Mynd: Stjórnarráðið

Meiri líkur en minni á því að hægt verði að mynda miðjustjórn sem teygir sig til vinstri

Þrjár gerðir fjögurra flokka stjórna sem innihalda miðju- og vinstriflokka mælast með meiri líkur á að geta orðið til en sitjandi ríkisstjórn hefur á því að sitja áfram. Í lok síðasta mánaðar voru 60 prósent líkur á því að ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur næði meirihluta. Nú mælast þær 35 prósent.

Sam­an­lagt fylgi stjórn­ar­flokk­anna þriggja; Sjálf­stæð­is­flokks, Vinstri grænna og Fram­sókn­ar­flokks mælist nú 45,5 pró­sent og hefur ekki mælst lægra frá því að kosn­inga­spáin var fyrst keyrð vegna kom­andi kosn­inga, í apríl síð­ast­liðn­um. Sam­an­lagt hafa stjórn­ar­flokk­arnir tapað 7,4 pró­sentu­stigum frá síð­ustu kosn­ingum og veru­legt vafa­mál er hvort rík­is­stjórnin haldi. Lík­urnar á því mæld­ust yfir 60 pró­sent í lok ágúst en mæl­ast nú 35 pró­sent, sam­kvæmt nýj­ustu kosn­inga­spánni.

Lík­urnar eru fengnar með því að fram­kvæma 100 þús­und sýnd­ar­kosn­ing­ar. Í hverri sýnd­ar­kosn­ingu er vegið með­al­tal þeirra skoð­ana­kann­ana sem kosn­inga­spáin nær yfir hverju sinni lík­leg­asta nið­ur­staðan en sýnd­ar­nið­ur­staðan getur verið hærri eða lægri en þetta með­al­tal og hversu mikið byggir á sögu­legu frá­viki skoð­ana­kann­ana frá úrslitum kosn­inga.

Líkur á samsteypustjórnum mismunandi flokkaTil að ná minnsta mögulega meirihluta á Alþingi þarf 32 þingmenn.
Fjöldi þingsæta DVB DBM DV VPSB VPSC DBMF
>=41
0%
0%
0%
0%
0%
0%
>=42
0%
0%
0%
0%
0%
0%
>=41
0%
0%
0%
1%
0%
0%
>=40
1%
0%
0%
2%
1%
0%
>=39
1%
0%
0%
3%
2%
0%
>=38
2%
0%
0%
6%
3%
0%
>=37
4%
0%
0%
10%
6%
1%
>=36
6%
0%
0%
16%
10%
2%
>=35
11%
1%
0%
23%
15%
4%
>=34
17%
2%
0%
32%
23%
6%
>=33
25%
3%
0%
43%
32%
10%
>=32
35%
5%
0%
54%
43%
16%
>=31
46%
9%
1%
65%
54%
24%
>=30
58%
15%
1%
75%
65%
33%
>=29
69%
22%
3%
83%
75%
43%
>=28
78%
32%
5%
89%
83%
55%
>=27
86%
43%
9%
93%
89%
65%
>=26
92%
54%
15%
96%
94%
75%
>=25
95%
65%
23%
98%
96%
83%
>=24
98%
75%
33%
99%
98%
89%
>=23
99%
83%
44%
100%
99%
94%
>=22
99%
90%
58%
100%
100%
96%

Til að fá þá nið­ur­stöðu sem er hér til umfjöll­unar er nýjasta kosn­inga­spáin notuð til að meta fylgi flokka eftir kjör­dæmum út frá fylgi þeirra í síð­ustu kosn­ing­um.

Hægt er að sjá nýj­ustu kosn­inga­spánna, sem er frá því í gær, hér að neð­an. 

Niðurstöður kosningaspárinnar 20. september 2021

Þær kann­anir sem liggja til grund­vallar nýj­ustu kosn­inga­spánni eru eft­ir­far­andi:

  • Net­pan­ell ÍSKOS/­Fé­lags­vís­inda­stofn­unnar 23. ágúst – 17. sept­em­ber (16,2 pró­sent)
  • Þjóð­ar­púls Gallup 30. ágúst-12. sept­em­ber (vægi 19,8 pró­sent)
  • Skoð­ana­könnun Pró­sent í sam­starfi við Frétta­blaðið 13– 16. sept­em­ber (20,1 pró­sent)
  • Skoð­ana­könnun Mask­ínu í sam­starfi við Frétta­stofu Stöðvar 2, Bylgj­unnar og Vísis 8 – 13. sept­em­ber (23,6 pró­sent)
  • Skoð­ana­könnun MMR í sam­starfi við Morg­un­blaðið 15 – 17. sept­em­ber (vægi 20,3 pró­sent)

Sýnd­ar­kosn­ing­arn­arnar sýna að litlar sem engar líkur eru á því að hægt verði að mynda tveggja flokka stjórn miðað við þessa nið­ur­stöðu. Ein­ungis eitt mynstur nær eitt pró­sent lík­um, tveggja flokka stjórn Sam­fylk­ingar og Sjálf­stæð­is­flokks.

Auglýsing

Sú stjórn er þó póli­tískur ómögu­leiki þar sem Sam­fylk­ingin hefur úti­lokað stjórn­ar­sam­starf við Sjálf­stæð­is­flokk.

Nokkrar fjög­urra flokka stjórnir mögu­legar

Þrjár fjög­urra flokka stjórnir án Sjálf­stæð­is­flokks reikn­ast nú með meiri líkur á mögu­leika en sú þriggja flokka stjórn sem nú situr að völd­um. Lík­urnar á myndun fjög­urra flokka rík­is­stjórnar sem sam­an­stæði af Sam­fylk­ingu, Fram­sókn­ar­flokki, Vinstri grænum og Pírötum mæl­ast nú 54 pró­sent. Þær mæld­ust 33 pró­sent í ágúst. 

Líkur á fjölda þingsæta hjá hverjum flokki fyrir sig
Fjöldi þingsæta D V P S B C M J F
>=22
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
>=21
1%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
>=20
2%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
>=19
4%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
>=18
6%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
>=17
10%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
>=16
13%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
>=15
15%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
>=14
15%
0%
0%
1%
1%
0%
0%
0%
0%
>=13
13%
1%
1%
3%
2%
0%
0%
0%
0%
>=12
10%
3%
3%
5%
4%
1%
0%
0%
0%
>=11
6%
5%
6%
9%
7%
3%
0%
0%
0%
>=10
3%
9%
11%
14%
12%
6%
0%
0%
0%
>=9
1%
14%
16%
17%
16%
12%
0%
1%
0%
>=8
0%
18%
18%
18%
18%
18%
1%
3%
0%
>=7
0%
18%
17%
15%
16%
21%
4%
9%
1%
>=6
0%
14%
13%
10%
12%
18%
9%
15%
4%
>=5
0%
9%
8%
5%
7%
12%
16%
20%
9%
>=4
0%
5%
4%
2%
4%
6%
21%
21%
17%
>=3
0%
2%
1%
1%
1%
2%
14%
11%
14%
>=2
0%
0%
0%
0%
0%
0%
3%
1%
2%
>=1
0%
1%
1%
0%
0%
1%
12%
6%
12%
>=0
0%
1%
0%
0%
0%
0%
20%
13%
41%

Líkur á miðju­stjórn þar sem Við­reisn tæki sæti Vinstri grænna myndi mæl­ast nú 45 pró­sent og lík­urnar á stjórn skipuð þeim flokkum sem stýra málum í Reykja­vík­ur­borg; Sam­fylk­ingu, Vinstri græn­um, Pírötum og Við­reisn, mælist með 43 pró­sent líkur á því að geta orð­ið.

Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn tapað mestu í sept­em­ber

Sam­kvæmt nýj­ustu kosn­inga­spánni er Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn stærsti flokkur lands­ins með 21,6 pró­sent fylgi, en flokk­ur­inn hefur samt sem áður tapað fylgi í hverri ein­ungis kosn­inga­spá sem keyrð hefur verið frá byrjun mán­aðar og lækkað alls um 2,7 pró­sentu­stig.

Sam­fylk­ingin mælist næst stærst með 13 pró­sent fylgi og hefur bætt við sig 1,3 pró­sentu­stigi frá því að kosn­inga­bar­áttan hófst af alvöru um síð­ustu mán­aða­mót. 

Auglýsing

Píratar og Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn eru svo með jafn­mikið fylgi, 12,2 pró­sent, og Vinstri græn eru skammt undan með 11,7 pró­sent. Við­reisn mælist með ell­efu pró­sent slétt og Sós­í­alista­flokkur Íslands mælist með 7,3 pró­sent. Í neðstu sæt­unum í deild þeirra flokka sem mæl­ast með mögu­leika á að ná inn sitja Mið­flokk­ur­inn með sex pró­sent og Flokkur fólks­ins með 4,7 pró­sent.

Sýnd­ar­kosn­ing­arnar sýna ​​að 41 pró­sent líkur á því að Flokkur fólks­ins komi ekki manni inn á þing, 20 pró­sent líkur á að Mið­flokk­ur­inn nái ekki manni inn en ein­ungis 13 pró­sent líkur á að Sós­í­alista­flokkur Íslands þurfi að bíta í það súra epli.

Til sam­an­burðar voru lík­urnar á því að Sós­í­alista­flokk­ur­inn næði ekki inn 29 pró­sent í síð­asta mán­uði. Nú mæl­ast mestar lík­ur, alls 21 pró­sent, á því að sá flokkur nái inn fjórum þing­mönnum og 20 pró­sent líkur eru á því að þeir verði fimm.

Hvað er kosn­­inga­­spá­in?

Fyrir hverjar kosn­ingar um allan heim birta fjöl­miðlar gríð­ar­legt magn af upp­lýs­ing­um. Þessar upp­lýs­ingar eru oftar en ekki töl­fræði­leg­ar, byggðar á skoð­ana­könn­unum þar sem fólk hefur verið spurt hvernig það upp­lifir stjórn­málin og hvað það getur ímyndað sér að kjósa. Stjórn­mála­fræð­ingar og fjöl­miðlar kepp­ast svo við að túlka nið­ur­stöð­urnar og veita almenn­ingi enn meiri upp­lýs­ingar um stöð­una í heimi stjórn­mál­anna.

Auglýsing

Allar þessar kann­anir og allar mögu­legar túlk­anir á nið­ur­stöðum þeirra kunna að vera rugl­andi fyrir hinn almenna neyt­anda. Einn kannar skoð­anir fólks yfir ákveðið tíma­bil og annar kannar sömu skoð­anir á öðrum tíma og með öðrum aðferð­um. Hvor könn­unin er nákvæm­ari? Hverri skal treysta bet­ur? Svarið er oftar en ekki óljóst því vand­inn er að hinn almenni kjós­andi hefur ekki for­sendur til að meta áreið­an­leika hverrar könn­un­ar.

Þar kemur kosn­inga­spáin til sög­unn­ar.

Kosn­­­inga­­­spálíkan Bald­­­urs Héð­ins­­­sonar miðar að því að setja upp­­­lýs­ing­­­arnar sem skoð­ana­kann­­­anir veita í sam­hengi. Fyr­ir­liggj­andi skoð­ana­kann­­­anir eru teknar saman og þeim gefið vægi til þess að spá fyrir um úrslit kosn­­­inga. Nið­ur­stöður spálík­ans­ins eru svo birtar hér á Kjarn­anum reglu­lega í aðdrag­anda kosn­inga.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar