Þingmenn fjögurra flokka fara fram á fullan aðskilnað ríkis og kirkju

Lögð hefur verið fram þingsályktunartillaga um að frumvarp um aðskilnað ríkis og kirkju verði lagt fram snemma árs 2021 og að sá aðskilnaður verði gengin í gegn í síðasta lagi 2034.

Jón Steindór Valdimarsson, þingmaður Viðreisnar, er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins.
Jón Steindór Valdimarsson, þingmaður Viðreisnar, er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins.
Auglýsing

Þing­menn fjög­urra flokka, þriggja úr stjórn­ar­and­stöðu og eins sem situr í rík­is­stjórn, hafa lagt fram þings­á­lykt­un­ar­til­lögu um að fela for­sæt­is­ráð­herra, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra og dóms­mála­ráð­herra að leggja fram frum­vörp um ann­ars vegar full­an, laga­legan og fjár­hags­legan aðskilnað ríkis og kirkju og hins vegar um jafn­ræði allra trú- og lífs­skoð­un­ar­fé­laga í sam­skiptum og skil­greindum verk­efnum þeirra við og fyrir ríki, sveit­ar­fé­lög og aðra opin­bera aðila. 

­Sam­kvæmt til­lög­unni á að leggja frum­vörpin fram í síð­asta lagi á vor­þingi 2021, því síð­asta áður en að næstu þing­kosn­ingar verða haldnar miðað við áætl­un. Þau eiga að kveða á um að fullur aðskiln­aður verði milli ríkis og kirkju í síð­asta lagi í árs­lok 2034. 

Fyrsti flutn­ings­maður frum­varps­ins er Jón Stein­dór Valdi­mars­son, þing­maður Við­reisn­ar. Aðrir sem eru skrif­aðir fyrir því eru Hanna Katrín Frið­riks­son, Þor­gerður K. Gunn­ars­dótt­ir, Þor­steinn Víglunds­son, Andrés Ingi Jóns­son, Björn Leví Gunn­ars­son, Helga Vala Helga­dótt­ir, Helgi Hrafn Gunn­ars­son, Guð­mundur Andri Thors­son og Stein­unn Þóra Árna­dótt­ir.

Auglýsing

Því eru flutn­ings­menn­irnir úr Sam­fylk­ingu, Pírötum og Við­reisn en einnig eru tveir flutn­ings­manna, þau Andrés Ingi og Stein­unn Þóra, úr flokki for­sæt­is­ráð­herra, Vinstri græn­um.

Trú­frelsi en eitt félag nýtur algerrar sér­stöðu

Í grein­ar­gerð sem fylgir frum­varp­inu segir að á síð­ustu ára­tugum hafi orðið miklar  breyt­ingar á við­horfi til trúar og hlut­verki hennar í nútíma­sam­fé­lagi, ekki síst gagn­vart tengslum við rík­is­valdið og vegna jafn­ræði milli trú­fé­laga, lífs­skoð­un­ar­fé­laga og þeirra sem kjósa að standa utan slíkra félaga. „Á Íslandi er trú­frelsi. Hitt blasir við að eitt trú­fé­lag nýtur algerrar sér­stöðu. Hin evang­el­íska lút­erska kirkja skal vera þjóð­kirkja á Íslandi og skal rík­is­valdið að því leyti styðja hana og vernda. Breyta má þessu með lög­um.“ 

Bent er á að aðild að þjóð­kirkj­unni hafi tekið miklum breyt­ingum á síð­ustu öld og enn meiri það sem af er þess­ari öld. Fátt bendi til að sú þróun muni breyt­ast á kom­andi ára­tug­um. „Ná­lægt 100% lands­manna voru skráðir í þjóð­kirkj­una á sínum tíma sú staða er nú en gjör­breytt. Sam­kvæmt gögnum Hag­stof­unnar voru um 90% lands­manna í þjóð­kirkj­unni árið 1998 en 65% um næst­liðin ára­mót. Þá hefur fólki innan þjóð­kirkj­unnar bein­línis fækkað allar götur frá árinu 2010. Árið 1998 voru 244.893 skráðir í þjóð­kirkj­una en 232.591 um síð­ustu ára­mót. Utan þjóð­kirkj­unnar voru á sama tíma 124.400 manns.“

Þjóð­kirkjan best í stakk búin til að standa ein

Þjóð­kirkjan er samt sem áður stærsta ein­staka trú­fé­lag lands­ins og í grein­ar­gerð­inni segir að hún ætti að vera best í stakk búin allra þeirra til þess að standa á eigin fótum af öllum trú- og lífs­skoð­un­ar­fé­lög­um. „Má ætla að þjóð­kirkj­an, ekki síður en rík­ið, hefði hag af laga­legum og fjár­hags­legum aðskiln­aði þess­ara stofn­ana.“

Þings­á­lykt­un­ar­til­lagan kallar á að lagt verði fram laga­frum­varp sem feli í sér fullan aðskilnað ríkis og kirkju að lögum bæði að formi, efni og fjár­hag. „Í því felst að búa þarf þannig um hnúta að slitin verði öll tengsl sem byggj­ast á gild­andi lögum og sér­stökum samn­ing­um, þ.m.t. sér­á­kvæði stjórn­skip­un­ar­laga um þjóð­kirkj­una sem tryggir henni sér­stöðu umfram önnur trú- og lífs­skoð­un­ar­fé­lög. Skal samið um end­an­legt upp­gjör allra samn­inga þannig að því upp­gjöri ljúki eigi síðar en árið 2034.“

Þá er kallað eftir því að lagt verði fram frum­varp að heild­stæðri lög­gjöf um öll trú- og lífs­skoð­un­ar­fé­lög þar sem settar verði almennar reglur um starf­semi þeirra og eftir atvikum hvort ríkið eigi að hafa milli­göngu um inn­heimtu gjalda eins og nú tíðkast eða hvort að slík inn­heimta verði alfarið í höndum félag­anna sjálfra án aðkomu rík­is­ins. „Í frum­varp­inu verði einnig ákvæði um hvernig skuli staðið að samn­ingum við félögin sé talin þörf á að fela þeim til­tekin sam­fé­lags­leg verk­efni. Um þau verði þá gerðir sér­stakir tíma­bundnir þjón­ustu­samn­ingar og gætt fulls jafn­ræðis milli þeirra félaga sem vilja taka að sér slík verk­efni og upp­fylla almenn skil­yrði um fag­lega getu til þess að sinna þeim. Frum­varp af þessu tagi verði afgreitt á kjör­tíma­bil­inu. Í vilja­yf­ir­lýs­ingu sem fylgdi við­bót­ar­samn­ingi íslenska rík­is­ins og þjóð­kirkj­unnar um end­ur­skoðun á sam­komu­lagi um kirkju­jarðir er m.a. gert ráð fyrir end­ur­skoðun og brott­falli ýmissa laga sem varða þessi mál­efni og getur það einmitt nýst vel við að setja heild­stæða lög­gjöf um öll trú- og lífs­skoð­un­ar­fé­lög.“

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Úlfar Þormóðsson
Uppvakningar
Kjarninn 25. júní 2022
Ingrid Kuhlman
Að hlakka til einhvers er næstum jafn gott og að upplifa það
Kjarninn 25. júní 2022
Niðurhal Íslendinga stóreykst milli ára
Íslendingar notuðu 25 prósent meira gagnamagn á farsímaneti í fyrra en árið áður og 21 prósent meira gagnamagn í gegnum fastanet. Tæplega 76 prósent notenda á fastaneti eru nú með ljósleiðaratengingu, en þeir voru þriðjungur 2016.
Kjarninn 25. júní 2022
Af kosningavöku Framsóknarflokksins í fyrrahaust.
Framsókn hirti kjósendur í stórum stíl frá hinum stjórnarflokkunum og Miðflokki
Fylgisaukning Framsóknar í síðustu kosningum var tekin frá samstarfsflokkunum í ríkisstjórn og klofningsflokki. Átta hverjum tíu kjósendum Sjálfstæðisflokks voru úr kjarnafylginu. Framboð Sósíalista hafði neikvæð áhrif á fylgi Vinstri græna og Pírata.
Kjarninn 25. júní 2022
Hraðtíska nær nýjum hæðum með tilkomu tískurisans Shein
Kínverska fatafyrirtækið Shein hefur vaxið gríðarlega á undanförnum árum og er í dag eitt stærsta tískuvörufyrirtæki í heimi. Umhverfissinnar benda á að fötin séu úr svo litlum gæðum að oft séu þau aðeins notuð í eitt skipti áður en þau enda í ruslinu.
Kjarninn 25. júní 2022
Auður Önnu Magnúsdóttir
Af hverju nýta Íslendingar raforkuna sína svo illa?
Kjarninn 25. júní 2022
Sjö molar um seðlabankavexti úti í heimi
Verðbólga veldur því að vaxtalækkanir faraldursins eru að ganga til baka, víðar en hér á Íslandi. Kjarninn tók saman nokkra fróðleiksmola um þróun mála í ríkjum bæði nær og fjær.
Kjarninn 25. júní 2022
Flokkur Sigurðar Inga Jóhannssonar andar ofan í hálsmál flokks Bjarna Benediktssonar samkvæmt síðustu könnunum.
Framsókn mælist næstum jafn stór og Sjálfstæðisflokkurinn
Stjórnarflokkarnir hafa tapað umtalsverðu fylgi á kjörtímabilinu. Sjálfstæðisflokkurinn nær mun verr til fólks undir fertugu en annarra á meðan að Framsókn nýtur mikilla vinsælda þar. Vinstri græn mælast með þriðjungi minna fylgi en í síðustu kosningum.
Kjarninn 24. júní 2022
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar