Ársreikningur Samherja Holding fyrir árið 2019 tilbúinn „innan tíðar“

Eitt stærsta fyrirtæki á Íslandi segir helstu ástæðu þess að það hafi ekki skilað inn ársreikningi vegna ársins 2019 vera að það hafi skipt um endurskoðendur. Þá hafi ferðatakmarkanir vegna COVID-19 og sumarleyfi einnig tafið fyrir.

Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja.
Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja.
Auglýsing

Vinna við árs­reikn­ing Sam­herja Hold­ing ehf. vegna árs­ins 2019 er á loka­metr­unum og hann verður til­bú­inn „innan tíð­ar“. Þetta segir Karl Eskil Páls­son, upp­lýs­inga­full­trúi Sam­herja, í svari við fyr­ir­spurn Kjarn­ans um mál­ið. 

Hann segir ýmsar sam­verk­andi ástæður hafa verið fyrir því að skil á reikn­ingn­um, sem átti sam­kvæmt lögum að vera skilað inn til árs­reikn­inga­skrár fyrir lok ágúst í fyrra, og nefnir þar sér­stak­lega að Sam­herji Hold­ing hafi tekið þá ákvörðun að skipta um end­ur­skoð­un­ar­fyr­ir­tæki. Það hafi þýtt tafir á gerð árs­reikn­ings. „Aðrar ástæður eru létt­væg­ari en skipta þó máli til dæmis ferða­tak­mark­anir vegna Covid-19, sum­ar­leyfi og þess hátt­ar.“

Karl Eskil Pálsson. Mynd: Samherji.is

Kjarn­inn spurði einnig hvort stjórn­valds­sekt hefði verið lögð á félagið vegna van­skila á árs­reikn­ingi og ef svo væri, hversu há sú sekt hefði ver­ið. Þeirri spurn­ingu var ekki svar­að.

Lög­bund­inn frestur til að skila inn árs­reikn­ingi vegna árs­ins 2020 rann út um síð­ustu mán­aða­mót. Alls skil­uðu 56 pró­sent þeirra 42.625 félaga sem eru skila­skyld reikn­ingnum á réttum tíma. Sam­herji Hold­ing hefur heldur ekki skilað inn reikn­ingi vegna árs­ins 2020. 

Mega von bráðar slíta félögum

Heim­ild er í lögum frá árinu 2016 til að leggja 600 þús­und króna sekt á öll félög sem skila ekki inn árs­reikn­ingi innan átta mán­aða frá lokum reikn­ings­árs. Þar sem flest félög miða reikn­ingsár við alm­an­aksár rennur sá frestur út í lok ágúst í flestum til­vik­um. 

Auglýsing
Frá 2016 hefur einnig verið heim­ild í lögum til að slíta félögum sem skila ekki árs­reikn­ingi innan 14 mán­aða frá lokum reikn­ings­árs. Í til­felli Sam­herja Hold­ing hefði sú heim­ild átt að virkj­ast í byrjun mars síð­ast­lið­inn. 

Kjarn­inn greindi nýverið frá því að heim­ild­inni hefði aldrei verið beitt, vegna þess að það ráðu­neyti sem stýrir mála­flokkn­um,, sá hluti atvinnu­vega- og nýsköp­un­ar­ráðu­neyt­is­ins sem heyrir undir Þór­dísi Kol­brúnu R. Gylfa­dótt­ur, hefði ekki gefið út reglu­gerð sem virkjar það. 

Því hefur ákvæðið verið dauður stafur í fimm ár og engu félagi sem virt hefur lögin um skil á árs­reikn­ingi að vettugi hefur fyrir vikið verið slit­ið. 

Atvinnu­vega- og nýsköp­un­ar­ráðu­neytið birti svo, í kjöl­far umfjöll­unar Kjarn­ans, drög að reglu­gerð í sam­ráðs­gátt stjórn­valda í byrjun þess­arar viku sem heim­ilar árs­reikn­inga­skrá skatts­ins að slíta félögum sem hafa ekki skilað árs­reikn­ingum 14 mán­uðum eftir að reikn­ings­ári lýk­ur. Hún verður til umsagnar til 20. sept­em­ber og mun að óbreyttu virkja ákvæðið eftir það. 

Risa­fyr­ir­tæki í risa­rann­sókn

Sam­herji Hold­ing er eitt stærsta fyr­ir­tæki lands­ins. Eigið fé Sam­herja Hold­ing var rúm­lega 58 millj­arðar króna í lok árs 2018, sam­kvæmt síð­asta árs­reikn­ingi sem félagið hefur birt. Félagið heldur utan um þorra erlendrar starf­semi Sam­herj­a­sam­stæð­unn­ar, en umfangs­mikil rann­sókn hófst á henni á árinu 2019, eftir opin­berun fjöl­miðla á starfs­háttum Sam­herja í Namib­íu. Grunur er um mútu­greiðsl­ur, skatta­snið­göngu og pen­inga­þvætti. Málið er til rann­sóknar hér­lendis hjá bæði emb­ætti hér­aðs­sak­sókn­ara og skatta­yf­ir­völdum auk þess sem ákært hefur verið í því í Namib­íu.

Á árinu 2018 gerð­ist það að Sam­herja var skipt upp í tvö fyr­ir­tæki. Það var sam­þykkt 11. maí 2018 á hlut­hafa­fundi og skipt­ingin látin miða við 30. sept­em­ber 2017. 

Eftir það er þorri inn­­­­­lendrar starf­­­sem­i Sam­herja og starf­­­semi fyr­ir­tæk­is­ins í Fær­eyj­um undir hatti Sam­herja hf. en önnur erlend starf­­­sem­i og hluti af fjár­­­fest­ing­­ar­­starf­­semi á Íslandi í félag­inu Sam­herji Hold­ing ehf.

Sam­herji Hold­ing er að uppi­stöðu í eigu Þor­steins Más Bald­vins­son­ar, Helgu S. Guð­munds­dóttur fyrr­ver­andi eig­in­konu hans, og Krist­jáns Vil­helms­son­ar. Inni í þeim hluta starf­sem­innar eru eign­ar­hlutir Sam­herja í dótt­­­ur­­­fé­lögum í Þýska­landi, Nor­egi, Bret­landi og í fjár­­­­­fest­inga­­­fé­lagi á Ísland­i. Þar eru þó einnig íslenskir hags­mun­ir, meðal ann­ars 34,22 pró­sent hlutur í Eim­skip, sem hefur rúm­lega tvö­fald­ast í virði síð­ast­liðið ár. 

Í byrjun árs 2021 var greint frá því að Bald­vin Þor­steins­son, sonur Þor­steins Más, hafi verið falið að leiða útgerð­ar­starf­semi Sam­herja í Evr­ópu, sem fer fram í gegnum Sam­herja Hold­ing. 

Inni í þeim hluta er líka fjár­­­fest­inga­­fé­lagið Sæból, sem hét áður Polar Seafood. Það félag á tvö dótt­­ur­­fé­lög, Esju Shipp­ing Ltd. og Esju Seafood Ltd. sem bæði eru með heim­il­is­­festi á Kýp­­ur. Þau félög héldu meðal ann­­ars utan um veiðar Sam­herja í Namib­­íu, þar sem sam­­stæðan og stjórn­­endur hennar eru nú grun­aðir um að hafa greitt mútur til að kom­­ast yfir ódýran kvóta. 

Börnin eign­uð­ust inn­lendu starf­sem­ina

Sam­herji greindi frá því að heima­síðu sinni í maí í fyrra að 86,5 pró­sent hlutur í Sam­herja hf., hinum helm­ingi Sam­herj­a­sam­stæð­unn­ar, hefði verið færður frá Þor­steini Má, Helgu og Krist­jáns til barna þeirra.  Eftir þá til­færslu eru stærstu hlut­hafar Sam­herja hf. Bald­vin og Katla Þor­­steins­­börn, sem munu fara sam­an­lagt með um 43,0 pró­­sent hlut í Sam­herja og Dagný Linda, Hall­­dór Örn, Krist­ján Bjarni og Katrín Krist­jáns­­börn, sem munu fara sam­an­lagt með um 41,5 pró­­sent hluta­fjár. 

Í til­kynn­ingu á vef Sam­herja sagði að með þessum hætti „vilja stofn­endur Sam­herja treysta og við­halda þeim mik­il­vægu fjöl­­skyld­u­­tengslum sem félagið hefur ætíð byggst á og hafa verið horn­­steinn í rekstr­in­­um.“

Árs­reikn­ingi Sam­herja hf. vegna árs­ins 2019 var skilað til árs­reikn­inga­skráar í fyrra­haust.

KPMG afhenti gögn um bók­haldið

KPMG var end­ur­skoð­andi Sam­herja Hold­ing árum sam­an, og raunar Sam­herj­a­sam­stæð­unnar allr­ar. Í fyrra­haust var greint frá því að Sam­herji hefði ákveðið að skipta um end­ur­skoð­un­ar­fyr­ir­tæki og fara með við­skipti sín til BDO ehf., lítt þekkts end­ur­skoð­un­ar­fyr­ir­tæk­is. Stundin fjall­aði um þessi vista­skipti í lok októ­ber og byrjun nóv­em­ber í fyrra. 

Kjarn­inn greindi frá því í byrjun febr­úar 2021 að KPMG hafi verið gert að láta emb­ætti hér­­aðs­sak­­sókn­­ara í té upp­­lýs­ingar og gögn varð­andi bók­hald og reikn­ings­skil allra félaga Sam­herj­­a­­sam­­stæð­unnar á árunum 2011 til 2020. Einnig þarf fyr­ir­tækið að láta hér­­aðs­sak­­sókn­­ara hafa upp­­lýs­ingar og gögn sem varða eina til­­­tekna skýrslu sem KPMG vann um starf­­semi Sam­herja á árunum 2013 og 2014. 

Hér­­aðs­­dómur Reykja­víkur kvað upp úrskurð sinn um þetta í byrjun des­em­ber. Dóm­­ur­inn féllst á kröfur hér­­aðs­sak­­sókn­­ara um að KPMG yrði skyldað til að láta gögnin af hendi og núver­andi og fyrr­ver­andi starfs­­mönnum félags­­ins yrði söm­u­­leiðis gert skylt að veita emb­ætt­inu þær upp­­lýs­ingar sem þeir búa yfir.

Ólafur Þór Hauksson er héraðssaksóknari.

Stjórn­endur Sam­herja voru ekki ánægðir með þessa nið­ur­stöðu og sögðu vinnu­brögð sak­sókn­ara og hér­aðs­dóm­ara í mál­inu vera „ótrú­leg“. 

Fyr­ir­tækið sagði í yfir­lýs­ingu að með úrskurð­inum hafi ekki ein­ungis lög­­bund­inni þagn­­ar­­skyldu verið aflétt af end­­ur­­skoð­endum KPMG, heldur einnig rof­inn trún­­aður lög­­­manna, enda hafi gögn sem emb­ætti hér­­aðs­sak­­sókn­­ara fékk með úrskurð­inum ver­ið „í vörslum bæði end­­ur­­skoð­enda og lög­­­manna hjá KPMG og dótt­­ur­­fé­lög­­um.“

Í kjöl­farið kærði KPMG, dótt­ur­fé­lag þess og end­ur­skoð­andi Sam­herja sem starfar hjá KPMG úrskurð­inn til Lands­réttar sem féllst á aðfinnslur þeirra í febr­úar síð­ast­liðn­um, ógilti úrskurð­inn og vís­aði mál­inu aftur heim í hér­að.

Í mars kvað hér­aðs­dóm­ari upp nýjan úrskurð þar sem gagna­öfl­unin var sögð lög­mæt. Sam­herji reyndi á að fara fram á að gögn­unum yrði eytt en því máli var vísað frá fyrr í þessum mán­uði vegna aðild­ar­skorts, enda Sam­herji ekki eig­andi gagn­anna heldur KPMG.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Utanríkisráðherra Bandaríkjanna, Antony Blinken, á blaðamannafundi með utanríkisráðherra Þýskalands, Annalena Baerbock, fyrr í dag.
Hvað gerist ef Rússland ræðst inn í Úkraínu?
Bandaríkjaforseti gerir nú ráð fyrir að rússneski herinn muni ráðast inn í Úkraínu. Evrópusambandið, Bretland og Bandaríkin hóta því að grípa til harðra aðgerða, verði innrásin að veruleika.
Kjarninn 20. janúar 2022
Hinrik Örn Bjarnason er framkvæmdastjóri N1.
N1 Rafmagn biðst velvirðingar og ætlar að endurgreiða mismun frá 1. nóvember
„Við störfum á neyt­enda­mark­aði og tökum mark á þeim athuga­semdum sem okkur ber­ast og biðj­umst vel­virð­ingar á því að hafa ekki gert það fyrr,“ segir í yfirlýsingu frá N1 Rafmagni, sem hefur verið gagnrýnt fyrir tvöfalda verðlagningu á raforku.
Kjarninn 20. janúar 2022
Þorbjörn Guðmundsson
Katrín, kemur réttlætið kannski á næsta ári eða þar næsta ári?
Kjarninn 20. janúar 2022
Arndís Anna Kristínardóttir Gunnarsdóttir þingmaður Pírata er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins.
Þeir sem fá dvalarleyfi hér á landi á grundvelli mannúðarsjónarmiða verði heimilt að vinna
Þingmenn fjögurra stjórnarandstöðuflokka vilja að útlendingar sem hafa fengið dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða eða vegna sérstakra tengsla við Ísland verði undanþegnir kröfu um tímabundið atvinnuleyfi hér á landi.
Kjarninn 20. janúar 2022
Þórdís Lóa Þórhallsdóttir er formaður borgarráðs Reykjavíkurborgar.
Borgin skoðar að selja Malbikunarstöðina Höfða sem er að flytja í Hafnarfjörð
Á fundi borgarráðs í dag var samþykkt að láta skoða sölu á malbikunarstöð sem borgin hefur átt í meira en 80 ár og hefur lengi verið þyrnir í augum margra. Stöðin var með 91 prósent markaðshlutdeild í malbikun í höfuðborginni um tíma.
Kjarninn 20. janúar 2022
Framleiðni eykst með meiri fjarvinnu
Aukin fjarvinna hefur bætt framleiðni skrifstofustarfsmanna vestanhafs um fimm til átta prósent. Búist er við að bandarískir vinnustaðir leyfi að meðaltali tvo fjarvinnudaga í viku að faraldrinum loknum.
Kjarninn 20. janúar 2022
Einungis tveir ráðherrar til svara á þingi – Vonbrigði, óforskammað og óásættanlegt
Stjórnarandstaðan var ekki sátt við ráðherra ríkisstjórnarinnar á Alþingi í morgun en tveir ráðherrar af tólf voru til svara í óundirbúnum fyrirspurnatíma. „Þetta minnir mig á það andrúmsloft sem var hér fyrir hrun þegar ráðherraræðið var algjört.“
Kjarninn 20. janúar 2022
Jónas Þór Guðmundsson stjórnarformaður Landvirkjunar og fyrrverandi formaður kjararáðs er einn þriggja sem sækjast eftir dómaraembættinu í Strassborg.
Stjórnarformaður Landsvirkjunar og tvö til sækjast eftir dómaraembætti við MDE
Þrjár umsóknir bárust frá íslenskum lögfræðingum um stöðu dómara við Mannréttindadómstól Evrópu. Þing Evrópuráðsins tekur ákvörðun um skipan í embættið. Stjórnarformaður Landsvirkjunar er á meðal umsækjenda.
Kjarninn 20. janúar 2022
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar