Samkeppniseftirlitið sagði Landsbankanum aldrei að selja hlut sinn í Borgun

steinthor.jpg
Auglýsing

Sam­keppn­is­eft­ir­litið segir að ekki hafi komið til þess að það setti Lands­bank­an­um tíma­mörk eða önnur bind­andi skil­yrði varð­andi fyr­ir­komu­lag á sölu eign­ar­hluta bank­ans í Borg­un.Sala Lands­bank­ans á hlutum sínum í Borgun og Valitor og til­högun hennar var því alfarið á for­ræði og á ábyrgð Lands­bank­ans." Eft­ir­litið setti því aldrei skil­yrði um að Lands­bank­inn myndi selja sig út úr Borg­un.

Þetta kemur fram í til­kynn­ingu sem Sam­keppn­is­eft­ir­litið sendi frá sér rétt í þessu vegna umfjöll­unar um sölu á 31,2 pró­sent eign­ar­hlut Lands­bank­ans í Borg­un. Stein­þór Páls­son, banka­stjóri Lands­bank­ans, hafði þar meðal ann­ars vísað til krafna og þrýst­ings sem Sam­keppn­is­eft­ir­litið hafi sett á bank­ann. 

Í til­kynn­ing­unni segir einnig að ummæli Stein­þórs í Frétta­blað­inu í dag, um að bank­inn hafi haft tak­markað aðgengi að upp­lýs­ingum um Borgun vegna sáttar við Sam­keppn­is­eft­ir­litið séu ekki rétt. Eft­ir­litið seg­ist ekki geta fall­ist á að ráð­staf­anir eft­ir­lits­ins hafi haft áhrif á skil­mála eða við­skipta­kjör umræddrar sölu."

Auglýsing

Selt bak­við luktar dyr á lágu verði

Morg­un­blaðið greindi frá því í gær­morgun að íslensku greiðslu­korta­fyr­ir­tækin Borgun og Valitor muni hagn­ast um vel á annan tug millj­arða króna vegna kaupa Visa Inc. á Visa Europe á um þrjú þús­und millj­arða króna. Búist er við því að kaupin klárist á næstu mán­uð­um.

Borgun mun fá hlut­deild í sölu­verð­inu þar sem fyr­ir­tækið er á meðal þrjú þús­und útgef­enda Visa- korta í Evr­ópu. Þessi tíð­indi hafa vakið upp mikla umræðu þar sem Lands­bank­inn seldi 31,2 pró­sent hlut sinn í Borgun í nóv­em­ber 2014 á 2,2 millj­arða króna til Eign­ar­halds­fé­lags­ins Borg­un­ar. Hlut­ur­inn var ekki aug­lýstur og fór ekki í gegnum form­legt sölu­ferli. Þess í stað var hlut­ur­inn seldur á bak­við luktar dyr til fjár­festa­hóps sem leitað hafði eftir því að kaupa hann. Hann sam­an­stóð af stjórn­endum Borg­unar og með­fjár­festum þeirra. Á meðal þeirra sem til­heyrðu fjár­festa­hópnum var Einar Sveins­son. Einar er föð­ur­bróðir Bjarna Bene­dikts­son­ar, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra. Þeir voru auk þess við­skipta­fé­lagar um ára­bil, en Bjarni hætti afskiptum að við­skiptum í lok árs 2008. Verðið sem Eign­ar­halds­fé­lagið Borgun slf., sem greiddi fyrir hlut­inn þótti lágt bæði í inn­lendum og erlendum sam­an­burði. Félagið greiddi um 2,2 millj­arða króna fyrir hlut­inn en hagn­aður Borg­unar 2013 var um einn millj­arður króna.

Á sama tíma og verið var að afgreiða kaupin hafði verið gert opin­bert að Visa Inc. væri í við­ræðum um að kaupa Visa Europe. Verðið þá var áætlað um 1.300 millj­arðar króna sam­kvæmt fréttum banda­rískra miðla á þeim tíma, eða rúm­lega helm­ingur þess sem nú er talið að greitt verði fyrir hlut­inn. Engu að síður lá fyrir und­ir­rituð vilja­yf­ir­lýs­ing um að við­skiptin myndu fara fram, með til­heyr­andi greiðslum til allra þeirra útgef­enda Visa-korta í Evr­ópu sem rétt áttu á hlut­deild í sölu­hagn­að­in­um. Á meðal þeirra var Borg­un. Samt var ekki gert ráð fyrir því að Lands­bank­inn myndi fá hlut­deild í þeirri greiðslu ef kaup Visa inc. myndu ganga eftir þegar selt var til Eign­ar­halds­fé­lags­ins Borg­un­ar.

Á aðal­fundi Borg­unar 2015, sem fór fram tæpum þremur mán­uðum eftir að kaupin voru frá­geng­in, var ákveðið að greiða hlut­höfum Borg­unar hf. 800 millj­ónir króna í arð. Það var í fyrsta sinn sem arður var greiddur úr fyr­ir­tæk­inu frá árinu 2007.

Kaup VISA Inc. á Visa Europe voru sam­þykkt í byrjun nóv­em­ber 2015. Það er því nokkuð síðan að þau voru gerð opin­ber og stjórn­endur Borg­unar hafa vitað vel að þau standi til. Í byrjun des­em­ber síð­ast­lið­inn reyndi breska greiðslu­miðl­un­ar­fyr­ir­tækið UPG að kaupa allt hlutafé Borg­unar hf. en Íslands­banki, sem á 63,5 pró­sent í fyr­ir­tæk­inu, vildi ekki selja. Til­boðið sem UPG gerði var, sam­kvæmt frétt Vísis um mál­ið, mun hærra en það sem Eign­ar­halds­fé­lagið Borgun greiddi fyrir sinn hlut í nóv­em­ber 2015.

Sam­keppn­is­eft­ir­litið hafnar full­yrð­ingum Stein­þórs

Stein­þór Páls­son, banka­stjóri Lands­bank­ans, sagði við RÚV í gær: „Við vorum undir þrýst­ingi frá sam­keppn­is­yf­ir­völdum að selja og við töldum okkur vera að fá gott verð. Við vissum af þessum Visa samn­ingi, eða vilja­yf­ir­lýs­ingu út í heimi, við sáum ekki beina teng­ingu af því að Borgun hafði eig­in­lega ekk­ert verið í Visa við­skipt­um, þau höfðu fyrst og fremst verið Mastercard fyr­ir­tæki. Það er ekki fyrr en að við seljum sem þeir fara í miklu meiri vöxt inn í Visa og fyrir vikið er þessi greiðsla sem þau eru að fá komin til vegna við­skipta eftir að við seld­um, eitt­hvað sem við sáum ekki fyrir á þeim tíma.“

Í Frétta­blað­inu í morgun er haft eftir honum að Lands­bank­inn hafi haft tak­markað aðgengi að upp­lýs­ingum um Borgun vegna sáttar við Sam­keppn­is­eft­ir­lit­ið. Lands­bank­inn hafi til að mynda ekki mátt vera með stjórn­ar­mann í fyr­ir­tæk­inu. Þá hafi verið hætta á að vöxtur Borg­unar erlendis hefði endað illa.

Þessu hafnar Sam­keppn­is­eft­ir­litið í til­kynn­ingu sem það hefur sent frá sér. Þar segir m.a. að í til­viki eign­ar­halds bank­anna á Borg­un, en bæði Lands­bank­inn og Íslands­banki áttu í fyr­ir­tæk­inu, þá hafi það ekki skil­yrði Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins að Lands­bank­inn fremur en Íslands­banki seldi sig út úr félag­in­u[...]Áður en Sam­keppn­is­eft­ir­litið lauk sátt við Lands­bank­ann í mál­inu hafði bank­inn selt hlut sinn í Borgun og Valitor. Ekki kom því til þess að Sam­keppn­is­eft­ir­litið setti bank­anum tíma­mörk eða önnur bind­andi skil­yrði varð­andi fyr­ir­komu­lag á sölu eign­ar­hluta. Sala Lands­bank­ans á hlutum sínum í Borgun og Valitor og til­högun hennar var því alfarið á for­ræði og á ábyrgð Lands­bank­ans. Í frétt í Frétta­blað­inu í dag er jafn­framt haft eftir banka­stjór­anum að Lands­bank­inn hafi haft tak­markað aðgengi að upp­lýs­ingum um Borgun vegna sáttar við Sam­keppn­is­eft­ir­lit­ið. Af þessu til­efni er rétt að taka fram að Sam­keppn­is­eft­ir­litið getur ekki fall­ist á að ráð­staf­anir eft­ir­lits­ins hafi haft áhrif á skil­mála eða við­skipta­kjör umræddrar sölu."

