Réttast að senda pöndubirnina heim

Upplýsingar um fund kínverska sendiherrans í Danmörku með færeyskum ráðamönnum um fjarskiptasamning hafa valdið fjaðrafoki í Færeyjum og meðal danskra þingmanna. Sendiherrann neitar að reyna að beita Færeyinga þrýstingi.

Færeyski fáninn
Auglýsing

Fyrir hálfum mán­uði ætl­aði fær­eyska sjón­varp­ið, Kringvarp Føroya að senda út frétt um fund sem hald­inn var í Þórs­höfn 11. nóv­em­ber sl. en lög­bann var sett á útsend­ingu frétt­ar­inn­ar, að kröfu fær­eysku lands­stjórn­ar­inn­ar. 

Mikil leynd hvíldi yfir fundi þessum en hann sátu Feng Tie, sendi­herra Kína í Dan­mörku, Bárður Niel­sen, lög­maður Fær­eyja, Jørgen Niclasen, fjár­mála­ráð­herra fær­eysku land­stjórn­ar­innar og einn ráðu­neyt­is­stjóri. ­Sendi­herr­ann hafði óskað eftir fund­inum og gagn­gert komið til Þórs­hafnar af því til­efn­i. 

Nokkrum dögum seinna komust frétta­menn Kringvarps­ins á snoðir um fund þenn­an, fyrir til­vilj­un. Út af fyrir sig er það hvorki óleyfi­legt né óeðli­legt að sendi­herr­ann hitti fær­eyska ráða­menn en það var fund­ar­efnið sem valdið hefur upp­námi í Fær­eyjum og Dan­mörku. 

Auglýsing

Lög­bannið og hótun sendi­herr­ans

Eins og áður var nefnt var það fær­eyska land­stjórnin sem krafð­ist lög­banns­ins. Lögum sam­kvæmt fór lög­bannskrafan fyrir dóm­ara sem stað­festi að lög­bannið stæði þangað til dæmt verði í mál­inu, sá mála­rekstur getur tekið nokkra mán­uð­i. 

Þrátt fyrir lög­bannið hefur inni­hald frétt­ar­innar lekið út. Fær­eyskir og danskir fjöl­miðlar hafa birt orð­rétt sam­tal yfir­manns ráðu­neytis utan­rík­is­mála í Fær­eyjum og fær­eyska utan­rík­is­ráð­herr­ans, þar sem sá fyrr­nefndi greindi ráð­herr­anum frá „leyni­fund­in­um“. Hvor­ugur vissi að sam­talið væri tekið upp, og reyndar vissi frétta­maður sjón­varps­ins ekki um upp­tök­una fyrr en eftir á. 

Sam­kvæmt frá­sögn ráðu­neyt­is­stjór­ans, sem var við­staddur „leyni­fund­inn“, greindi kín­verski sendi­herr­ann lög­mann­inum og fjár­mála­ráð­herr­anum frá því að samn­ingur fær­eyska síma­fé­lags­ins, Føroya Tele við kín­verska fjar­skipta­fyr­ir­tækið Huawei myndi opna „allar dyr“ varð­andi við­skipta­samn­ing (fri­hand­elsafta­le) Fær­eyja og Kína. Ráðu­neyt­is­stjór­inn sagði að ekki hefði farið á milli mála að í orðum sendi­herr­ans hefði falist hót­un. Hótun um að ef ekki yrði samið við Huawei um lagn­ingu 5G háhraða­nets í Fær­eyjum yrði ekki gerður við­skipta­samn­ingur milli þjóð­anna. Það var þessi frá­sögn ráðu­neyt­is­stjór­ans sem fær­eyska sjón­varpið ætl­aði að greina frá. Frétta­þul­ur­inn sagði frá lög­bann­inu í upp­hafi frétta­tím­ans, en ekki efni frétt­ar­inn­ar. 

Hér er rétt að geta þess að lagn­ing 5G háhraða­nets stendur fyrir dyrum í Fær­eyjum en Huawei ann­að­ist bæði upp­setn­ingu og rekstur 4G nets­ins sem 5G á að leysa af hólmi. Fær­ey­ingar hafa árum saman unnið að því að ná sér­stökum við­skipta­samn­ingi við Kína og hann yrði þeim mjög mik­il­væg­ur, ekki síst vegna útflutn­ings á laxi.

Kín­verski sendi­herr­ann neitar hót­un­um 

Í tölvu­pósti frá Feng Tie sendi­herra til frétta­stofu danska útvarps­ins neitar hann algjör­lega að hafa haft uppi hót­anir á fundi sínum með fær­eyskum ráð­mönn­um. Fund­ur­inn hafi snú­ist um sam­skipti land­anna. Bárður Niel­sen lög­maður Fær­eyja, sem sat „leyni­fund­inn“ seg­ist ekki hafa túlkað orð sendi­herr­ans sem hót­un. Sendi­herr­ann segir enn­fremur í tölvu­póst­inum að ásak­anir um hót­anir megi rekja til Banda­ríkja­manna. 

Þar vísar hann til við­tala og greina­skrifa banda­ríska sendi­herr­ans í Dan­mörku. Carla Sands sendi­herra hefur í við­tölum og blaða­greinum lýst áhyggjum vegna hugs­an­legs fjar­skipta­samn­ings Fær­ey­inga við Huawei. Fyr­ir­tæk­inu, eins og öllum kín­verskum fyr­ir­tækj­um, sé skylt að hlýða fyr­ir­skip­unum kín­verskra stjórn­valda. Fær­eyskir þing­menn hafa, sumir hverj­ir, túlkað orð sendi­herr­ans sem hótun og íhlutun í fær­eysk mál­efni. Fær­eyska lands­stjórnin hefur lagt áherslu á að allar ákvarð­anir varð­andi 5G háhraða­netið sé í höndum fær­eyska síma­fé­lags­ins. 

Þing­menn ósáttir við afskipti kín­verska sendi­herr­ans

Jeppe Kofod, utanríkisráðherra Danmörku. Mynd:EPA.Frétt­irnar af „leyni­fund­in­um“ hafa ekki farið fram­hjá dönskum þing­mönn­um. Málið var rætt á fundi utan­rík­is­mála­nefndar danska þings­ins, Fol­ket­inget sl. fimmtu­dag. Jeppe Kofod utan­rík­is­ráð­herra sagði þar að ákvörðun um 5G háhraða­netið væri algjör­lega í höndum Fær­ey­inga sjálfra. Lars Løkke Rasmus­sen fyrr­ver­andi for­sæt­is­ráð­herra, sem á sæti í nefnd­inni, sagði í við­tali að hugs­an­legur samn­ingur við Huawei um 5G háhraða­net í Fær­eyj­um, sé ekki bara venju­legur við­skipta­samn­ingur „við erum ekki að tala um samn­ing um inn­kaup a gúmmí­skóm“. 5G geti snú­ist um örygg­is- og varn­ar­mál og þess vegna geti danska rík­is­stjórnin ekki yppt öxlum og sagt að þetta sé einka­mál Fær­ey­inga. 

Fleiri nefnd­ar­menn töl­uðu á svip­uðum nótum og sögð­ust telja samn­ing um 5G flokk­ast undir utan­rík­is- og varn­ar­mál og þar með væri það ekki einka­mál Fær­ey­inga. Naser Khader þing­maður Íhalds­flokks­ins sagði ríka ástæðu til að hafa áhyggjur af hót­unum sendi­herr­ans og benti í því sam­bandi á Afr­íku þar sem Kín­verjar notað yfir­burði til að ná sínu fram. Søren Esp­er­sen tals­maður Danska þjóð­ar­flokks­ins í utan­rík­is­málum segir að ekki þurfi að velkj­ast í vafa um hvað kín­verski sendi­herr­ann meinti með orðum sín­um. 

„Þetta er þrýst­ingur frá Kín­verjum og það er ekki í fyrsta skipti sem þeir blanda saman við­skiptum og póli­tík“. Og bætti við „við eigum ekki að láta hót­anir frá komm­ún­ista Kína yfir okkur ganga, rétt­ast væri að skila þeim pönd­unum sem þeir lán­uðu okk­ur“. Þarna vís­aði þing­mað­ur­inn til tveggja panda sem Kín­verjar lán­uðu Dýra­garð­inum í Kaup­manna­höfn en pönd­urnar komu til Dan­merkur í apríl á þessu ári. Søren Esp­er­sen gagn­rýndi á sínum tíma þennan „vin­áttu­vott“ eins og hann kall­aði lánið á pönd­un­um. „Það að Kín­verjar láni Dönum pönd­urnar merkir að Danir hafi sam­þykkt utan­rík­is­stefnu Kín­verja“ sagði þing­mað­ur­inn.

Ekki er ljóst hvenær ákveðið verður hvaða fyr­ir­tæki mun ann­ast upp­setn­ingu og rekstur 5G háhraða­nets­ins í Fær­eyj­u­m. 

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ingunn Reynisdóttir
Í þágu hestsins
Kjarninn 22. janúar 2022
Þorkell Helgason
Aukið vægi útstrikana í komandi sveitarstjórnarkosningum
Kjarninn 22. janúar 2022
Ráðherrar þeirrar ríkisstjórnarinnar sem sat að völdum þegar eftirlaunalögin voru samþykkt.
Tíu hlutir sem hægt væri að gera fyrir kostnað vegna eftirlauna ráðherra og þingmanna
257 fyrrverandi þingmenn og 46 fyrrverandi ráðherrar fá eftirlaun á grundvelli umdeildra eftirlaunalaga sem voru í gildi á árunum 2003 til 2009. Alls kostaði þetta 876 milljónir króna í fyrra. Hér eru tíu hlutir sem hægt væri að gera fyrir það fé á ári.
Kjarninn 22. janúar 2022
Jepplingur á ferð í Laugarnesi í Reykjavík. Bílar af þessari stærðargráðu og stærri hafa orðið æ algengari á götunum undanfarin ár.
Bílarnir á götunum þyngjast og þyngjast
Nýskráðir fólksbílar á Íslandi árið 2021 voru að meðaltali um 50 prósentum þyngri en bílarnir voru árið 1990. Þetta er alþjóðleg þróun – sem sumir segja að sé helst leidd af bílaframleiðendum sem vilja selja almenningi stærri og dýrari bíla ár frá ári.
Kjarninn 22. janúar 2022
Nokkrir valkostanna sem eru til skoðunar gera ráð fyrir jarðgöngum í gegnum Reynisfjall og að vegurinn liggi meðfram Víkurfjöru.
Sér ekki hvað nýr valkostur um Mýrdal á að leysa
Oddviti Mýrdalshrepps telur að nýjum valkosti Vegagerðarinnar við færslu hringvegarins í Mýrdal myndi fylgja umtalsvert meira jarðrask en láglendisvegi og jarðgöngum.
Kjarninn 22. janúar 2022
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Microsoft kaupir Blizzard og frábær CES
Kjarninn 22. janúar 2022
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Stefnt að því að koma Íslandi í efstu sætin á Regnbogakortinu
Forsætisráðherra hefur lagt fram framkvæmdaáætlun í málefnum hinsegin fólks í 17 liðum fram í samráðsgátt stjórnvalda. Á meðal aðgerða er að stjórnendur hjá ríkinu og lögreglumenn fái fræðslu um málefni hinsegin fólks.
Kjarninn 21. janúar 2022
N1 Rafmagn er dótturfélag N1, sem er eitt dótturfélaga Festi hf., sem er að uppistöðu í eigu íslenskra lífeyrissjóða.
N1 reiknar með því að útskýra rafmagnsendurgreiðslur betur eftir helgi
N1 Rafmagn, sem áður hét Íslensk orkumiðlun, hefur verið orkusali til þrautavara frá 1. júní 2020. Fyrirtækið hefur ekki útskýrt hvers vegna það hyggst einungis endurgreiða neytendum mismun tveggja taxta frá 1. nóvember 2021.
Kjarninn 21. janúar 2022
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar