Sósíalistaflokkurinn sækir vinstrafylgið fast og heggur í stöðu Vinstri grænna

Í borgarstjórnarkosningunum fyrir tveimur árum sigraði Sósíalistaflokkurinn baráttuna um vinstri vænginn og fékk fleiri atkvæði en Vinstri græn. Skýrar vísbendingar eru um að sú sókn í vinstrafylgið getið haldið áfram í komandi þingkosningum.

Af vetrarfundi Sósíalistaflokks Íslands sem fór fram í Dósaverksmiðjunni í Borgartúni í janúar 2020.
Af vetrarfundi Sósíalistaflokks Íslands sem fór fram í Dósaverksmiðjunni í Borgartúni í janúar 2020.
Auglýsing

Eng­inn einn flokkur hefur tekið til sín meira nýtt fylgi það sem af er kjör­tíma­bili en sá flokkur í mæl­ingum MMR sem á ekki full­trúa á þingi, Sós­í­alista­flokkur Íslands. Með­al­tal fylgis hans í síð­ustu tveimur könn­unum MMR er 4,3 pró­sent. Sá flokkur á Alþingi sem hefur bætt mestu við sig á kjör­tíma­bil­inu, Pírat­ar, hefur náð í 3,4 ný pró­sentu­stig af fylg­i. 

Það er eft­ir­tekt­ar­verður árangur hjá Sós­í­alista­flokknum í ljósi þess að ekk­ert liggur opin­ber­lega fyrir um hverjir verða í fram­boði fyrir hann haustið 2021. Eina sem liggur fyrir er skýr stjórn­mála­stefna og ákvörðun um að bjóða fram. 

Í stefn­unni segir meðal ann­ars að mark­mið flokks­ins séu sam­fé­lag frels­is, jöfn­uð­ar, mann­helgi og sam­kennd­ar. „Þessi mark­mið nást ein­göngu með því að færa völdin í hendur fólks­ins í land­inu. Sós­í­alista­flokkur Íslands er flokkur launa­fólks og allra þeirra sem búa við skort, ósýni­leika og valda­leysi. And­stæð­ingar Sós­í­alista­flokks Íslands eru auð­valdið og hand­bendi þess. Vett­vangur Sós­í­alista­flokks Íslands er breið stétta­bar­átta sem hafnar mála­miðl­unum og falskri sam­ræð­u.“

Sterkastur á höf­uð­borg­ar­svæð­inu

Sós­í­a­lista­­­flokk­­­ur­inn var stofn­aður 1. maí 2017. Hvata­­maður að stofnun hans var Gunnar Smári Egils­­son, ­blaða­­maður og fyrrum rit­­stjóri. 

Flokk­­ur­inn bauð í fyrsta sinn fram í sveit­­ar­­stjórn­­­ar­­kosn­­ing­unum 2018. Þar náði flokk­­ur­inn 6,4 pró­­­sent atkvæða í borg­­­ar­­­stjórn­­­­­ar­­­kosn­­­ing­unum í Reykja­vík og Sanna Magda­­­lena Mört­u­dóttir tók í kjöl­farið sæti í borg­­ar­­stjórn fyrir hönd hans. 

Sós­í­a­lista­­flokk­­ur­inn var eini flokk­­­ur­inn sem náði inn kjörnum full­­­trúa sem er ekki með full­­­trúa á Alþingi í dag, og hafði því ekki aðgengi að þeim hund­ruð millj­­­óna sem hinir sjö flokk­­­arnir sem náðu inn er skammtað af fjár­­­lögum ár hvert.

Með­al­tals­fylgi Sós­í­alista­flokks­ins í síð­ustu tveimur könn­unum MMR var 4,3 pró­sent, sem er meira en Flokkur fólks­ins mælist með um þessar mund­ir. Hann nýtur mest fylgis á höf­uð­borg­ar­svæð­inu þar sem hann myndi fá slétt fimm pró­sent atkvæða ef kosið yrði í dag, eða rétt aðeins minna en þau 5,9 pró­sent sem Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn myndi fá í dag. Þá er heldur ekki langt í Mið­flokk­inn (7,1 pró­sent) og Vinstri græn (7,6 pró­sent) á höf­uð­borg­ar­svæð­inu.

Auglýsing
Sósíalistaflokkurinn mælist líka með ágætis stuðn­ing á Norð­ur­landi, eða 4,1 pró­sent. Fylgi við flokk­inn er hins vegar hverf­andi á öðrum stöðum á land­in­u. 

Tekjur og menntun lyk­il­breytur

Menntun og tekjur eru breytur sem skipta máli þegar kemur að stuðn­ingi við Sós­í­alista­flokk­inn, enda skil­greinir flokk­ur­inn sig bein­línis sem málsvari verka­fólks í stétta­bar­áttu þess við auð­vald­ið. Hjá þeim sem hafa lokið skyldu­námi og engu öðru mælist stuðn­ingu við Sós­í­alista­flokk­inn 5,7 pró­sent. Stuðn­ingur við flokk­inn fer svo lækk­andi eftir því sem menntun eykst og mælist 3,1 pró­sent hjá þeim sem lokið hafa háskóla­námi. 

Fylgi Sós­í­alista­flokks­ins er lang­mest hjá þeim lands­mönnum sem til­heyra lægsta tekju­hóp­um, þeim sem eru með undir 400 þús­und krónur í heim­il­is­tekjur á mán­uði. Þar segj­ast 8,6 pró­sent að þeir myndu kjósa flokk­inn. Stuðn­ing­ur­inn er líka yfir heild­ar­fylgi, alls fimm pró­sent, hjá þeim sem eru með 400-799 þús­und krónur á mán­uði í heim­il­is­tekjur en mjög lít­ill hjá tekju­hæstu hóp­unum tveimur (1,7-2,2 pró­sent). Sanna Magdalena Mörtudóttir náði inn í borgarstjórn Reykjavíkur í kosningum fyrir rúmum tveimur árum.

Karlar (5,7 pró­sent) eru lík­legri til að styðja Sós­í­alista­flokk Íslands en konur (2,4 pró­sent) og flokk­ur­inn er mun vin­sælli hjá yngra fólki en því eldra. Raunar er það svo að í ald­urs­hópnum 18-29 ára mælist hann með sjö pró­sent fylgi og er fimmti stærsti flokkur lands­ins innan hans. Þar, líkt og á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, mælist stuðn­ingur við Sós­í­alista­flokk­inn meiri en stuðn­ingur við Vinstri græn, þann flokk sem stað­setur sig næst lengst til vinstri.  

Sós­í­alista­flokk­ur­inn virð­ist ekki ná vel til eldri lands­manna en hjá 68 ára og eldri segj­ast ein­ungis 1,6 pró­sent styðja hann. 

Taka frá Vinstri grænum

Vinstri græn hafa átt svæðið yst til vinstri á hinum hefð­bundna stjórn­mála­kvarða að mestu síð­ast­liðna rúmu tvo ára­tugi. Sós­í­alista­flokk­ur­inn sækir nú sitt fylgi í sama hólf. Í borg­ar­stjórn­ar­kosn­ing­unum fyrir rúmum tveimur árum tókst sú sókn vel upp og flokk­ur­inn fékk meira fylgi en Vinstri græn, sem biðu afhroð og fengu ein­ungis 4,6 pró­sent atkvæða. Alls fengu Sós­í­alistar rúm­lega eitt þús­und fleiri atkvæði en hinn skil­greindi vinstri­flokk­ur­inn og, líkt og áður sagði, 6,4 pró­sent atkvæða.

Það sést vel að í þeim hópum sem Vinstri græn hafa tapað mörgum kjós­end­um, þar gengur Sós­í­alistum best og því eðli­legt að draga þá ályktun að síð­ar­nefndi flokk­ur­inn sé að taka umtals­vert vinstra­fylgi af flokki for­sæt­is­ráð­herra. 

Í yngsta kjós­enda­hópn­um, þeim sem eru undir þrí­tugu, er Sós­í­alista­flokk­ur­inn (7,0 pró­sent) til að mynda með meira fylgi en Vinstri græn (5,4 pró­sent) og þar hefur síð­ar­nefndi flokk­ur­inn tapað 6,9 pró­sentu­stigum frá mæl­ingum í kringum síð­ustu kosn­ing­ar. 

Þegar fylgi vinstri­flokk­anna tveggja er skoðað eftir mennt­un­ar­stigi er Sós­í­alista­flokk­ur­inn (5,7 pró­sent) líka stærri en Vinstri græn (3,8 pró­sent) hjá þeim sem lokið hafa grunn­skóla­menntun ein­vörð­ungu. Hjá þeim hópi hefur fylgi Vinstri grænna skroppið saman um 6,4 pró­sentu­stig frá 2017. 

Að síð­ustu ber að nefna þá lands­menn sem eru með lægstu tekj­urn­ar, undir 400 þús­und krónur á mán­uði. Þar mæl­ast Sós­í­alista­flokk­ur­inn (8,6 pró­sent) og Vinstri græn (8,8 pró­sent) nán­ast jafn stór en stuðn­ingur við Vinstri græn í þeim hópi hefur minnkað um alls 6,9 pró­sentu­stig það sem af er kjör­tíma­bili.

Úttekt á bakgrunni stuðningsmanna flokka

Kjarn­inn hefur fengið aðgang að gögnum um bak­grunns­breytur þeirra sem svarað hafa könn­unum MMR um fylgi stjórn­mála­flokka. Þær breytur sem um ræðir eru kyn, ald­ur, búseta, menntun og heim­il­is­tekj­ur. Gögnin eru ann­ars vegar úr síð­ustu tveimur könn­unum MMR, sem gerðar voru 23-28. októ­ber og 6-11. nóv­em­ber 2020 (sam­tals 1.858 svar­end­ur), og hins vegar úr tveimur könn­unum sem gerðar voru öðru hvoru megin við síð­ustu þing­kosn­ingar árið 2017. Með því að skoða þær kann­an­ir, sem fram­kvæmdar voru 26-27. októ­ber og 14.-17. nóv­em­ber 2017 (sam­tals 1.924 svar­end­ur), er hægt að sjá þær breyt­ingar sem orðið hafa á bak­grunns­breytum stuðn­ings­manna flokk­anna frá þeim tíma. Næstu daga mun Kjarn­inn birta umfjöllun um alla þá átta flokka sem mældir eru í könn­unum MMR og í kjöl­farið ýmis konar aðra umfjöllun byggða þeim upp­lýs­ingum sem gagna­safnið geym­ir.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir er utanríkisráðherra.
Inga Hrefna nýr aðstoðarmaður Þórdísar Kolbrúnar
Utanríkisráðherra er nú komin með tvo aðstoðarmenn. Alls má ríkisstjórnin ráða 27 aðstoðarmenn. Laun og starfs­­kjör aðstoð­­ar­­manna ráð­herra mið­­ast við kjör skrif­­stofu­­stjóra í ráðu­­neytum sam­­kvæmt ákvörð­unum kjara­ráðs.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Jón Gunnarsson er dómsmálaráðherra.
Leggur til að sameina héraðsdómstóla landsins í eina stofnun
Jón Gunnarsson dómsmálaráðherra er með áform um að sameina þá átta héraðsdómstóla sem eru í landinu í eina stofnun. Forsenda sameiningarinnar er að sameinaður dómstóll hafi starfsstöðvar á landsbyggðinni.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Kolafarmi frá Suður-Afríku skipað upp í pólskri höfn í sumar.
Pólverjum er vandi á höndum
Stærsti framleiðandi kola í Evrópu utan Rússlands er í vanda staddur eftir að hafa bannað innflutning á rússneskum kolum vegna innrásarinnar í Úkraínu.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Kristján Loftsson forstjóri Hvals hf. virðir hér fyrir sér dauðan hval í Hvalfirði í júlímánuði.
Lögregla væntir þess að Hvalur hf. skili dróna svissneska ríkisútvarpsins í dag
Teymi frá svissneska ríkisfjölmiðlafyrirtækinu SRG SSR flaug dróna yfir hvalstöð Hvals hf. fyrr í vikunni. Starfsmenn Hvals hf. hirtu af þeim drónann og lögreglan á Akranesi hefur krafið fyrirtækið um að skila dróna Svisslendinganna.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Hildur Björnsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Hildur varði 9,3 milljónum í prófkjörsslaginn og átti eina og hálfa milljón afgangs
Hildur Björnsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins átti 1,5 milljónir eftir í kosningasjóði sínum þegar prófkjör Sjálfstæðisflokksins í borginni var um garð gengið. Það fé ætlar hún að færa félagi sem hún sjálf stjórnar, en það heitir Frelsisborgin.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Skúli Mogensen hefur byggt upp mikla ferðaþjónustu í Hvammsvík i Hvalfirði.
Áformin einkennist af „einhvers konar firringu“
Zephyr Iceland, sem áformar vindorkuver í Hvalfirði, „forðast að snerta á kjarna málsins“ í matsáætlun á framkvæmdinni. Kjarninn er sá að mati Skúla Mogensen, eiganda sjóbaðanna í Hvammsvík, að áformin einkennast af „einhvers konar firringu“.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Vatnsyfirborð Rínarfljóts hefur lækkað stöðugt síðustu vikur.
Hættuástand að skapast í Rínarfljóti – Munu skipin geta siglt?
Vatnsyfirborð Rínarfljóts gæti á næstu dögum orðið hættulega lágt að mati þýskra yfirvalda. Sífellt erfiðara er að flytja vörur um ána, m.a. kol og bensín. Gríðarmiklir þurrkar hafa geisað víða í Evrópu með margvíslegum afleiðingum.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Langreyður dregin á land í Hvalfirði með sprengiskutulinn enn í sér.
Fiskistofa mun taka upp veiðiaðferðir Hvals hf.
Ný reglugerð um verulega hert eftirlit með hvalveiðum hefur verið sett og tekur gildi þegar í stað. Veiðieftirlitsmenn munu héðan í frá verða um borð í veiðiferðum Hvals hf.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar