Norðurlöndin dæla peningum til að berjast gegn kórónukreppunni

Ríkisstjórnir Svíþjóðar, Danmerkur og Noregs hafa tilkynnt miklar útgjaldaaukningar til að berjast gegn efnahagslegum áhrifum kórónuveirunnar á síðustu vikum.

Magdalena Andersson, fjármálaráðherra Svíþjóðar, og Per Bolund, viðskipta- og húsnæðismálaráðherra, á kynningu frumvarpsins í morgun.
Magdalena Andersson, fjármálaráðherra Svíþjóðar, og Per Bolund, viðskipta- og húsnæðismálaráðherra, á kynningu frumvarpsins í morgun.
Auglýsing

Noregur, Svíþjóð og Danmörk hafa kynnt stórhuga áætlanir til þess að bregðast við efnahagslegum áhrifum kórónuveirunnar í vetur og á næsta ári. Fjármálaráðherra Svíþjóðar segir að peningar séu engin hindrun fyrir hið opinbera, á meðan starfsbróðir hennar í Danmörku talar um „stríðskistu“ og Norðmenn beina sjónum sínum að ferðaþjónustunni.

Peningar engin hindrun

Fjármálaráðherra Svíþjóðar, Magdalena Andersson, lagði í dag fram fjárlagafrumvarp ríkisstjórnarinnar á sænska þinginu. Í frumvarpinu er gert ráð fyrir innspýtingu að andvirði 200 milljarða sænskra króna, eða um 3 þúsund milljarða íslenskra króna, fyrir næstu tvö árin. 

í viðtali við sænska ríkisútvarpið SVT er haft eftir Anderson að faraldurinn krefjist fordæmalausra aðgerða til að sporna gegn enn frekari hækkun atvinnuleysis og fá hjól sænska hagkerfisins til að snúast aftur. „Peningar munu ekki standa í vegi þess,” segir hún.

Auglýsing

Fjárlögin gera ráð fyrir að um 105 milljarðar sænskra króna verði notaðar í efnahagsaðgerðir gegn kórónukreppunni á næsta ári, en það jafngildir tveimur prósentum af landsframleiðslu landsins í fyrra. Sömuleiðis er gert ráð fyrir 85 milljörðum sænskra króna fyrir árið 2022. 

Fjárlögin innihalda meðal annars lækkun skatta á unga starfsmenn og flýtingu á fjárfestingum í umhverfisvænum verkefnum, sem ríkisstjórnin reiknar með að geti skapað allt að 75 þúsund störf í landinu. 

Vegna aukinna útgjalda ríkissjóðs er búist við hallarekstri á næstu árum, þannig að hlutfall opinberra skulda af landsframleiðslu muni hækka úr 35 prósentum í 42 prósent. 

Innspýting fyrir ferðaþjónustuna

Á sama tíma og fjárlagafrumvarp sænsku ríkisstjórnarinnar var lagt fram í morgun tilkynnti iðnaðarráðherra Noregs, Iselin Nybø, ásamt sveitarstjórnarráðherranum Linda Helleland, sérstakan krísupakka fyrir ferðaþjónustuna þar í landi. Pakkinn inniheldur lækkun virðisaukaskatts, lengingu brúaralána og styrki fyrir föstum kostnaði, eins og greint er frá á vef Túrista.

Ráðherrarnir bentu á að þessi krísupakki kæmi ekki í staðinn fyrir áður tilkynntar aðgerðir ríkisstjórnarinnar, sem eru að andvirði 124 milljarða norskra króna, eða um 3,5 prósent af landsframleiðslu landsins. 

Hins vegar er nýi pakkinn, sem mun gefa ferðamannaiðnaðinum rúman milljarð norskra króna, eða 15 milljarða íslenskra króna, lagður fram til að komast til móts við versnandi skilyrði í atvinnugreininni. Í því samhengi nefndu ráðherrarnir sérstaklega fækkun ferðamanna í kjölfar fjölgunar smita í Evrópu í ágústmánuði. 

Fjárlög norsku ríkisstjórnarinnar verða svo kynnt þann 7. október, en samkvæmt norska miðlinum E24 ríkir mikil óvissa um hvers eðlis hann verður. Fjármálaráðherra Noregs, Jan Tore Sanner, sagði það vera sérstaklega erfitt að gera fjárlög á krepputímum. Samkvæmt honum verður þó lögð áhersla á að viðhalda atvinnustiginu í landinu.

Opin stríðskista í Danmörku

Með fyrirheitum sínum um aukin útgjöld hins opinbera til að draga úr áhrifum kórónukreppunnar feta Norðmenn og Svíar í fótspor Dana, sem kynntu fjárlagafrumvarp sitt um síðustu mánaðarmót.

Frumvarpið inniheldur neyðarsjóð, sem ríkisstjórnin kallar „stríðskistuna“, að andvirði 9,2 milljarða danskra króna, en það jafngildir um hálfu prósenti af árlegri landsframleiðslu landsins.

Stríðskistan svokallaða á að fara í efnahagsaðgerðir til að sporna gegn kórónukreppunni í vetur, en ekki liggja fyrir frekari útfærslur á það hvert peningarnir muni fara. Nicolai Wammen, fjármálaráðherra Danmerkur útskýrir hins vegar að ríkisstjórnin vilji nota peningana í heilbrigðiskerfið og atvinnulífið, þar sem áherslan er sett á að draga úr atvinnuleysi. 

„Þetta eru mjög miklir peningar sem eru klárir til að hjálpa dönskum fyrirtækjum. Og sem renna til heilbrigðiskerfisins okkar, sem stendur frammi fyrir miklum áskorunum. Það gæti til dæmis komið bóluefni sem þyrfti að eða peningum í. Við vitum ekki hvaða áskorun við stöndum frammi fyrir en við höfum peningana tilbúna,” segir Wammen.

Danska ríkisstjórnin reiknar með fjárlagahalla sem nemur 0,4 prósentum af landsframleiðslu, sem er hámark þess sem gera má ráð fyrir samkvæmt fjármálastefnu landsins. Með því hefur ríkisstjórnin niðurfært spá sína um rekstur fjármála um 0,8 prósentustig frá síðustu spá sinni. 

Búist er við 4,5 prósenta samdrætti í landsframleiðslu Danmerkur í ár, miðað við síðasta ár. Atvinnuleysi í landinu stóð í 4,8 prósentum í júlí og hafði þá lækkað frá yfir 5 prósentum yfir vormánuðina. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hólmfríður Árnadóttir menntunarfræðingur og Heiða Guðný Ásgeirsdóttir bóndi skipa 1. og 2. sæti á lista Vinstri grænna í Suðurkjördæmi.
Þjórsáin okkar allra
Kjarninn 25. júlí 2021
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra segir ríkisstjórnina ræða málin í þaula og hafa verið í meginatriðum samstíga um aðgerðir í faraldrinum hingað til.
Stjórnmálin falli ekki í þá freistni að gera sóttvarnir að „pólitísku bitbeini“
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra segir samstöðu í ríkisstjórn um þær hertu aðgerðir sem tóku gildi í dag. Hún segist vilja forðast að sóttvarnir verði að pólitísku bitbeini fyrir kosningar og telur að það muni reyna á stjórnmálin á næstu vikum.
Kjarninn 25. júlí 2021
Steypiregnið ógurlega
Steypiregn er klárlega orðið tíðara og umfangsmeira en áður var. Öll rök hníga að tengingu við hlýnun lofthjúps jarðar. Í tilviki flóðanna í Þýskalandi og víðar hefur landmótun, aukið þéttbýli og minni skilningur samfélaga á eðli vatnsfalla áhrif.
Kjarninn 25. júlí 2021
Ísraelsk stjórnvöld sömdu við lyfjafyrirtækið Pfizer um bóluefni og rannsóknir samhliða bólusetningum.
Alvarlega veikum fjölgar í Ísrael
Það er gjá á milli fjölda smita og fjölda alvarlegra veikra í Ísrael nú miðað við fyrstu bylgju faraldursins. Engu að síður hafa sérfræðingar áhyggjur af þróuninni. Um 60 prósent þjóðarinnar er bólusett.
Kjarninn 25. júlí 2021
Danska smurbrauðið nýtur nú aukinna vinsælda meðal matgæðinga í heimalandinu.
Endurkoma smurbrauðsins
Flestir Íslendingar kannast við danska smurbrauðið, smørrebrød. Eftir að alls kyns skyndibitar komu til sögunnar döluðu vinsældirnar en nú nýtur smurbrauðið sívaxandi vinsælda. Nýir staðir skjóta upp kollinum og þeir gömlu upplifa sannkallaða endurreisn.
Kjarninn 25. júlí 2021
Fjallahjólabrautin við Austurkór var eitt verkefna sem valið var til framkvæmda af íbúum í íbúðalýðræðisverkefninu Okkar Kópavogur í fyrra.
Kópavogsbær skoðar flötu fjallahjólabrautina betur eftir holskeflu athugasemda
Kópavogsbær hefur boðað að fjallahjólabraut við Austurkór í Kópavogi verði tekin til nánari skoðunar, eftir fjölda athugasemda frá svekktum íbúum þess efnis að brautin gagnist lítið við fjallahjólreiðar.
Kjarninn 24. júlí 2021
Með stafrænum kórónuveirupassa fæst QR kóði sem sýna þarf á hinum ýmsu stöðum.
Munu þurfa að framvísa kórónuveirupassa til að fara út að borða
Evrópska bólusetningarvottorðið hefur verið notað vegna ferðalaga innan álfunnar síðan í upphafi mánaðar. Í Danmörku hefur fólk þurft að sýna sambærilegt vottorð til að sækja samkomustaði og svipað er nú uppi á teningnum á Ítalíu og í Frakklandi.
Kjarninn 24. júlí 2021
Eldgosið í Geldingadölum hefur verið mikið sjónarspil. Nú virðist það í rénun.
Ráðherra veitir nafni nýja hraunsins formlega blessun sína
Eins og lög gera ráð fyrir hefur Lilja Dögg Alfreðsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra staðfest nafngift nýja hraunsins í landi Grindavíkurbæjar. Fagradalshraun mun það heita um ókomna framtíð.
Kjarninn 24. júlí 2021
Meira eftir höfundinnJónas Atli Gunnarsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar