Grænlenski olíudraumurinn lifir enn

Þrátt fyrir mikla leit að olíu og margar tilraunaboranir sem hafa engan árangur borið hyggst grænlenska landsstjórnin ekki leggja árar í bát. Landsstjórnin kynnir þessa dagana nýja olíuáætlun.

olilgreenland.jpeg
Auglýsing

Fræg er sagan af bóndanum í Texas sem skömmu fyrir aldamótin 1900 boraði eftir vatni á landareign sinni. Vonbrigði hans urðu mikil þegar uppúr hverri borholunni á eftir annari spýttist, ekki vatn heldur olía. „Ég leita að vatni en hvað fæ ég, olíu. Mig vantar vatn en ekki olíu.“ Á sögusafninu í Austin í Texas er ítarlega fjallað um upphaf olíuvinnslu í Bandaríkjunum og þar er sýnd heimildamynd um áðurnefndan bónda sem er sagður vera sá fyrsti til að  uppgötva olíuna á þessum slóðum. Við lítinn eigin fögnuð eins og ummælin sýna. 

Þetta var í upphafi olíualdar og fæsta grunaði hve stórt og mikilvægt hlutverk olían ætti eftir að leika í efnahagslífi þjóða heims. Sú saga verður ekki rakin nánar hér en eins og flestir vita hefur olíuvinnsla skapað mörgum þjóðum mikinn auð. Nærtækasta dæmið er Noregur sem safnað hefur í mjög digran sjóð, olíusjóðinn svonefnda. Olían hefur líka margoft orðið tilefni átaka þar sem barist hefur verið um yfirráð þessarar miklu auðlindar. 

Ekki ótakmörkuð auðlind

Langt fram eftir síðustu öld leiddu fæstir hugann að því að olían, sem pumpað var úr iðrum jarðar, væri kannski ekki ótakmörkuð. Því meira sem fannst af „svarta gullinu“ og því hraðar sem olíudælurnar snerust því betra. Meira magn þýddi lægra verð, það var gott fyrir kaupendurna. Lægra verð var ekki að sama skapi gott fyrir seljendur, olíuríkin svonefndu. Þrátt fyrir vilja sumra þeirra til að takmarka olíuvinnsluna hafa innbyrðis átök og deilur, ásamt margháttuðum hagsmunum, orðið til þess að samstaða hefur sjaldnast náðst. Margar þjóðir, sem ekki ráða yfir olíulindum, eiga mikið undir olíuverðinu.

Auglýsing

Á síðari hluta síðustu aldar fóru af og til að berast fréttir um að kannski væri olían í iðrum jarðar ekki óþrjótandi. Lítið breyttist en smám saman fór röddum af þessu tagi fjölgandi. 

Sól, vindur, hafstraumar, fallvötn og kjarnorka  

Á þessari öld hefur umræðan um „nýja orkugjafa“ sem leyst gætu olíuna af hólmi orðið æ fyrirferðarmeiri. Því veldur einkum tvennt: álit vísindamanna þess efnis að olían sé ekki óþrjótandi og á allra síðustu árum hlýnun jarðarinnar. Hér verður ekki rakin sú mikla umræða en æ fleiri beina nú sjónum sínum að öðrum orkugjöfum en olíunni. Bílaframleiðendur keppast hver við annan um að framleiða bíla sem nýta rafmagn sem orkugjafa, sólarorka er í mörgum löndum orðin mikilvægur þáttur í raforkuframleiðslu, vindmyllum fjölgar eins og gorkúlum og svo framvegis. Allt til höfuðs olíunni, eins og þekktur þjóðhöfðingi komst að orði. 

Grænlenska landsstjórnin trúir á framtíð olíunnar

Þrátt fyrir að aðrir orkugjafar en olían sæki sífellt  á bendir allt til þess að olían verði um langa framtíð mikilvægur orkugjafi. 

Grænlendingar eru meðal þeirra þjóða sem lengi hefur átt sér olíudraum. Árið 1969 var fyrst leitað að olíu á grænlensku landsvæði en þrátt fyrir vísbendingar um að víða í landinu gæti olíu verið að finna hefur til þessa ekkert komið út úr slíkri leit. Smám saman dró svo úr olíuleitinni. Ástæðurnar voru aukinn áhugi á öðrum orkugjöfum eins og áður var nefnt og margir sérfræðingar telja olíuvinnslu á þessum slóðum erfiða, þó svo að olía fyndist. 

Árið 2010 fengu Grænlendingar aukin umráð yfir auðlindum sínum, „råstofområdet“. Síðan þá hafa grænlenskir stjórnmálamenn lagt mikla áherslu á olíuleitina og boðið stórum alþjóðlegum olíuvinnslufyrirtækjum að leita eftir olíu. Áhuginn hefur þó farið dvínandi en grænlenska landstjórnin hefur ekki lagt árar í bát. Nýverið samþykkti landsstjórnin nýja olíu- og gasáætlun, henni er ætlað að auka áhuga stórra olíuvinnslufyrirtækja á olíuleit og vinnslu. Í stuttu máli gengur áætlunin út á að fyrirtæki sem taka að sér olíuleit fái sérstaka skattafslætti og jafnframt úthlutað vinnslusvæðum. 

Formaður grænlensku landsstjórnarinnar, Kim Kielsen, hefur undanfarið farið víða um lönd og kynnt hugmyndir Grænlendinga. Í liðinni viku hitti hann forstjóra nokkurra stórra olíuvinnslufyrirtækja í Lundúnum. Þangað kom hann beint frá Houston í Texas þar sem hann hélt erindi og kynnti hugmyndir Grænlendinga á ráðstefnu um framtíð og horfur í olíuvinnslu. 

Olíu dælt upp úr jörðu í Texas.

Ekki allir jafn hrifnir  

Hugmyndir Grænlendinga vekja ekki allsstaðar hrifningu. Formaður Grænfriðunga á Norðurslóðum (Greenpeace Norden) kveðst undrandi á þessum hugmyndum Grænlendinga og hvetur þá til að leita annarra leiða til að styrkja efnahag sinn. „Að mínu mati er Grænland óheppilegasti staður jarðarinnar til olíuvinnslu, ekki síst út frá umhverfissjónarmiðum.“ Nokkrir danskir þingmenn hafa lýst svipuðum viðhorfum en leggja áherslu á að það sé Grænlendinga að ákveða.

Alls eru svæðin sem um er að ræða, og grænlenska þingið og landsstjórnin hefur samþykkt, fimm talsins. Opnað verður fyrir umsóknir um leit og vinnslu á fyrsta svæðinu í þessum mánuði. Þar er um að ræða Nuussuaq skagann við Disko flóa. Síðar á þessu ári verður opnað fyrir umsóknir á tveimur svæðum við vesturströnd Grænlands, á næsta ári eitt svæði á Norð-austur Grænlandi og á fimmta svæðinu, miðaustur- Grænlandi, í janúar 2022.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hólmfríður Árnadóttir menntunarfræðingur og Heiða Guðný Ásgeirsdóttir bóndi skipa 1. og 2. sæti á lista Vinstri grænna í Suðurkjördæmi.
Þjórsáin okkar allra
Kjarninn 25. júlí 2021
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra segir ríkisstjórnina ræða málin í þaula og hafa verið í meginatriðum samstíga um aðgerðir í faraldrinum hingað til.
Stjórnmálin falli ekki í þá freistni að gera sóttvarnir að „pólitísku bitbeini“
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra segir samstöðu í ríkisstjórn um þær hertu aðgerðir sem tóku gildi í dag. Hún segist vilja forðast að sóttvarnir verði að pólitísku bitbeini fyrir kosningar og telur að það muni reyna á stjórnmálin á næstu vikum.
Kjarninn 25. júlí 2021
Steypiregnið ógurlega
Steypiregn er klárlega orðið tíðara og umfangsmeira en áður var. Öll rök hníga að tengingu við hlýnun lofthjúps jarðar. Í tilviki flóðanna í Þýskalandi og víðar hefur landmótun, aukið þéttbýli og minni skilningur samfélaga á eðli vatnsfalla áhrif.
Kjarninn 25. júlí 2021
Ísraelsk stjórnvöld sömdu við lyfjafyrirtækið Pfizer um bóluefni og rannsóknir samhliða bólusetningum.
Alvarlega veikum fjölgar í Ísrael
Það er gjá á milli fjölda smita og fjölda alvarlegra veikra í Ísrael nú miðað við fyrstu bylgju faraldursins. Engu að síður hafa sérfræðingar áhyggjur af þróuninni. Um 60 prósent þjóðarinnar er bólusett.
Kjarninn 25. júlí 2021
Danska smurbrauðið nýtur nú aukinna vinsælda meðal matgæðinga í heimalandinu.
Endurkoma smurbrauðsins
Flestir Íslendingar kannast við danska smurbrauðið, smørrebrød. Eftir að alls kyns skyndibitar komu til sögunnar döluðu vinsældirnar en nú nýtur smurbrauðið sívaxandi vinsælda. Nýir staðir skjóta upp kollinum og þeir gömlu upplifa sannkallaða endurreisn.
Kjarninn 25. júlí 2021
Fjallahjólabrautin við Austurkór var eitt verkefna sem valið var til framkvæmda af íbúum í íbúðalýðræðisverkefninu Okkar Kópavogur í fyrra.
Kópavogsbær skoðar flötu fjallahjólabrautina betur eftir holskeflu athugasemda
Kópavogsbær hefur boðað að fjallahjólabraut við Austurkór í Kópavogi verði tekin til nánari skoðunar, eftir fjölda athugasemda frá svekktum íbúum þess efnis að brautin gagnist lítið við fjallahjólreiðar.
Kjarninn 24. júlí 2021
Með stafrænum kórónuveirupassa fæst QR kóði sem sýna þarf á hinum ýmsu stöðum.
Munu þurfa að framvísa kórónuveirupassa til að fara út að borða
Evrópska bólusetningarvottorðið hefur verið notað vegna ferðalaga innan álfunnar síðan í upphafi mánaðar. Í Danmörku hefur fólk þurft að sýna sambærilegt vottorð til að sækja samkomustaði og svipað er nú uppi á teningnum á Ítalíu og í Frakklandi.
Kjarninn 24. júlí 2021
Eldgosið í Geldingadölum hefur verið mikið sjónarspil. Nú virðist það í rénun.
Ráðherra veitir nafni nýja hraunsins formlega blessun sína
Eins og lög gera ráð fyrir hefur Lilja Dögg Alfreðsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra staðfest nafngift nýja hraunsins í landi Grindavíkurbæjar. Fagradalshraun mun það heita um ókomna framtíð.
Kjarninn 24. júlí 2021
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar