Finnar sjá fram á mögur ár með niðurskurði og skattahækkunum

Suurkirkko_Helsinki_maaliskuu_2002_IMG_0629.jpg
Auglýsing

Ný stjórn undir for­ystu Mið­flokks­ins mun að öllum lík­indum taka við völdum eftir þing­kosn­ing­arnar í Finn­landi á sunnu­dag. Ágrein­ingur innan raða stjórn­ar­innar og dap­urt efna­hags­á­stand hefur fælt kjós­endur frá stjórn­ar­flokk­unum og þá hafa dig­ur­bark­ar­legar yfir­lýs­ingar for­stæ­is­ráð­herr­ans ekki hjálp­að. Kosn­inga­bar­áttan hefur að miklu leyti snú­ist um efna­hags­mál en deilur við Rússa hafa einnig sett svip á hana, sér­stak­lega í kjöl­far greinar sem varn­ar­mála­ráð­herrar Norð­ur­landa auk Gunn­ars Braga Sveins­sonar utan­rík­is­ráð­herra skrif­uðu í norska dag­blaðið Aften­post­en.

Síð­asta kjör­tíma­bil hefur verið nokkuð róst­ur­samt í finnskum stjórn­mál­um. Eftir kosn­ing­arnar 2011 var Sam­bands­flokk­ur­inn stærsti flokkur lands­ins og for­maður hans Jyrki Katainen mynd­aði sex flokka stjórn sem teygði sig frá Vinstra banda­lag­inu til Kristi­legra demókrata. Vinstra banda­lagið hætti í stjórn­inni eftir deilur um aðhalds­að­gerðir og nið­ur­skurð í vel­ferð­ar­málum og Katainen sagði svo af sér sum­arið 2014 þegar hann tók við emb­ætti vara­for­seta fram­kvæmda­stjórnar Evr­ópu­sam­bands­ins. Nýr for­maður Sam­bands­flokks­ins, Alex­ander Stubb, tók við emb­ætti for­sæt­is­ráð­herra skömmu síðar og mynd­aði fimm flokka stjórn. Í sept­em­ber yfir­gáfu Græn­ingjar stjórn­ina þegar ákveðið var að ráð­ast í bygg­ingu nýs kjarn­orku­vers í norð­ur­hluta lands­ins.

Sakaði sam­herja um kjark­leysi



Alex­ander Stubb er 47 ára gam­all og er harður stuðn­ings­maður Evr­ópu­sam­bands­ins og þess að Finnar gangi form­lega í NATO. Hann þykir frjáls­lyndur í við­horfum sem meðal ann­ars hefur leitt til deilna við Kristi­lega Demókrata vegna stuðn­ings hans við hjóna­bönd sam­kyn­hneigðra. Fyrir um mán­uði vöktu ummæli hans um stjórn­mála­menn­ing­una í Finn­landi hörð við­brögð, en þar sak­aði hann bæði póli­tíska and­stæð­inga og sam­herja um kjark­leysi. Ráð­ast þyrfti í erf­iðar aðgerðir til að ná tökum á efna­hags­á­stand­inu en þegar á reyndi þyrðu stjórn­mála­menn ekki að taka ákvarð­an­ir. Hug­myndum um breyt­ingar væri hafn­að, ekki endi­lega vegna þess að fólk væri ósam­mála þeim, heldur vegna ótta við við­brögð kjós­enda. Þessi ummæli vöktu skilj­an­lega litla kátínu hjá sam­starfs­flokk­unum og þau sögð geta ýtt undir fylgi flokka sem ala á tor­tryggni og jafn­vel hatri í garð stjórn­mála og stjórn­mála­manna.

Ljóst er að Finnar glíma við vanda­mál sem ekki verða leyst nema með víð­tækum aðgerð­um. Skulda­staða hefur versnað til muna og í nýlegri úttekt sér­fræð­inga fjár­mála­ráðu­neyt­is­ins kemur fram að fjár­lagagatið nemi um sex millj­örðum evra. Það verði aðeins brúað með blöndu af nið­ur­skurði og skatta­hækk­un­um. Finnar hafa treyst á hag­vöxt til að ná sér út úr erf­ið­leik­unum en ný spá gerir ráð fyrir að hann verði aðeins hálft pró­sent í ár sem er langt undir vænt­ing­um. Þegar við bæt­ist við­skipta­halli sem einkum má rekja til minnk­andi útflutn­ings er ljóst að útlitið til skemmri tíma er dökkt. Fall fjar­skipt­ar­is­ans Nokia og hrun í papp­írs­iðn­aði hefur reynst Finnum dýr­keypt og í dag standa 26 fyr­ir­tæki fyrir um 60 pró­sent af öllu útflutn­ingi lands­ins.

Auglýsing

Ald­urs­sam­setn­ing þjóð­ar­innar hjálpar ekki til en finnska þjóðin eld­ist hraðar en nokkur önnur þjóð í Evr­ópu með til­heyr­andi álagi á vel­ferð­ar- og heil­brigð­is­kerf­ið. Eina lausnin fellst í inn­fluttu vinnu­afli sem er eitur í beinum Flokks F­inna (áður Sannra Finna) sem berj­ast með kjafti og klóm gegn fjölgun inn­flytj­enda og Evr­ópu­sam­band­inu.

Alexander Stubb, forsætisráðherra Finlands. Mynd: EPA Alex­ander Stubb, for­sæt­is­ráð­herra Fin­lands. Mynd: EPA

Rússagrýlan hræðir



Í grein varn­ar­mála­ráð­herra Norð­ur­land­anna og utan­rík­is­ráð­herra Íslands segir að fram­ferði Rússa sé mesta áskorun sem steðji að örygg­is­málum Evr­ópu og að við því verði brugð­ist með auknu sam­starfi í varn­ar­mál­um. Við­brögð Rússa voru fyr­ir­sjá­an­leg en þeir vör­uðu við því að Svíar og Finnar færðu sig nær NATO og bættu við að svo virt­ist sem varn­ar­sam­starfi Norð­ur­land­anna væri nú beitt gegn Rúss­um. Birt­ing grein­ar­innar hefur verið harð­lega gagn­rýnd í Finn­landi. Nálægðin við Rúss­land gerir ógn­ina áþreif­an­legri enda hafa Finnar fetað slóð hlut­leysis þótt vissu­lega hafi þeir hallað sér í átt til Norð­ur­landa og Evr­ópu­sam­bands­ins á síð­ustu árum. Varn­ar­mála­ráð­herr­ann var sak­aður um að fara út fyrir vald­svið sitt því að sam­kvæmt finnsku stjórn­ar­skránni ættu stefnu­mót­andi yfir­lýs­ingar sem þessar að vera á hendi for­seta lands­ins og for­sæt­is­ráð­herra. Einnig var bent á að birt­ing grein­ar­innar skömmu fyrir kosningar væri óheppi­leg því með henni væri reynt að binda hendur næstu stjórn­ar. Ólík­legt er að stjórn undir for­ystu Mið­flokks­ins noti jafn harka­legt orða­lag í sam­skiptum sínum við Rússa og þá á eftir að koma í ljós hvort hún vilji ganga jafn langt í varn­ar­sam­starfi við Norð­ur­lönd­in.

Flokkur Finna gætu farið í stjórn í fyrsta sinn



Kosn­ing­arnar 2011 voru sögu­legar því árangur Flokks Finna var ævin­týra­leg­ur. Hann komst fyrst inn á þing árið 2003 en í kosn­ing­unum 2011 fimm­fald­aði hann nán­ast fylgið og varð þriðji stærsti flokkur lands­ins með 19 pró­sent atkvæða. Þjóð­ern­is­á­herslur virt­ust falla vel í kramið auk and­stöðu við inn­flytj­endur og Evr­ópu­sam­band­ið. Reyndar hefur flokk­ur­inn gengið enn lengra því hann berst gegn því að sænska sé skyldu­fag fyrir alla Finna þrátt fyrir að tungu­málið sé annað opin­bera tungu­mál lands­ins. Áherslan er á finnska tungu og menn­ingu sem er þröngt skil­greind í stefnu­skrá flokks­ins, til dæmis á ríkið aðeins að styðja við klass­íska list en ekki nútíma­list. Flokkur Finna er í raun hefð­bund­inn popúlísur flokkur þótt for­mað­ur­inn lýsi honum sem verka­manna­flokki án sós­í­al­isma. Lík­legt er að flokk­ur­inn tapi ein­hverju fylgi frá kosn­ing­unum 2011 en hann er þó tal­inn lík­legur til að taka þátt í næstu rík­is­stjórn. Þá reynir á hvort flokks­menn láti sér lynda að ganga í takt og styðja stefnu stjórnar sem að öllum lík­indum verði í veiga­miklum atriðum í and­stöðu við stefnu flokks­ins.

Stefnir í spenn­andi kosn­ingar



Nýj­ustu kann­anir sýna að Mið­flokk­ur­inn verður stærsti flokkur lands­ins og er búist við að hann fái um 50 af 200 sætum á þing­inu. Þar fyrir aftan koma þrír flokkar í hnapp með um 30 þing­menn hver, Sam­bands­flokk­ur­inn, Flokkur Finna og Jafn­að­ar­menn. Sam­kvæmt venju fær stærsti flokk­ur­inn stjórn­ar­mynd­un­ar­um­boð og búist er við að fyrst verði rætt við næst­stærsta flokk­inn. For­maður Mið­flokks­ins hefur þó sagt að stærð flokka ætti ekki endi­lega að ráða úrslitum um það hverjir myndi stjórn, en talið er að hann horfi frekar til Jafn­að­ar­manna um sam­starf en Sam­bands­flokks­ins. Ef Flokkur Finna bæt­ist í hóp­inn má gera ráð fyrir að einn til tveir smá­flokkar komi inn í stjórn­ina til að styrkja meiri­hlut­ann, sér­stak­lega þar sem mikil óvissa ríkir um það hvort Flokkur Finna sé yfir höfuð stjórn­tæk­ur.

Eins og áður sagði verður kosið á sunnu­dag og gæti kosn­inga­þátt­taka ráðið miklu um það hvernig flokk­arnir raða sér niður fyrir aftan Mið­flokk­inn. Það er því enn mögu­leiki á að spá sér­fræð­inga gangi ekki eft­ir. Þó er nokkuð ljóst að Alex­ander Stubb lætur af emb­ætti en hann spáir því hins vegar að arf­taki hans muni ekki eiga auð­velda sigl­ingu fyrir hönd­um. Stað­reyndin sé sú að þegar póli­tískur raun­veru­leiki taki við af háfleygum yfir­lýs­ingum kosn­inga­bar­átt­unnar komi í ljós hversu djúp­stæð vanda­mál steðji að Finn­landi og hversu rót­tækar ákvarð­anir þurfi að taka til að rétta þjóð­ar­skút­una af.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Dagatalið mitt
Ásta Júlía Hreinsdóttir safnar fyrir útgáfukostnaði fyrir Dagatalið mitt, sem er fjölnota afmælisdagatal með texta og myndum eftir hana.
Kjarninn 20. október 2019
Árni Már Jensson
Að skilja okkur sjálf: Annar hluti
Kjarninn 20. október 2019
Paul Copley, forstjóri Kaupþings ehf.
6.400 kröfuhafar höfðu ekki sótt peningana sína
Nokkur þúsund kröfuhafa í bú Kaupþings hafa ekki sótt þá fjármuni sem þeir eiga að fá greitt í samræmi við nauðasamninga félagsins. Þeir fjármunir sem geymdir eru á vörslureikningi eru um 8,5 milljarða króna virði á gengi dagsins í dag.
Kjarninn 20. október 2019
Hvar endar tap Arion banka á United Silicon?
Arion banki á kísilmálsverksmiðju Í Helguvík sem hefur ekki verið í starfsemi í þrjú ár. Bankinn hefur fjárfest í úrbótum en óljóst er hvort að þær dugi til að koma verksmiðjunni aftur í gang. Í vikunni var bókfært virði hennar fært niður um 1,5 milljarð.
Kjarninn 20. október 2019
Örn Bárður Jónsson
Afmæliskveðja til Alþingis
Kjarninn 20. október 2019
Leikskólakennurum fækkað um 360 frá árinu 2013
Börnum af erlendum uppruna hefur fjölgað mikið á skömmum tíma. Meira en helmingur þeirra sem starfar við uppeldi og menntun er ófaglærður.
Kjarninn 20. október 2019
Jean Claude Juncker er forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins.
Atvinnuleysi innan ESB ekki mælst minna frá því að mælingar hófust
Atvinnuleysi hjá ríkjum Evrópusambandsins hefur dregist verulega saman á undanförnum árum, en er samt umtalsvert meira en í Bandaríkjunum og á Íslandi.
Kjarninn 19. október 2019
Séra Jakob Rolland, prestur kaþólsku kirkjunnar í Reykjavík.
Kaþólska kirkjan vill hafa meiri áhrif á stjórnmál á Íslandi
Prestur innan kaþólsku kirkjunnar segir að kaþólska kirkjan myndi vissulega vilja hafa meiri áhrif á stjórnmál á Íslandi. Hann segir að rödd kaþólsku kirkjunnar hafi þó fengið lítinn hljómgrunn hjá stjórnvöldum á Íslandi hingað til.
Kjarninn 19. október 2019
Meira eftir höfundinnBaldvin Þór Bergsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None