Lítill hljómgrunnur fyrir andstöðu við sóttvarnaraðgerðir yfirvalda

Landsmenn treysta yfirvöldum til að takast á við COVID-19 og bara tíu prósent telja að of mikið sé gert úr heilsufarslegri hættu sem starfi af faraldrinum. Gagnrýnendur finna helst hljómgrunn á meðal lítils hluta kjósenda Miðflokks og Sjálfstæðisflokks.

Kannanir sýna að langflestir landsmenn hafi fulla trú á þeirri stefnu sem almannavarnir og heilbrigðisyfirvöld reka í baráttunni gegn COVID-19.
Kannanir sýna að langflestir landsmenn hafi fulla trú á þeirri stefnu sem almannavarnir og heilbrigðisyfirvöld reka í baráttunni gegn COVID-19.
Auglýsing

Tveir stjórn­ar­þing­menn úr Sjálf­stæð­is­flokki, Sig­ríður Á. And­er­sen og Brynjar Níels­son, hafa talað með afger­andi hætti gegn sótt­varn­ar­ráð­stöf­unum stjórn­valda und­an­far­ið. Þau eru á meðal hóps fólks sem skrif­aði undir yfir­lýs­ingu sem ber yfir­skrift­ina „Út úr kóf­in­u!“ og er birt á heima­síð­unni kofid.is

Í yfir­lýs­ingu þrýsti­hóps­ins segir meðal ann­ars að þeir sem skrifi undir hana telji að ef „haldið er áfram á sömu braut og nú verði skaði aðgerða mun meiri en skaði af völdum COVID-19.  Skað­inn mun leggj­ast af miklum þunga á yngri kyn­slóð­ir, tekju­lága, og jað­ar­setta hópa sam­fé­lags­ins. Við teljum nauð­syn­legt að dýpka umræðu um kór­ónu­veiru­far­ald­ur­inn og við­brögð við hon­um. Stefnan nú virð­ist vera að stöðva veiruna hvað sem það kostar og bíða eftir bólu­efni. Við teljum þetta ekki vera góða nálg­un.“

Sig­ríður hefur í nokkurn tíma lýst því yfir opin­ber­lega að hún hafi áhyggjur af því að opin­berar sótt­varna­ráð­staf­anir gangi of langt og hafi skað­­leg áhrif, jafn­­vel áhrif sem eru skað­­legri en far­ald­­ur­inn sjálfur auk mik­illa skerð­inga á borg­­ara­­legum rétt­indum fólks í för með sér. Þann 6. októ­ber síð­­ast­lið­inn fjall­aði hún um hina svoköll­uðu Great Barr­ington-­yf­­ir­lýs­ingu. Þegar talið víkur að hjarð­ó­­næmi er það útbreiddur mis­­skiln­ingur að með því sé verið að boða að “ekk­ert sé gert”. Það er hins vegar fjarri lagi. Heldur er mark­miðið að verja þá við­­kvæmu,“ skrif­aði Sig­ríður á Face­book og vís­aði til við­tals við þre­­menn­ing­anna sem settu yfir­­lýs­ing­una sam­an­. Hún var svo í hópi þeirra sem settu hóp­inn sem stendur að „Út úr kóf­in­u!“ yfir­lýs­ing­unni sam­an. 

Brynjar sagði í grein sem hann birti á Vísi 9. nóv­em­ber að hann væri „sann­­færð­­ari en áður að við og flest önnur ríki höfum ekki brugð­ist rétt við í bar­átt­unni við veiruna“ og gagn­rýndi það sem hann kall­aði „al­ræði sótt­varna“ á Íslandi. Nú væri svo komið að með­virkni hans með sótt­varn­ar­að­gerðum væri lok­ið. 

Brynjar var svo gestur Kast­ljóss í fyrra­kvöld. Þar ítrek­aði hann afstöðu sína og sagði að það væri hlut­verk stjórn­mála­manna að efast. 

Lands­menn treysta upp­lýs­ingum fjöl­miðla

Í yfir­lýs­ingu þrýsti­hóps­ins sem Sig­ríður og Brynjar skrif­uðu undir segir einnig að „hræðslu­á­róður í fjöl­miðlum styður ekki við upp­lýsta og skyn­sam­lega ákvarð­ana­töku. Upp­lýs­ingar opin­berra aðila snú­ast að mestu leyti um sjúk­dóm­inn og beinar afleið­ingar hans, en mun minna fer fyrir umfjöllun um stór­felldar efna­hags­legar og heilsu­fars­legar afleið­ingar aðgerða gegn hon­um, sem verða verri og verri eftir því sem far­ald­ur­inn dregst á lang­inn.“

