Sjálfstæðisflokk vantar konur, kergja innan Samfylkingar og margir um hituna hjá VG

Suðvesturkjördæmi, Kraginn svokallaði, er fjölmennasta kjördæmi landsins. Þar eru í boði þrettán þingmenn í kosningunum í haust. Listar sumra flokka eru að taka á sig mynd og átök eru sýnileg víða.

Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins, er fyrsti þingmaður Kragans.
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins, er fyrsti þingmaður Kragans.
Auglýsing

Innan við hálft ár er til næstu þing­kosn­inga, sem fara fram 25. sept­em­ber næst­kom­andi. Stjórn­mála­flokk­arnir eru í óða önn við að ákveða hvaða ein­stak­lingar verði í fram­boði fyrir þá og hvaða meg­in­á­herslur verða settar á odd­inn til að hvetja sem flesta kjós­endur til að setja X við þá.

Heilt yfir er staðan þannig, og hefur verið í nokkurn tíma sam­kvæmt könn­un­um, að flókið gæti orðið að mynda starf­hæfa rík­is­stjórn. Stjórn­ar­flokk­arnir hafa allir tapað fylgi, stærstu stjórn­ar­and­stöðu­flokk­arnir ekki bætt nægi­lega miklu við sig til að gera afger­andi kröfu á stjórn­ar­myndun og nýir flokkar sem hafa ekki átt sæti á Alþingi áður eru að banka á dyrn­ar. Ekki er úti­lokað að flokk­arnir á þingi verði níu tals­ins eftir að atkvæði hausts­ins verða tal­in, og hafa þá aldrei verið fleiri.

Kjarn­inn fékk gögn frá MMR úr könn­unum fyr­ir­tæk­is­ins á fylgi stjórn­mála­flokka síð­ustu þrjá mán­uði. Á meðal þeirra upp­lýs­inga sem þar er að finna er fylgi þeirra eftir land­svæð­um. Tölur MMR miða þó ekki við kjör­dæmi í öllum til­vikum og því gefa þær fyrst og síð­ast vís­bend­ingu um hver staða stjórn­mála­flokk­anna er í hverju kjör­dæmi fyrir sig.

Næstu daga mun Kjarn­inn fjalla um stöðu mála á hverju land­svæði fyrir sig. Næst á dag­skrá er fjölmennasta kjördæmi landsins, Suðvesturkjördæmi. 

Sjálfstæðisflokkurinn

Niðurstaða 2017 - 17.216 - 30,9 prósent

Sjálfstæðisflokkurinn er feykilega sterkur í Kraganum. Þetta er kjördæmi flokksformannsins til 12 ára, Bjarna Benediktssonar, og í síðustu kosningum og árið 2017 fékk flokkurinn 30,9 prósent atkvæða þar sem skilaði fjórum kjördæmakjörnum þingmönnum. Yfirburðir flokksins í kjördæminu voru slíkir að tveir fyrstu þingmenn þess koma báðir úr Sjálfstæðisflokknum. 

Auglýsing
Flokkurinn hefur tapað fylgi á höfuðborgarsvæðinu frá síðustu kosningum. Ekki er hægt að greina hvernig það skiptist á milli kjördæmanna þriggja sem það mynda út frá þeim tölum sem Kjarninn hefur fengið hjá MMR en fylgi Sjálfstæðisflokks mælist 22,6 prósent á svæðinu þar sem um tveir af hverjum þremur landsmönnum búa. Meðaltalsfylgi flokksins þar 2017 var 25,4 prósent og því hafa tæplega þrjú prósentustig horfið miðað við stöðu mála í könnunum nú. 

Það er þröngt á þingi hjá Sjálfstæðisflokknum í Kraganum. Í síðustu tveimur kosningum var Bryndís Haraldsdóttir í öðru sæti á lista flokksins þrátt fyrir að hafa lent í fimmts sæti í síðasta prófkjöri hans (hún sóttist eftir fjórða) sem haldið var 2016. Það var gert til að jafna hlut kvenna en prófkjörið skilaði fjórum körlum í fjögur efstu sætin. Við breytinguna færðist Jón Gunnarsson, ritari flokksins, niður í þriðja sætið, Óli Björn Kárason í það fjórða og Vilhjálmur Bjarnason í það fimmta. Það dugði Vilhjálmi til að komast inn 2016 en ekki 2017.

Öll fimm ætla sér aftur á þing. Vilhjálmur tilkynnti framboð sitt með blaðagrein í Morgunblaðinu í janúar og sagðist stefna eins ofarlega og kostur væri „því það virðist regla frem­ur en und­an­tekn­ing að skáka mér til á list­an­um“. 

Þá hafa verið sögusagnir um að Borgar Þór Einarsson, aðstoðarmaður Guðlaugs Þórs Þórðarsonar utanríkisráðherra, ætli að reyna fyrir sér í prófkjöri og að hann horfi mögulega til Suðvesturkjördæmis í þeim efnum. Þá er víða vilji innan flokksins að fjölga konum í forystu hans í þessu lykilkjördæmi.

Ljóst er að ekki verður pláss fyrir alla sem vilja komast að hjá Sjálfstæðisflokknum. 

Vinstri græn

Niðurstaða 2017 - 7.591 - 13,6 prósent

Vinstri græn náðu þeim árangri 2017 að verða næst stærsti flokkurinn í Kraganum og fá tvo kjördæmakjörna þingmenn. Þá leiddi Rósa Björk Brynjólfsdóttir lista flokksins og Ólafur Þór Gunnarsson sat í öðru sæti. Rósa Björk ákvað hins vegar að styðja ekki myndun ríkisstjórnar með Sjálfstæðisflokki og varð því strax að nokkurskonar olnbogabarni innan þingflokks Vinstri grænna eftir síðustu kosningar. Það leiddi á endanum til þess að hún yfirgaf flokkinn og hefur nú gengið til liðs við Samfylkinguna, þar sem hún verður í framboði í Reykjavík.

Guðmundur Ingi Guðbrandsson, varaformaður Vinstri grænna. Mynd: Bára Huld Beck

Með­al­fylgi flokks­ins á höf­uð­borg­ar­svæð­inu var um 18 pró­sent árið 2017. Það mælist nú veru­lega minna sam­kvæmt með­al­tali síð­ustu þriggja kann­anna MMR, eða um 11,8 pró­sent. Eng­inn flokkur hefur dalað jafn mikið á kjör­tíma­bil­inu í fylgi eins og Vinstri græn. Leiða má að því líkum að mjög erfitt verið fyrir Vinstri græn að ná tveimur kjördæmakjörnum mönnum inn í Kraganum að óbreyttu.

Þrjú sækjast eftir að fylla oddvitaskarð Rósu. Þar ber fyrst að nefna Guðmund Inga Guðbrandsson, umhverfis- og auðlindaráðherra og varaformann flokksins. Ólafur Þór vill líka taka skrefið upp á við á listanum og þá sækist Una Hildardóttir, núverandi varaþingmaður, líka eftir oddvitasætinu. Alls hafa níu einstaklingar gefið kost á sér í forvali um fimm efstu sæti flokksins. Þar vekur mesta athygli endurkoma Kolbrúnar Halldórsdóttur, fyrrverandi umhverfisráðherra, inn á hið pólitíska svið, en hún sækist eftir öðru sæti listans.

Samfylkingin

Niðurstaða 2017 - 6.771 - 12,1 prósent

Staða Samfylkingarinnar í Kraganum var á pari við heildarfylgi flokksins á landsvísu fyrir þremur og hálfu ári, sem skilaði einum þingmanni, rithöfundinum Guðmundi Andra Thorssyni. Fylgi flokks­ins mælist nú 15,6 pró­sent á öllu höf­uð­borg­ar­svæð­inu sam­kvæmt síð­ustu þremur könn­unum MMR en hefur verið að dala. Það gæti þó leitt til þess að Samfylkingin næði inn tveimur þingmönnum í Kraganum.

Rósa Björk Brynjólfsdóttir tilkynnti í janúar að hún vildi leiða lista nýja flokks síns í Kraganum í næstu kosningum. Þremur vikum síðar var hún hætt við og ákvað þess í stað að þiggja annað sætið á lista flokksins í Reykjavíkurkjördæmi suður. Í stöðuuppfærslu á Facebook sagði Rósa Björk að hún hafi hringt „ótal símtöl í lykilfólk í kjördæminu og félaga í flokknum, almenna kjósendur en ekki síður við fólk sem var tilbúið að ganga til liðs við Samfylkinguna. Það er skemmst frá því að segja að mér var afar vel tekið, sem gladdi mig mjög. En eftir því sem á leið rann upp fyrir mér að harðasti kjarninn sem myndaði uppstillingarnefndina í Kraganum væri ekki líklegur til að bjóða konu sem væri svo nýlega gengin í flokkinn oddvitasætið. Þessi reynsla síðustu vikurnar hefur kennt mér margt. Ýmislegt gerðist sem ég vil gleyma sem fyrst en annað fer inn á reynslubankann og nýtist vel í næstu skref í stjórnmálunum“ 

Stóra ástæðan fyrir þessari kúvendingu Rósu Bjarkar var þó ekki nefnd á nafn, en hún er Þórunn Sveinbjarnardóttir. 

Þórunn sat á þingi fyrir Samfylkinguna á árunum 1999 til 2011 og var umhverf­is­ráð­herra í rík­is­stjórn Geirs H. Haarde, sem sat við völd frá 2007-2009.  Eftir að hún lét af þing­mennsku var hún um skeið aðstoð­ar­maður Árna Páls Árna­son­ar, þáver­andi for­manns flokks­ins og gerð­ist síð­ar fram­kvæmda­stjóri Sam­fylk­ing­ar­inn­ar. Síðustu ár hefur hún verið formaður BHM. 

Auglýsing
Endurkoma Þórunnar var óvænt og ekki voru allir sáttir með hvernig henni var háttað. Uppstillingarnefnd Samfylkingarinnar var þó á því að hún væri best til þess fallin að leiða lista flokksins, og Guðmundur Andri reyndist tilbúinn að færa sig niður í annað sætið án mikilla láta. 

Miðflokkurinn

Niðurstaða 2017 - 5.282 - 9,5 prósent

Miðflokkurinn náði fínum árangri í Kraganum í síðustu kosningum, þeim fyrstu sem flokkurinn tók þátt í, og fékk kjördæmakjörinn þingmann. Þar var um að ræða Gunnar Braga Sveinsson, sem hefur verið í stjórnmálum lengi og var um tíma utanríkisráðherra. Hann fylgdi Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni þegar sá síðarnefndi stofnaði Miðflokkinn í aðdraganda kosninganna 2017 og tók auk þess þá óvæntu ákvörðun að færa sig úr Norðvesturkjördæmi, þar sem hann hafði verið þangað til, og yfir á mölina. 

Nokkuð ljóst er að Gunnar Bragi, sem var varaformaður Miðflokksins þangað til að það embætti var lagt niður seint á síðasta ári og er núna staðgengill Sigmundar Davíðs ef hann forfallast, mun verða oddviti Miðflokksins í kjördæminu að óbreyttu.

Gunnar Bragi Sveinsson, þingmaður Miðflokksins. Mynd: Bára Huld Beck.

Staða Miðflokksins á höfuðborgarsvæðinu er þó ekkert sérstök. Meðalfylgið á svæð­inu öllu var um átta pró­sent fyrir þremur og hálfu ári en er nú 6,9 pró­sent, sam­kvæmt með­al­tali síð­ustu þriggja kann­ana MMR. 

Þá er ljóst að margir innan flokksins hafa áhyggjur af því að Gunnar Bragi verði áfram í forystu flokksins vegna hlutverks hans í Klausturmálinu svokallaða. Einn þeirra sem hafa viðrað þær skoðanir er Halldór Gunnarsson frá Holti, sem skrifaði grein í Morgunblaðið í lok nóvember í fyrra þar sem hann sagði að skoðanakannanir sýndu að konur kjósi síst flokkinn. „Næstum án und­an­tekn­ingar heyri ég eig­in­konur manna hlið­hollra Mið­flokknum segja við mig: Ég kýs ekki Mið­flokk­inn ef Gunnar Bragi Sveins­son býður sig fram. Þegar ég spyr um ástæður er svarið það sama, sem ég þarf ekki að end­ur­segja, því allir virð­ast sam­mála um ástæð­una.“

Viðreisn

Niðurstaða 2017 - 5.277 - 9,5 prósent

Einungis fimm atkvæðum munaði á Viðreisn og Miðflokknum í kosningunum 2017. Líklega er erfitt að finna ólíkari flokka í framboði á Íslandi í dag. Þeir eru nánast ekki sammála um neitt. Viðreisn er samt sem áður með tvo þingmenn í kjördæminu, formanninn Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur og Jón Steindór Valdimarsson sem náði inn sem uppbótarþingmaður. 

Staða flokks­ins hefur batnað á kjörtímabilinu, en fylgið á höf­uð­borg­ar­svæð­inu mælist 12,1 pró­sent. Raun­hæfar vænt­ingar eru því til þess að Við­reisn geti náð inn tveimur kjördæmakjörnum þingmönnum í haust. 

Stillt verður upp á lista flokksins og að óbreyttu ætti sama tvíeyki að leiða listann og gerði það síðast. 

Píratar

Niðurstaða 2017 - 4.641 - 8,3 prósent

Píratar náðu einum kjördæmakjörnum þingmanni inn í Suðvesturkjördæmi fyrir þremur og hálfu ári síðan, Jóni Þór Ólafssyni. Hann hefur hins vegar ákveðið að hætta þingmennsku og verða ekki í framboði næst. 

Þau vistaskipti leiddu til þess að líkast til sýnilegasti þingmaður flokksins, Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, ákvað að að flytja sig úr oddvitasæti í Reykjavík og yfir í Kragann. Í stöðuuppfærslu sem hún birti í janúar vegna þessa sagði Þórhildur Sunna að Píratar þurfi að komast í ríkisstjórn. „Ég vil leggja mitt af mörkum til þess að bæta sam­fé­lagið mitt og und­ir­búa það fyrir fram­tíð­ina. Það til­kynn­ist því hér með að ég sæk­ist eftir end­ur­kjöri og býð mig fram í próf­kjöri Pírata. Í ljósi þess að ég er flutt á mínar gömlu æsku­slóðir í Mos­fells­bænum þykir mér rétt að færa mig um set og bjóða fram krafta mína til þess að leiða lista Pírata í Suðvesturkjördæmi.“

Höf­uð­borg­ar­svæðið er lang­sterkasta vígi Pírata. Þeir mæl­ast nú með 14,1 pró­sent fylgi þar heilt yfir sam­kvæmt síð­ustu þremur könn­unum MMR. Það er nokkuð yfir með­al­fylgi þeirra á svæð­inu í síð­ustu kosn­ing­um, sem var 11,1 pró­sent. Það ætti því að vera raunhæft markmið hjá flokknum að stefna á tvo þingmenn í Kraganum. 

Í næsta sæti á eftir Þórhildi Sunnu í kjördæminu situr Gísli Rafn Ólafsson.

Framsóknarflokkurinn

Niðurstaða 2017 - 4.425 - 7,9 prósent

Willum Þór Þórsson mun leiða Framsókn áfram í Suðvesturkjördæmi. Hann tilkynnti um framboð í liðinni viku og það þá ljóst fyrir að hann ætti oddvitasætið öruggt ef hann hefði áhuga á að framlengja þingferil sinn, en Willum hefur setið á þingi frá árinu 2013, með smá hléi eftir að hafa dottið út í kosningunum 2016. 

Sögusagnir eru um að reynt sé að fá Millu Ósk Magnúsdóttur, aðstoðarmann Lilju Alfreðsdóttur, til að taka slaginn í Kraganum og setjast í annað sætið á lista flokksins þar á eftir Willum. 

Auglýsing
Höfuðborgarsvæðið er erfitt fyrir Framsóknarflokkinn. Tölur MMR sýna að hann er miklu sterkari í öllum öðrum svæðum landsins en þar, en fylgi Framsóknar á höfuðborgarsvæðinu síðustu þrjá mánuði mælist 6,9 prósent. Af þeim flokkum sem eiga fulltrúa á þingi mælist einungis Flokkur fólksins með minna fylgi þar.

Willum tjáði sig um þetta í hlað­varp­inu Arn­ar­hóli í nóvember síðastliðnum þegar fylgi flokksins á svæðinu var enn minna, eða 5,9 prósent. 

Willum sagði þar að Fram­sókn­ar­flokknum hafi ekki tek­ist að tala nægi­lega skýrt fyrir borg­ara­legum mál­efn­um. Það sjá­ist til að mynda á því að flokk­ur­inn náði ekki inn manni í síð­ustu borg­ar­stjórn­ar­kosn­ing­um, þegar hann fékk 3,2 pró­sent atkvæða. Hann er með sitt­hvorn full­trú­ann í sveit­ar­stjórnum Kópa­vogs og Hafn­ar­fjarðar og ein­ungis tvo af 35 þing­mönnum höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins. 

Að sögn Will­ums þarf flokkurinn að horfast í augu við þessa þróun og breyta henni. „Við þurfum að virkja ungt fólk. Ég held að Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn eigi að geta höfðað til ungs fólks og við erum með mjög flott ungt fólk núna í gras­rót­inni sem ég bind miklar vonir við að tak­ist að safna ungu fólki sem að tak­ist þetta.“

Flokkur fólksins

Niðurstaða 2017 - 3.616 - 6,5 prósent

Annar þingmaður Flokks fólksins, Guðmundur Ingi Kristinsson, kemur úr Kraganum og náði inn árið 2017 sem uppbótarþingmaður. Hann mun leiða lista flokksins að nýju í haust.

Með­al­fylgi Flokks fólks­ins var um 7,3 pró­sent á höf­uð­borg­ar­svæð­inu í síð­ustu kosn­ingum en mælist 4,0 pró­sent að með­al­tali í síð­ustu þremur könn­unum MMR. Það er því brekka framundan hjá Flokki fólks­ins miðað við þá stöðu.

Sós­í­alista­flokkur Íslands mun bjóða fram til Alþingis í fyrsta sinn í haust. Fylgi flokks­ins á höf­uð­borg­ar­svæð­inu öllu mælist 4,3 pró­sent að með­al­tali úr þremur síð­ustu könn­unum MMR.  Hann hefur ekki kynnt lista sína í kjördæminu og lítið spurst út um hverjir verði þar á fleti. 

Alls segj­ast 1,7 pró­sent höf­uð­borg­ar­búa að þeir myndu kjósa annað en þá níu flokka sem hafa hér verið nefnd­ir. Tveir aðrir flokkar hafa til­kynnt um fram­boð. Þeir eru Lands­flokk­ur­inn og Frjáls­lyndi lýð­ræð­is­flokk­ur­inn.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, formaður Viðreisnar, í forystusætinu á RÚV í gærkvöldi.
Það liggur ekki fyrir hvort Ísland geti gert tvíhliða samning til að tengja krónu við evru
Staðreyndavakt Kjarnans skoðar fullyrðingu Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur um það sé mögulegt fyrir Ísland að gera samkomulag við Seðlabanka Evrópu um að tengja krónuna við evru.
Kjarninn 23. september 2021
Sigríður Ólafsdóttir
Draumastarf og búseta – hvernig fer það saman?
Kjarninn 23. september 2021
Árni Stefán Árnason
Dýravernd: Í aðdraganda kosninganna er blóðmeraiðnaðurinn svarti blettur búfjáreldis – Hluti II
Kjarninn 23. september 2021
Segist hafa reynt að komast að því hvað konan vildi í gegnum tengilið – „Við náðum aldrei að ræða við hana“
Fyrrverandi formaður KSÍ segir að sambandið hafi frétt af meintu kynferðisbroti landsliðsmanna í gegnum samfélagsmiðla. Formleg ábending hafi aldrei borist.
Kjarninn 23. september 2021
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins, og Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra og formaður Vinstri grænna.
Fleiri kjósendur Sjálfstæðisflokks vilja Katrínu sem forsætisráðherra en Bjarna
Alls segjast 45,2 prósent kjósenda Sjálfstæðisflokksins að þeir vilji fá formann Vinstri grænna til að leiða þá ríkisstjórn sem mynduð verður eftir kosningar.
Kjarninn 23. september 2021
Hugarvilla að Ísland sé miðja heimsins
Þau Baldur, Kristrún og Gylfi spjölluðu um Evrópustefnu stjórnvalda í hlaðvarpsþættinum Völundarhús utanríkismála.
Kjarninn 23. september 2021
Völundarhús utanríkismála Íslands
Völundarhús utanríkismála Íslands
Völundarhús utanríkismála Íslands – Þáttur 4: Byggir Evrópustefna íslenskra stjórnvalda á áfallastjórnun?
Kjarninn 23. september 2021
Rósa Björk Brynjólfsdóttir
Kosningarnar núna snúast um loftslagsmál
Kjarninn 23. september 2021
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar