því skorið hjá dómstólum hvort innlendar vefverslanir sem selja áfengi milliliðalaust til neytenda séu að starfa löglega, eins og rekstraraðilar þeirra vilja meina.
Kjarninn 17. maí 2021
Jónas Þór Þorvaldsson er framkvæmdastjóri Kaldalóns.
Kaldalón ætlar að skrá sig á aðallista Kauphallar Íslands árið 2022
Kaldalón hefur selt fasteignaþróunarverkefni í Vogabyggð og keypt tekjuberandi eignir í staðinn. Arion banki ætlar að sölutryggja fimm milljarða króna í nýtt hlutafé í tengslum við skráningu Kaldalóns á markað.
Kjarninn 17. maí 2021
Tækifæri í rafmyntaiðnaði til staðar meðan rafmyntir halda velli að mati ráðherra
Líklega mun hið opinbera nýta sér bálkakeðjutækni þegar fram líða stundir samkvæmt svari fjármála- og efnahagsráðherra við fyrirspurn um rafmyntir. Ekki er þó enn útlit fyrir að rafmyntir taki við af hefðbundinni greiðslumiðlun í bráð.
Kjarninn 17. maí 2021
Viðar Hjartarson
Glæpur og refsing – Hugleiðingar vegna nýfallins dóms
Kjarninn 17. maí 2021
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar