Fangelsidómur, 4 krónur gerðar upptækar

Rúmenskur maður var í liðinni viku dæmdur í 14 daga fangelsi í Kaupmannahöfn. Fyrir betl. Fjórar krónur sem maðurinn hafði betlað voru gerðar upptækar. Margir danskir stjórnmálamenn segja dóminn ganga gegn úrskurði Mannréttindadómstóls Evrópu.

Myndin tengist fréttinni ekki með beinum hætti.
Myndin tengist fréttinni ekki með beinum hætti.
Auglýsing

Í Dan­mörku eru þrjú dóms­stig: Bæj­ar­rétt­ur, Lands­réttur og Hæsti­rétt­ur. Öll mál sem rata fyrir dóm­stóla fara fyrst fyrir Bæj­ar­rétt­inn, nema í und­an­tekn­inga­til­vikum og sér­stakar reglur gilda um fram­hald­ið, hvort hægt sé að áfrýja til æðra dóms­stigs. Í Bæj­ar­rétti eru á hverjum degi kveðnir upp dómar sem vekja ekki sér­staka athygli. Það eru einkum þeir sem kalla mætti „stærri mál“ sem rata í fjöl­miðl­ana. Málið sem vitnað var til í upp­hafi þessa pistils flokk­ast ekki undir það sem kalla mætti stór­mál, en nið­ur­stöð­unnar hefur verið beðið um nokk­urra mán­aða skeið og nið­ur­staða Bæj­ar­réttar hefur vakið athygli og fyrir því eru nokkrar ástæð­ur.

Betl­ara­lögin

Árið 2017 sam­þykkti danska þing­ið, Fol­ket­in­get, breyt­ingar á lögum um betl. Sam­kvæmt nýju lög­unum var heim­ilt að hand­taka, án und­an­geng­innar áminn­ing­ar, fólk sem staðið var að betli á götum og torg­um. Jafn­framt var í nýju lög­unum heim­ild til fang­els­is­dóms, tvær vikur að hámarki. Fyrir betl.

Auglýsing
Ástæðan fyrir þessum hertu ákvæðum lag­anna var stór­auk­inn fjöldi betl­ara á götum borga og bæja. Árið 2017 voru heim­il­is­lausir í Dan­mörku um það bil eitt þús­und og hafði fjöld­inn um það bil tvö­fald­ast á tveimur árum. Stærstur hluti þessa hóps hafði komið til Dan­merkur frá Aust­ur- Evr­ópu og  dró fram lífið á betli og snöp­um. Í umræðum á danska þing­inu kom fram að þing­menn höfðu áhyggjur af sívax­andi fjölda betl­ara og þótt ýmsir úr hópi þing­manna hefðu orðið til að gagn­rýna herta lög­gjöf var hún sam­þykkt í þing­inu, með stuðn­ingi Sós­í­alde­mókrata, flokks Mette Frederik­sen. Stuðn­ings­flokkar núver­andi rík­is­stjórnar greiddu atkvæði gegn frum­varp­inu. Síðan lögin tóku gildi árið 2017 og fram til síð­ustu ára­móta hafa 67 hlotið fang­els­is­dóm fyrir betl og 17 til við­bótar skil­orðs­bund­inn dóm. 

Mann­rétt­inda­dóm­stóll­inn og Sviss

Í jan­úar á þessu ári sneri Mann­rétt­inda­dóm­stóll Evr­ópu í Strass­borg við dómi sviss­nesks dóm­stóls í máli rúm­enskrar konu (svoköll­uðu Lacatus máli) sem dæmd var í fimm daga fang­elsi. Hún gat ekki borgað sekt sem hún hafði verið dæmd til að greiða og var þess vegna gert að sitja inni. Konan kærði úrskurð­inn til Mann­rétt­inda­dóm­stóls­ins á þeim for­sendum að hún gæti ekki sinnt börnum sínum ef henni yrði gert að sitja inni. Mann­rétt­inda­dóm­stóll­inn tók, eins og áður sagði, undir þessi sjón­ar­mið og sviss­nesk yfir­völd ákváðu að una nið­ur­stöð­unni og áfrýja ekki til yfir­deildar Mann­rétt­inda­dóm­stóls­ins. 

Dóms­mála­ráð­herra vill ekki breyta lög­un­um 

Dóm­ur­inn vakti mikla athygli í Dan­mörku. Fjöldi þing­manna og Danska Mann­rétt­inda­stofn­unin hvöttu Nick Hækk­erup dóms­mála­ráð­herra til að breyta lög­unum um betl, sem eru strang­ari en sviss­nesku lög­in. Eftir ítar­lega skoðun ráð­herr­ans og lög­fræð­inga hans ákvað ráð­herr­ann að lögin skyldu standa óbreytt.

Í svari við fyr­ir­spurn þing­manns Sós­íal­íska Þjóð­ar­flokks­ins sagði Nick Hækk­erup að réttur lög­regl­unnar til að bregð­ast við betli væri mik­il­vægur til að borg­ar­arnir í land­inu gætu verið öruggir þegar þeir væru á ferð­inni á almanna­færi (i det offent­lige rum). Ráð­herr­ann sagði í svari við fyr­ir­spurn þing­manns að Dan­mörk gæti hugs­an­lega tapað hlið­stæðu máli og Sviss gerði ef sam­bæri­legt danskt mál kæmi til kasta Mann­rétt­inda­dóm­stóls­ins. 

Rík­is­lög­maður beið átekta 

Þegar dóm­ur­inn í Strass­borg var kveð­inn upp biðu all­margar „betl­ara­á­kær­ur“ með­ferðar hjá danska ákæru­vald­inu. Rík­is­lög­maður Dan­merkur ákvað að á meðan dóms­mála­ráðu­neytið væri að skoða dóm Mann­rétt­inda­dóm­stóls­ins skyldu ákærur settar í bið. Eftir að dóms­mála­ráð­herr­ann til­kynnti að dönskum lögum yrði ekki breytt var rykið dustað af ákær­un­um. 

Þegar til­kynnt var fyrir nokkru að dómur yrði kveð­inn upp í fyrsta „betl­ara­mál­in­u“  í Dan­mörku, eftir úrskurð Mann­rétt­inda­dóm­stóls­ins  frá í jan­ú­ar, ríkti nokkur eft­ir­vænt­ing hvernig Bæj­ar­réttur Kaup­manna­hafnar myndi dæma. Dómur féll fyrir þrem dög­um, 12. ágúst.  

14 daga fang­elsi og fjórar krónur gerðar upp­tækar

Rúm­en­inn sem hlaut dóm sl. fimmtu­dag hafði setið á Strik­inu í Kaup­manna­höfn með útrétta hönd og poka með tómum flöskum fyrir framan sig þegar hann var hand­tek­inn. Í lóf­anum lágu fjórar krónur sem ein­hverjir sem fram­hjá fóru höfðu rétt hon­um. Þegar lög­regla spurði hvers vegna hann sæti þarna svar­aði mað­ur­inn því til að hann hefði verið þreyttur og sest þarna til að hvíla sig og fólk ein­fald­lega rétt honum þessar fjórar krón­ur. „Ég er með fimm börn á mínu fram­færi“ bætti hann við. 

Við upp­kvaðn­ingu dóms­ins lagði for­seti dóms­ins áherslu á að Rúm­en­inn hefði með hegðan sinni, þar sem hann sat á gang­stétt­inni, sýnt þeim sem fram­hjá fóru áreitni. Á þessum stað er Strikið fremur mjótt og Rúm­en­inn valið þann stað til að ná athygli fólks. 

Nið­ur­staða dóm­ar­ans var fjórtán daga fang­elsi auk þess sem Rúm­en­anum var gert að borga máls­kostnað og loks voru fjórar krón­ur, sem hann hélt á, gerðar upp­tæk­ar. 

Eins og hraða­hindrun

Lög­maður Rúm­en­ans sagði dóm­inn von­brigði og líkti honum við hraða­hindrun (et bump på vej­en). Hann sagði jafn­framt að skjól­stæð­ingur sinn hefði strax ákveðið að áfrýja til Lands­réttar og væri jafn­framt til­bú­inn til að fara með málið til Mann­rétt­inda­dóm­stóls Evr­ópu. 

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hygge
Hvað þýðir danska hugtakið hygge? Er það stig sem nær hærra en bara að hafa það kósí? Nær eitthvað íslenskt orð yfir það? Eða er um að ræða sérstaka danska heimspeki?
Kjarninn 9. ágúst 2022
Eitt og annað ... einkum danskt
Eitt og annað ... einkum danskt
Hygge
Kjarninn 9. ágúst 2022
Rúmlega þriðjungur heimila á ekkert eftir í veskinu í lok mánaðar
Næstum átta af hverjum tíu í lægsta tekjuhópnum ná ekki að leggja neitt fyrir, ganga á sparnað eða safna skuldum í yfirstandandi dýrtíð. Hjá efsta tekjuhópnum geta næstum níu af hverjum tíu enn lagt fyrir, sumir umtalsvert.
Kjarninn 9. ágúst 2022
Eilífðarefnin finnast í regnvatni alls staðar um heiminn. Uppruni þeirra er oftast á vesturlöndum en það eru fátækari íbúar heims sem þurfa að súpa seyðið af því.
Regnvatn nánast alls staðar á jarðríki óhæft til drykkjar
Okkur finnst mörgum rigningin góð en vegna athafna mannanna er ekki lengur öruggt að drekka regnvatn víðast hvar í veröldinni, samkvæmt nýrri rannsókn.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Fleiri farþegar fóru um Flugstöð Leifs Eiríkssonar í júlí síðastliðinum en í sama mánuði árið 2019.
Flugið nær fyrri styrk
Júlí var metmánuður í farþegaflutningum hjá Play og Icelandair þokast nær þeim farþegatölum sem sáust fyrir kórónuveirufaraldur. Farþegafjöldi um Keflavíkurflugvöll var meiri í júlí síðastliðnum en í sama mánuði árið 2019.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Verðfall á mörkuðum erlendis er lykilbreyta í þróun eignarsafns íslenskra lífeyrissjóða. Myndin tengist fréttinni ekki beint.
Eignir lífeyrissjóðanna lækkuðu um 361 milljarða á fyrri hluta ársins
Fallandi hlutabréfaverð, jafn innanlands sem erlendis, og styrking krónunnar eru lykilþættir í því að eignir íslensku lífeyrissjóðanna hafa lækkað umtalsvert það sem af er ári. Eignirnar hafa vaxið mikið á síðustu árum. Í fyrra jukust þær um 36 prósent.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Uppþornað stöðuvatn í norðurhluta Ungverjalands.
Enn ein hitabylgjan og skuggalegur vatnsskortur vofir yfir
Það er ekki aðeins brennandi heitt heldur einnig gríðarlega þurrt með tilheyrandi hættu á gróðureldum víða í Evrópu. En það er þó vatnsskorturinn sem veldur mestum áhyggjum.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Þrjár af hverjum fjórum krónum umfram skuldir bundnar í steypu
Lektor í fjármálum segir ekki ólíklegt að húsnæðisverð muni lækka hérlendis. Það hafi gerst eftir bankahrunið samhliða mikilli verðbólgu. Alls hefur hækkun á fasteignaverði aukið eigið fé heimila landsins um 3.450 milljarða króna frá 2010.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar