Frumvarpsdrög gera ráð fyrir að einkaréttur á póstþjónustu verði lagður niður

Pósturinn
Auglýsing

Inn­an­rík­is­ráðu­neytið hefur birt drög að frum­varpi til nýrra laga um póst­þjón­ustu á vef sínum og óskað eftir umsögnum um það. Í drög­unum er lagt til að einka­réttur rík­is­ins á sviði póst­þjón­ustu verði lagður niður og opnað fyrir sam­keppni á póst­mark­aði. Jafn­framt lagt til að eft­ir­lit með póst­þjón­ustu verði ein­fald­að, m.a. varð­andi eft­ir­lit með gjald­skrá fyrir alþjón­ust­u. Eftir sem áður verður alþjón­usta, grunn­þjón­usta á sviði póst­þjón­ustu, tryggð borg­ur­unum en leit­ast við að gera það á sem hag­kvæm­astan máta.

Í frétt á vef ráðu­neyt­is­ins segir að til­drög breyt­ing­anna eigi sér langan aðdrag­anda, en eigi einkum rætur að rekja til breyt­inga á reglu­verki Evr­ópu­sam­bands­ins á sviði póst­þjón­ust­u. 

Í frum­varps­drög­unum er ákvæði til bráða­birgða. Í því segir að rík­is­fyr­ir­tækið Íslands­póst­ur, sem hefur til þessa haft einka­rétt á dreif­ingu bréfa upp að 50 grömmum að þyngd, skuli áfram sinna alþjón­ustu­skyldum sín­um, sem fylgja þeim einka­rétti, til 1. júní 2017. Ef mark­aðs­að­stæður eru með þeim hætti að til­heyri­legt þyki að bjóða út alþjón­ust­una eftir þá dag­setn­ingu, verður það gert. Ef í ljós kemur að útboð ­leiðir ekki til hag­kvæmrar og skil­virkrar nið­ur­stöðu er hins­vegar heim­ilt að útnefna al­þjón­ustu­veit­anda og leggja alþjón­ustu­skyldur á póst­rek­anda.

Auglýsing

Bréfa­send­ingar hafa dreg­ist mikið saman

Í grein­ar­gerð sem fylgir frum­varp­inu segir að bréfa­send­ingar hafi dreg­ist mikið saman á und­an­förnum árum. ­Sam­kvæmt upp­lýs­ingum frá Íslands­pósti og Póst- og fjar­skipta­stofnun hefur bréfum inn­an­ einka­réttar fækkað um 57 pró­sent frá árinu 2000 til árs­ins 2015 eða úr 60 millj­ónum bréfa í um 26 millj­ónir bréfa. Á sama tíma hefur orðið um 30 pró­sent aukn­ing á fjölda íbúða á land­in­u. „Rekst­ur Ís­lands­pósts hefur verið í járnum und­an­farin ár og hafa stjórn­endur fyr­ir­tæk­is­ins unnið að und­ir­bún­ingi fyr­ir­tæk­is­ins fyrir opnun mark­aða með því að hag­ræða í rekstri. Hefur hag­ræð­ing einna helst falist í breyttri þjón­ustu á lands­byggð­inni, hag­ræð­ingu í dreif­ingu í þétt­býli og fækk­un ­starfs­manna með skipu­lags­breyt­ing­um. Þá hefur Íslands­póstur í ein­staka til­fellum feng­ið und­an­þágur frá veit­ingu lög­boð­innar fimm daga þjón­ustu á afar óhag­kvæmum svæðum í dreif­býl­i og dreifir pósti sjaldnar á þeim svæð­u­m."

Íslands­póstur hefur hækkað gjöld um allt að 26,4 pró­sent

Kjarn­inn greindi frá því í síð­ustu viku að Póst- og fjar­skipta­stofnun hafi und­an­farna níu mán­uði heim­ilað Íslands­pósti, fyr­ir­tæki í eigu íslenska rík­is­ins sem er með einka­rétt á bréfa­pósti, að hækka gjöld sín um allt að 26,4 pró­sent. Síð­asta hækk­unin tók gildi um síð­ustu ára­mót. Þetta kom fram í gögnum sem Félag atvinnu­rek­enda hefur tekið sam­an.

Hækk­unin hefur verið á bil­inu 16,1 til 26,4 pró­sent. Mest hefur hún verið á svoköll­uðum magn­pósti B, póst­flokki sem fyr­ir­tæki nota til sam­skipta við við­skipta­vini sína. Sá póst­flokkur er jafn­framt sá sem er mest not­aður allra. Í frétt Félags atvinnu­rek­enda segir að ríf­legar hækk­anir póst­burð­ar­gjalda hefðu verið sam­þykktar í lok síð­asta árs þrátt fyrir að Póst- og fjar­skipta­stofnun hefði á sama tíma heim­ilað Íslands­pósti að draga veru­lega úr þjón­ustu sinni við dreif­býli og dreifa þar pósti aðeins annan hvern virkan dag. Sú breyt­ing mun taka gildi 1. mars næst­kom­andi.

élag Atvinnu­rek­enda segir það vekja athygli að „Póst- og fjar­skipta­stofnun skuli heim­ila þessar miklu gjald­skrár­hækk­anir Íslands­pósts þrátt fyrir að enn sé ekki útkljáð hvort fyr­ir­tækið hafi nið­ur­greitt gíf­ur­legar fjár­fest­ingar sínar og umsvif í óskyldum rekstri, til dæmis prent­smiðju­rekstri og gagna­geymslu, með tekjum af einka­rétt­in­um. Íslands­póst­ur, sem er að fullu í eigu og á ábyrgð rík­is­ins, stendur í æ víð­tæk­ari sam­keppni við einka­fyr­ir­tæki á ýmsum svið­um.

Kvört­uðu yfir að bréfa­send­ingum væri að fækka of hratt

Í byrjun árs 2015 sendi Íslands­póstur frá sér frétta­til­kynn­ingu þar sem sagði að þróun bréfa­magns á Íslandi – bréfa­send­ingum hefur fækkað hratt sam­hliða tækni­fram­förum í sam­skipta­háttum - hafi haft veru­lega nei­kvæð áhrif á afkomu bréfa­dreif­ingar fyr­ir­tæk­is­ins. Gera megi ráð fyrir að „tekjur af bréfa­dreif­ingu hefðu verið um 1.800 millj­ónum króna á árinu 2014 ef verð hefði breyst í sam­ræmi við vísi­tölu neyslu­verðs og magn hefði hald­ist óbreytt frá árinu 2007.“

Magn­minnkun á bréfum sem Íslands­póstur hefur einka­rétt á var 8,1 pró­sent á árinu 2014. Bréfa­notk­unin minnk­aði úr 50 millj­ónum árið 2007 í 27,5 millj­ónir árið 2014, eða um 45 pró­sent. Gera má ráð fyrir að sam­dráttur hafi verið í notkun bréfa á árinu 2015 einnig.

Í umræddri frétta­til­kynn­ingu, sem send var út 19. febr­úar 2015, sagði að minni notkun fólks á bréfa­send­ingum til sam­skipta gæri haft „al­var­leg áhrif á afkomu Íslands­pósts“.

Spáðu 30 pró­sent sam­drætti til loka árs 2019

Spá Íslands­pósts gerði ráð fyrir enn frek­ari magn­minnk­unum á næstu árum og að hún gæti orðið allt að 30 pró­sent frá 2015 til árs­loka 2019. Íslands­póstur hafði þá um nokk­urt skeið lagt fram til­lögur til stjórn­valda um breyt­ingar á fyr­ir­komu­lagi bréfa­dreif­ingar til að mæta auknum kostn­aði og minnk­andi tekj­um. Fram á síð­asta ár höfðu stjórn­völd ekki fall­ist á þær breyt­ing­ar.

Síð­ustu níu mán­uði hefur Íslands­póstur hins vegar fengið að hækka verð­skránna á einka­rétt­ar­vörðum við­skiptum sínum umtals­vert og frá og með 1. mars mun þjón­usta fyr­ir­tæk­is­ins í dreif­býli skerð­ast umtals­vert.

Við­skipta­blaðið greindi frá því í júlí 2015 að lausafé Íslands­pósts væri nær uppurið og að laun starfs­fólks yrðu ekki greidd nema með frek­ari láns­fjár­mögn­un. Í frétt blaðs­ins kom fram að stjórn Íslands­pósts hefði íhugað að skila inn rekstr­ar­leyfi sínu. Af því hefur hin vegar ekki orð­ið.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar.
Hlutverk Samfylkingar að leiða saman öfl til að mynda græna félagshyggjustjórn að ári
Formaður Samfylkingarinnar segir að skipta þurfi um kúrs, snúa skútunni frá hægri og hrista af Íslandi gamaldags kreddur um það hvernig ríkisfjármál virki og hvernig verðmæti verði til.
Kjarninn 1. október 2020
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
„Við erum ýmsu vön hér á hjara veraldar“
Forsætisráðherra segir að hvetja þurfi til einkafjárfestingar og að stjórnvöld muni tryggja með jákvæðum hvötum að kraftur hennar styðji við græna umbreytingu, kolefnishlutleysi og samdrátt gróðurhúsalofttegunda.
Kjarninn 1. október 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Játning Þórólfs: Er á „nippinu“ að herða aðgerðir
„Ég játa að ég er alveg á nippinu [að herða aðgerðir] og er búinn að vera þar lengi,“ segir Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir, „og það þarf ekki mikið út af að bregða svo ég taki upp blaðið.“
Kjarninn 1. október 2020
Nína Þorkelsdóttir
Hvað er lagalæsi og af hverju skiptir það máli?
Kjarninn 1. október 2020
Píratar eru með svokallaðan flatan strúktúr í flokksstarfi sínu. Kastað var upp á að Jón Þór Ólafsson tæki við embætti flokksformanns.
Helgi Hrafn verður þingflokksformaður og Jón Þór nýr formaður Pírata
Helgi Hrafn Gunnarsson hefur verið kjörinn nýr þingflokksformaður Pírata og kastað hefur verið upp á að Jón Þór Ólafsson verði nýr formaður flokksins, en því embætti fylgja engar formlegar skyldur eða vald.
Kjarninn 1. október 2020
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 21. þáttur: Fyrsti Samúræinn
Kjarninn 1. október 2020
Síðustu daga hefur fjölgað í hópi þeirra sem þurfa á sjúkrahús innlögn að halda vegna COVID-19.
Þrettán á sjúkrahúsi með COVID-19 – tveir í öndunarvél
Sjúklingum sem lagðir hafa verið inn á Landspítalann með COVID-19 hefur fjölgað úr tíu í þrettán frá því í gær. Smitsjúkdómadeild hefur verið breytt í farsóttareiningu og unnið er að skipulagi á lungnadeild svo unnt verði að taka við fleiri COVID-sjúkum.
Kjarninn 1. október 2020
Lilja Alfreðsdóttir er mennta- og menningarmálaráðherra og fer með málefni fjölmiðla í ríkisstjórn Íslands.
Framlög til RÚV skert um 310 milljónir en aðrir fjölmiðlar fá 392 milljóna stuðning
Ríkisstjórnin boðar styrki til einkarekinna fjölmiðla á næsta ári. Frumvarp um slíka verður lagt fram í þriðja sinn í haust. Ráðherra telur að síðustu greiðslur til þeirra hafi verið sanngjörn útfærsla.
Kjarninn 1. október 2020
Meira úr sama flokkiInnlent
None