Dugleysi stjórnmálamanna að tala um náttúruvernd einungis á tyllidögum

Björt Ólafsdóttir, fyrrverandi umhverfis- og auðlindaráðherra, segir það örgustu hræsni að vinna við það að setja öðrum lög en fara bara eftir þeim eftir eigin hentugleika líkt og nú eigi að gera.

Björt Ólafsdóttir.
Björt Ólafsdóttir.
Auglýsing

Björt Ólafs­dótt­ir, for­maður Bjartrar fram­tíðar og fyrrum umhverf­is- og auð­linda­ráð­herra, gagn­rýnir stjórn­mála­menn harð­lega í aðsendri grein í Frétta­blað­inu í dag. Hún talar um dug­leysið í stjórn­mála­mönn­unum sem tala um vernd líf­ríkis og nátt­úru ein­ungis á tylli­dög­um. „Það er sorg­legt og dýr­keypt fyrir lands­menn hvað veður skip­ast hér alltaf fljótt í lofti og það er auð­vitað arg­asta hræsni að vinna við það að setja öðrum lög en fara bara eftir þeim eftir eigin hent­ug­leika líkt og nú á að ger­a,“ segir hún í grein­inn­i. 

Í gær var frum­varp Krist­ján Þórs Júl­í­us­sonar sjá­v­­­ar­út­­­vegs- og land­­bún­­að­­ar­ráð­herra sam­þykkt á Alþingi en sam­­­kvæmt því mun verða mög­u­­­legt að veita rekstr­­­ar­­­leyfi til bráða­birgða fyrir fisk­eld­i. Á­stæðan fyrir frum­varp­inu er sú að Úrskurð­­­ar­­­nefnd umhverf­is- og auð­linda­­­mála felldi úr gildi rekstr­­­ar­­­leyfi og starfs­­­leyfi Fjarð­­­ar­­­lax og Arctic Sea til lax­eldis í sjó­kvíum í Pat­­­reks­­­firði og Tálkna­­­firði og vís­aði einnig frá beiðni fyr­ir­tækja um frestun rétt­­­ar­á­hrifa.

Björt spyr sig í grein­inni hvar þeir séu í póli­tík sem eiga enn ein­hvern snefil af sann­fær­ingu og hug­sjón fyrir því meg­in­stefi í nátt­úru­vernd sem og verndun fjöl­breyti­leika líf­ríkis að vernd­unin sjálf í eðli sínu sé það mik­il­væga. „Ekki fyrir pen­inga hvort sem það séu vasar Norð­manna eða veiði­rétt­ar­hafar lax­veiði­áa. Heldur út af því að við sem erum hér í stutta stund höfum ekk­ert leyfi til þess að skemma hana til fram­búð­ar. Þessi rök um ábyrgð kyn­slóð­anna hafa reyndar þegar á reynir ekki fleytt nátt­úru­vernd­inni langt á þessum síð­ustu tímum ólíkt því þegar Sig­ríður í Bratt­holti barð­ist fyrir verndun Gull­foss. En þá eru líka hæg heima­tökin að benda á bullið í við­skipta­mód­el­inu fyrir íslenska skatt­greið­endur sem verða af tugum millj­arða sem þeir norsku fá fyrir leyfin og þau tak­mörk­uðu gæði sem firð­irnir eru,“ segir hún. 

Auglýsing

Björt hvetur enn fremur Íslend­inga til að læra af for­tíð­inni. „Fyrir nokkrum árum þótti stjórn­mála­mönnum Vinstri grænna olíu­leit og kís­il­málm­ver góðar og grænar hug­myndir ekki síst til þess að styðja við byggð í land­inu. Hættum að láta eins og við vitum ekki að opið sjó­kvía­eldi sé meng­andi. Og hættum að láta eins og störfin þar verði mörg til fram­búðar mitt í því að stjórn­mála­menn tala sig hása um fjórðu iðn­bylt­ing­una og sjálf­virkni­væð­ingu starfa sem verða þar auð­vitað eins og í öðrum sjáv­ar­út­veg­i.“

Hún seg­ist skilja vel reiði Vest­firð­inga sem hafa setið eft­ir. Póli­tíkusar hafi ekki sinnt því að skapa almenn skil­yrði til þess að fjöl­breytt sam­fé­lag megi þar dafna. Það sé gert með hring­teng­ingu raf­magns, vegöngum og styrk­ingu vega­kerfis og ljós­leið­ara og sé það hlut­verk stjórn­mál­anna. 

„Ef ráða­menn sam­tím­ans hafa ekki þá sýn að bjóða fólk­inu í land­inu hvort sem það býr á lands­byggð­inni eða í borg að fá að búa heima hjá sér og hafa nóg að starfa án þess í leið­inni að eyði­leggja líf­ríki og nátt­úru, þá á það fólk í stjórn­mál­unum að finna sér eitt­hvað annað að ger­a,“ segir Björt í grein sinn­i. 

Fleiri en ein ástæða fyrir ógild­ingu

Björt rekur úrskurð nefnd­ar­innar og bendir á að ástæður ógild­ing­ar­in­anr hafi verið fleiri en sú að stofn­anir umhverf­is­ráðu­neyt­is­ins hafi ekki með nægj­an­legum hætti fjallað um aðra kosti í sinni máls­með­ferð en lax­eldi í sjó, og þar með ekki farið að lögum um mat á umhverf­is­á­hrif­um. Hún segir það eitt og sér vera ámæl­is­vert, og bróta gegn lög­um, en sé þó fjarri því eina ástæðan sem til­greind er fyrir synjun leyf­anna.

„Fyrir það fyrsta rekur nefndin hvernig meiri­háttar ann­markar hafi verið á allri máls­með­ferð hvað varðar lax­eldi í sjó af hendi íslenskra stjórn­valda í árarað­ir. Sam­kvæmt 2. máls­lið 40. gr. stjórn­ar­skrár lýð­veld­is­ins Íslands geta stjórn­völd ekki afhent eign­ar- eða afnota­rétt að haf­svæði við landið sé ekki fyrir hendi sér­stök laga­heim­ild til hinnar til­teknu ráð­stöf­unar haf­svæð­is­ins. Hún sé ekki til staðar og þannig brjóti leyf­is­veit­ing­arnar almennt gegn stjórn­ar­skránn­i,“ segir hún.

Í öðru lagi bendir hún á að nefndin hafi til­tekið að Umhverf­is­stofnun hafi ekki tekið afstöðu eins og henni bar lögum sam­kvæmt til fyr­ir­liggj­andi mats á hættu á erfða­mengun villtra laxa vegna lax­eld­is, meng­unar í fjörðum og sjúk­dóma í eld­is­fiski á við laxa­lús.

„Í þriðja lagi en ekki í síð­asta lagi fjallar nefndin um þá stað­reynd sem sé einnig ein og sér óhjá­kvæmi­lega umsvifa­laus ógild­ing starfs­leyfa, að fjar­lægð á milli eld­is­svæða ótengdra aðila í þessum máli er ekki sam­kvæmt reglu­gerð­u­m,“ segir hún. 

Athuga­semd frá blaða­manni: Eftir ábend­ingu frá les­anda er vert að taka það fram að þessar þrjár ástæður ógild­ingar sem Björt nefnir eru í kafl­anum „máls­rök kærenda“ en ekki í nið­ur­stöðu Úrskurð­ar­nefnd­ar­inn­ar.

Hægt er að lesa úrskurð­ina hér og hér

Karolina Fund: Upptökur og útgáfa á breiðskífu!
Linda Hartmanns safnar fyrir fyrstu breiðskífu sinni með frumsömdum lögum.
Kjarninn 11. desember 2018
Sanna lækkar laun sín til styrktar Maístjörnunni
Sósíalistar stofna sérstakan styrktarsjóð sem kallast Maístjarnan. Framkvæmdastjórn flokksins hefur ákveðið að setja framlag Reykjavíkurborgar til flokksins í sjóðinn. Sanna Magdalena ætlar að styrkja sjóðinn um 100 þúsund krónur á mánuði.
Kjarninn 11. desember 2018
Ágúst Ólafur: Ætlun mín var aldrei sú að rengja hennar frásögn
Í yfirlýsingu sem Ágúst Ólafur sendi frá sér, vegna svars Báru Huld við yfirlýsingu hans sem birtist síðastliðið föstudagskvöld, segir að hann hafi ekki ætlað að rengja frásögn Báru né draga úr sínum hlut.
Kjarninn 11. desember 2018
Eiríkur Ragnarsson
Bækur og hagfræðin: Hvers vegna kosta langar skáldsögur jafn mikið og stuttar?
Kjarninn 11. desember 2018
Yfirlýsing frá Kjarnanum miðlum
None
Kjarninn 11. desember 2018
Bára Huld Beck
Svar við yfirlýsingu Ágústs Ólafs Ágústssonar
Kjarninn 11. desember 2018
Ríkisstjórnin hefur greitt 20,3 milljónir króna til að laga orðspor landsins erlendis
Burston-Marsteller er sá einstaki aðila sem fær langmest greitt frá utanríkisráðuneytinu fyrir ráðgjöf. Það hefur unnið fyrir ríkisstjórnina í málum eins og Icesave, losun hafta, makríldeilunni og vegna umfjöllunar erlendra miðla um uppreist æru-málið.
Kjarninn 11. desember 2018
Mikil aukning í óverðtryggðum íbúðalánum
Í október voru óverðtryggð lán um 94 prósent hreinna íbúðalána. Í heildina eru íbúðalán heimilanna um 79 prósent verðtryggð á móti 21 prósent óverðtryggðra. Vextir á óverðtryggðum lánum hafa hækkað um 0,5 prósentustig síðan í september.
Kjarninn 11. desember 2018
Meira úr sama flokkiInnlent