Auglýsing
Í tveimur könn­unum sem Mask­ína gerði í júní og ágúst kom fram að yfir 82 pró­sent lands­manna treysti íslenskum fjöl­miðlum til að miðla áreið­an­­legum upp­­lýs­ingum um kór­ón­u­veiruna og sjúk­­dóm­inn COVID-19. Til sam­an­burðar má nefna að í könnun sem Reuters Institute við Oxfor­d-há­­skóla í Bret­landi gerði mæld­ist traust til fjöl­miðla 60 pró­­sent í Bret­landi, 52 pró­­sent í Banda­­ríkj­un­um, 58 pró­­sent í Þýska­landi, 51 pró­­sent á Spáni, 67 pró­­sent í Suð­­ur­-Kóreu og 63 pró­­sent í Argent­ín­u. 

Íslend­ingar telja sig líka vel upp­­lýsta um veiruna og sjúk­­dóm­inn sem hún veld­­ur, en um og yfir 80 pró­­sent sögð­ust telja sig vel upp­­lýsta í könn­unum Mask­ínu, en í sam­an­­burði sögð­ust 58 pró­­sent Banda­­ríkja­­manna vera vel upp­­lýstir um kór­ón­u­veiruna í könnun sem Gallup fram­­kvæmdi þar í landi.

Eiga mestan hljóm­grunn hjá minni­hluta kjós­enda Mið­flokks og Sjálf­stæð­is­flokks

Gallup hefur frá upp­hafi far­ald­urs­ins fram­kvæmd reglu­legar kann­anir þar sem afstaða lands­manna til ýmissa hliða hans er mæld, og sú afstaða fram­sett á grunni ýmissa bak­grunns­breyta. Í nið­ur­stöðum Gallup er meðal ann­ars hægt að sjá hjá hverjum mála­til­bún­aður Sig­ríðar og Brynjars gæti fundið sér hljóm­grunn. 

Í könn­unum Gallup kemur til að mynda fram að 93 pró­sent lands­manna treysta almanna­vörnum og heil­brigð­is­yf­ir­völdum til að takast á við COVID-19. Í byrjun apr­íl, þegar fyrsta bylgja far­ald­urs­ins stóð sem hæst hér­lend­is, var það hlut­fall aðeins hærra eða 96,4 pró­sent og þegar sótt­varna­að­gerðir voru hertar um síð­ustu mán­aða­mót var það aðeins lægra, eða 92,5 pró­sent. Þeir lands­menn sem treysta almanna­vörnum og heil­brigð­is­yf­ir­völdum verst er ann­ars vegar að finna á meðal kjós­enda Mið­flokks­ins (níu pró­sent segj­ast treysta þeim illa) og Sjálf­stæð­is­flokks (sex pró­sent segj­ast treysta þeim illa). 

Þá telja níu af hverjum tíu lands­mönnum að hæfi­lega mikil eða of lítið sé gert úr þeirri heilsu­fars­legu hættu sem stafi af COVID-19, en tíu pró­sent telja að of mikið sé gert úr henni. Þar skera kjós­endur Mið­flokks­ins (17 pró­sent telja að of mikið sé gert úr hætt­unni) og Sjálf­stæð­is­flokks­ins (16 pró­sent telja að of mikið sér gert úr hætt­unni) sig aftur úr. 

Þegar spurt er að hvort almanna­varnir séu að gera nægi­lega mikið til að takast á við far­ald­ur­inn segja 91 pró­sent lands­manna að þær séu að gera hæfi­lega mikið eða að þær ættu að gera meira. Ein­ungis níu pró­sent telja að það ætti að gera minna. Þar eru það kjós­endur Við­reisnar sem eru helst á því að yfir­völd séu að gera of mikið (16 pró­sent) en kjós­end­ur­Mið­flokks­ins (15 pró­sent) og Sjálf­stæð­is­flokks (13 pró­sent) eru ekki langt und­an.

Mið­flokks­fólk hefur mestu efna­hags­legu áhyggj­urnar

Þrýsti­hóp­ur­inn sem stendur að kofid.is hefur einnig áhyggjur að því að sjónum sé ekki beint nægj­an­lega að efna­hags­legum afleið­ingum far­ald­urs­ins. 

Í nýj­ustu könnun Gallup kemur fram að það eru kjós­endur Mið­flokks­ins sem hafa mestar áhyggjur af efna­hags­legum áhrifum COVID-19, en 81 pró­sent þeirra hafa slíkar áhyggj­ur. Kjós­endur Pírata eru lík­leg­astir til að hafa litlar áhyggjur af efna­hags­legu áhrif­un­um, en 16 pró­sent þeirra eru á þeirri skoð­un.  

Traust á íslensku rík­is­stjórn­ina til að takast á við efna­hags­leg áhrif COVID-19 hefur hald­ist nokkuð stöðugt í gegnum far­ald­ur­inn. Í dag segj­ast um 67 pró­sent treysta henni full­kom­lega eða vel til að gera það, 16 pró­sent hvorki né og 17 pró­sent alls ekki eða illa. 

Hlut­fall þeirra sem treystu henni full­kom­lega eða vel var 73,9 pró­sent í byrjun apr­íl, 64,7 pró­sent um miðjan sept­em­ber. 

Það kemur kannski ekki á óvart að kjós­endur stjórn­ar­flokk­anna þriggja treysta rík­is­stjórn­inni best 83-86 pró­sent, Kjós­endur Mið­flokks­ins (31 pró­sent treysta rík­is­stjórn­inni illa) og Píratar (26 pró­sent treysta rík­is­stjórn­inni illa) treysta henni hins vegar minnst til að takast á við efna­hags­legu áhrif­in.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Gríðarlegt uppstreymi í Eystrasalti yfir einu gati á gasleiðslunni.
Hafa uppgötvað fjórða lekann í Eystrasalti
Gasleiðslurnar Nord Stream 1 og 2 í Eystrasalti leka á fjórum stöðum. Fjórði lekinn uppgötvaðist á þriðjudag en sænska strandgæslan staðfesti tilvist hans í morgun.
Kjarninn 29. september 2022
Fyrir stóran hluta íslenskra heimila er húsnæðislánið stærsti einstaki útgjaldaliðurinn í hverjum mánuði. Lágt vaxtastig kom heimilunum til góða, en sendi húsnæðisverðið á sama tíma í hæstu hæðir. Senn breytist greiðslubyrði fjölmargra heimila.
„Nýja snjóhengjan“: Hundruð milljarða skuldir færast senn af sögulega lágum vöxtum
Margir íslenskir lántakendur nýttu sér fordæmalausar vaxtalækkanir Seðlabankans í faraldrinum til að taka óverðtryggð húsnæðislán á föstum vöxtum. Stóraukin greiðslubyrði bíður þeirra, að öllu óbreyttu.
Kjarninn 28. september 2022
Blásjór í eðlilegu árferði að hausti. Lónið er nú hálftómt og rafmagnsframleiðslu í virkjununum verið hætt tímabundið.
Stórar virkjanir úti í Noregi vegna vatnsskorts
Skert raforkuframleiðsla vegna vatnsskorts blasir áfram við í mið- og suðurhluta Noregs ef himnarnir fara ekki að opnast almennilega. Í raun þarf úrkoma haustsins að vera óvenjulega mikil til að bæta upp fyrir þurrkatíð sumarsins.
Kjarninn 28. september 2022
Olíubirgðastöðin í Örfirisey.
Eigum aðeins eldsneytisbirgðir til 20-50 daga
Eldsneytisbirgðir hér á landi eru langt undir þeim viðmiðunarmörkum sem í gildi eru innan Evrópusambandsins og víðar. Dæmi eru um að birgðir þotueldsneytis hafi farið undir tíu daga.
Kjarninn 28. september 2022
Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri.
Seðlabankinn: Líkur hafa aukist á að fasteignaverð lækki
Útreikningar Seðlabankans á hlutfalli íbúðaverðs og launavísitölu hafa allt frá í mars gefið til kynna bólumyndun á íbúðamarkaði. Hvernig markaðurinn mun mögulega leiðrétta sig er óvíst, en hröð leiðrétting og nafnverðslækkanir eru möguleiki.
Kjarninn 28. september 2022
Gas streymir upp á yfirborðið í Eystrasalti út úr leiðslunum á hafsbotni.
Hvað gerðist eiginlega í Eystrasalti?
Allur vafi hefur nú verið tekinn af því hvort að rússneskt gas muni streyma til Evrópu í vetur. Sprengingar sem mældust á jarðskjálftamælum og gerðu risastór göt á leiðslurnar í Eystrasalti hafa veitt þeim vangaveltum náðarhöggið.
Kjarninn 28. september 2022
Verðbólgan komin niður í 9,3 prósent
Vísitala neysluverðs hækkaði á milli mánaða en ársverðbólga dregst saman annan mánuðinn í röð. Miklar lækkanir á flugfargjöldum til útlanda skiptu miklu.
Kjarninn 28. september 2022
Björn Leví Gunnarsson er fyrsti flutningsmaður tillögunar.
Píratar vilja að Menntasjóður fái heimild til að fella niður námslánaskuldir
Menntasjóður námsmanna færði sex milljarða króna á afskriftarreikning í fyrra eftir lagabreytingu, en var undir milljarði króna árið áður. Meðalupphæð afborgana hækkaði um 46 þúsund krónur árið 2021 og var 266 þúsund krónur.
Kjarninn 28. september 2022
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar