Auglýsing

Rétt fyrir mið­nætti á gamlárs­kvöld var saman kom­inn mik­ill fjöldi fólks við dóm­kirkj­una í Köln til að fylgj­ast með flug­elda­sýn­ingu á ára­mót­un­um. Meðal þeirra voru yfir þús­und karl­menn af arab­ískum og norð­ur­-a­frískum upp­runa og réð­ust hópar þeirra að konum á svæð­inu eftir að flug­elda­sýn­ingin hófst. Yfir 600 konur leit­uðu til lög­reglu og lýstu hvernig menn­irnir áreittu þær, káf­uðu á þeim, rifu af þeim klæðin og rændu af þeim verð­mæt­um. Tvær nauðg­anir hafa verið kærð­ar. Kon­urnar lýsa algjörri óreiðu og full­komnu mátt­leysi lög­reglu. 

Atburð­ar­rás kvölds­ins er enn að mörgu leyti óskýr. Lög­reglan hefur borið kennsl á 31 árás­armann, þar af  13 hæl­is­leit­endur en eng­inn þeirra er grun­aður um kyn­ferð­is­af­brot. Árás­ar­menn­irnir eru af ýmsum þjóð­ern­um, meðal ann­ars frá Alsír, Marokkó, Íran, Sýr­landi, Serbíu, Írak, Þýska­landi og Banda­ríkj­un­um. Lög­reglan í Köln hefur verið harð­lega gagn­rýnd fyrir að gera lítið úr atburð­un­um, en blaða­full­trúi hennar sagði á nýárs­dag að nóttin hefði verið til­tölu­lega róleg. Það var ekki fyrr en fjórum dögum síðar sem fréttir af árás­unum birt­ust eftir að skýrslu lög­reglu­manns var lekið til fjöl­miðla. Fjöl­margir frétta­miðlar hafa fjallað um málið og er það meðal ann­ars for­síðu­um­fjöllun nýjasta tölu­blaðs The Economist. 

Hið týnda aðal­at­riði

Fjöl­miðlar og lög­regla hafa verið sökuð um að hylma yfir atburð­ina af ótta við að þeir væru vatn á myllu þeirra sem vilja tak­marka komu flótta­manna til Evr­ópu. Gagn­rýnin hefur beinst að flótta­manna­stefnu Ang­elu Merkel í stað aðal­at­riðis þessa atburð­ar; mátt­leysis hins vest­ræna rétt­ar­kerfis við að taka á kyn­ferð­is­brotum gegn kon­um. 

Auglýsing

Fyrstu við­brögð borg­ar­stjóra Kölnar voru að benda konum á að koma sér upp ákveðnum hátt­ern­is­reglum til að koma í veg fyrir árás­ir. Hvatti hún konur meðal ann­ars til að halda sig í hæfi­legri fjar­lægð frá karl­mönnum og ferð­ast um í hóp­um. Lög­reglu­stjóri Kölnar var rek­inn eftir að hafa síend­ur­tekið varið við­brögð og við­búnað lög­reglu. Þýska lög­reglan hefur auk þess lengi verið gagn­rýnd fyrir að taka ekki almenni­lega á kyn­ferð­is­brot­um, til að mynda á Októ­ber­fest, en þýski femínist­inn Anne Wizorek telur að þar séu um 200 kyn­ferð­is­brot framin á ári hverju. Hún segir árás­irnar í Köln óhugn­an­leg­ar, en þýskar konur hafi lengi mátt verj­ast kyn­ferð­is­brotum frá sam­löndum sín­um.

Það á að refsa þeim sem brjóta lög. Í til­viki flótta­manna leggur flótta­manna­samn­ingur Sam­ein­uðu þjóð­anna þá skyldu á flótta­menn að þeir fylgi lögum og reglum í hæl­is­land­inu. Flótta­menn eru hins­vegar líkt og annað fólk mis­jafn­ir. Mis­jafn­lega klár­ir, mis­jafn­lega góð­ir, mis­jafn­lega lög­hlýðn­ir. Það þýðir því ekki að yfir­færa lög­brot manns yfir á þann sam­fé­lags­hóp sem hann til­heyr­ir, hvort sem við­kom­andi er inn­flytj­andi á nýárs­gleði, Þjóð­verji á Októ­ber­fest eða Íslend­ingur í Eyj­u­m. 

Hvað ef næsti Steve Jobs er (ekki) meðal flótta­manna?

Fjöl­miðlar og grein­endur sem styðja flótta­manna­stefnu Ang­elu Merkel hafa lagt áherslu á að flótta­menn hafi jákvæð áhrif á efna­hag þeirra ríkja sem taka á móti þeim. Nýlegar tölur fram­kvæmda­stjórnar Evr­ópu­sam­bands­ins benda til að svo sé. Fjöl­margir hafa einnig deilt mynd á sam­fé­lags­miðlum þar sem bent er á að faðir Steve Jobs var sýr­lenskur flótta­mað­ur. Það er þekkt aðferð innan rétt­inda­bar­áttu að reyna að sann­færa þann sem völdin hefur um að það sé hans hagur að virða mann­rétt­indi minni­hluta­hópa. Má þar nefna bar­áttu kvenna á stríðs­hrjáðum svæðum fyrir þátt­töku í frið­ar­við­ræð­um. Bent hefur verið á að kven­leg mildi og umhyggja geti leitt til far­sælli frið­ar­samn­inga. Það má vel vera, en fyrst og fremst eiga konur rétt á að taka þátt í upp­bygg­ingu sam­fé­lags­ins og að hlustað sé á skoð­anir þeirra. 

