Hreppapólitík í alþjóðasamfélagi

Auglýsing

Við, sem eigum það sam­eig­in­legt að vera skil­greind sem hin svo­kall­aða íslenska þjóð, klúðruðum mál­unum all­ræki­lega í síð­ustu kosn­ingum og kusum af ein­stökum klaufa­skap yfir okkur trúð – sem náði á sínum stutta (en þó alltof langa) ferli í for­sæt­is­ráðu­neyt­inu að gera sjálfan sig að athlægi út um allan heim og um leið sam­fé­lagið sem í útlend­ings­ins augum hafði kosið hann hæf­astan til að vera í for­svari fyrir fólkið í eyland­inu.

Sök sér ef trúð­ur­inn hefði verið fynd­inn. En þessi trúður var með ein­dæmum sorg­legur og undir lok stjórn­ar­tíðar hans virt­ust æ fleiri á því máli að hann væri hrað­lyg­inn í þokka­bót – nema þá að hann hefði þá afsökun að trúa eigin lygum sjálfur og hafa þannig, framan af, hljó­mað hættu­lega sann­fær­andi þegar hann reyndi að verja ýmsar umdeildar og glæfra­legar ákvarð­an­ir. 

Don Kíkóti hjó blint

Skiptir kannski engu hvort trúð­ur­inn trúði sér sjálfur eða ekki. Vanda­málið var að furðu margir í þessu sam­fé­lagi trúðu honum nógu vel til að styðja hann – og/eða bein­tengja hann sínum prí­vat hags­munum – og þannig fékk Don Kíkóti, ásamt með­reið­ar­svein­um- og meyjum sín­um, kjörað­stæður til að berj­ast gegn hinu og þessu sem honum fannst ógna sér, þó að það hafi ekk­ert endi­lega ógnað íslensku sam­fé­lagi, kannski þvert á móti – og öfugt. 

Auglýsing

Nú þorir maður loks að leyfa sér að trúa að íslenskir kjós­endur fái að kjósa í haust eftir lygi­lega kjána­legan farsa í anda The Office nú síð­ast­liðið vor. Og þá er um að gera að vanda til verka. En hvaða flokk á að kjós­a? 

Við stöndum frammi fyrir því að Don Kíkóti þessi náði að höggva blint í allar áttir á undra­skömmum tíma og um leið djúpt sár í þjóð­arsál­ina, svo umdeildur sem hann var, en sam­fé­lagið mátti svosem ekki við miklu eftir Hrunið og líf­legar eft­ir­öldur þess. 

Sárið ristir svo djúpt að manni finn­st, satt að segja, að það sé brýn þörf á því að und­ir­bún­ingur kosn­ing­anna stuðli að sam­tali milli ólíkra fylk­inga í sam­fé­lagi sem er átak­an­lega klof­ið, sam­tali þar sem fram­bjóð­endur leggi sig fram um að stuðla að gagn­kvæmum skiln­ing­i. 

Hagur barn­anna í stjórn­ar­ráðstösku

Nú segir lík­lega ein­hver að það sé hræsni að kalla téðan karl­mann trúð og fara um leið fram á sam­ræðu með mann­virð­ingu að leið­ar­ljósi. Við við­kom­andi vil ég segja: Þú hefur vissu­lega rétt fyrir þér. En þessi til­tekni karl­maður komst samt sem áður upp með það í furðu langan tíma að sólóa eins og trúður með hag barn­anna okkar í stjórn­ar­ráðstösk­unni og von­andi á hann nógu góðan vin sem reyn­ist honum betur en með­virku með­reið­ar­svein­arnir og ráð­leggur honum að hvíla sig svo dón­inn ég – sem und­ir­rituð er vita­skuld þegar hún skrifar svona lagað – haldi ekki áfram að herja á hann með stans­lausum loft­árás­um. 

Til­raun til skiln­ings

Þegar öllu er á botn­inn hvolft þá skipta hvorki ég né hann minnsta máli né hvað okkur kann að finn­ast. Það sem skiptir öllu máli er vonin um sam­vinnu og sam­tal. Að frá­skildu hjónin geti reynt að tala saman áður en þau skaða barnið sitt enn frek­ar. 

Ágrein­ings­efnin eru mörg og erf­ið; flók­in, mót­sagna­kennd, hags­muna­blandin og þrungin til­finn­ingum sem blinda besta fólk. Svo mörg reyndar að stundum fær maður á til­finn­ing­una að þrátt fyrir fólks­fæð­ina á Íslandi búi þar að minnsta kosti fimm þjóð­ir. Eðli máls­ins sam­kvæmt getur það ekki talist hag­kvæmt. Fyrst þó nokkuð mörg millj­óna­lönd í Evr­ópu sjá hag sinn í sam­vinnu og sam­ráði hljótum við sem deilum þessum kosn­inga­rétti að geta unnið saman upp að ein­hverju marki. Markið má kannski ekki vera of hátt en þó svo að hægt sé að stuðla að frjóu sam­spili ólíkra hug­mynda og hags­muna – og styrkja skynjun okkar á rétt­látri sam­búð. 

Ólíkir hlutir aðkallandi

Það er löngu tíma­bært að hlusta á ákall um breyt­ingar á stjórn­ar­skrá því gaml­ar, gott ef ekki danskætt­aðar hug­myndir um innra stjórn­skipu­lag sam­fé­lags­ins eru hluti af ástæðu þess að við troðum mar­vað­ann í dragúldnum vanda­málum sem segja til sín aftur og aftur – og munu óhjá­kvæmi­lega gera það með ill­þyrmi­legum hætti þangað til grunn­stoðir kerf­is­ins verða lag­færðar og mót­aðar í anda nútíma sam­fé­lags. 

Ég skil því vel kröfu for­manna VG og Sam­fylk­ing­ar­innar sem og þing­flokks­for­manns Pírata þegar þeir (eða rétt­ara sagt þær) frá­biðja sér sam­starf með flokki sem á að heita andsnú­inn kerf­is­breyt­ingum – og sumir kalla, ekki að ástæðu­lausu, varð­hund hags­muna­afla. Það er rétt ályktað að fólk þarf að vita hvaða áherslur það kýs með atkvæði sínu og auk þess hefur verið erfitt að horfa fram­hjá yfir­gangi rík­is­stjórn­ar­flokk­anna and­spænis stjórn­ar­and­stöð­unni (og um leið fjölda kjós­enda) síð­ustu miss­er­in, fyrir nú utan að það er jákvætt að skerpa á áherslum og senda þau skila­boð að eng­inn þess­ara áður­nefndu flokka stefni á að verða hækja Sjálf­stæð­is­flokks­ins í rík­is­stjórn.  

Samt spyr maður sig hvort ólíkar raddir flokk­anna mættu ekki reyna að stuðla að ein­hvers konar þjóð­fundi í kosn­inga­bar­átt­unni, þó að það sé stuttur tími til stefnu; máta sig saman og ræða mik­il­væg mál af sam­stilltri rök­festu, frjórri leit og heið­ar­leika svo kjós­endur fái sem heil­leg­asta mynd og öðlist til­finn­ingu fyrir vali sínu – í kosn­inga­lands­lagi þar sem skugg­arnir flökta. 

Kannski, kannski...

Kannski þyrftu ólíkir flokkar einmitt að vinna um tíma saman í rík­is­stjórn til að eitt­hvað gott og upp­byggi­legt fái að fæð­ast í lág­marks sátt. Kannski myndi þá grynnka á pólarís­er­ing­unni í sam­fé­lag­inu, kannski ekki, kannski yrði spreng­ing.  

En kannski er, þrátt fyrir allt og allt, hægt að mynda rík­is­stjórn and­stæðra póla sem yrði kennd við sátt, að minnsta kosti til­raun til sátta og sam­tals. Það sakar ekki að velta mögu­leik­anum fyrir sér nú þegar það hvarflar jafn­vel að manni að eftir Hrunið hafi íslenskt sam­fé­lag lent í svipti­vindum rík­is­stjórna sem skipt­ast á að vera við völd með svo and­stæður stefnur að á end­anum verður ógjörn­ingur að móta upp­byggi­lega fram­tíð­ar­stefnu í einu né nein­u. 

For­dómar íbú­anna

Það er löngu tíma­bært að tals­menn flokk­anna blási saman til frjórrar umræðu í þágu fólks­ins í sam­fé­lag­inu sem er auð­vitað með ólíkar þarfir og raddir – en á samt ekki að þurfa að búa í marg­klofnu sam­fé­lagi sem ýtir undir for­dóma íbú­anna í hvers ann­ars garð. Slík umræða gæti rifjað upp göf­ug­ustu hug­sjónir og hug­myndir hvers flokks og leyft þeim að njóta sín á kostnað tæki­fær­is­mennsku og hreppapóli­tík­ur. 

Fram­bjóð­endur með ólíkar hug­myndir þurfa að velta fyrir sér í sam­ein­ingu og bróð­erni hvernig þjóð­fé­lag við viljum byggja og skapa afkom­endum okkar en biðja öfga­fólk innan sinna raða að æfa sig í að hugsa meira en tala og lesa frekar mann­kyns­sög­una en hlusta á Útvarp Sög­u. 

Auð­vitað dylst engum að það er furðu mikil og átak­an­leg stétta­skipt­ing í þessu fámenna landi sem gerir marga skilj­an­lega reiða en aukin sam­starfspóli­tík gæti samt verið skref í rétta átt og til bóta, við búum jú á sama bóli.

Við lifum jafn­framt á tímum þar sem allt er að breyt­ast og breyt­ingar á Íslandi og í alþjóða­sam­fé­lag­inu hald­ast í hend­ur; bæði hratt og bratt, á áður ófyr­ir­séðan hátt og þannig að það er strembið að spá nokkru um fram­hald­ið. Á svo flóknum tímum hlýtur að vera ráð­legt að til­einka sér stjórn­visku og sam­vinnu – og reyna að móta eitt­hvað í átt­ina að fram­tíð­ar­sýn sem rúmar okkur öll og þolir óvæntar bylt­ur. 

En okkar kjós­enda bíður ekki síður mikið ábyrgð­ar­verk: Að kjósa.

Bólusótt í hættu
Er réttlætanlegt að geyma veirur eins og bólusótt, sem geta valdið jafnmiklum mannskaða og raun ber vitni?
Kjarninn 21. september 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Uppfærðar græjur, Sambandið og Apple Arcade
Kjarninn 21. september 2019
Birgir Birgisson
Reið hjól
Kjarninn 21. september 2019
Þjálfa þarf peningahund til að berjast gegn peningaþvætti
Embætti tollstjóra skortir bæði þekkingu og úrræði til að geta almennilega haft eftirlit með smygli á reiðufé til Íslands. Á meðal þeirra úrræða sem lagt er til að ráðist verði í er að þjálfa peningahund.
Kjarninn 21. september 2019
Klikkið
Klikkið
Klikkið - Að iðka mannréttindi
Kjarninn 21. september 2019
Athuga hvar eftirlitsaðilar gera ónauðsynlegar kröfur til matvæla
Umhverfisráðherra hefur hrundið af stað aðgerðum til að vinna gegn matarsóun á Íslandi. Meðal annars verður gerð athugun á því hvar eftirlitsaðilar gera mögulega ónauðsynlegur kröfur til matvælaöryggis sem ýtt gætu undir matarsóun.
Kjarninn 21. september 2019
Brim-flétta KS fagnaðarefni fyrir Skagfirðinga
Eftir að hafa keypt hlutabréf í Brimi, og selt nokkrum vikum síðar, hefur Kaupfélag Skagfirðinga styrkt stöðu sína.
Kjarninn 21. september 2019
„Ljótur leikur hjá stjórnvöldum“
Formaður Viðreisnar gagnrýnir stjórnvöld harðlega fyrir viðbrögð við beiðni um skaðabætur.
Kjarninn 20. september 2019
Meira úr sama flokkiSleggjan
None