Mesta losun koltvísýrings kemur frá ferðaþjónustu

Heildarlosun koltvísýrings frá hagkerfi Íslands hefur fimmfaldast frá árinu 1995. Losun koltvísýrings er mest frá greinum ferðaþjónustunnar en þar telur flug hæst.

flugvél
Auglýsing

Losun koltví­sýr­ings frá ein­kenn­andi greinar ferða­þjón­ust­unnar á Íslandi hefur ríf­lega fimm­fald­ast frá árinu 1995 og nær þre­fald­ast frá árinu 2012. Grein­ar ­ferða­þjón­ust­unn­ar fara fram úr losun fyr­ir­tækja í fram­leiðslu málma árið árið 2016. Þetta kemur fram í nýj­ustu tölum AEA , los­un­ar­bók­haldi Hag­stofu Íslands, þar sem mælt er hver losun kol­ví­sýr­ings er frá hag­kerfi Íslands.

Mynd: Hagstofa Íslands

Mikil losun frá íslenskum flug­fé­lögum

Í ein­kenn­andi greinum ferða­þjón­ustu kemur los­un CO2 ­fyrst og fremst frá flugi en ekki er gerður grein­ar­munur á því, í mæl­ing­um A­EA, hvort að starf­semi íslensku flug­fé­lag­anna fara fram á Íslandi eða erlendis eða hvort verið sé að þjón­usta ­ferða­menn eða fólk búsetta á Íslandi.

Auglýsing

Umsvif íslenskra flug­fé­laga hafa vaxið mjög ört síð­ustu sex ár. Los­unin hefur beina fylgni við fjölgun far­þega um Kefla­vík­ur­flug­völl. Frá 2012-2013 jókst fjöldi far­þega um Kefla­vík jafnt og losun eða 14 pró­sent. Á árunum 2015-2016 fjölg­aði far­þegum um Kefla­vík­ur­flug­völl nær 35 pró­sent en losun frá­ ­grein­inn­i um 36 pró­sent. Þessi fylgni er hins vegar að hluta til til­vilj­un. Nokkur hluti far­þega um Kefla­vík­ur­flug­völl ferð­ast með erlendum flug­fé­lög­um, sem telj­ast ekki með í A­EA ­töl­un­um. Á sama tíma hafa umsvif íslenskra flug­fé­laga án við­komu í Kefla­vík auk­ist.

Heild­ar­losun íslenska hag­kerf­is­ins hefur tvö­fald­ast frá 1995

Árið 1995 var heild­ar­losun koltví­sýr­ings íslenska hag­kerf­is­ins 2.817 kílótonn en árið 2016 mælt­ist heild­ar­los­unin 5.698 kílótonn. Los­unin hefur því tvö­fald­ast. Árið 2008 náði los­unin 4.600 kílótonn­um, en lækk­að­i ­líti­lega á sama tíma og hag­kerfið dróst saman til árs­ins 2012. Losun árs­ins 2016 er sú mesta frá árinu 1995. 

Losun koltví­sýr­ings frá málm­vinnslu var fjórum sinnum meira árið 2016 en árið 1994.  Losun frá málm­vinnslu jókst ­tölu­vert árin 1998 og 2008 í sam­ræmi við fjölgun fyr­ir­tækja í grein­inn­i. Losun koltví­sýr­ings frá fyr­ir­tækjum í sjáv­ar­út­vegi og mat­væla­fram­leiðslu hefur lækkað um helm­ing frá árinu 1995. Losun í sjáv­ar­út­vegi og mat­væla­fram­leiðslu kemur fyrst og fremst vegna ol­íu­notk­un­ar hjá skip­um, en einnig er notkun olíu til suðu og bræðslu í fram­leiðslu nokk­ur. Sam­dráttur í CO2 losun frá þess­ari grein hefur verið meiri en bein fækkun skipa myndi benda til. Frá 1999 til 2016 fækk­aði skipum um 18 pró­sent á meðan losun dróst saman um 50 pró­sent.  

Losun frá heim­ilum náði hámarki árið 2007

Losun koltví­sýr­ings frá íslenskum heim­ilum árið 2016 var 30 ­pró­sent hærri en árið 1995, en hefur verið á bil­inu 540 til 600 kílótonn CO2 frá 2008. En losun frá ein­stak­lingum frá heim­ilum hefur auk­ist úr 1,63 kílótonnum á ein­stak­ling í 1,73 tonn árið 2016. Losun ein­stak­linga náði hámarki árið 2007 1,96 tonn á ein­stak­ling. 

Mynd: Hagstofa Íslands

Losun frá heim­ilum er fyrst og fremst vegna akst­urs en einnig er tekið til­lit til notk­unar eld­un­ar­gass, hit­un­ar­olíu og flug­elda. Flug, stræt­ó­ferð­ir, sorp­los­un, notkun raf­magns og jarð­varma telur ekki inn í losun heim­ila, heldur reikn­ast á við­eig­andi atvinnu­grein­ar. Losun 1,7 tonn á ein­stak­ling er sam­bæri­leg og los­unin frá með­al­stórum fjöl­skyldu­bíl sem ekið er 8000 km. 

Los­un koltví­sýr­ings ­sýnir aðeins hluta af allri los­un gróð­ur­húsa­loft­teg­unda

Vert er að nefna að í fyrr­greindum tölum er aðeins er fjallað um losun koltví­sýr­ings CO2 frá hag­kerfi Íslands en ekki ann­arra gróð­ur­húsa­loft­teg­unda þar á meðal met­an CH4, nitur oxíð NOx og brenni­steins oxíð SOx. 

Í tölum Hag­stof­unnar má til dæmis sjá að land­bún­aður á Íslandi los­aði 14.466 kílótonn af metan gasi árið 2016 en aðeins 4,6 kílótonn af koltví­sýr­ing. 

Fisk­vinnsla los­aði 12.804,5 kílótonn af Nitur oxíð árið 2016 og land­bún­aður 2456 kílótonn. Málm­iðn­að­ur­inn los­aði til að mynda 12.198,7 kílótonn af brenni­stein út í umhverfið og fisk­vinnsla 2352 tonn árið 2016.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Páll Hermannsson
Sundabraut og Sundahöfn
Kjarninn 22. nóvember 2019
Samruninn bjargaði Hringbraut frá þroti
Hringbraut var á leið í þrot og því bjargaði samnruninn við Torg, útgáfufélags Fréttablaðsins, því sem bjargað varð.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Kraumandi óánægja hjá starfsfólki Hafró
Starfsfólk Hafrannsóknarstofnunar hefur miklar áhyggjur af því að hagræðing hjá stofnuninni muni höggva í kjarnastarfsemi stofnunarinnar.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Þóra Sveinsdóttir
Eru konur kannski menn?
Kjarninn 22. nóvember 2019
Ilia Shumanov
Hægt að lágmarkað skaðann vegna peningaþvættis með ákveðnum skrefum
Aðstoð­ar­fram­kvæmda­stjóri Rúss­lands­deildar Tran­sparency International mun á umræðufundi í dag fjalla um hvernig alþjóð­legir hringir séu oft­ast einu skrefi á undan yfir­völdum og hvert hlut­verk milli­liða sé í pen­ingaþvætti.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Risatogarinn Heineste kyrrsettur
Yfirvöld í Namibíu hafa ákveðið að kyrrsetja risatogarann Heineste sem er í eigu félags í Namibíu sem Samherji á hlut í, samkvæmt RÚV.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Miðflokkurinn með 16,8 prósent – Sjálfstæðisflokkur með 18,1 prósent
Sjálfstæðisflokkurinn missir þrjú prósentustig af fylgi milli kannana og hefur aldrei mælst lægra. Miðflokkurinn tekur það fylgistap til sín.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Blása til mótmæla – Vilja að Kristján Þór segi tafarlaust af sér
Boðað er til mótmæla á morgun, laugardag, en helstu kröfur mótmælenda eru að sjávarútvegsráðherra segi af sér embætti, Alþingi lögfesti nýja og endurskoðaða stjórnarskrá og að arður af nýtingu sameiginlegra auðlinda landsmanna renni í sjóði almennings.
Kjarninn 22. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiInnlent