Gosið í Eyjum notað til þess að sýna áhrif fólksflótta

Börnum sem fluttu frá Vestmannaeyjum vegna gossins árið 1973 og afkomendum þeirra vegnaði að meðaltali betur vegna flutninganna, samkvæmt rannsókn íslenskra hagfræðinga.

vestmannaeyjar_20094974738_o.jpg
Auglýsing

Nýr vinnu­pappír eftir hag­fræð­ing­ana Jón Steins­son, Emi Naka­mura og Jósef Sig­urðs­son um Vest­manna­eyja­gosið sýnir hvernig ytri áföll í eins­leitum bæj­ar­fé­lögum geta leitt til meiri atvinnu­tæki­færa íbúa sem flytja það­an. Höf­und­arnir segja eld­gosið vera ein­stakan atburð sem gerir þeim kleift að finna orsaka­sam­hengi, en Nóbels­verð­launa­hafar hafa vitnað í grein­ina í umræðu um flótta­fólk. 

Nýjasta útgáfa papp­írs­ins, sem ber heit­ið The Gift of Mov­ing, var birt fyrr í mán­uð­in­um, en fyrsta útgáfa hans var birt árið 2016. Sam­kvæmt honum hafði Vest­manna­eyja­gosið árið 1973 langvar­andi áhrif á efna­hag Eyja­manna sem sett­ust að ann­ars staðar í kjöl­far þess. Þetta sést á skóla­göngu barn­anna sem fluttu frá Eyj­um, en hún lengd­ist að með­al­tali um fjögur ár vegna flutn­ing­anna. 

Áhrifin voru þó ekki jákvæð fyrir alla íbúa Vest­manna­eyja sem fluttu, en hagur for­eldra í þeim fjöl­skyldum sem fluttu í kjöl­far goss­ins versn­aði nokk­uð. Að mati Jóns Steins­son­ar, eins höf­unda grein­ar­inn­ar, virð­ist ástæða þess vera að for­eldr­arnir beri kostn­að­inn af því að flytja á meðan börnin njóta ábatans. 

Auglýsing

Vest­manna­eyjar ekki „slæmur stað­ur“

Hins vegar bætir Jón við að nið­ur­stöður rann­sókn­ar­innar þýði ekki að öllum hefði vegnað betur ef þau hefðu flutt frá Vest­manna­eyj­um, þar sem með­al­tekjur þar eru hærri en t.d. í Reykja­vík. Hins vegar hafi atvinna í bænum verið eins­leit og nær ein­ungis tengd sjáv­ar­út­vegi. Með gos­inu var þeim sem ekki höfðu hæfi­leika í þeirri grein gef­inn hvati til þess að færa sig um set, og höfðu þannig meiri tæki­færi á að finna sér vinnu sér við hæfi. 

Jósef Sig­urðs­son, annar höf­unda grein­ar­inn­ar, bætir við að eld­gosið hafi verið ein­stakur atburður sem geri þeim kleift í að leiða í ljós ákveðið orsaka­sam­hengi sem ekki hefði náðst ef ein­ungis væri horft til tekjumunar þeirra sem flytj­ast búferlum og þeirra sem sitja eft­ir. 

Afkom­end­urnir græddu meira

Til við­bótar við að skoða áhrif á íbú­ana sem fluttu vegna goss­ins skoð­uðu grein­ar­höf­undar áhrif á afkom­endur þeirra. Þetta var gert með hjálp gagna­söfn­unar frá Íslenskri erfða­grein­ingu, og er Kára Stef­áns­syni for­stjóra fyr­ir­tæk­is­ins þakkað sér­stak­lega fyrir hjálp sína. Sam­kvæmt nið­ur­stöð­unum voru afkom­endur barn­anna sem fluttu vegna goss­ins að með­al­tali sex árum lengur í skóla en þau hefðu verið ef gosið hefði ekki átt sér stað. 

Notuð í umræðu um flótta­fólk

Nóbels­verð­launa­haf­arnir Abhi­jit Banerjee og Esther Duflo minnt­ust á rann­sókn Jóns, Jós­efs og Naka­mura í bók sinni Good Economics for Hard Times sem kom út í fyrra, sem sönnun þess að fólk flytji ekki auð­veld­lega frá heim­ilum sín­um, þótt þeir ættu betri efna­hags­leg tæki­færi ann­ars stað­ar. Sam­kvæmt Banerjee og Duflo er þetta mik­il­vægt inn­legg í umræð­unni um flótta­fólk, sem sýnir að meira þurfi til heldur en hag­rænir hvatar til þess að margir færi sig um set.

Jón Steins­son og Emi Naka­mura eru hjón og hag­fræði­pró­fess­orar við Berkel­ey-­skól­ann í Háskól­ann í Kali­forn­íu, en Jósef Sig­urðs­son er hag­fræði­lektor við Norweg­ian School of Economics. Naka­mura vann í fyrra virtu John Bates Clark hag­fræði­verð­launin og Jósef vann Peggy & Ric­hard Mus­gra­ve-verð­launin í síð­asta mán­uði, líkt og mbl.is greindi frá

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Stewart Rhodes, stofnandi og leiðtogi öfga- og vígasamtakanna The Oath Keepers.
„Maðurinn með leppinn“ sakfelldur fyrir árásina á bandaríska þinghúsið
Leiðtogi vígasveitarinnar Oath Keepers, maðurinn sem er með lepp af því að hann skaut sjálfan sig í augað, hefur verið sakfelldur fyrir árásina á bandaríska þinghúsið í janúar í fyrra. Hann á yfir höfði sér 20 ára fangelsisdóm.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Helstu eigendur Samherja Holding eru Kristján Vilhelmsson og Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja.
Samherjasamstæðan átti eigið fé upp á tæpa 160 milljarða króna um síðustu áramót
Endurskoðendur Samherja Holding gera ekki lengur fyrirvara við ársreikningi félagsins vegna óvissu um „mála­rekstur vegna fjár­hags­legra uppgjöra sem tengj­ast rekstr­inum í Namib­íu.“ Félagið hagnaðist um 7,9 milljarða króna í fyrra.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Ari Trausti Guðmundsson
Flugaska eða gjóska?
Kjarninn 30. nóvember 2022
Vilhjálmur Birgisson er formaður Starfsgreinasambands Íslands.
Samningar við Starfsgreinasambandið langt komnir – Reynt að fá VR um borð
Verið er að reyna að klára gerð kjarasamninga við Starfsgreinasambandið um 20 til 40 þúsund króna launahækkanir, auknar starfsþrepagreiðslur og flýtingu á útgreiðslu hagvaxtarauka. Samningar eiga að gilda út janúar 2024.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Bjarni Bjarnason er forstjóri Orkuveitu Reykjavíkur.
Vindorkuver um land allt yrðu mesta umhverfisslys Íslandssögunnar
Forstjóri Orkuveitunnar segir að ef þúsund vindmyllur yrðu reistar um landið líkt og vindorkufyrirtæki áforma „ættum við engu umhverfisslysi til að jafna úr Íslandssögunni. Hér væri reyndar ekki um slys að ræða því myllurnar yrðu reistar af ásetningi.“
Kjarninn 30. nóvember 2022
Halla Hrund Logadóttir orkumálastjóri.
„Matseðill möguleika“ ef stjórnvöld „vilja raunverulega setja orkuskipti í forgang“
Langtímaorkusamningar um annað en orkuskipti geta tafið þau fram yfir sett loftlagsmarkmið Íslands, segir orkumálastjóri. „Þótt stjórnvöld séu með markmið þá eru það orkufyrirtækin sem í raun og veru ákveða í hvað orkan fer.“
Kjarninn 30. nóvember 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra, á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar í morgun.
„Það var mjög óheppilegt að náinn ættingi hafi verið í þessum kaupendahópi“
Forsætisráðherra segir að ekki hafi verið ákveðið hvenær Bankasýsla ríkisins verði lögð niður og hvaða fyrirkomulag taki við þegar selja á hlut í ríkisbanka. Hún hafði ekki séð það fyrir að faðir Bjarna Benediktssonar yrði á meðal kaupenda í ríkisbanka.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Á meðal eigna Bríetar er þetta fjölbýlishús á Selfossi.
Leigufélagið Bríet gefur 30 prósent afslátt af leigu í desember
Félag í opinberri eigu sem á um 250 leiguíbúðir um allt land og er ekki rekið með hagnaðarsjónarmið að leiðarljósi ætlar að lækka leigu allra leigutaka frá og með næstu áramótum.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Meira eftir höfundinnJónas Atli Gunnarsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar