Rjómaterturáðherrann

Umdeild ákvörðun sem Inger Støjberg fyrrverandi ráðherra innflytjendamála í Danmörku tók árið 2016 er nú til sérstakrar rannsóknar. Hún er varaformaður Venstre og kjör hennar í það embætti gæti reynst flokknum dýrkeypt í næstu kosningum.

Í mars 2017 fagnaði Inger Støjberg því sérstaklega að þá hefði hún, síðan hún varð ráðherra eftir kosningarnar 2015, samtals 50 sinnum hert reglur um málefni hælisleitenda og flóttafólks.
Í mars 2017 fagnaði Inger Støjberg því sérstaklega að þá hefði hún, síðan hún varð ráðherra eftir kosningarnar 2015, samtals 50 sinnum hert reglur um málefni hælisleitenda og flóttafólks.
Auglýsing

Meðal fyrstu ákvarð­ana rík­is­stjórnar Mette Frederiksen, eftir að hún tók við völdum 27. júní á síð­asta ári, var að fram skyldi fara rann­sókn á  einni til­tek­inni, og mjög umdeildri, ákvörðun sem Inger Støjberg hafði tekið árið 2016. Þá var hún ráð­herra inn­flytj­enda­mála í stjórn Lars Løkke Rasmus­sen. Ákvörðun um slíka rann­sókn þarf að fara fyrir þing­ið, Fol­ket­in­get, þar sem hún var sam­þykkt.

20. jan­úar síð­ast­lið­inn var gengið frá skipan þriggja manna rann­sókn­ar­nefndar undir for­ystu Peter Mørk Thom­sen dóm­ara við Eystri-Lands­rétt. Nefnd­inni, sem á að ljúka störfum innan 18 mán­aða frá skip­un­ar­degi, er ætlað að kom­ast að því hver sagði hvað við hvern og hvort ákvörð­un, sem ráð­herr­ann bar ábyrgð á, hafi farið á svig við lög. Þessa dag­ana sitja emb­ætt­is­menn í ráðu­neyti inn­flytj­enda­mála og ráð­herr­ann fyrr­ver­andi fyrir svörum rann­sókn­ar­nefnd­ar­inn­ar.

Auglýsing

Umdeild

Inger Støjberg er einn umdeild­asti stjórn­mála­maður Dan­merk­ur. Hún var kjörin á þing fyrir Ven­stre árið 2001 og varð strax tals­vert áber­andi innan flokks­ins. And­ers Fogh Rasmus­sen, sem verið hafði for­sæt­is­ráð­herra frá árinu 2001, sagði af sér þing­mennsku árið 2009 og gerð­ist fram­kvæmda­stjóri NATO.

 Lars Løkkie Rasmus­sen sem þá tók við for­sæt­is­ráðu­neyt­inu fól Inger Støjberg ráðu­neyti atvinnu­mála og jafn­rétt­is. Eftir hróker­ingar í stjórn­inni árið 2010 var hún ráð­herra atvinnu­mála fram að kosn­ingum 2011, en þá féll rík­is­stjórn Lars Løkke Rasmus­sen. Á kjör­tíma­bil­inu þegar Ven­stre var í stjórn­ar­and­stöðu 2011 – 2015 var Inger Støjberg einn helsti tals­maður flokks­ins sér­ílagi varð­andi mál­efni inn­flytj­enda og flótta­fólks.

Á þessum árum var mik­ill straumur flótta­fólks til Evr­ópu, sem dæmi má nefna að árið 2014 ósk­uðu rúm­lega 600 þús­und manns eftir land­vist­ar­leyfi í löndum Evr­ópu­sam­bands­ins. Í þeim hópi voru Sýr­lend­ingar fjöl­mennast­ir, næst flestir frá Eritreu, en flótta­fólkið kom víða að.

Rjómaterta ráðherrans.

Innan Evr­ópu­sam­bands­ins voru skiptar skoð­anir á hvernig brugð­ist skyldi við. Sumir vildu hrein­lega loka öllum landa­mærum og snúa fóki til baka, öðrum þótti það ófær leið. Eng­inn gat hins­vegar bent á  hald­bærar lausn­ir. Innan ein­stakra ríkja voru skoð­anir stjórn­mála­manna mjög skipt­ar. Það lýsir kannski ástand­inu best að það fékk nafnið „Flótta­manna­krísa“ eða „Flótta­manna­vanda­mál“. 

Vildi fylgja harðri stefnu

Eftir kosn­ing­arnar 2015 varð Inger Støjberg ráð­herra inn­flytj­enda­mála í rík­is­stjórn Lars Løkke Rasmus­sen. Það kom ekki á óvart og þótt hún væri umdeild í eigin flokki naut hún mik­ils stuðn­ings Lars Løkke Rasmus­sen for­sæt­is­ráð­herra.

Inger Støjberg hafði marg­sinnis lýst yfir, meðan flokkur hennar var í stjórn­ar­and­stöðu, að Dan­mörk gæti ekki „opnað flótta­manna­gátt­irn­ar“ eins og hún komst að orði. Hún taldi stjórn Helle Thorn­ing-Schmidt, sem var við völd 2011 -2015 fylgja stefnu sem hefði í för með sér svo mikla fjölgun flótta­fólks að ekki yrði við neitt ráð­ið. Þessu vildi Inger Støjberg breyta og lét ekki sitja við orðin tóm.

Rjóma­tertan

Í mars 2017 fagn­aði Inger Støjberg því sér­stak­lega að þá hefði hún, síðan hún varð ráð­herra eftir kosn­ing­arnar 2015, sam­tals 50 sinnum hert reglur um mál­efni hæl­is­leit­enda og flótta­fólks. Hún lét, af þessu til­efni, taka mynd af sér með stórri rjóma­tertu. Þetta vakti mikla athygli og ekki voru allir jafn hrifn­ir, það gilti líka um hennar eigin flokks­fé­laga. Einn þing­maður Ven­stre svar­aði stutt og laggott þegar hann var spurður hvort hann hygð­ist fá sér sneið „ég er í megr­un“. 

Dönsku fjöl­miðl­arnir köll­uðu Inger Støjberg „rjóma­tertu­ráð­herrann“ en hún tók það ekki nærri sér. Sagð­ist vera stolt af ákvörð­unum sín­um, sem allar væru teknar með hag dönsku þjóð­ar­innar að leið­ar­ljósi. Ráð­herr­anum var mjög í mun að fylgja eftir hug­myndum sínum og var nán­ast dag­lega í fjöl­miðlum þar sem ekki voru spöruð  stóru orð­in. Sumar þeirra ákvarð­ana sem Inger Støjberg tók voru alveg á mörkum hins leyfi­lega, innan lag­ara­mmans og vitað er að hún lenti iðu­lega í deilum við emb­ætt­is­menn ráðu­neyt­is­ins vegna þess. Ein af ákvörð­unum ráð­herr­ans er nú til sér­stakrar rann­sókn­ar.

Auglýsing

Til­kynn­ingin frá 10. febr­úar 2016

Eins og áður var nefnt sam­þykkti danska þing­ið, Fol­ket­in­get, sl. haust (2019) að fram skyldi fara sér­stök rann­sókn á einni til­tek­inni ákvörðun Inger Støjberg varð­andi mál­efni flótta­fólks í Dan­mörku. Um er að ræða til­kynn­ingu sem send var út 10. febr­úar 2016. Þar til­kynnti ráðu­neyti inn­flytj­enda­mála að hjón þar sem annað eða bæði væru undir 18 ára aldri, og byggju í búðum hæl­is­leit­enda skyldu ekki búa þar sam­an, heldur sitt í hvoru lagi, jafn­vel þótt þau ættu börn. Án und­an­tekn­inga. Hjón sem búið höfðu saman í búðum hæl­is­leit­enda skyldu þannig aðskil­in. Emb­ætt­is­menn ráðu­neyt­is­ins sögðu ráð­herr­anum að þessi ákvörðun stæð­ist ekki lög, og væri þar að auki brot á barna­sátt­mála Sam­ein­uðu þjóð­anna.  Ráð­herra stóð fast á sínu. Lögum sam­kvæmt ber að vega og meta hvert ein­stakt til­felli en sam­kvæmt ákvörðun ráð­herr­ans skyldi eitt yfir alla ganga. Án und­an­gengis mats.

Til­kynn­ingin 10. febr­úar 2016 vakti mikla athygli og mörgum þótti ráð­herr­ann þarna hafa farið fram úr sér, eins og stundum er kom­ist að orði. Ráð­herr­ann sagð­ist hins­vegar gera þetta í góðum til­gangi sem væri sá að forða barn­ungum stúlkum úr þving­uðum hjóna­bönd­um. 

Setið fyrir svörum 

Eins og nefnt var hér að framan sitja emb­ætt­is­menn og ráð­herr­ann fyrir svörum rann­sókn­ar­nefnd­ar­innar þessa dag­ana. Nefnd­ar­menn ganga hart fram í spurn­ingum sín­um, sem helst líkj­ast yfir­heyrsl­um, og sætta sig ekki við svör eins og „ég man þetta nú ekki“ og „mig minn­ir“. Danskir fjöl­miðlar fylgj­ast grannt með því sem fram fer og mat þeirra er að vilji Inger Støjberg varð­andi aðskiln­að­ar­til­skip­un­ina hafi verið svo ein­dreg­inn að henni hafi nán­ast þótt emb­ætt­is­menn­irnir þvæl­ast fyrir ákvörð­unum henn­ar.

Sjálf á Inger Støjberg að mæta á fund rann­sókn­ar­nefnd­ar­innar í dag, sunnu­dag­inn 24. Maí, og aftur dag­inn eft­ir, 25. maí.

Margar skopteikningar af Inger Støjberg tengjsat kökumálinu. Mynd: Politiken

Hvað ef?

Ef nið­ur­staða rann­sókn­ar­nefnd­ar­innar yrði sú að Inger Støjberg hafi brotið lög gæti svo farið að málið kæmi til kasta sér­staks dóm­stóls, lands­dóms, (rigs­ret). Í Dan­mörku dæmir slíkur dóm­stóll ein­göngu í málum sem varða starf­andi, eða fyrr­ver­andi ráð­herra. Ef svo færi að málið færi fyrir lands­dóm og nið­ur­staðan hans yrði að Inger Støjberg hafi gerst brot­leg verður að telj­ast lík­legt að þarmeð yrði póli­tískur fer­ill hennar á enda.

Hvað með Ven­stre?

Ljóst er að Inger Støjberg mál­ið, eins og það er kallað veldur for­ystu Ven­stre flokks­ins nokkrum vanda. Frétta­menn hafa gengið hart að Jakob Ellem­ann- Jen­sen for­manni flokks­ins varð­andi afstöðu hans til vara­for­manns­ins. Hann hefur verið fremur var­fær­inn í svörum en þó sagt að hann beri fullt traust til vara­for­manns flokks­ins, Inger Støjberg.

Á hverjum pen­ingi eru tvær hlið­ar. Ef svo færi að Inger Støjberg hlyti dóm myndi það valda þeim sem fylgja hennar ein­örðu stefnu, varð­andi útlend­inga, von­brigð­um. Þeir gætu þá kosið að yfir­gefa flokk­inn í næstu kosn­ing­um. Færi svo að nið­ur­staða lands­dóms yrði  að hún hefði ekki farið á svig við lög gæti það sömu­leiðis haft áhrif í næstu kosn­ing­um. Þeir sem hafa fylgt Ven­stre að málum en eru ekki hlynntir afstöðu henn­ar, og voru ósáttir við kjör hennar í vara­for­manns­emb­ætt­ið, myndu þá ef til vill hugsa sér til hreyf­ings og setja kross­inn á kjör­seðl­inum ann­ars staðar næst.    

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Málsmeðferð kærunefndar fær falleinkunn hjá Héraðsdómi Reykjavíkur
Kærunefnd útboðsmála er sögð hafa farið á svig við lög og stuðst við vafasama útreikninga er hún komst að þeirri niðurstöðu að rétt væri að óvirkja samning Orku náttúrunnar við Reykjavíkurborg um hraðhleðslustöðvar.
Kjarninn 27. nóvember 2021
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra hefur undirritað reglugerð sem markar fyrstu viðbrögð íslenskra stjórnvalda við hinu svokallað Ómíkrón-afbrigði veirunnar.
Síðasta kórónuveiruverk Svandísar að bregðast við „Ómíkrón“
Á sunnudag tekur gildi reglugerð sem felur í sér að þeir sem koma til landsins frá skilgreindum hááhættusvæðum þurfa að fara í tvö PCR-próf með sóttkví á milli. Ómíkrón-afbrigðið veldur áhyggjum víða um heim og líka hjá sóttvarnalækni.
Kjarninn 27. nóvember 2021
Vinstri græn fá sjávarútvegsmálin og Framsókn sest í heilbrigðisráðuneytið
Miklar breytingar verða gerðar á stjórnarráði Íslands, ný ráðuneyti verða til og málaflokkar færðir. Ráðherrarnir verða tólf og sá sem bætist við fellur Framsóknarflokknum í skaut. Vinstri græn stýra sjávarútvegs- og landbúnaðarmálum.
Kjarninn 27. nóvember 2021
Hjalti Hrafn Hafþórsson
Það sem ekki var talað um á COP26
Kjarninn 27. nóvember 2021
Bankastjórar þriggja stærstu banka landsins.
Útlán til heimila hafa aukist en útlán til fyrirtækja dregist saman það sem af er ári
Bankarnir nýttu svigrúm sem var gefið til að takast á við efnahagslegar afleiðingar kórónuveirunnar til að stórauka útlán til íbúðarkaupa. Útlán til fyrirtækja hafa hins vegar dregist saman.
Kjarninn 27. nóvember 2021
Lerbjergskógurinn er nú kominn í eigu og umsjá Danska náttúrusjóðsins.
Danir gripnir kaupæði – „Við stöndum frammi fyrir krísu“
Lerbjergskógurinn mun héðan í frá fá að dafna án mannlegra athafna. Hann er hluti þess lands sem Danir hafa keypt saman til að auka líffræðilegan fjölbreytileika og draga úr áhrifum loftslagsbreytinga.
Kjarninn 27. nóvember 2021
Þolendur kynfæralimlestinga, nauðgana, ofbeldis og fordóma sendir til baka til Grikklands
Tvær sómalskar konur standa nú frammi fyrir því að verða sendar til Grikklands af íslenskum stjórnvöldum og bíða þær brottfarardags. Þær eru báðar þolendur grimmilegs ofbeldis og þarfnast sárlega aðstoðar fagfólks til að vinna í sínum málum.
Kjarninn 27. nóvember 2021
Undirbúa sókn fjárfesta í flesta innviði samfélagsins „til að létta undir með hinu opinbera“
Í nýlegri kynningu vegna fyrirhugaðrar stofnunar á 20 milljarða innviðasjóði er lagt upp með að fjölmörg tækifæri séu í fjárfestingu á innviðum á Íslandi. Það eru ekki einungis hagrænir innviðir heldur líka félagslegir.
Kjarninn 27. nóvember 2021
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar