Breytingar á erfðaefni heilbrigðra fósturvísa framkvæmdar í fyrsta sinn

Fréttin birtist fyrst á vefsíðunni Hvatanum.

embryo
Auglýsing

Þrosk­un­ar­fræð­ing­ur­inn Fred­rik Lanner við Karol­inska há­skól­ann í Sví­þjóð hefur fram­kvæmt erfða­breyt­ingar á heil­brigðum fóst­ur­vísum fyrstur manna, svo vitað sé. Afar strangar reglur gilda um erfða­breyt­ingar fóst­ur­vísa og í dag er ólög­legt að gera slíkar breyt­inga ef ætl­unin er að fóst­ur­vís­arnir verði að full­þroska ein­stak­lingi.

Tæknin sem Lanner not­ast við nefn­ist CRISPR/Cas en með henni er mögu­legt að gera mjög nákvæmar erfða­breyt­ing­ar. Með tækn­inni skap­ast því mögu­leikar á því að breyta erfða­efni fóst­ur­vísa og væri til dæmis hægt að nýta hana til að útrýma ákveðnum sjúk­dómum í fram­tíð­inn­i. 

Á und­an­förnum árum hafa hraðar fram­farir átt sér stað í erfða­tækni og þá sér í lagi þegar kemur að erfða­breyt­ingum fóst­ur­vísa. Í fyrra sögðu vís­inda­menn í Kína frá því að þeir hafi erfða­breytt fóst­ur­vísum sem ekki voru líf­væn­leg­ir, meðal ann­ars í þeim til­gangi að rann­saka sjúk­dóm­inn beta-d­verg­korna­blóð­leysi. Fyrr á þessu ári fengu vís­inda­menn við Francis Crick Institute í Bret­landi síðan leyf­i til að erfða­breyta heil­brigðum fóst­ur­vísum gegn því að þeim væri eytt innan sjö daga.

Auglýsing

Rann­sókn­ir Lanner ganga út á að upp­götva nýjar með­ferðir við ófrjó­semi auk þess að rann­saka stofn­frumur fóst­ur­vísa. Lanner von­ast til þess að rann­sóknir hans muni í fram­tíð­inni hjálpa þeim sem glíma við ófrjó­semi, varpi ljósi á leiðir til að koma í veg fyrir fóst­ur­lát og að hægt verði að nýta nið­ur­stöð­urnar til að með­höndla sjúk­dóma. 

Í sam­tali við NPR sagð­i L­anner að öllum fóst­ur­vísum í rann­sókn­inni hans sé eytt innan 14 daga frá frjóvg­un. Lanner sagð­ist einnig vera á móti því að tæknin væri nýtt í að búa til svokölluð "hönn­un­ar­börn" þar sem eig­in­leikum á borð við augnilthár­lit og hæð sé breytt. 

Frá upp­hafi hef­ur CRISPR/Cas tæknin verið afar umdeild og eru skiptar skoð­anir á því hvort rétt­læt­an­legt sé að grípa inn í fóst­ur­þroska með þessum hætti. Þeir sem hlynntir eru tækn­inni hafa bent á kosti þess að geta komið í veg fyrir lífs­hættu­lega sjúk­dóma. Aðrir hafa talað gegn tækn­inni og meðal ann­ars nefnt að með þessum hætti sé verið að breyta erfða­efni ein­stak­lings án þess að hann hafi gefið fyrir því leyfi sjálf­ur, þar að auki sé óvíst hvaða lang­tíma­af­leið­ingar breyt­ingar á erfða­efni komi til með að hafa.

Fréttin birt­ist fyrst á vefnum Hvat­inn.­is.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Það er að birta til í faraldrinum, ári eftir að hann hófst hér á landi.
Tíu fróðleiksmolar um faraldurinn á Íslandi
Við höfum kannski ekki átt sjö dagana sæla í ýmsum skilningi undanfarna mánuði en við fikrumst þó í átt að viku án greindra smita á ný sem hefur ekki gerst síðan í júlí. Frá upphafi faraldursins fyrir rúmu ári hafa samtals 104 dagar verið án nýrra smita.
Kjarninn 3. mars 2021
„Þetta er mjög krítísk staða – órói sem sýnir að kvika sé að brjóta skorpuna en óvíst hvert hún leitar og hvert þetta ferli fer.“
„Þetta er mjög krítísk staða“
„Þetta er mjög krítísk staða,“ segir Freysteinn Sigmundsson deildarforseti jarðvísindadeildar Háskóla Íslands um gosóróann á Reykjanesi sem sýni að kvika sé að brjóta jarðskorpuna „en óvíst hvert hún leitar og hvert þetta ferli fer“.
Kjarninn 3. mars 2021
Gunnar Ingiberg Guðmundsson
Allur afli á markað
Kjarninn 3. mars 2021
Víðir Reynisson, yfirlögregluþjónn hjá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra.
„Engar hamfarir yfirvofandi“
Víðir Reynisson, yfirlögregluþjónn hjá almannavörnum, segir sterkt merki um að gos sé að hefjast á Reykjanesi en bendir ennfremur á að engar hamfarir séu yfirvofandi.
Kjarninn 3. mars 2021
Óróapúlsinn mælist við Litla Hrút, suður af Keili.
Órói mælist á Reykjanesi
Eldgos er mögulega að hefjast á Reykjanesi. Það myndi ekki ógna byggð né vegasamgöngum. Óróapúls byrjaði að mælast kl. 14:20, en slíkir púlsar margra smárra jarðskjálfta mælast gjarnan í aðdraganda eldgosa. Síðast gaus á Reykjanesi á 13. öld.
Kjarninn 3. mars 2021
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson er fyrsti flutningsmaður tillögunnar.
Mæla á fyrir tillögu um að Alþingi biðjist afsökunar á Landsdómsmálinu
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson er fyrsti flutningsmaður þingsályktunartillögu sem felur í sér að Geir H. Haarde, og þeir þrír ráðherrar sem ekki var ákveðið að ákæra, verði beðin afsökunar á Landsdómsmálinu. Til stendur að mæla fyrir málinu í dag.
Kjarninn 3. mars 2021
Spyr hvar Alþingisappið sé
Sara Elísa Þórðardóttir, varaþingmaður Pírata, vill að komið verði á fót smáforriti þar sem almenningur getur sótt sér upplýsingar um störf þingsins. Forritið mætti fjármagna með sölu á varningi í gegnum netið.
Kjarninn 3. mars 2021
Í þingsályktunartillögu þingflokks Viðreisnar er lagt til að upplýsingar um opinbera styrki og greiðslur verði aðgengilegar öllum án endurgjalds.
Þörfin eftir upplýsingum um landbúnaðarstyrki „óljós“ að mati Bændasamtakanna
Nýlega var lögð fram þingsályktunartillaga þess efnis að upplýsingar um opinbera styrki og greiðslur til landbúnaðar verði gerðar opinberar. Í umsögn frá Bændasamtökunum segir að ekki hafi verið sýnt fram á raunverulega þörf á því.
Kjarninn 3. mars 2021
Meira úr sama flokkiFólk
None