Mynd: Bára Huld Beck

Ásmundur Friðriksson sá þingmaður sem keyrði mest allra árið 2020

Ásmundur Friðriksson er sá þingmaður sem keyrði mest á síðasta ári, líkt og árin á undan. Kostnaður vegna aksturs þingmanna dróst saman um fimmtung milli ára, enda ljóst að kórónuveirufaraldurinn gerði ferðalög um kjördæmi flókin og í sumum tilfellum ómöguleg.

Í upphaflegri útgáfu þessarrar fréttaskýringar kom fram að Guðjón S. Brjánsson, þingmaður Samfylkingarinnar úr Norðvesturkjördæmi, væri sá þingmaður sem var með mestan aksturskostnað á árinu 2020. Eftir að hún birtist hefur Alþingi staðfest að rangar tölur hafi birst um aksturskostnað Guðjóns á síðasta ári. Hægt er að lesa um það hér. Fréttaskýringin hefur verið uppfærð með þessum upplýsingum. 

Ásmundur Friðriksson, þingmaður Sjálfstæðisflokks í Suðurkjördæmi, er sá þingmaður sem er með mestan samanlagðan aksturskostnað á árinu 2020. Hann var með heildarkostnað upp á 2.218 þúsund krónur. Hann fór ekki fram á neina endurgreiðslu fyrir notkun á eigin bifreið á árinu 2020 heldur notaði bílaleigubíla. 

Í öðru sæti var Guðjón S. Brjánsson, þingmaður Samfylkingarinnar í Norðvesturkjördæmi, með kostnað upp á tæpar tvær milljónir króna. Guðjón notaði sína eigin bifreið ekkert heldur er kostnaðurinn allur tilkominn vegna notkunar á bílaleigubílum og eldsneytiskostnaðar. 

Aksturkostnaður Ásmundar dregst umtalsvert saman milli ára, en hann var 3,8 milljónir króna árið 2019, rúmlega 320 þúsund krónur að meðaltali á mánuði. Það var fyrsta árið sem allur akstur Ásmundar fór fram á bílaleigubílum en árin á undan hafði hann að mestu keyrt um landið á eigin bifreið og fengið kostnað vegna þess endurgreiddan frá Alþingi. Frá því að Ásmundur settist á þing árið 2013 hefur samanlagður aksturskostnaður hans verið 31,4 milljónir króna. 

Mestur var hann árið 2014, þegar Ásmundur fékk alls um 5,4 milljónir króna endurgreiddar vegna keyrslu á eigin bifreið, eða 450 þúsund krónur á mánuði. 

Auglýsing

Í þriðja sæti á listanum yfir þá þingmenn sem voru með mesta aksturskostnað í fyrra er Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir, þingmaður Vinstri grænna í Norðausturkjördæmi, sem keyrði fyrir 1.827 þúsund krónur á árinu, eða 152 þúsund krónur að meðaltali á mánuði. Allur sá akstur fór fram á bílaleigubílum. 

Kostnaðurinn dróst saman um fimmtung

Samtals keyrðu þingmenn landsins fyrir 23,2 milljónir króna í fyrra. Það er umtalsvert minna en árið 2019 þegar akstur þeirra sem greiddur var úr sameiginlegum sjóðum kostaði 30,2 milljónir króna. Kostnaðurinn var mjög svipaður árið 2018, eða 30,7 milljónir króna, og árið 2017, þegar hann var 29,2 milljónir króna. Hann dróst því saman um rúmlega 20 prósent á árinu 2020 miðað við árið áður. 

Líklegt verður að teljast að kórónuveirufaraldurinn, sem hefur leitt af sér umfangsmiklar samkomutakmarkanir og kröfur um ýmis konar sóttvarnaráðstafanir þegar fólk hittist, skipti þar miklu. Þingmenn hafa ekki getað hitt væntanlega kjósendur á sama hátt og áður. Það hefur hluti nefndarstarfa farið fram í gegnum fjarfundarbúnað sem gerir það að verkum að viðvera landsbyggðarþingmanna í höfuðborginni hefur ekki verið jafn knýjandi og áður. 

Alls keyrðu ellefu þingmenn fyrir eina milljón króna eða meira á síðasta ári. Þeir eru:

  1. Ásmundur Friðriksson Sjálfstæðisflokki 2.217.867 krónur
  2. Guðjón S. Brjánsson Samfylkingunni tæplega tvær milljónir krónur
  3. Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir Vinstri græn 1.827.141 krónur
  4. Vilhjálmur Árnason Sjálfstæðisflokki 1.694.043 krónur
  5. Birgir Þórarinsson Miðflokki 1.653.749 krónur
  6. Sigurður Páll Jónsson Miðflokki 1.643.859 krónur
  7. Haraldur Benediktsson Sjálfstæðisflokki 1.580.226 krónur
  8. Lilja Rafney Magnúsdóttir Vinstri grænum 1.390.240 krónur
  9. Halla Signý Kristjánsdóttir Framsóknarflokki 1.283.788 krónur
  10. Albertína Friðbjört Elíasdóttir Samfylkingunni 1.124.066 krónur
  11. Líneik Anna Sævarsdóttir Framsóknarflokki 1.069.035 krónur

Fyrirspurn Björns Leví Gunnarssonar leiddi til þess að aksturskostnaður þingmanna varð loks opinber snemma árs 2018.
Mynd: Bára Huld Beck

Fjöl­miðlar reyndu árum saman reynt að fá upp­­lýs­ingar um hvaða þing­­menn fái end­­ur­greiðslu vegna akst­­urs, en án árang­­urs. Kjarn­inn fjall­aði til að mynda um málið í frétta­­skýr­ingu árið 2015 þar sem fram kom að alls 28 þing­­menn hefðu fengið end­­ur­greiðslu á árinu 2014, þar af 18 yfir eina milljón króna. Ekki var hins vegar hægt að fá upp­­lýs­ingar um hvaða þing­­menn var að ræða. Þær upp­­lýs­ingar þóttu þá of per­­són­u­­leg­­ar.

Í byrjun febr­úar 2018 svar­aði for­seti Alþingis fyr­ir­­spurn Björns Leví Gunn­­ar­s­­sonar, þing­­manns Pírat­­ar, um akst­­ur­s­­kostn­að. Í svari for­­seta var greint frá því hversu háar greiðslur þeir tíu þing­­menn sem fengu hæstu skattlausu end­­ur­greiðsl­­urnar þáðu á síð­­­ustu fimm árum. Ekki var hins vegar greint frá nafni þeirra. Í töl­unum mátti þó sjá að fjórir þing­menn sem þáðu hæstu end­ur­greiðsl­urnar fengu sam­tals 14 millj­ónir króna, eða tæp­lega helm­ing allra end­ur­greiðslna vegna akst­urs.

Auglýsing

Upp­lýs­ing­arnar vöktu upp mikla reiði og ásak­anir um mögu­lega sjálftöku þing­manna. Sérstaklega þegar fyrir lá að Ásmundur Friðriksson hafði sagst keyra 47.644 kílómetra á árinu 2017 einu saman vegna vinnu sinnar sem þingmaður, og fékk kostnað vegna þeirrar keyrslu endurgreiddan, alls 4,6 milljónir króna.

Krafa um að allt kæmi upp á borðið

Í kjöl­farið varð það krafa þings, þjóðar og fjöl­miðla að allar greiðslur vegna akst­urs yrðu gerðar opin­berar og að þær yrðu per­sónu­grein­an­leg­ar. Þá varð það einnig krafa að allar aðrar greiðslur sem þing­menn fá vegna starfa sinna yrðu gerðar opin­ber­ar, sund­ur­lið­aðar og mörg ár aftur í tím­ann. Hvort sem um væri að ræða hús­næð­is­styrk, greiðslur vegna flugs eða kostn­aður vegna bíla­leigu­bíla. Allt ætti að koma upp á borð­ið.

Auglýsing

Forsætisnefnd ákvað að bregð­ast við og allar upp­lýs­ingar um kostnað sem fylgir störfum þing­manna er nú birtur mán­að­ar­lega. Auk þess var ákvæði í reglum um þingfarakostnað, sem fjallar um bíla­leigu­bíla, gert skýr­ara til að tryggja að slíkir séu frekar teknir en að þing­menn séu að nota eigin bif­reið­ar. Breyt­ing­arnar náðu einkum til þing­manna sem falla undir svo­­kall­aðan heim­an­akst­­ur, þ.e. akstur til og frá heim­ili dag­­lega um þing­­tím­ann. Það eru þing­­menn sem búa í nágrenni Reykja­víkur (á Suð­­ur­­nesjum, Vest­­ur­landi, Árnes­­sýslu o.s.frv.). Akstur á eigin bif­­reið­um, sem kemur til end­­ur­greiðslu, varð eftir breyt­ing­arnar bund­inn hámarki við 15.000 km. Eftir þann kíló­metra­fjölda á skrif­stofa Alþingis láta umræddum þing­manni í té bíla­leigu­bíl.

Mesta breytingin sem orðið hefur síðastliðin ár er því sú að þingmenn keyra nú mun meira á bílaleigubílum en áður. Sú tilhneiging hefur stökkbreyst eftir að akstursgreiðslurnar voru opinberaðar í fyrsta sinn í byrjun árs 2018. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Efnisflokkar:
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar