Dugleysi stjórnmálamanna að tala um náttúruvernd einungis á tyllidögum

Björt Ólafsdóttir, fyrrverandi umhverfis- og auðlindaráðherra, segir það örgustu hræsni að vinna við það að setja öðrum lög en fara bara eftir þeim eftir eigin hentugleika líkt og nú eigi að gera.

Björt Ólafsdóttir.
Björt Ólafsdóttir.
Auglýsing

Björt Ólafs­dótt­ir, for­maður Bjartrar fram­tíðar og fyrrum umhverf­is- og auð­linda­ráð­herra, gagn­rýnir stjórn­mála­menn harð­lega í aðsendri grein í Frétta­blað­inu í dag. Hún talar um dug­leysið í stjórn­mála­mönn­unum sem tala um vernd líf­ríkis og nátt­úru ein­ungis á tylli­dög­um. „Það er sorg­legt og dýr­keypt fyrir lands­menn hvað veður skip­ast hér alltaf fljótt í lofti og það er auð­vitað arg­asta hræsni að vinna við það að setja öðrum lög en fara bara eftir þeim eftir eigin hent­ug­leika líkt og nú á að ger­a,“ segir hún í grein­inn­i. 

Í gær var frum­varp Krist­ján Þórs Júl­í­us­sonar sjá­v­­­ar­út­­­vegs- og land­­bún­­að­­ar­ráð­herra sam­þykkt á Alþingi en sam­­­kvæmt því mun verða mög­u­­­legt að veita rekstr­­­ar­­­leyfi til bráða­birgða fyrir fisk­eld­i. Á­stæðan fyrir frum­varp­inu er sú að Úrskurð­­­ar­­­nefnd umhverf­is- og auð­linda­­­mála felldi úr gildi rekstr­­­ar­­­leyfi og starfs­­­leyfi Fjarð­­­ar­­­lax og Arctic Sea til lax­eldis í sjó­kvíum í Pat­­­reks­­­firði og Tálkna­­­firði og vís­aði einnig frá beiðni fyr­ir­tækja um frestun rétt­­­ar­á­hrifa.

Björt spyr sig í grein­inni hvar þeir séu í póli­tík sem eiga enn ein­hvern snefil af sann­fær­ingu og hug­sjón fyrir því meg­in­stefi í nátt­úru­vernd sem og verndun fjöl­breyti­leika líf­ríkis að vernd­unin sjálf í eðli sínu sé það mik­il­væga. „Ekki fyrir pen­inga hvort sem það séu vasar Norð­manna eða veiði­rétt­ar­hafar lax­veiði­áa. Heldur út af því að við sem erum hér í stutta stund höfum ekk­ert leyfi til þess að skemma hana til fram­búð­ar. Þessi rök um ábyrgð kyn­slóð­anna hafa reyndar þegar á reynir ekki fleytt nátt­úru­vernd­inni langt á þessum síð­ustu tímum ólíkt því þegar Sig­ríður í Bratt­holti barð­ist fyrir verndun Gull­foss. En þá eru líka hæg heima­tökin að benda á bullið í við­skipta­mód­el­inu fyrir íslenska skatt­greið­endur sem verða af tugum millj­arða sem þeir norsku fá fyrir leyfin og þau tak­mörk­uðu gæði sem firð­irnir eru,“ segir hún. 

Auglýsing

Björt hvetur enn fremur Íslend­inga til að læra af for­tíð­inni. „Fyrir nokkrum árum þótti stjórn­mála­mönnum Vinstri grænna olíu­leit og kís­il­málm­ver góðar og grænar hug­myndir ekki síst til þess að styðja við byggð í land­inu. Hættum að láta eins og við vitum ekki að opið sjó­kvía­eldi sé meng­andi. Og hættum að láta eins og störfin þar verði mörg til fram­búðar mitt í því að stjórn­mála­menn tala sig hása um fjórðu iðn­bylt­ing­una og sjálf­virkni­væð­ingu starfa sem verða þar auð­vitað eins og í öðrum sjáv­ar­út­veg­i.“

Hún seg­ist skilja vel reiði Vest­firð­inga sem hafa setið eft­ir. Póli­tíkusar hafi ekki sinnt því að skapa almenn skil­yrði til þess að fjöl­breytt sam­fé­lag megi þar dafna. Það sé gert með hring­teng­ingu raf­magns, vegöngum og styrk­ingu vega­kerfis og ljós­leið­ara og sé það hlut­verk stjórn­mál­anna. 

„Ef ráða­menn sam­tím­ans hafa ekki þá sýn að bjóða fólk­inu í land­inu hvort sem það býr á lands­byggð­inni eða í borg að fá að búa heima hjá sér og hafa nóg að starfa án þess í leið­inni að eyði­leggja líf­ríki og nátt­úru, þá á það fólk í stjórn­mál­unum að finna sér eitt­hvað annað að ger­a,“ segir Björt í grein sinn­i. 

Fleiri en ein ástæða fyrir ógild­ingu

Björt rekur úrskurð nefnd­ar­innar og bendir á að ástæður ógild­ing­ar­in­anr hafi verið fleiri en sú að stofn­anir umhverf­is­ráðu­neyt­is­ins hafi ekki með nægj­an­legum hætti fjallað um aðra kosti í sinni máls­með­ferð en lax­eldi í sjó, og þar með ekki farið að lögum um mat á umhverf­is­á­hrif­um. Hún segir það eitt og sér vera ámæl­is­vert, og bróta gegn lög­um, en sé þó fjarri því eina ástæðan sem til­greind er fyrir synjun leyf­anna.

„Fyrir það fyrsta rekur nefndin hvernig meiri­háttar ann­markar hafi verið á allri máls­með­ferð hvað varðar lax­eldi í sjó af hendi íslenskra stjórn­valda í árarað­ir. Sam­kvæmt 2. máls­lið 40. gr. stjórn­ar­skrár lýð­veld­is­ins Íslands geta stjórn­völd ekki afhent eign­ar- eða afnota­rétt að haf­svæði við landið sé ekki fyrir hendi sér­stök laga­heim­ild til hinnar til­teknu ráð­stöf­unar haf­svæð­is­ins. Hún sé ekki til staðar og þannig brjóti leyf­is­veit­ing­arnar almennt gegn stjórn­ar­skránn­i,“ segir hún.

Í öðru lagi bendir hún á að nefndin hafi til­tekið að Umhverf­is­stofnun hafi ekki tekið afstöðu eins og henni bar lögum sam­kvæmt til fyr­ir­liggj­andi mats á hættu á erfða­mengun villtra laxa vegna lax­eld­is, meng­unar í fjörðum og sjúk­dóma í eld­is­fiski á við laxa­lús.

„Í þriðja lagi en ekki í síð­asta lagi fjallar nefndin um þá stað­reynd sem sé einnig ein og sér óhjá­kvæmi­lega umsvifa­laus ógild­ing starfs­leyfa, að fjar­lægð á milli eld­is­svæða ótengdra aðila í þessum máli er ekki sam­kvæmt reglu­gerð­u­m,“ segir hún. 

Athuga­semd frá blaða­manni: Eftir ábend­ingu frá les­anda er vert að taka það fram að þessar þrjár ástæður ógild­ingar sem Björt nefnir eru í kafl­anum „máls­rök kærenda“ en ekki í nið­ur­stöðu Úrskurð­ar­nefnd­ar­inn­ar.

Hægt er að lesa úrskurð­ina hér og hér

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Barnabætur og sérstakur barnabótaauki skilaði 15 milljörðum til barnafjölskyldna
Íslenska barnabótakerfið hefur verið harðlega gagnrýnt undanfarin ár fyrir að vera fyrst og fremst nokkurs konar fátækrahjálp við tekjulágar fjölskyldur. Tekjutengdu bæturnar hækkuðu lítillega í fyrra og sérstakur barnabótaauki var greiddur út á föstudag.
Kjarninn 1. júní 2020
Þorsteinn Már Baldvinsson, er annar forstjóra Samherja.
Sjávarútvegsfyrirtæki fengu 175 milljónir króna úr hlutabótaleiðinni
Tvö dótturfyrirtæki Samherja skera sig úr á meðal sjávarútvegsfyrirtækja sem nýttu hlutabótaleiðina. Alls voru 245 starfsmenn þeirra settir á leiðina. Samstæðan ætlar að endurgreiða ríkissjóði greiðslurnar sem hún fékk.
Kjarninn 1. júní 2020
Eiríkur Rögnvaldsson
Tölum íslensku við útlendinga
Kjarninn 1. júní 2020
Unnur Sverrisdóttir, forstjóri Vinnumálastofnunar.
Fyrirtækin sem ætla að endurgreiða hlutabætur fá reikning í vikunni
Stöndug fyrirtæki sem nýttu sér hlutabótaleiðina, en hafa óskað eftir því að fá að endurgreiða það sem þau fengu úr ríkissjóði í gegnum hana, munu fá send skilaboð í vikunni um hvað þau skulda og hvernig þau eiga að borga.
Kjarninn 1. júní 2020
Landamæri margra landa opna á nýjan leik á næstunni. En ferðamennska sumarsins 2020 verður með öðru sniði en venjulega.
Lokkandi ferðatilboð í skugga hættu á annarri bylgju
Lægri skattar, niðurgreiðslur á ferðum og gistingu, ókeypis gisting og læknisaðstoð ef til veikinda kemur eru meðal þeirra aðferða sem lönd ætla að beita til að lokka ferðamenn til sín. Á sama tíma vara heilbrigðisyfirvöld við hættunni á annarri bylgju.
Kjarninn 1. júní 2020
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Glæpur og refsing: Skipta kyn og kynþáttur máli?
Kjarninn 1. júní 2020
Minkar eru ræktaðir á búum víða um heim, m .a. á Íslandi, vegna feldsins.
Menn smituðust af minkum
Fólk er talið hafa borið kórónuveiruna inn í minkabú í Hollandi. Minkarnir sýktust og smituðu svo að minnsta kosti tvo starfsmenn. Engin grunur hefur vaknað um kórónuveirusmit i minkum eða öðrum dýrum hér á landi.
Kjarninn 1. júní 2020
Stóru viðskiptabankarnir þrír tilkynntu allir vaxtalækkanir í vikunni sem leið.
Bankarnir taka aftur forystu í húsnæðislánum
Stýrivaxtalækkanir, lækkun bankaskatts og afnám sveiflujöfnunarauka hafa haft áhrif á vaxtakjör sem og getu bankanna til að lána fé. Með tilliti til verðbólgu verða hagstæðustu vextirnir til húsnæðiskaupa nú hjá bönkum í stað lífeyrissjóða.
Kjarninn 31. maí 2020
Meira úr sama flokkiInnlent