Fleiri kaupa utan Reykjavíkur

Talið er að vaxtalækkanir Seðlabankans hafi komið í veg fyrir mikla niðursveiflu á íbúðamarkaðnum, sem tekið hefur við sér að nokkru leyti á síðustu mánuðum. Fleiri kjósa þó að kaupa fasteign utan höfuðborgarsvæðisins heldur en innan þess.

Meiri áhugi virðist vera á íbúðum utan höfuðborgarsvæðisins.
Meiri áhugi virðist vera á íbúðum utan höfuðborgarsvæðisins.
Auglýsing

Íbúðamarkaðurinn virðist vera að taka við sér eftir stutta lægð vegna afleiðinga COVID-faraldursins í vor. Að mati hagfræðings er auknum umsvifum fyrst og fremst skjótum viðbrögðum stjórnvalda og Seðlabankans að þakka. Hins vegar má greina breytt mynstur í fasteignakaupum á síðustu tveimur mánuðum, þar sem færri hafa keypt íbúð í Reykjavík og nágrenni á meðan stóraukning hefur verið  í fjölda kaupsamninga í öðrum bæjarfélögum.

Vísbendingar um aukinn þrýsting

Samkvæmt nýrri mánaðarskýrslu Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar (HMS) bendir margt til aukins þrýstings á fasteignamarkaði. Fasteignaverð milli á höfuðborgarsvæðinu hækkaði mikið milli ára í maí, en hækkunin hefur ekki verið meiri síðan í nóvember 2018. 

Einnig hefur meðalsölutími íbúða styst frá því í fyrra, auk þess sem hrein ný útlán bankanna vegna íbúðakaupa hafa aldrei verið meiri en í maí síðastliðnum. HMS tekur þó fram að hluti þessara nýju útlána séu vegna endurfjármögnunar gamalla lána og skili sér ekki endilega í nýjum íbúðakaupum. 

Auglýsing

Metfjöldi tekinn af söluskrá

Hins vegar er mögulegt að íbúðakaup séu einnig að aukast, en í maí og júní hefur fjöldi íbúða sem hafa verið teknar af söluskrá verið með mesta móti.  

„Sé íbúð tekin úr birtingu merkir það yfirleitt að hún hafi verið seld (kauptilboð samþykkt), en einnig gæti það verið vegna þess að eigandi íbúðar hafi hætt við sölu. Þannig má mögulega fá vísbendingar um veltu á fasteignamarkaði fyrr en ella þar sem talsverður tími getur liðið frá samþykkti kauptilboðs þar til kaupsamningi hefur verið þinglýst,”  segir í skýrslunni. 


„Glettilega gott” ástand miðað við aðstæður

Ari Skúlason, hagfræðingur í Hagfræðideild Landsbankans, tekur í svipaðan streng og sagði stöðuna á fasteignamarkaði sé betri en reiknað hafi verið með í Vikulokunum á RÚV í gær. Þrátt fyrir að viðskipti á húsnæðismarkaðnum hafi verið um þriðjungi minni síðasta vor en hann var fyrir ári síðan sé það nokkuð gott miðað við útlitið í efnahagslífinu. „Miðað við þá stöðu sem við erum í, miðað að við séum í einhverri dýpstu kreppu sem við höfum nokkurn tímann lent í, þá held ég að það ástand sé bara glettilega gott,” segir Ari.


Kólnun í höfuðborginni en stóraukning annars staðar

Samkvæmt nýjum tölum frá Þjóðskrá (hér og hér) má ekki enn sjá þá aukningu þinglýstra kaupsamninga sem búist var við í skýrslu HMS, en fjöldi þeirra stóð nánast í stað á milli maí og júní. 

Á síðustu mánuðum hefur þó mikil breyting átt sér stað í staðsetningu nýrra fasteignakaupa, en kaupsamningum á höfuðborgarsvæðinu hefur fækkað mikið á meðan önnur bæjarfélög hafa verið í stórsókn.  

Fjöldi kaupsamninga innan og utan höfuðborgarsvæðisins. Heimild: Þjóðskrá

Eins og myndin hér að ofan sýnir voru fleiri kaupsamningar þinglýstir utan höfuðborgarsvæðisins en innan þess í júní, en það er í fyrsta skipti sem slíkt gerist frá því mælingar Þjóðskrár á kaupsamningum hófust. Mest var fjölgunin á Akureyri, en þar voru kaupsamningar nær tvöfalt fleiri í júní miðað við sama tímabil í fyrra. 

Vaxtalækkanir hafi skilað sér

Una Jónsdóttir, hagfræðingur við Hagfræðideild LandsbankansUna Jónsdóttir, hagfræðingur í hagfræðideild Landsbankans, segir inngrip stjórnvalda og Seðlabankans hafa mildað núverandi efnahagsáfall í grein sinni í nýjasta tölublaði Vísbendingar. Þar nefnir hún sérstaklega skjótar stýrivaxtalækkanir í kjölfar útbreiðslu COVID-19 faraldursins, en samkvæmt henni hafa þær komið í veg fyrir meiriháttar bakslag í eftirspurn.

„Áhrif vaxtalækkana hafa gert vart við sig á íbúðamarkaði. Vextir á íbúðalánum hafa víðast hvar lækkað og eru orðnir mjög lágir, sögulega séð. Þetta hefur það í för með sér að greiðslubyrði af lánum lækkar og þar með aukast ráðstöfunartekjur heimila,“ skrifar Una. 

Heilbrigður íbúðamarkaður

Þó bætir hún við að erfitt sé að spá fyrir um gang mála, en núverandi staða á íbúðamarkaði bendi til þess að íbúðamarkaðurinn sé nokkuð heilbrigður enn sem komið er. Hagfræðideild Landsbankans gaf út verðspá fyrir íbúðamarkaðinn í maí, en hún gengur út frá því að íbúðaverð haldist nokkurn veginn óbreytt það sem eftir er árs.

Grein Unu í heild sinni má lesa í nýjasta tölublaði Vísbendingar, sem hægt er að gerast áskrifandi að hér.


Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Vigdís Fríða Þorvaldsdóttir
Er vegan börnum mismunað í skólum á Íslandi?
Kjarninn 17. maí 2021
Katrín mun ræða málefni Ísraels og Palestínu við Blinken og Lavrov í vikunni
Málefni Ísraels og Palestínu voru rædd á þingi í dag. Þingmenn Pírata og Viðreisnar kölluðu eftir því að stjórnvöld tækju af skarið og fordæmdu aðgerðir Ísraela í stað þess að bíða eftir öðrum þjóðum. Forsætisráðherra mun tala fyrir friðsamlegri lausn.
Kjarninn 17. maí 2021
Fjölskylda á flótta hefst við úti á götu í Aþenu, höfuðborg Grikklands.
Útlendingastofnun setur hælisleitendum afarkosti: Covid-próf eða missa framfærslu
Útlendingastofnun er farin að setja fólki sem synjað er um vernd þá afarkosti að gangast undir COVID-próf ellegar missa framfærslu og jafnvel húsnæði. Í morgun var sýrlenskum hælisleitanda gert að pakka saman. „Hvar á hann að sofa í nótt?“
Kjarninn 17. maí 2021
Eurovision-hópurinn fékk undanþágu og fór fram fyrir í bólusetningu
RÚV fór fram á það við sóttvarnaryfirvöld að hópurinn sem opinbera fjölmiðlafyrirtækið sendi til Hollands til að taka þátt í, og fjalla um, Eurovision, myndi fá bólusetningu áður en þau færu. Við því var orðið.
Kjarninn 17. maí 2021
ÁTVR undirbýr nú lögbannsbeiðni á starfsemi vefverslana með áfengi.
ÁTVR ætlar að fara fram á lögbann á vefverslanir og undirbýr lögreglukæru
Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins telur nauðsynlegt að fá úr því skorið hjá dómstólum hvort innlendar vefverslanir sem selja áfengi milliliðalaust til neytenda séu að starfa löglega, eins og rekstraraðilar þeirra vilja meina.
Kjarninn 17. maí 2021
Jónas Þór Þorvaldsson er framkvæmdastjóri Kaldalóns.
Kaldalón ætlar að skrá sig á aðallista Kauphallar Íslands árið 2022
Kaldalón hefur selt fasteignaþróunarverkefni í Vogabyggð og keypt tekjuberandi eignir í staðinn. Arion banki ætlar að sölutryggja fimm milljarða króna í nýtt hlutafé í tengslum við skráningu Kaldalóns á markað.
Kjarninn 17. maí 2021
Tækifæri í rafmyntaiðnaði til staðar meðan rafmyntir halda velli að mati ráðherra
Líklega mun hið opinbera nýta sér bálkakeðjutækni þegar fram líða stundir samkvæmt svari fjármála- og efnahagsráðherra við fyrirspurn um rafmyntir. Ekki er þó enn útlit fyrir að rafmyntir taki við af hefðbundinni greiðslumiðlun í bráð.
Kjarninn 17. maí 2021
Viðar Hjartarson
Glæpur og refsing – Hugleiðingar vegna nýfallins dóms
Kjarninn 17. maí 2021
Meira eftir höfundinnJónas Atli Gunnarsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar