Auglýsing

Síð­asta mið­viku­dags­kvöld sá ég Njálu í Borg­ar­leik­hús­inu. Þeirri kvöld­stund var vel var­ið. Þarna var hún, erki­sagan um okk­ur, í allri sinni dýrð. Gull­sleg­in, blóð­ug, ægi­fög­ur, ljót, stór og lít­il, hams­laus, óskilj­an­leg en samt svo borð­leggj­andi. Og það sem meira er, hún á erindi við okk­ur. Þetta er nefni­lega sagan um okk­ur. Sagan um frænd­hygl­ina, þrasið, flokka­drætt­ina, partíin sem enda með skelf­ingu. Saga um þrá okkar á við­ur­kenn­ingu í útlönd­um. Sagan um drambið, snilld­ina, stolt­ið, breysk­leik­ann og hvernig við, sem ann­ars erum alltaf að þrasa, þjöppum okkur saman og göngum í takt þegar til þess er ætl­ast. Og mitt í öllum hama­gang­inum er hún þarna ljós­lif­andi, Njáls­saga. Sagan um erj­urn­ar.

Sem betur fer erum við að mestu hætt að höggva hvert annað í herðar nið­ur. En þrasið stendur enn yfir. Á það vorum við ræki­lega minnt í síð­ustu viku þegar Alþingi, það sama og þar sem Gunnar leit Hall­gerði lang­brók augum fyrst, kom saman aftur að loknu jóla­hléi. Og þrasið ómaði frétta­tíma eftir frétta­tíma og berg­mál­aði á sam­fé­lags­miðl­un­um. Efni­við í gott þras er víða að finna, því sam­fé­lag okkar stendur frammi fyrir ýmsum vanda. Heil­brigð­is­kerfið er fjársvelt (en hvaðan koma þessi 11%, eigum við að þrasa soldið um það?) Við, sem önnur ríki heims, þurfum að axla ábyrgð á flótta­manna­vand­an­um. Líf­eyr­is­þegar búa við bág kjör. Hús­næð­is­málin eru í tómu tjóni og á ég að nefna bleika fíl­inn í stof­unni, krón­una? Og kannski, svona fyrst ég er byrj­uð, vand­ræðin í lög­regl­unni, Borg­un­ar­mál­ið, yfir­vof­andi sölu bank­anna, fjár­mála­ráð­herr­ann sem skilur ekki hug­takið sam­fé­lags­banki og TISA-­samn­ingana. Það er nóg að ræða. 

Í stað þess að ráð­ast á stabbann og fara að leysa málin hófst Alþingi með þrasi um hvort selja skuli áfengi í mat­vöru­versl­un­um. Ég verð að við­ur­kenna að ég hef ákveðnar skoð­anir á því máli. Ég verð líka að við­ur­kenna að þar er ég í minni­hluta. Lang­flestum er nefni­lega alveg sama hvort áfengi fáist einkum í sér­versl­unum rík­is­ins eða í mat­vöru­búð­um. Þeim sem er ekki sama virð­ist ýmist finn­ast það tákn um hið full­komna frelsi að geta keypt Euros­hopp­er-­bjór í Bónus eða vera sann­færðir um að áfengi í mat­vöru­búðum sé bein leið til glöt­un­ar. Engin milli­leið virð­ist í sjón­máli og fjöl­miðlar greina frá töl­fræði­legum upp­lýs­ingum eins og ekk­ert sé inter­netið og ómögu­legt að kanna sann­leiks­gildi nokk­urra hluta. Það er einna helst að ein­staka blogg­ari leggi á sig örlítið gúgl. Og pól­arnir eru allt eða ekk­ert og heil hel­vít­is­gjá þar á milli. Ekki nokkrum manni dettur í hug að athuga hvaða lausnir hafa fund­ist á mál­inu í öðrum löndum né hvernig þær hafa gef­ist. Öll umræðan er í ökkla eða eyra. Og við, við erum orðin svo þreytt á þessu. 

Auglýsing

Vinna í stjórn­málum er mesta þol­in­mæð­is­verk sem ég hef kynnst. Ef eitt­hvað þok­ast áfram er það senni­lega vegna þess að það er vand­ræða­lega tíma­bært eða að það ger­ist alveg óvart og jafn­vel fyrir slysni. Jafn­vel góðu málin sem allir eru í raun sam­mála um, eru tekin í gísl­ingu og notuð sem skipti­mynt í hinu eilífa mál­þófi sem virð­ist hafa fest rætur á Alþingi. Við erum lítið land með fáa þing­menn. Samt tala alþing­is­menn lengur er starfs­bræður þeirra og -systur á hinum Norð­ur­lönd­unum þar sem þing­menn eru marg­falt fleiri. Á stórum þingum koma menn sér saman um lengd umræð­unnar fyr­ir­fram og svo skipta þing­menn með sér verkum innan flokka svo öll sjón­ar­mið flokks­ins komi örugg­lega fram. Á Íslandi er pontan nán­ast ónýt sem sam­ræðu­vett­vangur því ógjörn­ingur er að greina það sem skiptir máli frá mál­þóf­inu. Það sest eng­inn þing­maður inn í þingsal­inn til að hlusta á óend­an­lega langar umræður þar sem afar ólík­legt er að nokkuð nýtt komi fram. Slíkt væri ein­fald­lega óábyrg nýt­ing á dýr­mætum tíma. 

Samt er hug­myndin um þing frá­bær. Þegar best lætur er þingið staður þar sem einn talar í einu og aðrir hlusta. Fólk skipt­ist á skoð­un­um, skoðar öll gögn og finnur bestu lausn­ina á brýnum vanda, oft með mála­miðl­un. Þing snú­ast um svo miklu meira en að greiða atkvæði, með eða á móti, eða afgreiða allt sem frá rík­is­stjórn­inni kem­ur, nán­ast án umræð­u. 

En okkar þing er las­ið. Það er álíka lasið og fjór­flokk­ur­inn sem þar ræður ríkjum og hefur aldrei mælst veik­ari en í síð­ustu könnun MMR. Og þing­menn halda áfram að þrasa sig og flokk­ana sína í gröf­ina. Skýr krafa um kerf­is­breyt­ingu blasir við en for­sæt­is­ráð­herra er upp­tek­inn við að raða hús­unum í mið­bænum upp á nýtt á meðan stjórn­ar­skrár­nefndin hans er um það bil að kom­ast að sögu­legum sáttum um ekki neitt. 

Og við hin, við tuðum líka. Okkar vett­vangur eru sam­fé­lags­miðl­arnir þar sem Algrímur Syk­ur­bergur er umræðu­stjóri og sér til þess að við sjáum æ sjaldnar þá sem eru ósam­mála okk­ur. Algórit­m­arnir sýna okkur bara við­hlægj­endur okkar og eftir því sem við lækum og deilum meira verða þeir snjall­ari í að sýna okkur bara það sem við erum sam­mála. Góða fólkið hættir að sjá þjóð­ern­is­sinn­ana og Schen­gen-hat­ar­ana. Antisportistar sjá ekki fót­bolta­bull­urnar og sumir sjá bara afmæl­is­börn og sæta kett­linga. Þannig lag­ast heims­myndin að því sem við viljum sjá. Við hættum að takast á með rökum við þá sem við erum ósam­mála því við hættum að rekast á þá á sam­fé­lags­miðl­unum þar sem umræðan fer fram og þeir verða að lokum bara eins og óljós minn­ing þar til þeir dúkka upp í formi virkra í athuga­semd­um, inn­hringj­enda á Útvarp Sögu eða ... það sem er kannski óum­flýj­an­legt, sem heilt stjórn­mála­afl sem félli í ljúfan jarð­veg. Því þótt mörgum okkar þætti mál­flutn­ing­ur­inn senni­lega óhugn­an­legur væri hann þó alla­vega um alvöru mál. Og góða fólkið ætti engin ráð enda er það upp­tekið við að þrasa um eins lít­il­fjör­leg mál­efni og bús í búð­ir. 

Meira úr sama flokkiSleggjan
None