Mynd: Birgir Þór Harðarson

Líkurnar á að ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur haldi velli komnar niður í 38 prósent

Í lok ágúst voru líkurnar á því að sitjandi ríkisstjórn myndi halda 60 prósent. Þær hafa minnkað hratt en á sama tíma hafa líkurnar á myndun fjögurra flokka stjórnar án Sjálfstæðisflokks aukist umtalsvert.

Lík­urnar á því að rík­is­stjórn Vinstri grænna, Sjálf­stæð­is­flokks og Fram­sókn­ar­flokks sitji áfram eftir kom­andi kosn­ingar eru nú 38 pró­sent, sam­kvæmt nýj­ustu kosn­inga­spá Kjarn­ans og Bald­urs Héð­ins­son­ar. Þær hafa dreg­ist skarpt saman síð­ustu vikur en í lok ágúst mæld­ust lík­urnar á því að hægt yrði að mynda þessa rík­is­stjórn, kennda við for­sæt­is­ráð­herr­ann Katrínu Jak­obs­dótt­ur, 60 pró­sent.

Lík­urnar eru fengnar með því að fram­kvæma 100 þús­und sýnd­ar­kosn­ing­ar. Í hverri sýnd­ar­kosn­ingu er vegið með­al­tal þeirra skoð­ana­kann­ana sem kosn­inga­spáin nær yfir hverju sinni lík­leg­asta nið­ur­staðan en sýnd­ar­nið­ur­staðan getur verið hærri eða lægri en þetta með­al­tal og hversu mikið byggir á sögu­legu frá­viki skoð­ana­kann­ana frá úrslitum kosn­inga.

Líkur á samsteypustjórnum mismunandi flokkaTil að ná minnsta mögulega meirihluta á Alþingi þarf 32 þingmenn.
Fjöldi þingsæta DVB DBM DV VPSB VPSC DBMF
>=41
0%
0%
0%
0%
0%
0%
>=42
0%
0%
0%
0%
0%
0%
>=41
0%
0%
0%
1%
0%
0%
>=40
1%
0%
0%
2%
1%
0%
>=39
1%
0%
0%
3%
2%
0%
>=38
2%
0%
0%
5%
3%
1%
>=37
4%
0%
0%
9%
6%
1%
>=36
7%
0%
0%
15%
10%
2%
>=35
12%
1%
0%
22%
15%
5%
>=34
19%
2%
0%
31%
23%
8%
>=33
28%
4%
0%
42%
32%
12%
>=32
38%
7%
0%
53%
42%
19%
>=31
49%
12%
1%
64%
54%
27%
>=30
61%
18%
1%
74%
65%
37%
>=29
72%
27%
3%
82%
74%
48%
>=28
81%
37%
5%
88%
83%
59%
>=27
88%
49%
9%
93%
89%
69%
>=26
93%
60%
15%
96%
93%
78%
>=25
96%
71%
23%
98%
96%
86%
>=24
98%
80%
34%
99%
98%
91%
>=23
99%
98%
46%
99%
99%
95%
>=22
100%
92%
59%
100%
100%
97%

Til að fá þá nið­ur­stöðu sem er hér til umfjöll­unar er nýjasta kosn­inga­spáin notuð til að meta fylgi flokka eftir kjör­dæmum út frá fylgi þeirra í síð­ustu kosn­ing­um.

Hægt er að sjá nýj­ustu kosn­inga­spánna, sem er frá því í gær, hér að neð­an. 

Niðurstöður kosningaspárinnar 17. september 2021

Þær kann­anir sem liggja til grund­vallar nýj­ustu kosn­inga­spánni eru eft­ir­far­andi:

  • Skoð­ana­könnun MMR í sam­starfi við Morg­un­blaðið 8 – 10. sept­em­ber (vægi 12,5 pró­sent)
  • Net­pan­ell ÍSKOS/­Fé­lags­vís­inda­stofn­unnar 23. ágúst – 13. sept­em­ber (13,2 pró­sent)
  • Þjóð­ar­púls Gallup 30. ágúst-12. sept­em­ber (vægi 17,6 pró­sent)
  • Skoð­ana­könnun Pró­sent í sam­starfi við Frétta­blaðið 13– 16. sept­em­ber (26,7 pró­sent)
  • Skoð­ana­könnun Mask­ínu í sam­starfi við Frétta­stofu Stöðvar 2, Bylgj­unnar og Vísis 8 – 13. sept­em­ber (30,0 pró­sent)

Sýnd­ar­kosn­ing­arn­arnar sýna að litlar sem engar líkur eru á því að hægt verði að mynda tveggja flokka stjórn miðað við þessa nið­ur­stöðu. Ein­ungis tvö mynstur ná eitt pró­sent lík­um, tveggja flokka stjórn Sam­fylk­ingar og Sjálf­stæð­is­flokks og stjórn Fram­sókn­ar­flokks og Sjálf­stæð­is­flokks.

Auglýsing

Fyrri mögu­leik­inn er þó ómögu­legur þótt meiri­hluti feng­ist, þar sem Sam­fylk­ingin hefur úti­lokað stjórn­ar­sam­starf við Sjálf­stæð­is­flokk.

Tvær fjög­urra flokka stjórnir lík­legri en núver­andi stjórn

Tvær fjög­urra flokka stjórnir án Sjálf­stæð­is­flokks reikn­ast nú með meiri líkur á mögu­leika en sú þriggja flokka stjórn sem nú situr að völd­um. Lík­urnar á myndun fjög­urra flokka rík­is­stjórnar sem sam­an­stæði af Sam­fylk­ingu, Fram­sókn­ar­flokki, Vinstri grænum og Pírötum mæl­ast nú 54 pró­sent. Þær mæld­ust 33 pró­sent í ágúst. 

Þar sem Vinstri græn og Við­reisn mæl­ast með nákvæm­lega sama fylgið í nýj­ustu kosn­inga­spá Kjarn­ans má ætla að miðju­stjórn þar sem flokkur Þor­gerðar Katrínar Gunn­ars­dóttur tæki sæti flokks Katrínar Jak­obs­dóttur myndi mæl­ast með sömu lík­ur, eða 54 pró­sent.

Líkur á fjölda þingsæta hjá hverjum flokki fyrir sig
Fjöldi þingsæta D V P S B C M J F
>=22
1%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
>=21
1%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
>=20
2%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
>=19
4%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
>=18
7%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
>=17
10%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
>=16
13%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
>=15
15%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
>=14
15%
1%
0%
1%
1%
0%
0%
0%
0%
>=13
13%
1%
1%
2%
2%
0%
0%
0%
0%
>=12
9%
2%
3%
5%
4%
1%
0%
0%
0%
>=11
3%
5%
6%
9%
8%
3%
0%
0%
0%
>=10
1%
8%
10%
14%
13%
8%
0%
0%
0%
>=9
0%
13%
15%
17%
17%
1%
0%
1%
0%
>=8
0%
17%
18%
18%
17%
19%
1%
3%
1%
>=7
0%
18%
18%
15%
15%
21%
4%
7%
1%
>=6
0%
15%
14%
10%
11%
17%
9%
13%
4%
>=5
0%
10%
9%
5%
7%
10%
16%
19%
9%
>=4
0%
6%
4%
2%
3%
5%
21%
21%
16%
>=3
0%
2%
1%
1%
1%
1%
13%
12%
13%
>=2
0%
0%
0%
0%
0%
1%
3%
1%
2%
>=1
0%
1%
1%
0%
0%
3%
12%
7%
12%
>=0
0%
1%
0%
0%
0%
3%
20%
16%
44%

Lík­urnar á myndun stjórnar eftir Reykja­vík­ur­mód­el­inu svo­kall­aða, sem sam­an­stæði af Sam­fylk­ingu, Vinstri græn­um, Pírötum og Við­reisn, eru líka betri en þær sem sitj­andi rík­is­stjórn hefur á því að halda völd­um. Þær mæl­ast nú 42 pró­sent en voru 44 pró­sent í ágúst. 

Sjálf­stæð­is­flokkur ekki mælst lægri á árinu

Sam­kvæmt nýj­ustu kosn­inga­spánni þá er Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn stærstur allra flokka með 21,9 pró­sent fylgi, sem er undir kjör­fylgi hans í síð­ustu kosn­ingum og það lægsta sem hann hefur mælst með í kosn­inga­spánni það sem af er ári. 

Sam­fylk­ingin virð­ist vera að ná stöðu sinni sem næst stærsti flokkur lands­ins á ný og fylgi flokks­ins hefur þok­ast upp á við síð­ustu daga. Það mælist nú 13,1 pró­sent og hefur ekki mælst hærra í spánni frá því að hún var keyrð fyrst í aðdrag­anda kom­andi kosn­inga, en það var í lok apr­íl. Hún virð­ist því vera að toppa á réttum tíma, nú þegar vika er í kosn­ing­ar.

Auglýsing

Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn virð­ist ætla að verða eini stjórn­ar­flokk­ur­inn sem fer út úr kjör­tíma­bil­inu með meira fylgi en hann hóf það með. Hann mælist nú með 12,5 pró­sent stuðn­ing og er 1,8 pró­sentu­stigi yfir kjör­fylg­i. 

Píratar hafa sýnt mik­inn stöð­ug­leika í fylgi og mæl­ast nú með 11,9 pró­sent. 

Vinstri græn hafa dalað síð­ustu daga og mæl­ast nú með jafn mikið fylgi og Við­reisn, eða 11,4 pró­sent. 

Sós­í­alista­flokk­ur­inn mælist með 6,9 pró­sent, sem myndi skila honum örugg­lega inn á þing, og Mið­flokk­ur­inn með 6,1 pró­sent, Flokkur fólks­ins er sá flokkur sem mælist með minnst fylgi þeirra sem eiga raun­hæfan mögu­leika á að ná inn manni, eða 4,5 pró­sent. 

Sýnd­ar­kosn­ing­arnar sýna ​​að 44 pró­sent líkur á því að Flokkur fólks­ins komi ekki manni inn á þing, 20 pró­sent líkur á að Mið­flokk­ur­inn nái ekki manni inn en ein­ungis 16 pró­sent líkur á að Sós­í­alista­flokkur Íslands þurfi að bíta í það súra epli. Til sam­an­burðar voru lík­urnar á því að Sós­í­alista­flokk­ur­inn næði ekki inn 29 pró­sent í síð­asta mán­uði.

Hvað er kosn­­inga­­spá­in?

Fyrir hverjar kosn­ingar um allan heim birta fjöl­miðlar gríð­ar­legt magn af upp­lýs­ing­um. Þessar upp­lýs­ingar eru oftar en ekki töl­fræði­leg­ar, byggðar á skoð­ana­könn­unum þar sem fólk hefur verið spurt hvernig það upp­lifir stjórn­málin og hvað það getur ímyndað sér að kjósa. Stjórn­mála­fræð­ingar og fjöl­miðlar kepp­ast svo við að túlka nið­ur­stöð­urnar og veita almenn­ingi enn meiri upp­lýs­ingar um stöð­una í heimi stjórn­mál­anna.

Auglýsing

Allar þessar kann­anir og allar mögu­legar túlk­anir á nið­ur­stöðum þeirra kunna að vera rugl­andi fyrir hinn almenna neyt­anda. Einn kannar skoð­anir fólks yfir ákveðið tíma­bil og annar kannar sömu skoð­anir á öðrum tíma og með öðrum aðferð­um. Hvor könn­unin er nákvæm­ari? Hverri skal treysta bet­ur? Svarið er oftar en ekki óljóst því vand­inn er að hinn almenni kjós­andi hefur ekki for­sendur til að meta áreið­an­leika hverrar könn­un­ar.

Þar kemur kosn­inga­spáin til sög­unn­ar.

Kosn­­­inga­­­spálíkan Bald­­­urs Héð­ins­­­sonar miðar að því að setja upp­­­lýs­ing­­­arnar sem skoð­ana­kann­­­anir veita í sam­hengi. Fyr­ir­liggj­andi skoð­ana­kann­­­anir eru teknar saman og þeim gefið vægi til þess að spá fyrir um úrslit kosn­­­inga. Nið­ur­stöður spálík­ans­ins eru svo birtar hér á Kjarn­anum reglu­lega í aðdrag­anda kosn­inga.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar