Búist við erfiðri stjórnarmyndun í Noregi

Jonas Gahr Støre, formaður norska verkamannaflokksins, gæti fengið stjórnarmyndunarumboð í kjölfar þingkosninga þar í landi í næstu viku. Hins vegar er útlit fyrir að stjórnarmyndunin sjálf muni reynast honum erfið.

Jonas Gahr Støre og Erna Solberg í kappræðum á sjónvarpsstöðinni TV2 fyrr í vikunni.
Jonas Gahr Støre og Erna Solberg í kappræðum á sjónvarpsstöðinni TV2 fyrr í vikunni.
Auglýsing

Á mánu­dag­inn munu Norð­menn ganga að kjör­köss­unum og kjósa sér nýja full­trúa á norska Stór­þing­inu. Sam­kvæmt nýj­ustu skoð­ana­könn­unum er næstum full­víst að núver­andi hægri­st­jórn muni ekki ná stuðn­ingi meiri­hluta þing­manna, en fylgi norska hægri­flokks­ins hefur minnkað tölu­vert það sem af er ári. Á sama tíma hafa miðju- og vinstri­flokkar verið að sækja í sig veðrið, en þar sem mörgum þeirra kemur ekki saman um ýmis mál, þar á meðal olíu­vinnslu, má búast við miklum mála­miðl­unum til að mynda stjórn.

Örlaga­ríkt sex­tugs­af­mæli Sol­berg

Norska dag­blaðið VG hefur reglu­lega spurt lands­menn hvern þeir vilja fá sem for­sæt­is­ráð­herra eftir kosn­ing­arn­ar. Í byrjun árs svar­aði meiri­hluti aðspurðra að þeir vildu helst að Erna Sol­berg, sitj­andi for­sæt­is­ráð­herra, héldi áfram. Á síð­ustu mán­uðum hafa vin­sældir hennar þó dalað hratt og í síð­ustu skoð­ana­könnun sem var fram­kvæmd í gær vildu ein­ungis 35 pró­sent aðspurðra að hún sæti áfram sem for­sæt­is­ráð­herra að loknum kosn­ing­un­um.

Minnk­andi vin­sældir Sol­berg má meðal ann­ars rekja til gleð­skaps sem var hald­inn í til­efni sex­tugs­af­mælis hennar í febr­úar, en þar fagn­aði hún í hópi 13 ann­arra, á meðan 10 manna sam­komu­tak­mörk voru í gildi í land­inu. For­sæt­is­ráð­herr­ann baðst síðar afsök­unar á að hafa brotið eigin sótt­varn­ar­reglur og hefur nú borgað lög­regl­unni sekt að and­virði 300 þús­und íslenskra króna vegna þess. Eftir að upp komst um veisl­una hefur fylgi norska Hægri­flokks­ins, sem Sol­berg er í for­svari fyr­ir, sömu­leiðis lækkað úr rúmum 24 pró­sentum niður í tæp 20 pró­sent.

Auglýsing

Vær­ingar á miðj­unni og vinstri­vængnum

Á sama tíma og Hægri­flokkur Sol­berg hefur verið í vand­ræðum hefur norski Verka­manna­flokk­ur­inn, með Jonas Gahr Støre í far­ar­broddi, eflst tölu­vert. Fylgi flokks­ins hefur auk­ist úr rúmu 21 pró­senti upp í tæp 25 pró­sent á síð­ustu mán­uðum og mælist hann nú stærstur allra stjórn­mála­flokka í Nor­egi. Sögu­lega séð er þetta þó ekki mikið fylgi hjá Verka­manna­flokkn­um, en hann náði rúmum 27 pró­sentum atkvæða í síð­ustu kosn­ing­um.

Um tíma leit út fyrir að norski Mið­flokk­ur­inn, syst­ur­flokkur íslenska Fram­sókn­ar­flokks­ins sem er leiddur áfram af bónd­anum Trygve Slags­vold Ved­um, yrði stærsti flokkur lands­ins. Í árs­gömlum skoð­ana­könn­unum mæld­ist flokk­ur­inn á sömu slóðum og Verka­manna­flokk­ur­inn með 20 pró­sent, en það er tvö­falt meira fylgi en hann fékk í síð­ustu kosn­ing­unum árið 2017. Þessi upp­gangur Mið­flokks­ins hefur þó snú­ist við á loka­sprett­in­um, og hefur fylgi hans dalað hratt á síð­ustu vik­um. Nú mælist flokk­ur­inn sá þriðji stærsti með 12 pró­senta fylgi.

Engin meiri­hluta­stjórn í kort­unum

Norskir kjós­endur vilja helst fá Støre í for­sæt­is­ráð­herra­sæt­ið, sam­kvæmt nýrri skoð­ana­könnun dag­blaðs­ins VG, en lík­legt er að hann fái stjórn­ar­mynd­un­ar­um­boð eftir kosn­ingar og reyni að mynda stjórn yfir miðju og til vinstri. Sjálfur hefur hann sagt að hann kysi helst að mynda stjórn með Mið­flokknum og Sós­íal­íska vinstri­flokkn­um, sem er syst­ur­flokkur VG.

Hins vegar er ólík­legt að þessir flokk­ar, eða aðrir flokkar sem eru lík­legir til að geta unnið sam­an, muni ná þing­meiri­hluta, sam­kvæmt nýj­ustu skoð­ana­könn­un­um. Því er lík­legt að næsta rík­is­stjórnin verði með minni­hluta þing­sæta á bak við sig, en reiði sig á stuðn­ing ann­arra vinstri­flokka.

Slíkt stjórn­ar­mynstur gæti falið í sér miklar mála­miðl­anir fyrir Verka­manna­flokk­inn, en aðrir vinstri­flokk­ar, líkt og Græni umhverf­is­flokk­ur­inn Rautt vinstri vilja mun rót­tæk­ari aðgerðir í lofts­lags­mál­um.

Ósætti um olíu­leit og Evr­ópu­sam­starf

Sam­kvæmt Verka­manna­flokknum og Mið­flokknum ættu norsk olíu­fyr­ir­tæki en að mega leita að olíu og jarð­gasi, en Græni umhverf­is­flokk­ur­inn, Rautt vinstri og Sós­íal­íski vinstri­flokk­ur­inn vilja allir að olíu­leit verði hætt strax. Einnig telur Græni umhverf­is­flokk­ur­inn að Norð­menn ættu að hætta allri olíu­vinnslu fyrir árið 2035.

Flokk­arnir eru ekki heldur sam­stíga í orku­mál­um, þar sem Verka­manna­flokk­ur­inn og Mið­flokk­ur­inn eru mun jákvæð­ari í garð vind­orku­fram­leiðslu heldur en hinir vinstri­flokk­arn­ir.

Þeir eru einnig ósam­mála fram­lög til hern­að­ar­mála og Evr­ópu­sam­starf, en Sós­íal­íski vinstri­flokk­ur­inn, Rautt vinstri og Mið­flokk­ur­inn vilja allir slíta EES-­samn­ingn­um.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri er formaður peningastefnunefndar.
Stýrivextir hækka í níunda skiptið í röð – Nú upp í 5,75 prósent
Stýrivextir hafa verið hækkaðir upp í 5,75 prósent. Greiðslubyrði margra heimila mun fyrir vikið þyngjast. Ákvarðanir í atvinnulífi, á vinnumarkaði og í ríkisfjármálum munu skipta miklu um þróun vaxta á næstu misserum, að sögn peningastefnunefndar.
Kjarninn 5. október 2022
Bjarni Benediktsson, Katrín Jakobsdóttir og Sigurður Ingi Jóhannsson, formenn ríkissjórnarflokkanna, sendu frá sér yfirlýsingu í apríl þar sem segir að ekki verði ráðist í frekari sölu á hlutum ríkissin í Íslandsbanka að sinni. Sú yfirlýsing stendur enn.
Standa enn við að ekki verði ráðist í frekari sölu á hlutum í Íslandsbanka
Fjármálaráðherra sagði mikilvægt að halda áfram að selja hlut ríkisins í Íslandsbanka við kynningu fjárlagafrumvarpsins. Í yfirlýsingu stjórnarflokkanna frá því í vor segir að ekki verði ráðist í sölu á frekari hlutum bankans að sinni. Hún gildir enn.
Kjarninn 5. október 2022
Eyþór Arnalds var oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Félag Eyþórs hagnaðist um 388,4 milljónir vegna afskriftar á láni frá Samherja
Eigið fé félags Eyþórs Arnalds fór úr því að vera neikvætt um 305 milljónir í að vera jákvætt um 83,9 milljónir í fyrra. Félag í eigu Samherja afskrifaði seljendalán sem veitt var vegna kaupa í útgáfufélagi Morgunblaðsins.
Kjarninn 4. október 2022
Neyðarúrræði en ekki neyðarástand
Fjöldahjálparstöð fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd hefur verið opnuð í skrifstofuhúsnæði í Borgartúni þar sem Vegagerðin var áður til húsa. Hægt verður að taka á móti 150 manns að hámarki og miðað er við að fólk dvelji ekki lengur en þrjár nætur.
Kjarninn 4. október 2022
Örn Bárður Jónsson
Um skjálífi og skjána
Kjarninn 4. október 2022
Þrjú félög voru skráð á markað í sumar. Þeirra stærst er Alvotech, sem var skráð á First North markaðinn í júní. Hér sést Róbert Wessman, stofnandi og stjórnarformaður félagsins, hringja inn fyrstu viðskipti með bréfin.
Virði skráðra félaga í Kauphöllinni lækkað um 254 milljarða króna á tveimur mánuðum
Það sem af er ári hefur Úrvalsvísitala Kauphallarinnar lækkað um 28,3 prósent. Hún hækkaði um rúmlega 20 prósent árið 2020 og 33 prósent í fyrra. Leiðrétting er að eiga sér stað á virði skráðra félaga.
Kjarninn 4. október 2022
Steingrímur J. Sigfússon
Einu sinni var Póstur og Sími
Kjarninn 4. október 2022
Svandís Svavarsdóttir er matvælaráðherra og fer með málefni sjávarútvegs.
Svandís boðar frumvarp um tengda aðila í sjávarútvegi á næsta ári
Samkvæmt lögum mega tengdir aðilar í sjávarútvegi ekki halda á meira en tólf prósent af úthlutuðum kvóta á hverjum tíma. Skiptar skoðanir eru um hvort mikil samþjöppun í sjávarútvegi sé í samræmi við þetta þak.
Kjarninn 4. október 2022
Meira eftir höfundinnJónas Atli Gunnarsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar