Heimild til að slíta félögum sem skila ekki ársreikningum hefur aldrei verið nýtt

Þegar lögum um ársreikninga var breytt árið 2016 fékk Skatturinn heimild til að slíta félögum sem skiluðu ekki ársreikningum. Fimm árum síðar hefur heimildinni aldrei verið beitt vegna þess að ráðherra hefur ekki sett nauðsynlega reglugerð.

Lögin heyra undir þann hluta atvinnuvegaráðuneytisins sem Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir stýrir.
Lögin heyra undir þann hluta atvinnuvegaráðuneytisins sem Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir stýrir.
Auglýsing

Árs­reikn­inga­skrá hefur aldrei kraf­ist skipta á félögum sem skila ekki árs­reikn­ingi, þrátt fyrir að heim­ild sé til þess í lög­um. Ástæðan er sú að atvinnu­vega­ráð­herra hefur ekki sett nán­ari fyr­ir­mæli um með­ferð slíkra mála í reglu­gerð, en umrædd reglu­gerð er for­senda þess að árs­reikn­inga­skrá geti beitt ákvæð­inu.

Þetta kemur fram í svari Skatts­ins við fyr­ir­spurn Kjarn­ans um mál­ið. 

Árið 2016 voru við­ur­lög við því að skila árs­reikn­ingum seint eða alls ekki hert umtals­vert með laga­breyt­ingu. Til­gang­ur­inn var að bæta skil en einnig að sporna gegn kenni­tölu­flakki og auka gagn­sæ­i. 

Sam­kvæmt lög­unum um árs­reikn­inga á að skila inn slíkum innan átta mán­aða frá því að rekst­ar­ári lýk­ur. Það þýðir að flest félög, sem miða við alm­an­aks­árið í rekstri sín­um, þurfa að skila árs­reikn­ingi fyrir lok ágúst­mán­aðar á hverju ári. Geri þau það ekki getur Skatt­ur­inn lagt á félögin sekt. Hún er þó afar lág, 600 þús­und krón­ur, og lítið mál fyrir fyr­ir­tæki sem vilja ekki sýna inn á rekstur sinn að greiða hana. 

Félög fengu 14 mán­uði

Hin við­ur­lögin sem laga­breyt­ingin heim­il­aði eru þyngri. Í lög­unum segir að ef „árs­reikn­ingi eða sam­stæðu­reikn­ingi hefur ekki verið skilað innan [sex] 1) mán­aða frá því að frestur … til skila á árs­reikn­ingi eða sam­stæðu­reikn­ingi er lið­inn eða frá því að árs­reikn­inga­skrá hefur kom­ist að þeirri nið­ur­stöðu að skýr­ingar eða upp­lýs­ingar með árs­reikn­ingi eða sam­stæðu­reikn­ingi sem lagður hefur verið fram til opin­berrar birt­ingar hafi ekki verið full­nægj­andi skal árs­reikn­inga­skrá krefj­ast skipta á búi félags­ins.“

Auglýsing
Það þýðir að ef félag hefur ekki til að mynda skilað árs­reikn­ingi til árs­reikn­inga­skrár vegna árs­ins 2019 hefði Skatt­ur­inn, sam­kvæmt lag­anna hljóð­an, haft heim­ild til þess að krefj­ast skiptum á búi þess í byrjun mars síð­ast­lið­ins. 

Dauð heim­ild á meðan að ráð­herra setur ekki reglu­gerð

Þrátt fyrir að fimm ár séu síðan að við­ur­lögin voru inn­leidd í íslensk lög, og að fyrir liggi að fjöl­mörg félög hafa ekki skilað árs­reikn­ingum innan þess 14 mán­aða ramma sem þau þurfa frá lokum rekstr­ar­árs til að forð­ast upp­lausn, þá hefur Skatt­ur­inn aldrei beitt ákvæð­in­u. 

Sam­kvæmt svari Skatts­ins við fyr­ir­spurn Kjarn­ans um málið er ástæðan sú að í lög­unum komi fram að ráð­herra eigi að setja „nán­ari fyr­ir­mæli um með­ferð slíkra mála hjá árs­reikn­inga­skrá í reglu­gerð.“

­Mál­efni árs­reikn­inga­skrár heyra undir atvinnu­vega­ráðu­neyt­ið. Þór­dís Kol­brún R. Gylfa­dóttir stýrir þeim hluta ráðu­neyt­is­ins sem fer með þau mál­efni.

Kjarn­inn spurði Skatt­inn einnig hvort að gripið væri til sér­stakra aðgerða ef fyr­ir­tæki sem teld­ust til 20 stærstu fyr­ir­tækja lands­ins hefðu ekki skilað inn árs­reikn­ingi fyrir árið 2019, þegar nokkrar daga væru til þess að skila ætti árs­reikn­ingi 2020. Í svari stofn­un­ar­innar segir að árs­reikn­inga­skrá Skatts­ins birti aug­lýs­ingar í fjöl­miðl­um  og sendir áminn­ingar á þjón­ustu­vef allra félaga sem eru skila­skyld til árs­reikn­inga­skrár um að skila­dagur nálgist. „Ekki er gerður grein­ar­munur á stærð félaga í tengslum við þessa upp­lýs­inga­gjöf.

Risa­vaxið fyr­ir­tæki grunað um efna­hags­brot skilar ekki árs­reikn­ingum

Ástæða þess að Kjarn­inn spurð­ist fyrir um málið er að eitt stærsta fyr­ir­tæki lands­ins, Sam­herji Hold­ing, hefur ekki skilað árs­reikn­ingi vegna árs­ins 2019 þrátt fyrir að hafa átt að gera það á síð­asta ári. Sam­kvæmt lögum um árs­reikn­inga­skrá hefði heim­ild skatta­yf­ir­valda til að slíta félag­inu vegna van­skila á árs­reikn­ingi að hafa virkj­ast í lok febr­úar síð­ast­lið­ins.

Helstu eigendur og stjórnendur Samherja Holding eru frændurnir Kristján Vilhelmsson og Þorsteinn Már Baldvinsson.

Eigið fé Sam­herja Hold­ing var rúm­lega 58 millj­arðar króna í lok árs 2018, sam­kvæmt síð­asta árs­reikn­ingi sem félagið hefur birt. Félagið heldur utan um þorra erlendrar starf­semi Sam­herj­a­sam­stæð­unn­ar, en umfangs­mikil rann­sókn hófst á henni á árinu 2019, eftir opin­berun fjöl­miðla á starfs­háttum Sam­herja í Namib­íu. Grunur er um mútu­greiðsl­ur, skatta­snið­göngu og pen­inga­þvætti. Málið er til rann­sóknar hér­lendis hjá bæði emb­ætti hér­aðs­sak­sókn­ara og skatta­yf­ir­völdum auk þess sem ákært hefur verið í því í Namib­íu.

Kjarn­inn óskaði skýr­ingum frá for­svars­mönnum Sam­herja Hold­ing um ástæður þess að fyr­ir­tækið hefði ekki skilað inn árs­reikn­ingn­um, líkt og lög gera ráð fyr­ir, í upp­hafi árs. Í svari þeirra sagði að enn væri unnið að gerð reikn­ings­ins, og að sú vinna hefði taf­ist af ýmsum ástæð­um. „Árs­reikn­ingi 2019 fyrir Sam­herja Hold­ing ehf. verður skilað þegar hann er til­bú­inn, sem verður innan ekki langs tíma.“

Í júní hafði reikn­ingnum enn ekki verið skilað og því sendi Kjarn­inn aðra fyr­ir­spurn um málið til Sam­herja Hold­ing. Henni var ekki svar­að.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sjö molar um seðlabankavexti úti í heimi
Verðbólga veldur því að vaxtalækkanir faraldursins eru ganga til baka, víðar en hér á Íslandi. Kjarninn tók saman nokkra fróðleiksmola um þróun mála í ríkjum bæði nær og fjær.
Kjarninn 25. júní 2022
Flokkur Sigurðar Inga Jóhannssonar andar ofan í hálsmál flokks Bjarna Benediktssonar samkvæmt síðustu könnunum.
Framsókn mælist næstum jafn stór og Sjálfstæðisflokkurinn
Stjórnarflokkarnir hafa tapað umtalsverðu fylgi á kjörtímabilinu. Sjálfstæðisflokkurinn nær mun verr til fólks undir fertugu en annarra á meðan að Framsókn nýtur mikilla vinsælda þar. Vinstri græn mælast með þriðjungi minna fylgi en í síðustu kosningum.
Kjarninn 24. júní 2022
Samkeppniseftirlitið ekki haft aðkomu að rannsókn á dótturfélagi Eimskips í Danmörku
Dönsk samkeppnisyfirvöld staðfesta að húsleit hafi farið fram hjá dótturfélagi Eimskips í Danmörku en vilja að öðru leyti ekki tjá sig um rannsókn málsins. Ekki hefur verið óskað eftir aðstoð Samkeppniseftirlitsins hér á landi við rannsóknina.
Kjarninn 24. júní 2022
Þórir Haraldsson er forstjóri Líflands. Félagið flytur inn korn sem það malar í hveiti annars vegar og fóður hins vegar.
Verð á hveiti hækkað um 40 prósent á hálfu ári
Litlar líkur eru á því að hveiti muni skorta hér á landi að sögn forstjóra Líflands en félagið framleiðir hveiti undir merkjum Kornax í einu hveitimyllu landsins. Verð gæti lækkað á næsta ári ef átökin í Úkraínu stöðvast fljótlega.
Kjarninn 24. júní 2022
Lilja D. Alfreðsdóttir, menningar- og viðskiptaráðherra, lagði fram tillögu um skipun starfshópsins sem var samþykkt.
Eru íslensku bankarnir að okra á heimilum landsins?
Starfshópur hefur verið skipaður til að greina hvernig íslenskir bankar haga gjaldtöku sinni, hvernig þeir græða peninga og hvort það sé vísvitandi gert með ógagnsæjum hætti í skjóli fákeppni. Hópurinn á að bera það saman við stöðuna á Norðurlöndum.
Kjarninn 24. júní 2022
Valgerður Jóhannsdóttir og Finnborg Salome Steinþórsdóttir eru höfundar greinarinnar Kynjaslagsíða í fréttum: Um fjölbreytni og lýðræðishlutverk fjölmiðla.
Konur aðeins þriðjungur viðmælanda íslenskra fjölmiðla
Hlutur kvenna í fréttum hér á landi er rýrari en annars staðar á Norðurlöndum. Ekki er afgerandi kynjaskipting eftir málefnasviðum í íslenskum fréttum, ólíkt því sem tíðkast víðast hvar annars staðar.
Kjarninn 24. júní 2022
Seðlabankinn tekur beiðni Kjarnans um „ruslaskistu Seðlabankans“ til efnislegrar meðferðar
Nýlegur úrskurður úrskurðarnefndar um upplýsingamál skikkar Seðlabanka Íslands til að kanna hvort hann hafi gögn um Eignasafn Seðlabanka Íslands undir höndum og leggja í kjölfarið mat á hvort þau gögn séu háð þagnarskyldu.
Kjarninn 24. júní 2022
Tanja Ísfjörð Magnúsdóttir
Af hverju eru svona mörg kynferðisbrotamál felld niður?
Kjarninn 24. júní 2022
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar