Auglýsing

Árið 2005 sendi miðstjórn Rafiðnaðarsambands Íslands frá sér ályktun um að tímabært væri að endurskoða hátíðarhöldin 1. maí. Kröfugangan væri barn síns tíma og stæði ekki undir væntingum félagsmanna. Í staðinn var stungið upp á víðtækri skemmtidagskrá í Laugardalshöllinni og frímiðum í húsdýragarðinn. Að lokum segir í ályktuninni: „Miðstjórn RSÍ leggur til að verkalýðshreyfingin sameinist ásamt Samtökum atvinnulífsins um að tekið verði upp það fyrirkomulag að ætíð verði frí fyrsta föstudag í maí í stað hins hefðbundna frídags 1. maí og hátíðarhöld flytjist yfir á þennan föstudag.“

Ályktunin fangar anda fyrirhrunsáranna með allt að því óhugnanlega nákvæmum hætti. Síðan þá höfum við farið ótal hringi í þeytivindunni. 

Á árunum fyrir hrun hölluðumst við mörg að því að tími harðrar stéttarbaráttu væri liðinn. Marx sagði á sínum tíma að öll barátta væri stéttabarátta og að ríkjandi öfl hvers tíma létu líta út fyrir að þeirra sérhagsmunir væru hagsmunir heildarinnar. En kommúnisminn var löngu fallinn og miðjan færðist til hægri. Jafnvægi einstaklingshyggju og félagshyggju riðlaðist og óheft nýfrjálshyggja með tilheyrandi einkavæðingu og afnámi eftirlits flæddi yfir samfélagið. Blair þótti flottur en kommarnir hallærislegir. Skiljanlega. Hver vill ekki þykkari sneið af kökunni? 

Auglýsing

En nú ættum við að hafa lært okkar lexíu og eigum skýrslu í níu bindum, ótal bækur, greinar og dóma um hrunið, orsakir þess og afleiðingar. Og á heimsvísu sjáum við að jafnaðarstefnan vinnur á og miðjan í hinu pólitíksa litrófi er að færast aftur til vinstri. Nýjar stjórnmálahreyfingar sem kenna sig við félagshyggju, svo sem Podemos á Spáni og Syriza í Grikklandi, hafa átt miklu fylgi að fagna. Annarsstaðar virðast gömlu vinstri hreyfingarnar vera að endurnýja sig með afgerandi hætti. Nefna má kjör Jeremy Corbins sem leiðtoga Verkamannaflokksins í Bretlandi og sögulegan sigur Frjálslynda flokksins í Kanada undir forystu Justins Trudeau þar sem lögð var áhersla á félagsleg gildi, réttlæti, mannúð og jöfnuð. 

En Samfylkingin sem var stofnuð árið 2000 til að sameina vinstri menn á Íslandi virðist hafa keyrt út í skurð, spólar þar í drullunni og sekkur sífellt dýpra. Aðeins 8,2% kjósenda myndu treysta sér til veita flokknum atkvæði sitt samkvæmt nýjustu könnun Fréttablaðsins og sú útskýring að Samfylkingarmenn sé líka að finna í Bjartri framtíð dugar ekki lengur því sá flokkur er einnig að hverfa með aðeins 2,9% fylgi.

Þetta gerist þrátt fyrir að stuðningur við ríkisstjórnarflokkana sé ekki upp á marga fiska og að flestir landsmenn séu jafnaðarmenn í hjarta sínu. Jón Gunnar Bernburg, prófessor í félagsfræði við Háskóla Íslands, hefur rannsakað viðhorf Íslendinga til ójöfnuðar. Í könnun sem hann gerði eftir hrun kom fram að um 72% aðspurðra sögðu að ríkið ætti að bera ábyrgð á því að jafna tekjumun í samfélaginu og yfir 80% var á þeirri skoðun að það væri óréttlátt að þeir tekjuháu gætu keypt sér aðgang að betri grunnþjónustu. Við Íslendingar viljum sem sagt upp til hópa það sem kallað hefur verið norrænt velferðarsamfélag. 

Það er ekkert undarlegt. Við þekkjum Norðurlöndin og okkur líður vel þar, skiljum tungumálin og erum þar velkomin. Íslandssagan er samofin þeirra sögu. Þau eru okkar næstu nágrannar og vinir. Þeim hefur vegnað vel, hin norrænu samfélög eru að mörgu leyti fyrirmyndarríki á heimsvísu. Og þar hafa jafnaðarmenn löngum haldið um taumana.

Í kjölfar kreppunnar hefur umræða um jöfnuð og ójöfnuð farið á flug. Bent hefur verið á að ríkustu 1% jarðarbúa eigi 99% af auði heimsins. OECD hefur meira að segja fullyrt að mikill ójöfnuður sé skaðlegur og hamli beinlínis hagvexti. Bæði AGS og Alþjóðabankinn hafa tekið undir þetta. Hagfræðingar hafa einnig mælt gegn ójöfnuði í meira mæli og einn þeirra, Thomas Piketty, telur ójöfnuð eina af orsökum fjármálakreppunnar. Brauðmolakenningin hefur því svo gott sem verið afsönnuð. 

Allt þetta ætti að veita Samfylkingunni, sem ekki fyrir svo löngu bætti orðunum „Jafnaðarmannaflokkur Íslands“ við nafn sitt, byr undir báða vængi. En Samfylkingin spólar bara og spólar með Árna Pál undir stýri. Mann sem er eins og klipptur út úr dúkkulísubók Blairistanna. 

En kemur okkur þetta eitthvað við? Öllum er frjálst að stofna sína eigin flokka. Getum við ekki bara öll kosið Pírata? 

Samfylkingin er með djúpar rætur og tengsl við verkalýðshreyfinguna (sem virðist reyndar jafnsofandi og gagnslaus og flokkurinn) og Samfylkingin gerir tilkall til þessa að vera jafnaðarmannaflokkur Íslands. Í litlu landi með fáa þingmenn og 5% þröskuld inn á þingið er ekki pláss fyrir annan jafnaðarmannaflokk. En í núverandi ástandi þar sem forsætisráðherra sendir óumbeðna fjárstyrki með SMS-skeytum, fjármálaráðherra vill einkavæða bankana aftur við fyrsta tækifæri, stjórnarflokkarnir hafa gleymt sér í auðmannadekri og formaður fjárlaganefndar opnar varla munninn nema með hótunum þurfum við sterkan jafnaðarmannaflokk að norrænni fyrirmynd með dassi af því nýja sem við höfum séð í stjórnmálunum á heimsvísu. Flokk sem stendur í lappirnar og gefur engan afslátt þegar kemur að réttlæti, sanngirni og lýðræði. Því er það ófyrirgefanlegur glæpur að Samfylkingin skuli vera svona lélegur flokkur. Ef Samfylkingin vill gera þjóðinni gagn ætti hún annað hvort að leggja sig niður og rýma til fyrir almennilegum flokki sem sömu yfirlýstu markmið eða girða sig í brók og koma sér upp úr skurðinum. Líklegast virðist þó vera að flokkurinn haldi áfram að spóla sig niður í fenið. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Skriður á rannsókn saksóknara og skattayfirvalda á meintum brotum Samherja
Bæði embætti héraðssaksóknara og skattrannsóknarstjóri hafa yfirheyrt stjórnendur Samherja. Embættin hafa fengið aðgang að miklu magni gagna, meðal annars frá fyrrverandi endurskoðanda Samherja og úr rannsókn Seðlabanka Íslands á starfsemi fyrirtækisins.
Kjarninn 23. júní 2021
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
„Eðlilegt að draga þá ályktun að verðið hafi hækkað vegna áhuga á útboðinu“
Forsætisráðherra segir að það bíði næstu ríkisstjórnar að ákveða hvort selja eigi fleiri hluti í Íslandsbanka. Salan hafi verið vel heppnuð aðgerð.
Kjarninn 23. júní 2021
Jenný Ruth Hrafnsdóttir
Ísland - Finnland: 16 - 30
Kjarninn 23. júní 2021
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Engin smit út frá bólusettum með virkt smit – „Hver er þá áhættan? Mikil eða lítil?“
Ellefu bólusettir einstaklingar hafa greinst með veiruna á landamærunum. Engin smit hafa hins vegar greinst út frá þeim. Sóttvarnalæknir segir enn óvíst hvort smithætta fylgi bólusettum með smit en að hún sé „alveg örugglega“ minni en frá óbólusettum.
Kjarninn 23. júní 2021
Benedikt Jóhannesson hefur veifað bless við framkvæmdastjórn flokksins sem hann var aðalhvatamaðurinn að því að stofna.
Hefur sagt sig úr framkvæmdastjórn og segir framgöngu formanns mestu vonbrigðin
Fyrrverandi formaður Viðreisnar telur að atburðarás hafi verið hönnuð til að koma ákveðnum einstaklingum í efstu sætin á lista flokksins á höfuðborgarsvæðinu og halda öðrum, meðal annars honum, frá þeim sætum.
Kjarninn 23. júní 2021
Drífa Snædal, forseti ASÍ.
ASÍ hvetur forsætisráðherra til að beita sér fyrir alþjóðlegum fyrirtækjaskatti
Verkalýðshreyfingin kallar eftir því að lagður verði á 25 prósent skattur á hagnað alþjóðlegra stórfyrirtækja þar sem hann verður til.
Kjarninn 23. júní 2021
Viðskipti hófust með bréf Íslandsbanka í gær.
20 fjárfestar keyptu rúmlega helminginn af því sem selt var í Íslandsbanka
Búið er að birta lista yfir stærstu eigendur Íslandsbanka. Auk ríkisins eiga lífeyrissjóðir og erlendir fjárfestingarsjóðir stærstu eignarhlutina. Margir einstaklingar leystu út hagnað af viðskiptunum í gær.
Kjarninn 23. júní 2021
Engin ákvörðun hefur enn verið tekin um hvort og þá hvenær farið verður að bólusetja börn við COVID-19 á Íslandi.
Ráðleggja óbólusettum – einnig börnum – frá ónauðsynlegum ferðalögum
Sóttvarnarlæknir segir þær ráðleggingar embættisins að óbólusettir ferðist ekki til útlanda gildi einnig fyrir börn. Engin ákvörðun hefur enn verið tekin um almenna bólusetningu barna.
Kjarninn 23. júní 2021
Meira úr sama flokkiSleggjan
None