Eft­ir­litið segir einnig að í því skyni að ryðja sam­keppn­is­hindr­unum úr vegi hafi bank­arnir skuld­bundið sig m.a. til þess að gera breyt­ingar til fram­búðar á eign­ar­haldi á korta­fyr­ir­tækj­un­um. Þannig er hverjum þess­ara banka nú óheim­ilt að eiga eign­ar­hlut í greiðslu­korta­fyr­ir­tæki með öðrum íslenskum við­skipta­banka. Eins og kunn­ugt er höfðu greiðslu­korta­fyr­ir­tækin tvö verið til lengri tíma í sam­eig­in­legri eigu keppi­nauta á fjár­mála­mark­aði. Sú skipan var að mati Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins ein af meg­in­á­stæðum þeirra sam­keppn­is­hind­r­ana sem sýnt hefur verið fram á."

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Eignir Lífeyrissjóðs verzlunarmanna hækkuðu um 155 milljarða á síðasta ári
Árið 2019 var metár í 63 ára sögu Lífeyrissjóðs verzlunarmanna.
Kjarninn 21. febrúar 2020
Fossinn Rjúkandi
„Stórtækar“ breytingar á framkvæmd Hvalárvirkjunar kalla á nýtt umhverfismat
Það er mat Vesturverks að bráðnun Drangajökuls muni engin áhrif hafa á vinnslugetu fyrirhugaðrar Hvalárvirkjunar. Í skipulagslýsingu er lagt til að svæði ofan áformaðs virkjanasvæðis fái hverfisvernd vegna nálægðar við jökulinn.
Kjarninn 21. febrúar 2020
Rúmlega 600 milljónir króna í eftirlaun til ráðherra og þingmanna í fyrra
Árið 2003 voru umdeild eftirlaunalög sett sem tryggðu þingmönnum og ráðherrum mun betri lífeyrisgreiðslur en öðrum landsmönnum. Þau voru afnumin 2009 en 203 fyrrverandi þingmenn og ráðherra njóta sérkjara þeirra þó ennþá.
Kjarninn 21. febrúar 2020
Björgólfur Jóhannsson, tímabundinn forstjóri Samherja, þegar hann tók við starfinu.
Björgólfur kominn með prókúru hjá Samherja
Tímabundinn forstjóri Samherja hefur loks formlega verið skráður í framkvæmdastjórn fyrirtækisins og með prókúru fyrir það, þremur mánuðum eftir að hann tók við starfinu. Hann er hins vegar enn ekki skráður með prókúru hjá Samherja Holding.
Kjarninn 21. febrúar 2020
Donald Trump verður út um allt á Youtube á kjördegi
Framboð Donalds Trumps Bandaríkjaforseta hefur nú þegar keypt bróðurpartinn af auglýsingaplássi á Youtube, fyrir kjördag í nóvember.
Kjarninn 21. febrúar 2020
Freyr Eyjólfsson
Neysla og úrgangur eykst á heimsvísu – Ákall um nýjar, grænar lausnir
Kjarninn 20. febrúar 2020
Ísold Uggadóttir og Auður Jónsdóttir
Himinhrópandi mistök í máli Maní
Kjarninn 20. febrúar 2020
Haraldur Johanessen var enn ríkislögreglustjóri þegar samkomulagið var gert. Hann lét af störfum skömmu síðar
Samkomulag ríkislögreglustjóra hækkaði laun yfirmanna um 48 prósent
Þeir yfirmenn hjá ríkislögreglustjóra sem skrifuðu undir samkomulag við embættið í fyrra hækkuðu samtals grunnlaun sín um 314 þúsund krónur á mánuði og sameiginlegar lífeyrisgreiðslur um 309 milljónir.
Kjarninn 20. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiInnlent
None