Auglýsing

Það er eitt­hvað fram­andi en þó svo kunn­ug­legt við frétta­flutn­ing síð­ustu daga. Það er allt á upp­leið. Árangur áfram, ekk­ert stopp! En samt fær maður sting í hjart­að.

Landið fyllist af ferða­mönnum en við höfum ekki haft tíma til að búa til skilti svo þeir fari sér ekki að voða eða smíða skyn­sam­legt reglu­verk í kringum grein­ina. Á meðan eng­inn er nátt­úrupassinn, bíla­stæða- eða komu­gjöldin – enda íslensk nátt­úra ókeypis og því einskis virði – kemur ekki til greina að ráða land­verði á hættu­lega staði. Fólk verður bara að læra að passa sig! 

Bank­arnir eru á blússandi sigl­ingu. Græddu 108 millj­arða á síð­asta ári.  Alls eru þeir búnir að græða tæpa 500 millj­arða frá því við þurftum að bjarga þeim, því í mata­dor­hag­kerf­inu okkar geta þeir sem komu okkur um koll grætt mest á hrun­inu. Þetta tekst þeim þrátt fyrir að verð­mætar eignir eins og Borgun séu seldar vild­ar­vinum á gjaf­virði. Banka­stjóri Lands­bank­ans seg­ist reyndar ekki hafa gert það vilj­andi, hann hafi fengið upp­lýs­ingar frá fjár­mála­fyr­ir­tæki og treyst þeim. Nú ætti hann að skilja hvernig öðrum lands­mönnum líð­ur. Kom­inn tími á bónus­ana aft­ur? Þetta er nátt­úru­lega undra­verður „ár­ang­ur“ enda hafa bæði Íslands­banki og Arion þegar gjald­fært 2,4 millj­arða í „ár­ang­urstengdar greiðsl­ur“ til starfs­manna. Á meðan borgum við hin bara af verð­tryggðu lán­unum okkar og hæstu vexti sem sést hafa á byggðu bóli. Og guð hjálpi þeim sem eru á leigu­mark­að­i. 

Auglýsing

Og sjáv­ar­út­veg­ur­inn. Í fyrra græddi HB Grandi ríf­lega fimm millj­arða á því að veiða fisk á Íslands­miðum sem er lögum sam­kvæmt sam­eign íslensku þjóð­ar­inn­ar! Eig­endur þessa eina fyr­ir­tæk­is­ins borga sér þrjá millj­arða í arð á meðan eig­andi auð­lind­ar­innar fær bara einn millj­arð í veiði­gjald. Sann­gjarnt? 

Á sama tíma fáum við fréttir af því að börn með geð­rænan vanda fái ekki þá þjón­ustu sem þeim ber. Þau geta til dæmis þurft að bíða í upp undir eitt og hálft ár til að kom­ast að hjá Barna- og ung­linga­geð­deild Land­spít­al­ans. Ef maður er sex ára jafn­gildir það fjórð­ungi ævinn­ar. Og með hverjum deg­inum sem líður kann vandi barns­ins að vaxa og stundum missum við hrein­lega af tæki­fær­inu til að leiða börnin á rétta braut. 

Við fengum líka fréttir af því að Land­spít­al­inn væri myglað­ur. Flest vissum við það reyndar  fyrir en það voru nýjar fréttir fyrir mig að nýbak­aðar mæður sem þjást af fæð­ing­ar­þung­lyndi og nýfæddu börnin þeirra væru einmitt höfð í sér­lega myglaðri bygg­ingu þar sem helsti sam­veru­stað­ur­inn er þar að auki glugga­laus. 

Háskól­arnir okkar eru und­ir­fjár­magn­að­ir, það var líka í frétt­um. Þeir standa sam­an­burð­ar­skólum á hinum Norð­ur­lönd­unum og í öðrum ríkjum sem við berum okkur saman við langt að baki þegar kemur að opin­berum fjár­veit­ing­um. En Ísland er auð­vitað í grunn­inn ver­stöð og það hentar atvinnu­líf­inu ekk­ert endi­lega að lands­menn mennti sig um of. 

Draum­ur­inn um nýtt Ísland

Eftir hrunið eygðu mörg okkar tæki­færi til að byggja landið okkar aftur upp í nýrri mynd. Við vildum meira lýð­ræði, mann­eskju­legra sam­fé­lag, rétt­læti, heið­ar­leika, virð­ingu og ábyrgð. Og við vildum sjálf fá arð­inn af auð­lind­unum okk­ar. Farið var í marg­vís­leg verk­efni sem áttu að skapa betra sam­fé­lag. Skýrasta dæmið var ný stjórn­ar­skrá, samin af þjóð­inni í ein­stöku ferli sem vakið hefur verð­skuld­aða athygli víða um heim. 

Sér­ís­lensk blanda af svik­um, hug­leysi og und­ir­lægju­hætti varð til þess að nýja stjórn­ar­skráin okkar tók ekki gildi. Það var ekki vegna þess að fólki fynd­ist hún ekki skipta máli. Aðspurðir svör­uðu kjós­endur því til í könn­unum að hún skipti máli. Hún skipti hins vegar ekki mestu máli heldur var svona í þriðja eða fjórða sæti. Okk­ur, sem vildum breyta kerf­inu, mistókst nefni­lega að tengja nýju stjórn­ar­skrána við dag­legt líf fólks, aðstæður þess og budd­una. 

Samt er ekk­ert eitt sem við gætum breytt sem hefði meiri áhrif á líf okkar og aðbúnað en eitt lítið en þó svo stórt ákvæði í nýju stjórn­ar­skránni. Auð­linda­á­kvæðið sem kveður á um að auð­lindir sem ekki eru í einka­eigu séu sam­eig­in­lega og ævar­andi eign íslensku þjóð­ar­innar og að þær megi aðrir ekki nýta nema gegn fullu gjaldi og í tak­mark­aðan tíma í senn. Þetta þýðir að fisk­veiði­kvót­inn yrði að fara á markað og útgerðin fengi sjálf að ráða hvað hún vildi borga fyrir veiði­heim­ild­irn­ar. Og stjórn­mála­menn þyrftu að hætta að gefa ork­una. Við getum líka velt fyrir okkur hvort ferða­þjón­ustu­fyr­ir­tækj­unum væri heim­ilt að selja ferðir til okkar helstu nátt­úruperla án þess að greiða okkur eðli­legt gjald fyrir það.

Allir stjórn­mála­menn tala eins og brýnt sé að setja auð­linda­á­kvæði í stjórn­ar­skrána og allir stjórn­mála­flokkar hafa haft það á stefnu­skránni. Og einmitt þessa dag­ana ber­ast okkur fréttir af því að stjórn­ar­skrár­nefnd for­sæt­is­ráð­herra hafi sent frá sér þrjú ákvæði til breyt­ingar á þeirri gömlu. Hugs­an­lega fáum við að kjósa um þau 29. febr­úar að ári. Eitt þess­ara ákvæða er um auð­lind­irn­ar. RÚV greindi frá því að for­sæt­is­ráð­herra teldi víð­tækan vilja til sam­komu­lags: „Ég held að það sé mjög æski­legt að nota tæki­færið til þess að klára þarna nokkur atriði sem lengi hafa verið til umræðu og menn hafa lengi tek­ist á um. Menn hafa nú náð saman um svo­leiðis að ef það er sam­staða um málið þá er um að gera að nýta það.“ Gall­inn er bara sá að það ákvæði sem stjórn­mála­menn­irnir hafa náð svo víð­tæku sam­komu­lagi um er gagns­laust. For­maður nefnd­ar­inn­ar, Páll Þór­halls­son, stað­festi það í fréttum RÚV  þar sem hann játar hið aug­ljósa að ákvæði nefnd­ar­innar myndi ekki breyta neinu um kvóta­kerf­ið. 

Það er því alveg ljóst að for­sæt­is­ráð­herra er ekki með hags­muni þjóð­ar­innar í huga þegar hann telur „mjög æski­legt að nota tæki­færið til þess að klára þarna nokkur atrið­i.“ Hann ber hags­muni útgerð­ar­manna fyrir brjósti, ekki almenn­ings. Stjórn­mála­menn eins og Sig­mundur Davíð treysta á að almenn­ingur fatti ekki sam­hengið á milli þess að sett sé ónýtt auð­linda­á­kvæði í stjórn­ar­skrána og þess að Land­spít­al­inn sé ónýt­ur, börn með geð­rask­anir fái ekki þjón­ustu og skól­arnir okkar hangi á horrim­inn­i. 

Hættum að láta ræna okk­ur. 

Meira úr sama flokkiSleggjan
None