Lítil fita eða lágkolvetna, hvort á að velja?

Getur verið að sama gamla klisjan sé einfaldlega sönn, til að grennast þurfi bara að minnka orkuinntöku og auka orkunotkun?

Franskar kartöflur
Auglýsing

Það er ekki að undra að margir hafa velt því fyrir sér hvernig hið fullkomna mataræði er saman sett. Í nútímasamfélagi leynast í hverju horni áróðurskenndar auglýsingar um hollustu eða óhollustu kókosolíu og avókadó. Þurfum við raunverulega eitt skot af hveitigrassafa á dag, hrært saman við lífrænt ræktaða ólífuolíu áður en við smellum hrárri nautasteik á diskinn okkar sem aldrei hefur svo mikið sem heyrt minnst á hvítt hveiti?

Til að svara þeirri spurningu, eða kannski fjölmörgum slíkum spurningum, réðst rannsóknarhópur við Stanford Medicine í yfirgripsmikla rannsókn þar sem lágkolvetna og fitusnautt mataræði var borið saman.

Í rannsókninni var 609 sjálfboðaliðum skipt tilviljanakennt í tvo hópa, annar hópurinn hélt sig við fitusnautt fæði meðan hinn var settur á lágkolvetnafæði. Tilraunatíminn var 12 mánuðir og fæðusamsetningin var búin til af þátttakendunum sjálfum, með leiðbeiningum frá rannsóknaraðilum.

Auglýsing

Í upphafi rannsóknarinnar var erfðaefni þátttakenda skoðað m.t.t. gena sem skrá fyrir prótínum sem taka þátt í niðurbroti kolvetna eða fitu. Að auki var grunnlína hormónsins insúlíns mæld í hverjum og einum. Allt þetta var gert til að skoða hvaða þættir það gætu verið sem hefðu áhrif á árangur ákveðinna lífsstílsbreytinga.

Að 12 mánuðum liðnum höfðu hóparnir að meðaltali misst 5,3 og 6 kíló. Sumir þátttakendur í báðum hópum bættu á sig, meðan aðrir þátttakendur misstu verulegan fjölda kílóa. Hvorki lágkolvetna né fitusnautt fæði virtist betra hvað varðaði þyngdartap.

Til að reyna að skýra hvers vegna ákveðnir einstaklingar léttust meðan aðrir bættu á sig var kafað ofan í erfðagögn þátttakenda. Því miður virtist hvergi vera tenging á milli ákveðinnar erfðaþátta og þyngdartaps, hvorki meðal þeirra sem skáru niður fitu, né hjá þeim sem minnkuðu við sig kolvetni.

Þegar grunnlína insúlíns var borin saman milli hópa og innan hópa var það sama uppá teningnum, enga marktæka fylgni var þar að finna.

Þó þetta hafi ekki verið sú niðurstaða sem hópurinn lagði upp með að finna má segja að þessi rannsókn hafi samt svarað gríðarlega mikilvægum spurningum. Til dæmis hvort er vænlegra til árangurs að minnka fitu eða minnka kolvetni í fæðu sinni, en svo virðist sem hvoru tveggja skili tilskildum áhrifum.

Getur verið að sama gamla klisjan sé einfaldlega sönn, til að grennast þarf bara að minnka orkuinntöku og auka orkunotkun? Jú sannarlega er það lykillinn á bak við þetta allt saman. Þó setningin hljómi einföld þá virðist ekki alltaf svo einfalt að fylgja henni.

Ástæðan gæti auðvitað legið í öðrum þáttum sem rannsóknarhópurinn reynir nú að grúska í. Má þar nefna utangenaerfðir, tjáningarmynstur gena sem tengjast efnaskiptum og hina margrómuðu örveruflóru meltingarvegarins.

Með tíð og tíma munum við mögulega sjá persónulegri leiðbeiningar um lífsstílsbreytingar. Þangað til er kannski best að hlusta á eigin líkama og nýta sér það sem hentar manni best hverju sinni, líka ef að það sem hentar best er að vera ekki í megrun.

Fréttin birtist fyrst á Hvatanum.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Borgarstjórar skyldaðir til handabanda
Umræður um handabönd hafa, og það ekki í fyrsta sinn, ratað inn í danska þingið. Þingmenn vilja skylda borgarstjóra landsins til að taka í höndina á nýjum ríkisborgurum, en handabandið er skilyrði ríkisborgararéttar.
Kjarninn 9. maí 2021
Ari
„Vægi loftslagsmálanna minnkar ekki þessa dagana“
Þingmaður VG segir að ef Íslendingar standi við það sem þeir hafa samþykkt af áætlunum um loftslagsmál og geri aðeins betur hafi þeir að minnsta kosti staðið við sinn skerf í málaflokknum.
Kjarninn 8. maí 2021
Brynjar Níelsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Býður sig fram í 2. sæti – stefnir á að verða í framvarðasveit flokksins í Reykjavík
Brynjar Níelsson ætlar að bjóða fram krafta sína fyrir Sjálfstæðisflokkinn fyrir næstu kosningar en hann hefur verið á þingi síðan 2013.
Kjarninn 8. maí 2021
Nichole Leigh Mosty
Ég vil tala um innflytjendur.
Leslistinn 8. maí 2021
Jón Sigurðsson
Ein uppsprettulind mennskunnar
Kjarninn 8. maí 2021
Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja, er einn þeirra sex sem eru með stöðu sakbornings í rannsókn héraðssaksóknara á viðskiptaháttum fyrirtækisins.
Fjallað um rannsókn á Samherja í skráningarlýsingu Síldarvinnslunnar
Hlutafjárútboð Síldarvinnslunnar hefst á mánudag. Á meðal þeirra sem ætla að selja hlut í útgerðinni í því er Samherji, sem verður þó áfram stærsti eigandi Síldarvinnslunnar. Fjallað er um rannsókn yfirvalda á Samherja í skráningarlýsingu.
Kjarninn 8. maí 2021
Nornahár og nornatár
Eigendur Icelandic Lava Show í Vík í Mýrdal skrifa reglulega hraunmola á Kjarnann. Þetta er sá fimmti. Markmiðið er að útskýra hin ýmsu fyrirbæri íslenskrar eldvirkni á einfaldan og áhugaverðan hátt.
Kjarninn 8. maí 2021
Þögnin rofin á ný
Hundruð íslenskra kvenna hafa í vikunni stigið fram opinberlega með sínar erfiðustu minningar, í kjölfar þess að stuðningsbylgja reis upp með þjóðþekktum manni sem tvær konur segja að brotið hafi á sér. Lærði samfélagið lítið af fyrri #metoo-bylgjunni?
Kjarninn 8. maí 2021
Meira úr sama flokkiFólk