Auglýsing

Rétt fyrir mið­nætti á gamlárs­kvöld var saman kom­inn mik­ill fjöldi fólks við dóm­kirkj­una í Köln til að fylgj­ast með flug­elda­sýn­ingu á ára­mót­un­um. Meðal þeirra voru yfir þús­und karl­menn af arab­ískum og norð­ur­-a­frískum upp­runa og réð­ust hópar þeirra að konum á svæð­inu eftir að flug­elda­sýn­ingin hófst. Yfir 600 konur leit­uðu til lög­reglu og lýstu hvernig menn­irnir áreittu þær, káf­uðu á þeim, rifu af þeim klæðin og rændu af þeim verð­mæt­um. Tvær nauðg­anir hafa verið kærð­ar. Kon­urnar lýsa algjörri óreiðu og full­komnu mátt­leysi lög­reglu. 

Atburð­ar­rás kvölds­ins er enn að mörgu leyti óskýr. Lög­reglan hefur borið kennsl á 31 árás­armann, þar af  13 hæl­is­leit­endur en eng­inn þeirra er grun­aður um kyn­ferð­is­af­brot. Árás­ar­menn­irnir eru af ýmsum þjóð­ern­um, meðal ann­ars frá Alsír, Marokkó, Íran, Sýr­landi, Serbíu, Írak, Þýska­landi og Banda­ríkj­un­um. Lög­reglan í Köln hefur verið harð­lega gagn­rýnd fyrir að gera lítið úr atburð­un­um, en blaða­full­trúi hennar sagði á nýárs­dag að nóttin hefði verið til­tölu­lega róleg. Það var ekki fyrr en fjórum dögum síðar sem fréttir af árás­unum birt­ust eftir að skýrslu lög­reglu­manns var lekið til fjöl­miðla. Fjöl­margir frétta­miðlar hafa fjallað um málið og er það meðal ann­ars for­síðu­um­fjöllun nýjasta tölu­blaðs The Economist. 

Hið týnda aðal­at­riði

Fjöl­miðlar og lög­regla hafa verið sökuð um að hylma yfir atburð­ina af ótta við að þeir væru vatn á myllu þeirra sem vilja tak­marka komu flótta­manna til Evr­ópu. Gagn­rýnin hefur beinst að flótta­manna­stefnu Ang­elu Merkel í stað aðal­at­riðis þessa atburð­ar; mátt­leysis hins vest­ræna rétt­ar­kerfis við að taka á kyn­ferð­is­brotum gegn kon­um. 

Auglýsing

Fyrstu við­brögð borg­ar­stjóra Kölnar voru að benda konum á að koma sér upp ákveðnum hátt­ern­is­reglum til að koma í veg fyrir árás­ir. Hvatti hún konur meðal ann­ars til að halda sig í hæfi­legri fjar­lægð frá karl­mönnum og ferð­ast um í hóp­um. Lög­reglu­stjóri Kölnar var rek­inn eftir að hafa síend­ur­tekið varið við­brögð og við­búnað lög­reglu. Þýska lög­reglan hefur auk þess lengi verið gagn­rýnd fyrir að taka ekki almenni­lega á kyn­ferð­is­brot­um, til að mynda á Októ­ber­fest, en þýski femínist­inn Anne Wizorek telur að þar séu um 200 kyn­ferð­is­brot framin á ári hverju. Hún segir árás­irnar í Köln óhugn­an­leg­ar, en þýskar konur hafi lengi mátt verj­ast kyn­ferð­is­brotum frá sam­löndum sín­um.

Það á að refsa þeim sem brjóta lög. Í til­viki flótta­manna leggur flótta­manna­samn­ingur Sam­ein­uðu þjóð­anna þá skyldu á flótta­menn að þeir fylgi lögum og reglum í hæl­is­land­inu. Flótta­menn eru hins­vegar líkt og annað fólk mis­jafn­ir. Mis­jafn­lega klár­ir, mis­jafn­lega góð­ir, mis­jafn­lega lög­hlýðn­ir. Það þýðir því ekki að yfir­færa lög­brot manns yfir á þann sam­fé­lags­hóp sem hann til­heyr­ir, hvort sem við­kom­andi er inn­flytj­andi á nýárs­gleði, Þjóð­verji á Októ­ber­fest eða Íslend­ingur í Eyj­u­m. 

Hvað ef næsti Steve Jobs er (ekki) meðal flótta­manna?

Fjöl­miðlar og grein­endur sem styðja flótta­manna­stefnu Ang­elu Merkel hafa lagt áherslu á að flótta­menn hafi jákvæð áhrif á efna­hag þeirra ríkja sem taka á móti þeim. Nýlegar tölur fram­kvæmda­stjórnar Evr­ópu­sam­bands­ins benda til að svo sé. Fjöl­margir hafa einnig deilt mynd á sam­fé­lags­miðlum þar sem bent er á að faðir Steve Jobs var sýr­lenskur flótta­mað­ur. Það er þekkt aðferð innan rétt­inda­bar­áttu að reyna að sann­færa þann sem völdin hefur um að það sé hans hagur að virða mann­rétt­indi minni­hluta­hópa. Má þar nefna bar­áttu kvenna á stríðs­hrjáðum svæðum fyrir þátt­töku í frið­ar­við­ræð­um. Bent hefur verið á að kven­leg mildi og umhyggja geti leitt til far­sælli frið­ar­samn­inga. Það má vel vera, en fyrst og fremst eiga konur rétt á að taka þátt í upp­bygg­ingu sam­fé­lags­ins og að hlustað sé á skoð­anir þeirra. 

Mögu­lega leyn­ist næsti Steve Jobs meðal þeirrar millj­ónar flótta­manna sem flúði til Evr­ópu árið 2015. Kannski ekki. Það breytir ekki þeirri stað­reynd að vest­rænum ríkjum ber skylda til að virða mann­rétt­indi flótta­manna og hæl­is­leit­anda sam­kvæmt flótta­manna­samn­ingi Sam­ein­uðu þjóð­anna. 

Samn­ing­ur­inn sam­inn við for­dæma­lausar aðstæður

Sumir halda því fram að flótta­manna­straum­ur­inn nú sé án for­dæma og flótta­manna­samn­ing­ur­inn hafi ekki verið hugs­aður fyrir við­líka aðstæð­ur. Það er rétt, að sam­an­lagður fjöldi flótta­manna, hæl­is­leit­anda og vega­lausra hefur aldrei verið meiri síðan í seinni heims­styrj­öld­inni. Flótta­manna­samn­ing­ur­inn var hins­vegar sam­þykktur í júli 1951, sex árum eftir að seinni heim­styrj­öld­inni lauk. Meg­in­land Evr­ópu var í rúst, tugir millj­óna manna þurftu að flýja heim­ili sín og meira en milljón þeirra var hæl­is­laus þegar flótta­manna­samn­ing­ur­inn var sam­þykkt­ur. Evr­ópa á að miklu leyti heið­ur­inn af flótta­manna­kerf­inu sem ríkir enn í dag. Hörmu­legar aðstæður þeirra sem flúðu stríðs­á­tök og ofsóknir nas­ista voru þeim sem skrif­uðu samn­ing­inn í fersku minni. Þeir þekktu raun­veru­leika sem fæstir núlif­andi Evr­ópu­búa geta gert sér í hug­ar­lund. 

Fjöl­margir flótta­menn hafa for­dæmt árás­irnar í Köln. Einn þeirra er Sýr­lend­ing­ur­inn Bas­heer Alzaalan sem skrifar í The Guar­dian. Bas­heer ótt­ast að allir flótta­menn verði dæmdir fyrir gjörðir fámenns minni­hluta. Á sama tíma fjölgar árásum á inn­flytj­endur í Þýska­landi. Karl­menn víg­bú­ast til þess að verja konur fyrir inn­flytj­end­um. Líkt og kyn­ferð­is­brot þekk­ist ekki í vest­rænni menn­ing­u. 

Köln er ein birt­ing­ar­mynd ofbeldis gegn kon­um. Óhugn­an­leg birt­ing­ar­mynd. En með því að ein­blína ein­ungis á þann fjölda inn­flytj­enda sem tók þátt í árás­unum er hætt við að rétt­indum tveggja ólíkra hópa sé ógn­að. Ann­ars vegar rétt­indum kvenna til lífs án ofbeldis og hins vegar rétt­indum flótta­manna til lífs. Nú er hætt við að umræðan leiði okkur á verri stað. 

Öflugur jarðskjálfti í Bárðarbungu
Nokkur skjálftavirkni hefur verið í eldstöðinni að undanförnu.
Kjarninn 24. febrúar 2019
Segir ríkasta hlutann kerfisbundið nýta sér glufur til að borga ekki skatta
Formaður VR segir að grunnstefið í baráttu verkalýðsfélaganna sé að laga stöðu þeirra sem nái ekki endum saman. Það þurfi kerfisbreytingar og hægt sé að búa til svigrúm til aðgerða með því að koma í veg fyrir 100 milljarða króna skattsvik.
Kjarninn 23. febrúar 2019
Hallgerður Hauksdóttir
Óverjandi herferð gegn hvölum
Kjarninn 23. febrúar 2019
Hæfileikar eru alls staðar en tækifærin ekki
Fjöldi alþjóðlegra samtaka og einstaklinga hefur barist fyrir því að auka fjölbreytni og sýnileika minnihlutahópa innan hugbúnaðar- og tæknigeirans. Ein þeirra er Sheree Atcheson en hún hefur vakið athygli á alþjóðlegum vettvangi fyrir frumkvöðlavinnu.
Kjarninn 23. febrúar 2019
Hefur ekki orðið var við mikla eftirspurn eftir íslenskum stjórnendum á alþjóðavettvangi
Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, segir verkalýðsfélögin geta bent á hinar miklu hækkanir sem ráðamenn og bankastjórar hafi tekið sér þegar þeir ræða við sína félagsmenn um átök á vinnumarkaði.
Kjarninn 23. febrúar 2019
Klikkið
Klikkið
Réttindi fatlaðs fólks - Viðtal við Sigurjón Unnar Sveinsson
Kjarninn 23. febrúar 2019
„Líkamar intersex fólks eru ekki mistök sem þarf að leiðrétta“
Samtökin Amnesty International skora á íslensk stjórnvöld að tryggja og vernda jafna meðferð einstaklinga með ódæmigerð líffræðileg kyneinkenni, bæði í lögum og framkvæmd. Yfir 68 börn fæðast hér á landi með ódæmigerð kyneinkenni á hverju ári.
Kjarninn 23. febrúar 2019
Óútskýrt hvers vegna aðalfundi Íslandspósts var frestað
Íslandspóstur er í eigu ríkisins, en rekstur fyrirtækisins hefur gengið erfiðlega að undanförnu.
Kjarninn 23. febrúar 2019
Meira úr sama flokkiSleggjan
None