Mesta losun koltvísýrings kemur frá ferðaþjónustu

Heildarlosun koltvísýrings frá hagkerfi Íslands hefur fimmfaldast frá árinu 1995. Losun koltvísýrings er mest frá greinum ferðaþjónustunnar en þar telur flug hæst.

flugvél
Auglýsing

Losun koltví­sýr­ings frá ein­kenn­andi greinar ferða­þjón­ust­unnar á Íslandi hefur ríf­lega fimm­fald­ast frá árinu 1995 og nær þre­fald­ast frá árinu 2012. Grein­ar ­ferða­þjón­ust­unn­ar fara fram úr losun fyr­ir­tækja í fram­leiðslu málma árið árið 2016. Þetta kemur fram í nýj­ustu tölum AEA , los­un­ar­bók­haldi Hag­stofu Íslands, þar sem mælt er hver losun kol­ví­sýr­ings er frá hag­kerfi Íslands.

Mynd: Hagstofa Íslands

Mikil losun frá íslenskum flug­fé­lögum

Í ein­kenn­andi greinum ferða­þjón­ustu kemur los­un CO2 ­fyrst og fremst frá flugi en ekki er gerður grein­ar­munur á því, í mæl­ing­um A­EA, hvort að starf­semi íslensku flug­fé­lag­anna fara fram á Íslandi eða erlendis eða hvort verið sé að þjón­usta ­ferða­menn eða fólk búsetta á Íslandi.

Auglýsing

Umsvif íslenskra flug­fé­laga hafa vaxið mjög ört síð­ustu sex ár. Los­unin hefur beina fylgni við fjölgun far­þega um Kefla­vík­ur­flug­völl. Frá 2012-2013 jókst fjöldi far­þega um Kefla­vík jafnt og losun eða 14 pró­sent. Á árunum 2015-2016 fjölg­aði far­þegum um Kefla­vík­ur­flug­völl nær 35 pró­sent en losun frá­ ­grein­inn­i um 36 pró­sent. Þessi fylgni er hins vegar að hluta til til­vilj­un. Nokkur hluti far­þega um Kefla­vík­ur­flug­völl ferð­ast með erlendum flug­fé­lög­um, sem telj­ast ekki með í A­EA ­töl­un­um. Á sama tíma hafa umsvif íslenskra flug­fé­laga án við­komu í Kefla­vík auk­ist.

Heild­ar­losun íslenska hag­kerf­is­ins hefur tvö­fald­ast frá 1995

Árið 1995 var heild­ar­losun koltví­sýr­ings íslenska hag­kerf­is­ins 2.817 kílótonn en árið 2016 mælt­ist heild­ar­los­unin 5.698 kílótonn. Los­unin hefur því tvö­fald­ast. Árið 2008 náði los­unin 4.600 kílótonn­um, en lækk­að­i ­líti­lega á sama tíma og hag­kerfið dróst saman til árs­ins 2012. Losun árs­ins 2016 er sú mesta frá árinu 1995. 

Losun koltví­sýr­ings frá málm­vinnslu var fjórum sinnum meira árið 2016 en árið 1994.  Losun frá málm­vinnslu jókst ­tölu­vert árin 1998 og 2008 í sam­ræmi við fjölgun fyr­ir­tækja í grein­inn­i. Losun koltví­sýr­ings frá fyr­ir­tækjum í sjáv­ar­út­vegi og mat­væla­fram­leiðslu hefur lækkað um helm­ing frá árinu 1995. Losun í sjáv­ar­út­vegi og mat­væla­fram­leiðslu kemur fyrst og fremst vegna ol­íu­notk­un­ar hjá skip­um, en einnig er notkun olíu til suðu og bræðslu í fram­leiðslu nokk­ur. Sam­dráttur í CO2 losun frá þess­ari grein hefur verið meiri en bein fækkun skipa myndi benda til. Frá 1999 til 2016 fækk­aði skipum um 18 pró­sent á meðan losun dróst saman um 50 pró­sent.  

Losun frá heim­ilum náði hámarki árið 2007

Losun koltví­sýr­ings frá íslenskum heim­ilum árið 2016 var 30 ­pró­sent hærri en árið 1995, en hefur verið á bil­inu 540 til 600 kílótonn CO2 frá 2008. En losun frá ein­stak­lingum frá heim­ilum hefur auk­ist úr 1,63 kílótonnum á ein­stak­ling í 1,73 tonn árið 2016. Losun ein­stak­linga náði hámarki árið 2007 1,96 tonn á ein­stak­ling. 

Mynd: Hagstofa Íslands

Losun frá heim­ilum er fyrst og fremst vegna akst­urs en einnig er tekið til­lit til notk­unar eld­un­ar­gass, hit­un­ar­olíu og flug­elda. Flug, stræt­ó­ferð­ir, sorp­los­un, notkun raf­magns og jarð­varma telur ekki inn í losun heim­ila, heldur reikn­ast á við­eig­andi atvinnu­grein­ar. Losun 1,7 tonn á ein­stak­ling er sam­bæri­leg og los­unin frá með­al­stórum fjöl­skyldu­bíl sem ekið er 8000 km. 

Los­un koltví­sýr­ings ­sýnir aðeins hluta af allri los­un gróð­ur­húsa­loft­teg­unda

Vert er að nefna að í fyrr­greindum tölum er aðeins er fjallað um losun koltví­sýr­ings CO2 frá hag­kerfi Íslands en ekki ann­arra gróð­ur­húsa­loft­teg­unda þar á meðal met­an CH4, nitur oxíð NOx og brenni­steins oxíð SOx. 

Í tölum Hag­stof­unnar má til dæmis sjá að land­bún­aður á Íslandi los­aði 14.466 kílótonn af metan gasi árið 2016 en aðeins 4,6 kílótonn af koltví­sýr­ing. 

Fisk­vinnsla los­aði 12.804,5 kílótonn af Nitur oxíð árið 2016 og land­bún­aður 2456 kílótonn. Málm­iðn­að­ur­inn los­aði til að mynda 12.198,7 kílótonn af brenni­stein út í umhverfið og fisk­vinnsla 2352 tonn árið 2016.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Vinna hafin við að bregðast við ábendingum um aðgengi fatlaðra kjósenda
Yfirkjörstjórn í Reykjavík suður telur að aðbúnaður kjósenda með fötlun hafi í hvívetna verið í samræmi við lög, en ekki hafinn yfir gagnrýni. Yfirkjörstjórnin telur þó að fötluðum hafi ekki verið kerfisbundið mismunað, eins og einn kjósandi sagði í kæru.
Kjarninn 21. október 2021
Arnaldur Árnason
Eru aðgerðir á landamærum skynsamlegar?
Kjarninn 21. október 2021
Kostnaður umfram spár, en eiginfjárstaða betri en á horfðist
Mikið þarf til að tekju- og kostnaðaráætlanir Icelandair fyrir árið 2021 haldist, en rekstrarkostnaður félagsins var töluvert hærri en það gerði ráð fyrir í hlutafjárútboðinu sínu. Þó er lausafjárstaða flugfélagsins betri en búist var við.
Kjarninn 21. október 2021
Eyþór Arnalds, oddviti Sjálfstæðisflokksins í borgarstjórn Reykjavíkur.
Sjálfstæðismenn reyndu að fá Laugardals-smáhýsin færð út í Örfirisey
Borgarfulltrúar Sjálfstæðisflokksins lögðu fram tillögu um það á borgarstjórnarfundi í vikunni að smáhýsi sem samþykkt hefur verið að setja niður á auðu svæði í Laugardal yrðu frekar sett upp í Örfirisey.
Kjarninn 21. október 2021
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson formaður og annar tveggja þingmanna Miðflokksins.
Miðflokkurinn mælist með 3,2 prósent í fyrstu könnun eftir kosningar
Fylgi Framsóknarflokksins mælist yfir kjörfylgi í nýrri könnun frá MMR, sem er sú fyrsta frá kosningum. Píratar og Viðreisn bæta nokkuð við sig frá kosningum – og sömuleiðis Sósíalistaflokkur Íslands. Miðflokkurinn hins vegar mælist afar lítill.
Kjarninn 21. október 2021
Ósamræmi í frásögnum yfirkjörstjórnarmanna í Norðvesturkjördæmi
Yfirkjörstjórnarmenn í Norðvesturkjördæmi eru ekki sammála um hvort umræða hafi farið fram innan kjörstjórnar um þá ákvörðun að telja aftur atkvæðin í kjördæminu eftir hádegi sunnudaginn 26. september.
Kjarninn 21. október 2021
Þingvallakirkja.
Prestafélagið segir að Þjóðkirkjan yrði að bæta prestum tekjutap vegna aukaverkatillögu
Prestafélagið leggst harðlega gegn því að prestar hætti að innheimta fyrir aukaverk á borð við skírnir, útfarir og hjónavígslur. Þriggja mánaða gamall kjarasamningur presta er úr gildi fallinn, ef tillagan verður samþykkt á kirkjuþingi, segir félagið.
Kjarninn 21. október 2021
Guðmundur Ingi Guðbrandsson umhverfis- og auðlindaráðherra og Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Áherslur Íslands á COP26 munu skýrast samhliða myndun ríkisstjórnar
Stefnumótandi áherslur íslenskra ráðamanna á loftslagsráðstefnunni í Glasgow munu skýrast betur samhliða myndun ríkisstjórnar. Gert er ráð fyrir að forsætisráðherra og auðlinda- og umhverfisráðherra sæki ráðstefnuna í nóvember.
Kjarninn 21. október 2021
Meira úr sama flokkiInnlent