Bankarnir taka aftur forystu í húsnæðislánum

Stýrivaxtalækkanir, lækkun bankaskatts og afnám sveiflujöfnunarauka hafa haft áhrif á vaxtakjör sem og getu bankanna til að lána fé. Með tilliti til verðbólgu verða hagstæðustu vextirnir til húsnæðiskaupa nú hjá bönkum í stað lífeyrissjóða.

Stóru viðskiptabankarnir þrír tilkynntu allir vaxtalækkanir í vikunni sem leið.
Stóru viðskiptabankarnir þrír tilkynntu allir vaxtalækkanir í vikunni sem leið.
Auglýsing

Það for­skot sem líf­eyr­is­sjóð­irnir hafa haft í vaxta­kjörum á hús­næð­is­lánum er óðum að hverfa. Stóru við­skipta­bank­arnir þrír; Lands­bank­inn, Íslands­banki og Arion banki, til­kynntu allir vaxta­lækk­anir í vik­unni í kjöl­far stýri­vaxta­lækk­un­ar. Með til­liti til verð­bólgu eru óverð­tryggð hús­næð­is­lán við­skipta­bank­ana því orðin þau hag­stæð­ustu sem í boði eru ef frá eru talin hús­næð­is­lán sem Birta líf­eyr­is­sjóður býður sjóð­fé­lögum sín­um. Lán Birtu eru hins vegar að hámarki fyrir 65 pró­sent af kaup­verði á meðan að bank­arnir lána fyrir 70 pró­sent þess.



Þegar vaxta­lækk­anir bank­ana hafa tekið gildi í upp­hafi júní verða breyti­legir óverð­tryggðir vextir á hús­næð­is­lánum hjá Lands­bank­anum 3,50 pró­sent. Á sam­bæri­legum lánum hjá Arion banka verða vext­irnir 3,54 pró­sent og hjá Íslands­banka 3,70 pró­sent. Einu lánin í þessum flokki sem bera lægri vexti eru, eins og áður seg­ir, hjá Birtu líf­eyr­is­sjóði. Lán með breyti­legum óverð­tryggðum vöxtum hjá Birtu eru 2,85 pró­sent. Vaxta­kjörin hjá þeim líf­eyr­is­sjóðum sem bjóða upp á óverð­tryggð lán eru almennt óhag­stæð­ari en hjá bönk­un­um.



Vextir á lánum með fasta óverð­tryggða vexti taka mið af því í hve langan tíma vextir eru fastir og hvert veð­hlut­fall er. Nokkrir líf­eyr­is­sjóðir bjóða upp á slík lán en eftir vaxta­lækkun bank­anna fást hag­stæð­ustu lánin í þessum flokki hjá bönk­un­um.

Auglýsing


Verð­bólgan er lyk­il­breyta

Mun algeng­ara er að líf­eyr­is­sjóðir bjóði upp á verð­tryggð lán. Ef horft er til þeirra sést að nokkrir af sjóð­unum munu enn bjóða upp á lán á hag­stæð­ari kjörum en bank­arnir í þeim flokki. Lægstu breyti­legu vext­irnir á verð­tryggðum lánum eru í dag hjá Festa líf­eyr­is­sjóði, 1,70 pró­sent. Þar á eftir koma Birta, Frjálsi, Stapi og Brú með vexti á bil­inu 1,74 pró­sent til tvö pró­sent. Hjá bönk­unum munu lægstu breyti­legu verð­tryggðu vext­irnir fást hjá Lands­bank­an­um, þar sem þeir verða tvö pró­sent.



Verð­bólgan mælist nú 2,6 pró­sent á árs­grund­velli. Hald­ist hún í sama horf­inu er því ljóst að raun­vextir eru orðnir lægstir á óverð­tryggðum lánum bank­anna. Í síð­ustu mæl­ingum fór verð­bólgan yfir verð­bólgu­mark­mið Seðla­bank­ans í fyrsta sinn frá því í nóv­em­ber. Bank­inn spáir því að hún verði undir mark­miði á næst­unni en ljóst er að óvissan er mik­il.



Sjóð­fé­lögum boð­ist hag­stæð­ari lán í áraraðir

Líf­eyr­is­sjóð­irnir hafa um ára­bil boðið upp á hag­stæð­ustu hús­næð­is­lán­in. Þessi hag­stæðu lán hafa orðið til þess að líf­eyr­is­sjóð­irnir hafa orðið stór­tækir í lán­veit­ingum til hús­næð­is­kaupa. Vöxtur í hús­næð­is­lánum á síð­ustu árum hefur til að mynda verið langtum meiri hjá sjóð­unum heldur en hjá bönk­un­um.



Láns­skil­yrðin hjá líf­eyr­is­sjóð­unum hafa verið þrengd upp á síðkastið en þetta hafa sjóð­irnir gert til þess að reyna að hemja vöxt­inn í útlán­um. Til að mynda er veð­hlut­fall hjá sjóð­unum almennt lægra en hjá bönk­unum og hjá lang­flestum er þak á hversu há láns­fjár­hæð getur orð­ið. Allir sjóð­irnir setja það sem skil­yrði að lán­taki hafi greitt í sjóð­inn en sumir setja enn þrengri skil­yrði, til að mynda þurfa lán­tak­endur hjá sumum líf­eyr­is­sjóðum að hafa greitt í sjóð­inn síð­ustu sex mán­uði til að geta tekið hjá þeim lán.



Stýri­vextir í sögu­legu lág­marki

Það eru aðal­lega þrír þættir sem hafa haft þessi áhrif á vaxta­kjör bank­ana og þá stað­reynd að vextir þeirra séu nú að verða sam­bæri­legir við vexti sem líf­eyr­is­sjóð­irnir bjóða upp á. Þessir þættir eru lækkun stýri­vaxta, afnám sveiflu­jöfn­un­ar­auka á fjár­mála­fyr­ir­tæki og lækkun banka­skatts. 



Stýri­vextir hafa að und­an­förnu lækkað tölu­vert. Fyrir rétt um ári síð­an, þann 22. maí lækk­uðu vext­irnir um hálft pró­sentu­stig, úr 4,5 pró­sentum í fjögur pró­sent. Síðan þá hafa vextir haldið áfram að lækka og nú síð­ast lækk­uðu þeir niður í eitt pró­sent og hafa þeir aldrei verið lægri.



Seðla­bank­inn aflétti tveggja pró­senta sveiflu­jöfn­un­ar­auka á fjár­mála­fyr­ir­tæki í mars. Aflétt­ingin hefur það í för með sér að aukið svig­rúm skap­ast til nýrra útlána sem að öðru óbreyttu nemur allt að 350 millj­örðum króna eða um 12,5 pró­sent af núver­andi útlána­safni banka­kerf­is­ins, að því er segir í til­kynn­ingu fjár­mála­stöðu­leika­nefndar frá því í mars. Þar segir enn frem­ur: „Nefndin ætl­ast til þess að það svig­rúm sem lækkun sveiflu­jöfn­un­ar­aukans skapar verði notað til að styðja við heim­ili og fyr­ir­tæki.“



Sam­þykkt var að lækka banka­skatt í fyrra úr 0,376 pró­sentum í 0,145 pró­sent. Lækk­unin átti að koma til í fjórum þrepum á árunum 2021 til 2024 en vegna versn­andi efna­hags­horfa í kjöl­far COVID-19 far­ald­urs­ins var lækk­un­inni flýtt þannig að gjald­hlut­fallið verður fært alla leið niður í 0,145 pró­sent á skatt­stofn vegna skulda í árs­lok 2020.



Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sjö molar um seðlabankavexti úti í heimi
Verðbólga veldur því að vaxtalækkanir faraldursins eru ganga til baka, víðar en hér á Íslandi. Kjarninn tók saman nokkra fróðleiksmola um þróun mála í ríkjum bæði nær og fjær.
Kjarninn 25. júní 2022
Flokkur Sigurðar Inga Jóhannssonar andar ofan í hálsmál flokks Bjarna Benediktssonar samkvæmt síðustu könnunum.
Framsókn mælist næstum jafn stór og Sjálfstæðisflokkurinn
Stjórnarflokkarnir hafa tapað umtalsverðu fylgi á kjörtímabilinu. Sjálfstæðisflokkurinn nær mun verr til fólks undir fertugu en annarra á meðan að Framsókn nýtur mikilla vinsælda þar. Vinstri græn mælast með þriðjungi minna fylgi en í síðustu kosningum.
Kjarninn 24. júní 2022
Samkeppniseftirlitið ekki haft aðkomu að rannsókn á dótturfélagi Eimskips í Danmörku
Dönsk samkeppnisyfirvöld staðfesta að húsleit hafi farið fram hjá dótturfélagi Eimskips í Danmörku en vilja að öðru leyti ekki tjá sig um rannsókn málsins. Ekki hefur verið óskað eftir aðstoð Samkeppniseftirlitsins hér á landi við rannsóknina.
Kjarninn 24. júní 2022
Þórir Haraldsson er forstjóri Líflands. Félagið flytur inn korn sem það malar í hveiti annars vegar og fóður hins vegar.
Verð á hveiti hækkað um 40 prósent á hálfu ári
Litlar líkur eru á því að hveiti muni skorta hér á landi að sögn forstjóra Líflands en félagið framleiðir hveiti undir merkjum Kornax í einu hveitimyllu landsins. Verð gæti lækkað á næsta ári ef átökin í Úkraínu stöðvast fljótlega.
Kjarninn 24. júní 2022
Lilja D. Alfreðsdóttir, menningar- og viðskiptaráðherra, lagði fram tillögu um skipun starfshópsins sem var samþykkt.
Eru íslensku bankarnir að okra á heimilum landsins?
Starfshópur hefur verið skipaður til að greina hvernig íslenskir bankar haga gjaldtöku sinni, hvernig þeir græða peninga og hvort það sé vísvitandi gert með ógagnsæjum hætti í skjóli fákeppni. Hópurinn á að bera það saman við stöðuna á Norðurlöndum.
Kjarninn 24. júní 2022
Valgerður Jóhannsdóttir og Finnborg Salome Steinþórsdóttir eru höfundar greinarinnar Kynjaslagsíða í fréttum: Um fjölbreytni og lýðræðishlutverk fjölmiðla.
Konur aðeins þriðjungur viðmælanda íslenskra fjölmiðla
Hlutur kvenna í fréttum hér á landi er rýrari en annars staðar á Norðurlöndum. Ekki er afgerandi kynjaskipting eftir málefnasviðum í íslenskum fréttum, ólíkt því sem tíðkast víðast hvar annars staðar.
Kjarninn 24. júní 2022
Seðlabankinn tekur beiðni Kjarnans um „ruslaskistu Seðlabankans“ til efnislegrar meðferðar
Nýlegur úrskurður úrskurðarnefndar um upplýsingamál skikkar Seðlabanka Íslands til að kanna hvort hann hafi gögn um Eignasafn Seðlabanka Íslands undir höndum og leggja í kjölfarið mat á hvort þau gögn séu háð þagnarskyldu.
Kjarninn 24. júní 2022
Tanja Ísfjörð Magnúsdóttir
Af hverju eru svona mörg kynferðisbrotamál felld niður?
Kjarninn 24. júní 2022
Meira eftir höfundinnGrétar Þór Sigurðsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar