Tugþúsundir tonna af úrgangi eftir baráttu við heimsfaraldur ógn við umhverfið og heilsu

Hlífðarfatnaður, bóluefnaumbúðir og sprautur. Baráttan við heimsfaraldurinn hefur kostað sitt. Sóttnæmur úrgangur eftir tveggja ára baráttu við COVID-19 skiptir tugþúsundum tonna og WHO varar við umhverfis- og heilsufarsógn.

Heilbrigðisstarfsmaður á COVID-spítala í Ahmedabad á Indlandi fyllir bíl af úrgangi sem fellur til við meðhöndlun sjúklinga.
Heilbrigðisstarfsmaður á COVID-spítala í Ahmedabad á Indlandi fyllir bíl af úrgangi sem fellur til við meðhöndlun sjúklinga.
Auglýsing

Gríð­ar­legt magn af sótt­næmum úrgangi (e. med­ical waste) sem hefur mynd­ast í bar­átt­unni gegn heims­far­aldri COVID-19 síð­ast­liðin tvö ár er ógn við heilsu og umhverfi fólks að mati Alþjóða­heil­brigð­is­mála­stofn­un­ar­innar (WHO).

Not­aðar bólu­efna­spraut­ur, sýna­töku­bún­aður og umbúðir af bólu­efnum hafa hlað­ist upp og myndað tug­þús­undir tonna rusla­fjöll af sótt­næmum úrgangi. Fyr­ir­tæki sem sjá um förgun slíks úrgangs eiga í vand­ræðum með að sinna förgun sökum magns, að því er fram kemur í nýrri skýrslu Alþjóða­heil­brigð­is­mála­stofn­un­ar­innar.

Auglýsing

Þar kemur meðal ann­ars fram að stór hluti af 87 þús­und tonnum af hlífð­ar­fatn­aði sem úthlutað var í gegnum Sam­ein­uðu þjóð­irnar frá mars 2020 og fram í nóv­em­ber á síð­asta ári endar sem úrgang­ur. Auk þess er metið að 2.600 tonn af plast­úr­gangi mynd­ist við 140 milljón sýna­töku­sett og að af átta millj­örðum bólu­efna­skammta sem dreift hefur verið á heims­vísu mynd­ast 144 þús­und tonn af úrgangi í formi lyfjaglasa úr gleri, not­uðum sprautum og örygg­is­köss­um.

Þó svo að Alþjóða­heil­brigð­is­mála­stofn­unin telji það ekki nauð­syn­legt að nota hanska við bólu­setn­ingar kemur fram í skýrsl­unni að það tíðk­ist víða, til að mynda í Bret­landi þar sem áætlað er að hver heil­brigð­is­starfs­maður noti að með­al­tali 50 pör af hönskum á viku sem enda í almennu rusli.

„Það skiptir höf­uð­máli að útvega heil­brigð­is­starfs­fólki við­eig­andi hlífð­ar­bún­að. En það skiptir líka máli að tryggja að bún­að­ur­inn sé not­aður með öruggum hætti án þess að stofna umhverf­inu í hætt­u,“ segir Mich­ael Ryan, stjórn­andi neyð­ar­að­gerða hjá Alþjóða­heil­brigð­is­mála­stofn­un­inni.

Tedros Adhanom Ghebr­eyesus, for­stjóri Alþjóða­heil­brigð­is­mála­stofn­un­ar­inn­ar, segir skýrsl­una áminn­ingu um að þrátt fyrir að heims­far­ald­ur­inn sé ein mesta heilsu­far­sógn síð­ustu hund­rað ára teng­ist hann mörgum öðrum áskor­unum sem ríki heims­ins standa frammi fyr­ir.

Eins og staðan er í dag eru 30 pró­sent heil­brigð­is­stofn­ana ekki í stakk búnar til að með­höndla úrgang. Hvað þá þann við­bót­ar­úr­gang sem mynd­ast hefur vegna heims­far­ald­urs­ins. Heil­brigð­is­starfs­fólk getu því verið ber­skjaldað fyrir nála­stung­um, bruna­sárum og örverum sem geta valdið sjúk­dóm­um. Þá geta rusla­haugar þar sem úrgangur er brenndur og eft­ir­liti er ábóta­vant ollið loft- og vatns­mengun í nán­asta umhverfi.

Í skýrsl­unni eru ýmsar lausnir lagðar fram, til að mynda umhverf­is­vænni pakkn­ingar og flutn­ings­leiðir fyrir lækn­inga­vörur sem not­aðar eru í bar­átt­unni við COVID-19 og að not­ast sé við hlífð­ar­fatnað úr end­urunnum efn­um. Þá er mælt með að sorp­brennslu á sótt­næmum úrgangi verði hætt.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Breytingatillögur ríkisstjórnarinnar á fjárlagafrumvarpinu milli umræðna liggja fyrir.
Bæta þarf fjórum milljörðum króna í endurgreiðslur vegna kvikmyndagerðar
Á milli umræðna um fjárlög hefur ríkisstjórnin ákveðið að bæta fimm milljörðum króna í útgjöld vegna flóttamanna og fjóra milljarða króna í endurgreiðslur vegna kvikmyndagerðar, sem verða rúmlega þrisvar sinnum hærri en áður var reiknað með.
Kjarninn 28. nóvember 2022
Ingrid Kuhlman
Að rækta með sér von er lykillinn að farsælu lífi
Kjarninn 28. nóvember 2022
Isabel dos Santos er elsta dóttir fyrrverandi forseta Angóla.
Forríka forsetadóttirin: „Ég er ekki í felum“
Dóttir fyrrverandi forseta Angóla, milljarðamæringurinn Isabel dos Santos, segist ekki á flótta undan réttvísinni. Stjórnvöld í heimalandi hennar hafa beðið alþjóða lögregluna, Interpol, um aðstoð við að hafa uppi á henni.
Kjarninn 28. nóvember 2022
Heiðrún Lind Marteinsdóttir er framkvæmdstjóri Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi. Hún skrifar undir umsögnina.
SFS styðja frumvarp Svandísar um að hækka veiðigjöld á næsta ári en lækka þau árin á eftir
Ríkisstjórnin setti inn heimild fyrir útgerðir til að fresta skattgreiðslum á meðan að á kórónuveirufaraldrinum stóð. Sjávarútvegur skilaði methagnaði á meðan. Allt stefndi í að veiðigjöld yrðu fyrir vikið mun lægri en fjárlagafrumvarpið gerir ráð fyrir.
Kjarninn 28. nóvember 2022
Litla-Sandfell í Þrengslum myndaðist í gosi undir jökli fyrir þúsundum ára.
„Til að búa til sement og steypu þarf að fórna“ Litla-Sandfelli
Eden Mining, sem ætlar að mylja Litla-Sandfell niður til útflutnings, er virkilega annt um loftslag jarðar ef marka má svör fyrirtækisins við gagnrýni stofnana á framkvæmdina. „Það er óraunhæft að öll íslensk náttúra verði ósnortin um aldur og ævi.“
Kjarninn 28. nóvember 2022
Ferðamenn við íshellana í Kötlujökli.
Vísa ásökunum um hótanir á bug
EP Power Minerals, fyrirtækið sem hyggur á námuvinnslu á Mýrdalssandi segir engan fulltrúa sinn hafa hótað ferðaþjónustufyrirtækjum svæðinu líkt og þau haldi fram. Skuldinni er skellt á leigjendur meðeigenda að jörðinni Hjörleifshöfða.
Kjarninn 28. nóvember 2022
Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði sem situr í peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands.
Ætti ríkið að greiða hverri nýrri kynslóð „heimanmund“ til þess að byrja ævina á?
Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði, veltir fyrir sér þriðju leiðinni sem sameini hagkvæmni húsnæðismarkaðar og réttlætiskennd okkar gagnvart því að allir eigi rétt á þaki yfir höfuðið.
Kjarninn 27. nóvember 2022
Bjarni Bjarnason, forstjóri Orkuveitu Reykjavíkur, var í viðtali í Silfrinu á RÚV. Mynd / Aðsend.
Hugmyndir um útbreidd vindorkuver „alls ekki raunhæfar”
Bjarni Bjarnason forstjóri Orkuveitu Reykjavíkur varar við því að reist verði mörg vindorkuver á skömmum tíma. Hann segir fyrirtæki sem sækist eftir því að reisa vindorkuver ekki gera það til að bjarga loftslaginu heldur hugsi um ágóða.
Kjarninn 27. nóvember 2022
Meira eftir höfundinnErla María Markúsdóttir
Meira úr sama flokkiErlent