Lítil fita eða lágkolvetna, hvort á að velja?

Getur verið að sama gamla klisjan sé einfaldlega sönn, til að grennast þurfi bara að minnka orkuinntöku og auka orkunotkun?

Franskar kartöflur
Auglýsing

Það er ekki að undra að margir hafa velt því fyrir sér hvernig hið full­komna matar­æð­i er ­saman sett. Í nútíma­sam­fé­lagi leyn­ast í hverju horni áróð­urs­kenndar aug­lýs­ingar um holl­ustu eða óholl­ustu kókosolíu og avóka­dó. Þurfum við raun­veru­lega eitt skot af hveitigrassafa á dag, hrært saman við líf­rænt rækt­aða ólífu­ol­íu­ áður en við smellum hrárri nauta­steik á diskinn okkar sem aldrei hefur svo mikið sem heyrt minnst á hvítt hveiti?

Til að svara þeirri spurn­ingu, eða kannski fjöl­mörgum slíkum spurn­ing­um, réðst rann­sókn­ar­hópur við Stan­ford Med­icine í yfir­grips­mikla rann­sókn þar sem lág­kol­vetna og fitu­s­nautt matar­æð­i var borið sam­an.

Í rann­sókn­inni var 609 sjálf­boða­liðum skipt til­vilj­ana­kennt í tvo hópa, annar hóp­ur­inn hélt sig við fitu­s­nautt fæði meðan hinn var settur á lág­kol­vetna­fæði. Til­rauna­tím­inn var 12 mán­uðir og fæðu­sam­setn­ingin var búin til af þátt­tak­end­unum sjálf­um, með leið­bein­ingum frá rann­sókn­ar­að­il­um.

Auglýsing

Í upp­hafi rann­sókn­ar­innar var erfða­efni þátt­tak­enda skoðað m.t.t. gena sem skrá fyrir prótínum sem taka þátt í nið­ur­broti kol­vetna eða fitu. Að auki var grunn­lína horm­óns­ins insúl­íns mæld í hverjum og ein­um. Allt þetta var gert til að skoða hvaða þættir það gætu verið sem hefðu áhrif á árangur ákveð­inna lífs­stíls­breyt­inga.

Að 12 mán­uðum liðnum höfðu hóp­arnir að með­al­tali misst 5,3 og 6 kíló. Sumir þátt­tak­endur í báðum hópum bættu á sig, meðan aðrir þátt­tak­endur misstu veru­legan fjölda kílóa. Hvorki lág­kol­vetna né fitu­s­nautt fæði virt­ist betra hvað varð­aði þyngd­ar­tap.

Til að reyna að skýra hvers vegna ákveðnir ein­stak­lingar létt­ust meðan aðrir bættu á sig var kafað ofan í erfða­gögn þátt­tak­enda. Því miður virt­ist hvergi vera teng­ing á milli ákveð­innar erfða­þátta og þyngd­ar­taps, hvorki meðal þeirra sem skáru niður fitu, né hjá þeim sem minnk­uðu við sig kol­vetni.

Þegar grunn­lína insúl­íns var borin saman milli hópa og innan hópa var það sama uppá ten­ingn­um, enga mark­tæka fylgni var þar að finna.

Þó þetta hafi ekki verið sú nið­ur­staða sem hóp­ur­inn lagði upp með að finna má segja að þessi rann­sókn hafi samt svarað gríð­ar­lega mik­il­vægum spurn­ing­um. Til dæmis hvort er væn­legra til árang­urs að minnka fitu eða minnka kol­vetni í fæðu sinni, en svo virð­ist sem hvoru tveggja skili til­skildum áhrif­um.

Getur verið að sama gamla klisjan sé ein­fald­lega sönn, til að grenn­ast þarf bara að minnka orku­inn­töku og auka orku­notk­un? Jú sann­ar­lega er það lyk­ill­inn á bak við þetta allt sam­an. Þó setn­ingin hljómi ein­föld þá virð­ist ekki alltaf svo ein­falt að fylgja henni.

Ástæðan gæti auð­vitað legið í öðrum þáttum sem rann­sókn­ar­hóp­ur­inn reynir nú að grúska í. Má þar nefna utan­gena­erfð­ir, tján­ing­ar­mynstur gena sem tengj­ast efna­skiptum og hina margróm­uðu örveruflóru melt­ing­ar­veg­ar­ins.

Með tíð og tíma munum við mögu­lega sjá per­sónu­legri leið­bein­ingar um lífs­stíls­breyt­ing­ar. Þangað til er kannski best að hlusta á eigin lík­ama og nýta sér það sem hentar manni best hverju sinni, líka ef að það sem hentar best er að vera ekki í megr­un.

Fréttin birt­ist fyrst á Hvat­an­um.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ásthildur Lóa Þórsdóttir, formaður Hagsmunasamtaka heimilanna, er ein þeirra sem skráð voru sem hagsmunaverðir á vegum samtakanna.
Hagsmunasamtök heimilanna þau einu sem hafa tilkynnt hagsmunaverði
Ekkert stóru hagsmunasamtakanna í landinu hefur tilkynnt starfsmenn sína sem vinna við að hafa áhrif á ákvarðanir stjórnvalda sem hagsmunaverði, þrátt fyrir að lög sem krefjist þess hafi tekið gildi fyrir tveimur mánuðum.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Þorsteinn Vilhjálmsson
Sprautur, siður og réttur
Kjarninn 26. febrúar 2021
Símon Sigvaldason
Dómsmálaráðherra gerir tillögu um að skipa Símon Sigvaldason í Landsrétt
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir vill að Símon Sigvaldason verði skipaður í eina lausa stöðu við Landsrétt. Það þýðir að Jón Finnbjörnsson, sem er í leyfi og sótti um endurskipun, fær hana ekki.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Magnús Ragnarsson framkvæmdastjóri hjá Símanum.
Býst við að Viaplay hækki verðið þegar íþróttapakkinn stækkar
Magnús Ragnarsson framkvæmdastjóri hjá Símanum býst við því að Viaplay hækki verðið á áskriftum sínum þegar íþróttapakkinn þeirra stækkar. „Annað væri bara skaðleg undirverðlagning,“ sagði Magnús í nýjum þætti af Tæknivarpinu.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Sambærilegum smáhýsum hefur þegar verið komið upp í Gufunesi.
Smáhýsi fyrir heimilislausa í Laugardalnum þokast nær
Áform um smáhýsi fyrir heimilislausa á borgarlandi milli Suðurlandsbrautar og Fjölskyldu- og húsdýragarðsins hafa verið samþykkt í skipulags- og samgönguráði. Íþróttafélög, fasteignafélagið Reitir og fleiri lögðust gegn þessari staðsetningu smáhýsanna.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Einkaneysla Íslendinga dróst lítið saman, þrátt fyrir samkomutakmarkanir
Minni samdráttur í fyrra en áður var áætlað
Landsframleiðsla dróst saman um 6,6 prósent í fyrra samkvæmt nýútgefnum þjóðhagsreikningum Hagstofu. Þetta er nokkuð minni samdráttur en Seðlabankinn og Íslandsbankinn höfðu áætlað.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Einn hefur skráð sig sem hagsmunavörð
Þrátt fyrir að lög sem kveða á um skráningu hagsmunavarða hafi tekið gildi í byrjun árs hefur einungis einn skráð sig hjá hinu opinbera. Vinna við sérstakt vefsvæði, þar sem upplýsingar um skráða hagsmunaverði verða aðgengilegar, er á lokastigi.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Maggi Ragg um framtíð sjónvarps á Íslandi
Kjarninn 26. febrúar 2021
Meira úr sama flokkiFólk