Breytingar á erfðaefni heilbrigðra fósturvísa framkvæmdar í fyrsta sinn

Fréttin birtist fyrst á vefsíðunni Hvatanum.

embryo
Auglýsing

Þrosk­un­ar­fræð­ing­ur­inn Fred­rik Lanner við Karol­inska há­skól­ann í Sví­þjóð hefur fram­kvæmt erfða­breyt­ingar á heil­brigðum fóst­ur­vísum fyrstur manna, svo vitað sé. Afar strangar reglur gilda um erfða­breyt­ingar fóst­ur­vísa og í dag er ólög­legt að gera slíkar breyt­inga ef ætl­unin er að fóst­ur­vís­arnir verði að full­þroska ein­stak­lingi.

Tæknin sem Lanner not­ast við nefn­ist CRISPR/Cas en með henni er mögu­legt að gera mjög nákvæmar erfða­breyt­ing­ar. Með tækn­inni skap­ast því mögu­leikar á því að breyta erfða­efni fóst­ur­vísa og væri til dæmis hægt að nýta hana til að útrýma ákveðnum sjúk­dómum í fram­tíð­inn­i. 

Á und­an­förnum árum hafa hraðar fram­farir átt sér stað í erfða­tækni og þá sér í lagi þegar kemur að erfða­breyt­ingum fóst­ur­vísa. Í fyrra sögðu vís­inda­menn í Kína frá því að þeir hafi erfða­breytt fóst­ur­vísum sem ekki voru líf­væn­leg­ir, meðal ann­ars í þeim til­gangi að rann­saka sjúk­dóm­inn beta-d­verg­korna­blóð­leysi. Fyrr á þessu ári fengu vís­inda­menn við Francis Crick Institute í Bret­landi síðan leyf­i til að erfða­breyta heil­brigðum fóst­ur­vísum gegn því að þeim væri eytt innan sjö daga.

Auglýsing

Rann­sókn­ir Lanner ganga út á að upp­götva nýjar með­ferðir við ófrjó­semi auk þess að rann­saka stofn­frumur fóst­ur­vísa. Lanner von­ast til þess að rann­sóknir hans muni í fram­tíð­inni hjálpa þeim sem glíma við ófrjó­semi, varpi ljósi á leiðir til að koma í veg fyrir fóst­ur­lát og að hægt verði að nýta nið­ur­stöð­urnar til að með­höndla sjúk­dóma. 

Í sam­tali við NPR sagð­i L­anner að öllum fóst­ur­vísum í rann­sókn­inni hans sé eytt innan 14 daga frá frjóvg­un. Lanner sagð­ist einnig vera á móti því að tæknin væri nýtt í að búa til svokölluð "hönn­un­ar­börn" þar sem eig­in­leikum á borð við augnilthár­lit og hæð sé breytt. 

Frá upp­hafi hef­ur CRISPR/Cas tæknin verið afar umdeild og eru skiptar skoð­anir á því hvort rétt­læt­an­legt sé að grípa inn í fóst­ur­þroska með þessum hætti. Þeir sem hlynntir eru tækn­inni hafa bent á kosti þess að geta komið í veg fyrir lífs­hættu­lega sjúk­dóma. Aðrir hafa talað gegn tækn­inni og meðal ann­ars nefnt að með þessum hætti sé verið að breyta erfða­efni ein­stak­lings án þess að hann hafi gefið fyrir því leyfi sjálf­ur, þar að auki sé óvíst hvaða lang­tíma­af­leið­ingar breyt­ingar á erfða­efni komi til með að hafa.

Fréttin birt­ist fyrst á vefnum Hvat­inn.­is.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Nýir íbúðareigendur velja nú frekar að taka lán hjá bönkum en lífeyrissjóðum.
Eðlisbreyting á húsnæðislánamarkaði – Lántakendur flýja lífeyrissjóðina
Í fyrsta sinn síðan að Seðlabanki Íslands hóf að halda utan um útlán lífeyrissjóða greiddu sjóðsfélagar upp meira af lánum en þeir tóku. Á sama tíma hafa útlán viðskiptabanka til húsnæðiskaupa stóraukist. Ástæðan: þeir bjóða nú upp á mun lægri vexti.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Alma Möller, landlæknir á upplýsingafundi dagsins.
Alma: Ungt og hraust fólk getur orðið alvarlega veikt
„Það er ekki að ástæðulausu sem við erum í þessum aðgerðum,“ segir Alma D. Möller landlæknir. „Þessi veira er skæð og getur valdið veikindum hjá mjög mörgum ef ekkert er að gert.“ Maður á fertugsaldri liggur á gjörgæslu með COVID-19.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, ferðamálaráðherra.
Ferðamálaráðherra: Áhættan er í mínum huga ásættanleg
„Áhættan af því að skima og hleypa fólki inn [í landið] er svo lítil,“ segir ferðamálaráðherra. „Ég bara get ekki fallist á þau rök að hún sé svo mikil að það eigi bara að loka landi og ekki hleypa fólki inn.“
Kjarninn 8. ágúst 2020
Kanaguri Shizo árið 1912 og við enda hlaupsins 1967.
Ólympíuleikunum frestað – og hvað svo?
Þann 24. júlí hefði opnunarathöfn Ólympíuleikanna 2020 átt að fara fram, en heimsfaraldur hefur leitt til þess að leikunum í Tókýó verður frestað um eitt ár hið minnsta. Það er ekki einsdæmi að Ólympíuleikum sé frestað eða aflýst.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Þrjú ný innanlandssmit – 112 í einangrun
Þrjú ný innanlandssmit af kórónuveirunni greindust hér á landi í gær og tvö í landamæraskimun. 112 manns eru nú með COVID-19 og í einangrun.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Unnur Sverrisdóttir, forstjóri Vinnumálastofnunar, á upplýsingafundi almannavarna fyrr á árinu.
Hafa fengið 210 milljónir til baka frá fyrirtækjum sem nýttu hlutabótaleiðina
Alls hafa 44 fyrirtæki endurgreitt andvirði bóta sem starfsmenn þeirra fengu greiddar úr opinberum sjóðum fyrr á árinu vegna minnkaðs starfshlutfalls. Forstjóri Vinnumálastofnunar segist „nokkuð viss“ um að öll fyrirtækin hafi greitt af sjálfsdáðum.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir.
Þórdís hafnar gagnrýni Gylfa – „Þekki ekki marga sem ætla að fara hringinn í október“
Ráðherra ferðamála segir gagnrýni hagfræðinga á opnun landamæra slá sig „svolítið eins og að fagna góðu stuði í gleðskap á miðnætti án þess að hugsa út í hausverkinn að morgni.“
Kjarninn 8. ágúst 2020
Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði.
Gylfi: Stjórnvöld gerðu mistök með því að opna landið
Prófessor í hagfræði, sem varaði við áhrifum af opnun landamæra Íslands í sumar, segir að stjórnvöld hafi stefnt mikilvægum almannagæðum í hættu með því að halda þeim til streitu. Hagsmunir fárra hafi verið teknir fram yfir hagsmuni þorra landsmanna.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Meira úr sama flokkiFólk
None