Mögu­lega leyn­ist næsti Steve Jobs meðal þeirrar millj­ónar flótta­manna sem flúði til Evr­ópu árið 2015. Kannski ekki. Það breytir ekki þeirri stað­reynd að vest­rænum ríkjum ber skylda til að virða mann­rétt­indi flótta­manna og hæl­is­leit­anda sam­kvæmt flótta­manna­samn­ingi Sam­ein­uðu þjóð­anna. 

Samn­ing­ur­inn sam­inn við for­dæma­lausar aðstæður

Sumir halda því fram að flótta­manna­straum­ur­inn nú sé án for­dæma og flótta­manna­samn­ing­ur­inn hafi ekki verið hugs­aður fyrir við­líka aðstæð­ur. Það er rétt, að sam­an­lagður fjöldi flótta­manna, hæl­is­leit­anda og vega­lausra hefur aldrei verið meiri síðan í seinni heims­styrj­öld­inni. Flótta­manna­samn­ing­ur­inn var hins­vegar sam­þykktur í júli 1951, sex árum eftir að seinni heim­styrj­öld­inni lauk. Meg­in­land Evr­ópu var í rúst, tugir millj­óna manna þurftu að flýja heim­ili sín og meira en milljón þeirra var hæl­is­laus þegar flótta­manna­samn­ing­ur­inn var sam­þykkt­ur. Evr­ópa á að miklu leyti heið­ur­inn af flótta­manna­kerf­inu sem ríkir enn í dag. Hörmu­legar aðstæður þeirra sem flúðu stríðs­á­tök og ofsóknir nas­ista voru þeim sem skrif­uðu samn­ing­inn í fersku minni. Þeir þekktu raun­veru­leika sem fæstir núlif­andi Evr­ópu­búa geta gert sér í hug­ar­lund. 

Fjöl­margir flótta­menn hafa for­dæmt árás­irnar í Köln. Einn þeirra er Sýr­lend­ing­ur­inn Bas­heer Alzaalan sem skrifar í The Guar­dian. Bas­heer ótt­ast að allir flótta­menn verði dæmdir fyrir gjörðir fámenns minni­hluta. Á sama tíma fjölgar árásum á inn­flytj­endur í Þýska­landi. Karl­menn víg­bú­ast til þess að verja konur fyrir inn­flytj­end­um. Líkt og kyn­ferð­is­brot þekk­ist ekki í vest­rænni menn­ing­u. 

Köln er ein birt­ing­ar­mynd ofbeldis gegn kon­um. Óhugn­an­leg birt­ing­ar­mynd. En með því að ein­blína ein­ungis á þann fjölda inn­flytj­enda sem tók þátt í árás­unum er hætt við að rétt­indum tveggja ólíkra hópa sé ógn­að. Ann­ars vegar rétt­indum kvenna til lífs án ofbeldis og hins vegar rétt­indum flótta­manna til lífs. Nú er hætt við að umræðan leiði okkur á verri stað. 

Benedikt: Jodie Foster er baráttukona
Stórleikkonan Jodie Foster ætlar sér að endurgera kvikmyndina Konan fer í stríð, sem Benedikt Erlingsson leikstýrði.
Kjarninn 10. desember 2018
Horft til þess að nýta skráðan markað til að selja hluti í ríkisbönkunum
Í Hvítbók stjórnvalda um framtíðarsýn fyrir fjármálakerfið kemur fram að vantraust á fjármálakerfinu sé enn „djúpstætt“. Langan tíma muni taka að ná upp trausti á því á nýjan leik.
Kjarninn 10. desember 2018
Bjarni Benediktsson, fjármálaráðherra.
Hvítbók um framtíðarsýn fyrir fjármálakerfið lítur dagsins ljós
Gott regluverk og öflugt eftirlit, hagkvæmni í bankarekstri og traust eignarhald fjármálafyrirtækja eru þær þrjár meginstoðir sem framtíðarsýn íslensks fjármálakerfis þarf að mótast af.
Kjarninn 10. desember 2018
Sara Dögg Svanhildardóttir
Dýrt húsnæði og há gjöld ýta undir einsleitni
Kjarninn 10. desember 2018
Þögul mótmæli við síðustu þingsetningu
Meirihluti Íslendinga telur það mikilvægt að fá nýja stjórnarskrá
Meirihluti landsmanna segir það mikilvægt að Íslendingar fái nýja stjórnarskrá á yfirstandandi kjörtímabili, samkvæmt nýrri könnun MMR. Konur reyndust líklegri til að segja endurnýjun stjórnarskrár mikilvæga.
Kjarninn 10. desember 2018
Sigþrúður Guðmundsdóttir, Ásmundur Einar Daðason og Ellen Calmon
Efla fræðslu um þjónustu og lagaleg úrræði í þágu kvenna af erlendum uppruna
Konur af erlendum uppruna eru margar hverjar í bagalegri stöðu til að komast úr erfiðum heimilisaðstæðum. Þær kunna margar hverjar ekki tungumálið, þekkja ekki réttindi sín og eru upp á kvalara sína komnar.
Kjarninn 10. desember 2018
Nichole Leigh Mosty
Eitt mikilvægasta skjal tuttugustu aldarinnar og undirstaða frelsis, réttlætis og friðar í heiminum
Leslistinn 10. desember 2018
Uber á leiðinni á hlutabréfamarkað
Bandaríska skutlfyrirtækið Uber stefnir á að skrá félagið á hlutabréfamarkað á næsta ári. Talið er að Uber gæti reynst allt að 120 milljarða dala virði í frumútboðinu. Lyft, helsti samkeppnisaðili Uber, stefnir einnig á skráningu á hlutabréfamarkað.
Kjarninn 10. desember 2018
Meira úr sama flokkiSleggjan
None