Framsókn með undir sex prósenta fylgi í Reykjavík og nágrenni

Framsóknarflokkurinn er að mælast með svipað fylgi og hann fékk þegar síðast var kosið. Hann hefur styrkt stöðu sína víða á landsbyggðinni en tapað fylgi á höfuðborgarsvæðinu þar sem flokkurinn er í hættu að fá enga menn þingmenn kosna.

Sigurður Ingi Jóhannsson, formaður Framsóknarflokksins og samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra.
Sigurður Ingi Jóhannsson, formaður Framsóknarflokksins og samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra.
Auglýsing

Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn hefur upp­lifað storma­sama tíma á und­an­förnum árum. Rík­is­stjórn sem hann leiddi þurfti að boða til snemm­bú­inna kosn­inga 2016 og þáver­andi for­maður flokks­ins, Sig­mundur Davíð Gunn­laugs­son, að segja af sér sem for­sæt­is­ráð­herra vegna opin­ber­ana sem fram komu í Panama­skjöl­un­um. 

Í kjöl­farið fylgdi hat­rammur for­manns­slagur í aðdrag­anda kosn­inga 2016 sem lauk með því að Sig­urður Ingi Jóhanns­son sigr­aði Sig­mund Davíð með litlum mun og þegar kosið var aftur árið síð­ar, haustið 2017, klauf Sig­mundur Davíð sig frá og stofn­aði Mið­flokk­inn. Sá fékk fleiri atkvæði en Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn í þeim kosn­ing­um.

Fram­sókn vann þó ákveð­inn varn­ar­sigur fyrir rúmum þremur árum og náði í 10,7 pró­sent atkvæða, sem dugði til að skila flokknum í rík­is­stjórn. Það var samt sem áður versta nið­ur­staða Fram­sóknar í þing­kosn­ingum í Íslands­sög­unn­i. 

Kann­anir MMR fyrir og eftir síð­ustu kosn­ingar sýndi nákvæm­lega kjör­fylg­ið, 10,7 pró­sent. Þar mæld­ist fylgi Fram­sóknar á höf­uð­borg­ar­svæð­inu átta pró­sent, sem er mjög í takt við nið­ur­stöðu kosn­ing­anna 2017 í Reykja­vík suð­ur, þar sem von­ar­stjarnan og vara­for­mað­ur­inn Lilja Alfreðs­dóttir leiddi lista flokks­ins, og í Suð­vest­ur­kjör­dæmi nágranna­sveit­ar­fé­laga höf­uð­borg­ar­inn­ar, þar sem Willum Þór Þórs­son, for­maður fjár­laga­nefnd­ar, var í fyrsta sæt­i. 

Mikil ánægja með Lilju

Lilja hefur ítrekað mælst í hópi þeirra ráð­herra rík­is­stjórn­ar­innar sem mest ánægja er með. Í könnun sem Mask­ína gerði á vor­mán­uðum 2019 var Lilja í efsta sæti yfir þá ráð­herra sem mest ánægja var með, en alls sögð­ust tæp­lega 68 pró­sent aðspurðra vera ánægð með hennar störf. Þegar sú könnun var gerð var skammt um liðið frá því að Klaust­ur­málið svo­kall­aða átti sér stað. Lilja, sem var ein þeirra sem var til umræðu í niðr­andi og óvið­ur­kvæmi­legu tali nokk­urra þing­manna Mið­flokks og Flokks fólks­ins á Klaust­ur­bar í nóv­em­ber 2018, hlaut mikið lof fyrir fram­göngu sína í kjöl­farið þar sem hún kall­aði fram­ferði fólks­ins „of­beldi“. Í könnun Gallup frá því í maí 2020 sögð­ust 54 pró­sent aðspurðra vera ánægðir með störf henn­ar. Lilja Alfreðsdóttir, varaformaður Framsóknarflokksins og mennta- og menningarmálaráðherra.

Ánægja er eitt, en traust er ann­að. Og það er líka mælt. Zenter og Frétta­blaðið hafa fram­kvæmt könnun á því hvaða ráð­herra lands­menn treystu best ann­ars vegar sum­arið 2019 og hins­vegar í byrjun októ­ber 2020. Í fyrri könn­un­inni mæld­ist Lilja sá ráð­herra sem flestir treystu best, en alls nefndu 20,5 pró­sent hana í fyrra­sum­ar. Það þýðir að hún naut meira trausts en for­sæt­is­ráð­herr­ann Katrín Jak­obs­dótt­ir. 

Í síð­ari könn­un­inni, rúmu ári síð­ar, hafði traust á Lilju næstum helm­ing­ast og var farið niður í 10,7 pró­sent. Í sömu könnun sögð­ust 6,2 pró­sent lands­manna treysta Sig­urði Inga Jóhanns­syni, for­manni Fram­sókn­ar­flokks­ins. 

Í bar­áttu fyrir til­veru á höf­uð­borg­ar­svæð­inu

Í gögnum MMR sem sýna með­al­tals­stöðu Fram­sókn­ar­flokks­ins úr síð­ustu tveimur könn­unum fyr­ir­tæk­is­ins eftir ýmsum bak­grunns­breytum kemur fram að heilt yfir virð­ist flokk­ur­inn á svip­uðum slóðum og í síð­ustu kosn­ing­um. Fylgi við hann mælist 10,1 pró­sent og hann er sá stjórn­ar­flokkur sem hefur tapað minnstu fylgi á stjórn­ar­sam­starf­in­u. 

Auglýsing
Flokkurinn hefur styrkt stöðu sína á Norð­ur­landi, Aust­ur­landi, Suð­ur­landi og á Suð­ur­nesj­un­um. 

Fylgið hefur hins vegar dalað á Vest­ur­landi og Vest­fjörðum og á lang­fjöl­menn­asta svæði lands­ins, höf­uð­borg­ar­svæð­inu, þar sem tveir af hverjum þremur íbúum Íslands búa. Þar, í kjör­dæmum þar sem vara­for­mað­ur­inn og mennta­mála­ráð­herr­ann ann­ars vegar og for­maður fjár­laga­nefndar hins veg­ar, leiða lista flokks­ins mælist fylgi hans nú 5,9 pró­sent. Í könn­unum MMR fyrir og eftir síð­ustu kosn­ingar mæld­ist það átta pró­sent á svæð­inu sem er í takt við það fylgi sem Fram­sókn fékk í kosn­ing­unum 2017 í Krag­anum ann­ars vegar og í Reykja­vík suður hins veg­ar, þar sem flokk­ur­inn náði inn þing­mönn­um. Í Reykja­vík norður fékk flokk­ur­inn 5,3 pró­sent atkvæða og engan mann kos­inn.

Fram­sókn er í dag með minna fylgi en Mið­flokk­ur­inn og Vinstri græn og aðeins rétt meira fylgi en Sós­í­alista­flokkur Íslands, sem hefur aldrei boðið fram til þing­kosn­inga og á eftir að kynna hverjir verða í fram­boði fyrir flokk­inn í næstu kosn­ing­um, á höf­uð­borg­ar­svæð­inu.

Ánægja og traust á Lilju er því ekki að skila sér í auknum fjölda lík­legra kjós­enda Fram­sókn­ar­flokks­ins. Þorri þeirra sem eru ánægðir með störf hennar og treysta henni ætla sér alls ekki að kjósa þann flokk. 

Lengi verið erfið staða í Reykja­vík

Það er því raun­hæfur mögu­leiki að Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn nái ekki inn manni á höf­uð­borg­ar­svæð­inu í næstu kosn­ing­um. Erfið staða hans í Reykja­vík sér­stak­lega, þar sem flokk­ur­inn hefur nú einn þing­mann af 22 úr kjör­dæm­unum tveim­ur, hefur raunar legið fyrir í lengri tíma og birt­ist meðal ann­ars í síð­ustu borg­ar­stjórn­ar­kosn­ing­um. 

Þar fékk flokk­ur­inn 3,2 pró­sent atkvæða og náði ekki inn manni. Fyrir 14 árum síð­an, í borg­ar­stjórn­ar­kosn­ing­unum 2006, fékk flokk­ur­inn 6,1 pró­sent atkvæða. Í kjöl­farið ákvað þáver­andi for­maður flokks­ins, Hall­dór Ásgríms­son heit­inn, að draga sig í hlé úr stjórn­mál­um. Hall­dór sagði meðal ann­ars að hann væri að axla ábyrgð á lakri stöðu flokks­ins í þeim kosn­ingum með því að stiga til hlið­ar.

Aldur er ekki ráð­andi breyta á meðal stuðn­ings­manna Fram­sókn­ar­flokks og það er menntun eða tekjur ekki held­ur. Karlar eru hins vegar hrifn­ari af flokknum en kon­ur. 

Úttekt á bakgrunni stuðningsmanna flokka

Kjarn­inn hefur fengið aðgang að gögnum um bak­grunns­breytur þeirra sem svarað hafa könn­unum MMR um fylgi stjórn­mála­flokka. Þær breytur sem um ræðir eru kyn, ald­ur, búseta, menntun og heim­il­is­tekj­ur. Gögnin eru ann­ars vegar úr síð­ustu tveimur könn­unum MMR, sem gerðar voru 23-28. októ­ber og 6-11. nóv­em­ber 2020 (sam­tals 1.858 svar­end­ur), og hins vegar úr tveimur könn­unum sem gerðar voru öðru hvoru megin við síð­ustu þing­kosn­ingar árið 2017. Með því að skoða þær kann­an­ir, sem fram­kvæmdar voru 26-27. októ­ber og 14.-17. nóv­em­ber 2017 (sam­tals 1.924 svar­end­ur), er hægt að sjá þær breyt­ingar sem orðið hafa á bak­grunns­breytum stuðn­ings­manna flokk­anna frá þeim tíma. Næstu daga mun Kjarn­inn birta umfjöllun um alla þá átta flokka sem mældir eru í könn­unum MMR og í kjöl­farið ýmis konar aðra umfjöllun byggða þeim upp­lýs­ingum sem gagna­safnið geym­ir. 

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Milljónir barna búa við hrikalegar aðstæður á átakasvæðum.
Pyntuð. Nauðgað. Drepin.
Börn á átakasvæðum eru ekki óhult á leiðinni í skólann. Ekki heldur á leiðinni á heilsugæslustöðina. Eða inni á heimilum sínum. Ofbeldi er kerfisbundið beitt gegn þeim. Þau eru látin bera sprengjur, þvinguð í hjónabönd. Svipt öryggi og vernd.
Kjarninn 28. júní 2022
Sigrún Huld Þorgrímsdóttir
Það er líf eftir greiningu
Kjarninn 28. júní 2022
Nicola Sturgeon fyrsti ráðherra Skotlands.
Stefnir á atkvæðagreiðslu um sjálfstætt Skotland í október 2023
Nicola Sturgeon leiðtogi Skoska þjóðarflokksins stefnir á að halda þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði Skotlands á ný næsta haust – með eða án leyfis bresku ríkisstjórnarinnar.
Kjarninn 28. júní 2022
Guðmundur Andri Thorsson
Ráfað um í Keflavíkurgöngu
Kjarninn 28. júní 2022
Samkvæmt tilkynningu frá Borgarlínu er gert ráð fyrir því að vagnar Borgarlínunnar byrji að ganga á milli Hamraborgar og Háskóla Íslands árið 2025, þrátt fyrir að framkvæmdum á þeim kafla verði ekki að fullu lokið þá.
Tímalínu framkvæmda við fyrstu lotu Borgarlínu seinkað
Endurskoðuð tímaáætlun framkvæmda við fyrstu lotu Borgarlínu gerir ráð fyrir því að framkvæmdalok verði á árunum 2026 og 2027, en ekki 2024 eða 2025 eins og lagt var upp með. Samstilling við aðrar framkvæmdir, eins og Sæbrautarstokk, spila inn í.
Kjarninn 28. júní 2022
Það að vera kvenkyns lögmaður eykur líkur á að mál falli umbjóðandanum í vil samkvæmt nýrri íslenskri rannsókn.
Kvenkyns lögmenn líklegri til að vinna mál í héraði
Kvenkyns málflytjendur skila betri árangri fyrir dómstólum og eldri dómarar eru líklegri til að dæma varnaraðila í vil en þeir sem yngri eru, samkvæmt nýrri íslenskri rannsókn.
Kjarninn 28. júní 2022
Örn Bárður Jónsson
Þungunarrof, samkynhneigð og kynusli
Kjarninn 28. júní 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra, og Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri.
Ætlar ekki að láta Seðlabankann afhenda sér gögn um ráðstöfun opinberra hagsmuna
Seðlabanki Íslands hefur ekki viljað leggja mat á hagsmuni almennings af birtingu upplýsinga um þá sem fengu að nýta sér fjárfestingaleið hans né af því að stöðugleikasamnirnir við kröfuhafa verði gerðir opinberir.
Kjarninn 28. júní 2022
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar