Flugvallarstjórn Kastrup braut eigin reglur

Á rúmu ári hafa fjórum sinnum komið upp á Kastrup flugvelli tilvik þar sem öryggi flugvéla, og farþega, hefði getað verið stefnt í voða. Flugvallarstjórninni sem er skylt að loka flugbrautinni samstundis þegar slíkt gerist aðhafðist ekkert.

Kastrup
Auglýsing

Dag­blaðið Politi­ken komst fyrir nokkrum dögum yfir drög að skýrslu um fjögur svo­nefnd „óör­ugg til­vik“ (usikre for­hold) á Kastrup flug­velli við Kaup­manna­höfn. Skýrslu­drögin hafa vakið mikla athygli og danskir þing­menn heimta nákvæma úttekt á örygg­is­málum flug­vall­ar­ins.

Til­vikin sem um ræðir eru öll sama eðl­is, ef svo mætti að orði kom­ast, snú­ast um auka­hluti á flug­brautum vall­ar­ins. Nánar til­tekið svo­nefnd braut­ar­ljós, ljósastikur sem afmarka flug­braut­irn­ar. Stikur þessar eru yfir­leitt ekki hærri frá jörðu en 35 senti­metr­ar.

Fyrsta til­vikið er frá 24. sept­em­ber 2018. Þá fannst ljósa­stika á einni flug­braut vall­ar­ins (22L). Starfs­fólk á vell­inum fann stik­una sem ein­hverra hluta vegna hafði losn­að, eða hrokkið í sundur og svo að lík­indum fokið inn á braut­ina. 

Auglýsing

Annað til­vikið er frá 22. ágúst síð­ast­liðn­um, þá fannst ljósa­stika á akbraut flug­véla (Tax­iway B). 

Þriðja til­vikið varð fyrir tveimur mán­uð­um, 14. sept­em­ber. Þá fannst ljósa­stika og ýmsir lausa­hlutir (orða­lag skýrslu­höf­unda) á einni og mest not­uðu braut vall­ar­ins (22R).

Fjórða til­vik­ið, og hið alvar­leg­asta, átti sér stað 15. sept­em­ber. Þá ók flug­vél (eins og segir í skýrslu­drög­un­um) á „eitt­hvað“ á einni aðal­braut vall­ar­ins (12/30). Þetta „eitt­hvað“ reynd­ist síðar vera enn ein ljósa­stik­an. Þetta til­vik er í flokki A, efsta áhættu­flokki. 

Sem­sagt fjögur til­vik á rúm­lega einu ári og þau tengj­ast öll braut­ar­ljós­un­um.

Skapa mikla hættu

Auka­hlutir á flug­braut­um, hverju nafni sem nefnast, eru ætíð litnir alvar­legum augum enda geta þeir haft mjög alvar­legar afleið­ingar í för með sér. Það var einmitt slíkur hlutur sem olli slysi á Charles de Gaulle flug­vell­inum við París 25. júlí árið 2000, þegar Concorde vél í eigu Air France flug­fé­lags­ins fórst Þegar vélin var í flug­taki ók hún á hlut sem hafði losnað af annarri vél skömmu áður, en ekki hafði upp­götvast. Dekk á Concorde vél­inni sprakk, hluti dekks­ins reif gat á vinstri væng hennar og leki kom að elds­neyt­is­geymi. Eldur braust út og vélin hrap­aði til jarð­ar. Allir um borð, 109 manns, fór­ust. 

Í við­tali við Politi­ken seg­ist Hans Christ­ian Stigaard, fyrr­ver­andi flug­vall­ar­stjóri á Kastr­up, gátt­aður á að stjórn flug­vall­ar­ins skuli ekki hafa aðhafst neitt eftir fyrsta til­vik­ið, í sept­em­ber 2018. „Þegar ljósa­stika losnar og lendir svo á flug­braut­inni liggur beint við, og er í raun skylda flug­vall­ar­stjórn­ar­inn­ar, að yfir­fara allar slíkar stikur á vell­in­um. Það var ekki gert og bendir til að flug­vall­ar­yf­ir­völdin hafi ekki tekið þetta alvar­lega“. 

Á sam­stundis að loka braut­inni

Sam­kvæmt vinnu­reglum Kastrup flug­vallar (Aer­odrome Manu­al) ber þegar í stað, í alvar­legum til­vik­um, eins og í þeim fjórum sem að framan get­ur, að loka við­kom­andi flug­braut meðan rann­sókn og athugun fer fram. Það var ekki gert í neinu áður­nefndra til­vika, þótt regl­urnar mæli fyrir um slíkt. 

Í skýrslu­drög­unum kemur fram að flug­vall­ar­yf­ir­völd hafi, síð­ast­liðið haust, látið athuga allar ljósastikur á flug­vell­in­um. Sú athugun hafi leitt í ljós að mjög margar (meget højt antal) stikur hafi verið í svo lélegu ástandi að ekki sé um annað að ræða en skipta þeim út. 

Hans Christ­ian Stigaard fyrr­ver­andi flug­vall­ar­stjóri, sagði í áður­nefndu við­tali, það mjög erf­iða ákvörðun að loka flug­velli, eða hluta hans. „En þegar um svona alvar­legt mál er að ræða er eina leiðin að loka flug­braut tíma­bund­ið, meðan við­gerð fer fram. Það var því miður ekki gert.“ Hann sagði að svona alvar­leg til­vik hefðu ekki komið upp á Kastrup síðan í miklu óveðri í des­em­ber 1999.

Starfs­menn segja reglur skorta

Krist­ian Dur­huus, rekstr­ar­stjóri flug­vall­ar­ins, sagði í við­tali við Politi­ken að flug­vall­ar­stjórnin hefði fengið vit­neskju um til­vikið í sept­em­ber í fyrra (fyrsta til­vik­ið) en litið á það sem sér­stakt til­vik sem ekki þarfn­að­ist sér­stakra við­bragða. Starfs­menn sem sjá um við­hald á bún­aði flug­vall­ar­ins segja vinnu­reglur alltof óljós­ar, það séu til að mynda engar reglur um reglu­lega yfir­ferð og við­hald ljósa­bún­að­ar­ins.

Þing­menn rasandi og heimta að ráð­herra bregð­ist við 

Frétt Politi­ken um til­vikin fjögur á Kastrup hefur vakið mikla athygli í Dan­mörku og þing­menn eru væg­ast sagt rasandi. Hans Christ­ian Schmidt fyrr­ver­andi ráð­herra sam­göngu­mála segir það með ólík­indum að stjórn flug­vall­ar­ins hafi ekki brugð­ist við og heimtar skýr­ing­ar. Margir þing­menn tala í sama dúr og krefj­ast þess að ráð­herra sam­göngu­mála bregð­ist við þegar í stað. Til dæmis með því að búa svo um hnút­ana að fjár­magn til eft­ir­lits, við­halds og end­ur­bóta á flug­braut­ar­ljósum og öðrum bún­aði sé trygg­t. 

Benny Eng­el­brecht, ráð­herra sam­göngu­mála í Danmörku, sést hér hægra megin. Mynd:EPANokkrir þing­menn hafa enn­fremur kraf­ist þess að Danska umferð­ar­stofan (Trafik­styrel­sen) hafi eft­ir­lit með örygg­is­málum á flug­vell­in­um. Eins og málum er nú háttað er það stjórn flug­vall­ar­ins sem hefur eft­ir­lit með örygg­is­mál­un­um. „Það er aldrei gott fyr­ir­komu­lag að eiga að hafa eft­ir­lit með sjálfum sér en þannig er það núna á Kastr­up“ sagði einn þing­mað­ur.

„Þá getur það auð­veld­lega ger­st, eins og núna á Kastrup að brotnar séu regl­ur, sem við­kom­andi hefur sjálfur sett.“ Benny Eng­el­brecht ráð­herra sam­göngu­mála sagði í við­tali við Politi­ken að hann vildi bíða eftir skýrsl­unni (þeirri sem Politi­ken komst í drögin að) áður en lengra yrði hald­ið. Skýrslan, sem er unnin á vegum und­ir­stofn­unar Sam­göngu og hús­næð­is­mála­ráðu­neyt­is­ins er vænt­an­leg á næst­unni, en form­leg dag­setn­ing hefur ekki verið til­kynnt. 

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Íslenskt fyrirtæki á CES og FBI vill bakdyr að iPhone
Kjarninn 22. janúar 2020
Kallað eftir því að ÁTVR aðgreini tekjur af tóbaki og áfengi
Fyrirspurn liggur fyrir á Alþingi þar sem farið er fram á að ÁTVR sundurliði tekjur af tóbaks- og áfengissölu. ÁTVR hefur ekki viljað gera það hingað til. Í ársreikningi má þó sjá að allt bendir til þess að tóbakssala sé að niðurgreiða áfengissölu.
Kjarninn 22. janúar 2020
Mótmæli hælisleitenda þann 13. mars á síðasta ári.
Umsóknir um alþjóðlega vernd hlutfallslega flestar á Íslandi miðað við hin Norðurlöndin
Alls bárust 867 umsóknir um alþjóðlega vernd til Útlendingastofnunar á síðasta ári. Umsækjendur voru af 71 þjóðerni.
Kjarninn 22. janúar 2020
Hremmingarnar halda áfram hjá Boeing
Boeing, stærsta útflutningsfyrirtæki Bandaríkjanna, á í miklum vandræðum þessi misserin, og reynir nú að styrkja fjárhagsstöðu sína með lánum frá bandarískum bönkum og endurskipulagningu í rekstri.
Kjarninn 22. janúar 2020
Komin inn á hættulega braut ef bóndi getur ekki verið landbúnaðarráðherra
Kristján Þór Júlíusson telur sig ekki vanhæfan til að koma að undirbúningi eða framlagningu frumvarpa um makrílkvóta þótt Samherji eigi þar undir mikla fjárhagslega hagsmuni. Sama gildi um kvótaþak. Það sé alltaf Alþingi sem á endanum setji lög.
Kjarninn 22. janúar 2020
Kristján Þór segist engra hagsmuna hafa að gæta gagnvart Samherja
Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra segir að einu tengsl sín við Samherja í dag sé vinátta hans við Þorstein Má Baldvinsson, sem steig tímabundið úr stóli forstjóra Samherja í síðasta mánuði.
Kjarninn 22. janúar 2020
Ketill Sigurjónsson
Er íslenskt raforkuverð hátt eða lágt?
Kjarninn 22. janúar 2020
Bogi Níls Bogason er forstjóri Icelandair.
Icelandair mun ekki geta notað Max-vélarnar í sumar
737 Max-vélar Boeing fara ekki í loftið í sumar. Icelandair reiknar því ekki lengur með þeim í flug félagsins á háannatíma. Félagið býst samt sem áður við því að flytja að minnsta kosti jafn marga farþega og í fyrra til landsins.
Kjarninn 22. janúar 2020
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar