Samkeppniseftirlitið sagði Landsbankanum aldrei að selja hlut sinn í Borgun

steinthor.jpg
Auglýsing

Sam­keppn­is­eft­ir­litið segir að ekki hafi komið til þess að það setti Lands­bank­an­um tíma­mörk eða önnur bind­andi skil­yrði varð­andi fyr­ir­komu­lag á sölu eign­ar­hluta bank­ans í Borg­un.Sala Lands­bank­ans á hlutum sínum í Borgun og Valitor og til­högun hennar var því alfarið á for­ræði og á ábyrgð Lands­bank­ans." Eft­ir­litið setti því aldrei skil­yrði um að Lands­bank­inn myndi selja sig út úr Borg­un.

Þetta kemur fram í til­kynn­ingu sem Sam­keppn­is­eft­ir­litið sendi frá sér rétt í þessu vegna umfjöll­unar um sölu á 31,2 pró­sent eign­ar­hlut Lands­bank­ans í Borg­un. Stein­þór Páls­son, banka­stjóri Lands­bank­ans, hafði þar meðal ann­ars vísað til krafna og þrýst­ings sem Sam­keppn­is­eft­ir­litið hafi sett á bank­ann. 

Í til­kynn­ing­unni segir einnig að ummæli Stein­þórs í Frétta­blað­inu í dag, um að bank­inn hafi haft tak­markað aðgengi að upp­lýs­ingum um Borgun vegna sáttar við Sam­keppn­is­eft­ir­litið séu ekki rétt. Eft­ir­litið seg­ist ekki geta fall­ist á að ráð­staf­anir eft­ir­lits­ins hafi haft áhrif á skil­mála eða við­skipta­kjör umræddrar sölu."

Auglýsing

Selt bak­við luktar dyr á lágu verði

Morg­un­blaðið greindi frá því í gær­morgun að íslensku greiðslu­korta­fyr­ir­tækin Borgun og Valitor muni hagn­ast um vel á annan tug millj­arða króna vegna kaupa Visa Inc. á Visa Europe á um þrjú þús­und millj­arða króna. Búist er við því að kaupin klárist á næstu mán­uð­um.

Borgun mun fá hlut­deild í sölu­verð­inu þar sem fyr­ir­tækið er á meðal þrjú þús­und útgef­enda Visa- korta í Evr­ópu. Þessi tíð­indi hafa vakið upp mikla umræðu þar sem Lands­bank­inn seldi 31,2 pró­sent hlut sinn í Borgun í nóv­em­ber 2014 á 2,2 millj­arða króna til Eign­ar­halds­fé­lags­ins Borg­un­ar. Hlut­ur­inn var ekki aug­lýstur og fór ekki í gegnum form­legt sölu­ferli. Þess í stað var hlut­ur­inn seldur á bak­við luktar dyr til fjár­festa­hóps sem leitað hafði eftir því að kaupa hann. Hann sam­an­stóð af stjórn­endum Borg­unar og með­fjár­festum þeirra. Á meðal þeirra sem til­heyrðu fjár­festa­hópnum var Einar Sveins­son. Einar er föð­ur­bróðir Bjarna Bene­dikts­son­ar, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra. Þeir voru auk þess við­skipta­fé­lagar um ára­bil, en Bjarni hætti afskiptum að við­skiptum í lok árs 2008. Verðið sem Eign­ar­halds­fé­lagið Borgun slf., sem greiddi fyrir hlut­inn þótti lágt bæði í inn­lendum og erlendum sam­an­burði. Félagið greiddi um 2,2 millj­arða króna fyrir hlut­inn en hagn­aður Borg­unar 2013 var um einn millj­arður króna.

Á sama tíma og verið var að afgreiða kaupin hafði verið gert opin­bert að Visa Inc. væri í við­ræðum um að kaupa Visa Europe. Verðið þá var áætlað um 1.300 millj­arðar króna sam­kvæmt fréttum banda­rískra miðla á þeim tíma, eða rúm­lega helm­ingur þess sem nú er talið að greitt verði fyrir hlut­inn. Engu að síður lá fyrir und­ir­rituð vilja­yf­ir­lýs­ing um að við­skiptin myndu fara fram, með til­heyr­andi greiðslum til allra þeirra útgef­enda Visa-korta í Evr­ópu sem rétt áttu á hlut­deild í sölu­hagn­að­in­um. Á meðal þeirra var Borg­un. Samt var ekki gert ráð fyrir því að Lands­bank­inn myndi fá hlut­deild í þeirri greiðslu ef kaup Visa inc. myndu ganga eftir þegar selt var til Eign­ar­halds­fé­lags­ins Borg­un­ar.

Á aðal­fundi Borg­unar 2015, sem fór fram tæpum þremur mán­uðum eftir að kaupin voru frá­geng­in, var ákveðið að greiða hlut­höfum Borg­unar hf. 800 millj­ónir króna í arð. Það var í fyrsta sinn sem arður var greiddur úr fyr­ir­tæk­inu frá árinu 2007.

Kaup VISA Inc. á Visa Europe voru sam­þykkt í byrjun nóv­em­ber 2015. Það er því nokkuð síðan að þau voru gerð opin­ber og stjórn­endur Borg­unar hafa vitað vel að þau standi til. Í byrjun des­em­ber síð­ast­lið­inn reyndi breska greiðslu­miðl­un­ar­fyr­ir­tækið UPG að kaupa allt hlutafé Borg­unar hf. en Íslands­banki, sem á 63,5 pró­sent í fyr­ir­tæk­inu, vildi ekki selja. Til­boðið sem UPG gerði var, sam­kvæmt frétt Vísis um mál­ið, mun hærra en það sem Eign­ar­halds­fé­lagið Borgun greiddi fyrir sinn hlut í nóv­em­ber 2015.

Sam­keppn­is­eft­ir­litið hafnar full­yrð­ingum Stein­þórs

Stein­þór Páls­son, banka­stjóri Lands­bank­ans, sagði við RÚV í gær: „Við vorum undir þrýst­ingi frá sam­keppn­is­yf­ir­völdum að selja og við töldum okkur vera að fá gott verð. Við vissum af þessum Visa samn­ingi, eða vilja­yf­ir­lýs­ingu út í heimi, við sáum ekki beina teng­ingu af því að Borgun hafði eig­in­lega ekk­ert verið í Visa við­skipt­um, þau höfðu fyrst og fremst verið Mastercard fyr­ir­tæki. Það er ekki fyrr en að við seljum sem þeir fara í miklu meiri vöxt inn í Visa og fyrir vikið er þessi greiðsla sem þau eru að fá komin til vegna við­skipta eftir að við seld­um, eitt­hvað sem við sáum ekki fyrir á þeim tíma.“

Í Frétta­blað­inu í morgun er haft eftir honum að Lands­bank­inn hafi haft tak­markað aðgengi að upp­lýs­ingum um Borgun vegna sáttar við Sam­keppn­is­eft­ir­lit­ið. Lands­bank­inn hafi til að mynda ekki mátt vera með stjórn­ar­mann í fyr­ir­tæk­inu. Þá hafi verið hætta á að vöxtur Borg­unar erlendis hefði endað illa.

Þessu hafnar Sam­keppn­is­eft­ir­litið í til­kynn­ingu sem það hefur sent frá sér. Þar segir m.a. að í til­viki eign­ar­halds bank­anna á Borg­un, en bæði Lands­bank­inn og Íslands­banki áttu í fyr­ir­tæk­inu, þá hafi það ekki skil­yrði Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins að Lands­bank­inn fremur en Íslands­banki seldi sig út úr félag­in­u[...]Áður en Sam­keppn­is­eft­ir­litið lauk sátt við Lands­bank­ann í mál­inu hafði bank­inn selt hlut sinn í Borgun og Valitor. Ekki kom því til þess að Sam­keppn­is­eft­ir­litið setti bank­anum tíma­mörk eða önnur bind­andi skil­yrði varð­andi fyr­ir­komu­lag á sölu eign­ar­hluta. Sala Lands­bank­ans á hlutum sínum í Borgun og Valitor og til­högun hennar var því alfarið á for­ræði og á ábyrgð Lands­bank­ans. Í frétt í Frétta­blað­inu í dag er jafn­framt haft eftir banka­stjór­anum að Lands­bank­inn hafi haft tak­markað aðgengi að upp­lýs­ingum um Borgun vegna sáttar við Sam­keppn­is­eft­ir­lit­ið. Af þessu til­efni er rétt að taka fram að Sam­keppn­is­eft­ir­litið getur ekki fall­ist á að ráð­staf­anir eft­ir­lits­ins hafi haft áhrif á skil­mála eða við­skipta­kjör umræddrar sölu."

Eft­ir­litið segir einnig að í því skyni að ryðja sam­keppn­is­hindr­unum úr vegi hafi bank­arnir skuld­bundið sig m.a. til þess að gera breyt­ingar til fram­búðar á eign­ar­haldi á korta­fyr­ir­tækj­un­um. Þannig er hverjum þess­ara banka nú óheim­ilt að eiga eign­ar­hlut í greiðslu­korta­fyr­ir­tæki með öðrum íslenskum við­skipta­banka. Eins og kunn­ugt er höfðu greiðslu­korta­fyr­ir­tækin tvö verið til lengri tíma í sam­eig­in­legri eigu keppi­nauta á fjár­mála­mark­aði. Sú skipan var að mati Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins ein af meg­in­á­stæðum þeirra sam­keppn­is­hind­r­ana sem sýnt hefur verið fram á."

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Eimskip biðst afsökunar á að skip hafi verið endurunnin í Indlandi
Eimskip segir að sér þyki leitt að tvö skip félagsins hafi endað í endurvinnslu í Indlandi, þar sem kröfur um aðbúnað starfs­­­manna og umhverf­is­á­hrif nið­­­ur­rifs­ins eru mun lak­­­ari en í Evr­­­ópu.
Kjarninn 30. september 2020
Guðmundur Ingi Guðbrandsson
Losun frá umferð og úrgangi dregst saman
Kjarninn 30. september 2020
Kergja innan hluthafahóps Eimskips nær suðupunkti
Óánægja með fyrirferð stærsta eigandans, dramatík í kringum stjórnarkjör og yfirtökuskyldu sem var svo felld úr gildi og slök rekstrarframmistaða sem leiddi af sér fall á markaðsvirði Eimskips hafði leitt til kergju á meðal lífeyrissjóða.
Kjarninn 30. september 2020
Hópuppsögn hjá Icelandair Group
Icelandair Group, sem sótti sér 23 milljarða króna í nýtt hlutafé fyrr í mánuðinum, hefur sagt upp 88 manns.
Kjarninn 29. september 2020
Búast má við mikilli innspýtingu í opinberum fjárfestingum, samkvæmt Íslandsbanka
Mikill samdráttur í ár en hraður viðsnúningur
Ný þjóðhagsspá Íslandsbanka gerir ráð fyrir töluvert meiri samdrætti en Seðlabankinn gerir ráð fyrir í ár. Hins vegar er búist við „skarpri viðspyrnu“ á næsta og þarnæsta ári.
Kjarninn 29. september 2020
PAR á nú innan við tvö prósent í Icelandair
Bandarískur fjárfestingasjóður sem keypti stóran hlut í Icelandair í vor og varð að stærsta einkafjárfesti félagsins er ekki lengur með stærstu eigendum þess.
Kjarninn 29. september 2020
Bjarni Már Magnússon
Basic að birta
Kjarninn 29. september 2020
Halldór Benjamín Þorbergsson er framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins.
Samtök atvinnulífsins segja ekki upp kjarasamningum
Eftir að stjórnvöld kynntu 25 milljarða króna aðgerðarpakka í morgun ákvað framkvæmdastjórn Samtaka atvinnulífsins að atkvæðagreiðsla um Lífskjarasamninginn myndi ekki fara fram. Kjarasamningar gilda því áfram.
Kjarninn 29. september 2020
Meira úr sama flokkiInnlent
None