Ár síðan konur í stjórnmálum greindu frá Metoo-reynslu sinni

Fyrir um ári síðan riðu stjórnmálakonur á vaðið að birtu áskorun þar sem þær kröfðust þess að flokk­ar og starfs­staðir stjórn­mála­fólks myndu setja sér við­bragðs­reglur og lofa konum því að þær þurfi ekki að þegja og að þær myndu fá stuðn­ing.

Alþingi  - metoo
Auglýsing

Fyrir rúmu ári síðan eða þann 24. nóv­em­ber 2017 riðu stjórn­mála­konur á vaðið og birtu áskorun – sem und­ir­­rituð var af á fimmta hund­rað stjórn­­­mála­­kon­um – þar sem þær kröfð­ust þess að karlar tækju ábyrgð og að stjórn­­­mála­­flokk­­arnir tækju af festu á mál­inu. Þess var kraf­ist að flokk­­arnir og starfs­­staðir stjórn­­­mála­­fólks myndu setja sér við­bragðs­­reglur og lofa konum því að þær þurfi ekki að þegja og að þær myndu fá stuðn­­ing.

­Rúm­­lega 800 kon­ur – sem voru og höfðu verið virkar í stjórn­­­málum á Íslandi – ræddu saman í lok­uðum Face­book-hópi og deildu reynslu­­sögum um kynjað starfs­um­hverfi stjórn­­­mál­anna.

136 frá­sagnir voru birtar opin­ber­­lega en kon­urnar komu úr öllum flokk­um, voru á ýmsum aldri, höfðu starfað á flestum sviðum stjórn­­­mál­anna, á ýmsum tímum og um allt land. Sagði í til­­kynn­ingu frá for­svar­s­­mönnum hóps­ins á sínum tíma að ein­stakur sam­hljómur og sam­­staða hefði ein­­kennt umræður í hópn­­um. Fjöl­breyttar sögur kvenn­anna hefði dregið upp slá­andi mynd af þeim karllæga heimi sem stjórn­­­málin eru – sögur um kyn­bundið ofbeldi, áreitni, vald­beit­ingu og þögg­un.

Auglýsing

Þing­menn töl­uðu niðr­andi um konur

Upp­­­taka náð­ist af því þegar Sig­­mundur Davíð Gunn­laugs­­son, for­­maður Mið­­flokks­ins, Gunnar Bragi Sveins­­son, Berg­þór Óla­­son og Anna Kol­brún Árna­dóttir ræddu málin á Klaustri Bar hinn 20. nóv­­em­ber, en þing­­menn­irnir Ólafur Ísleifs­­son og Karl Gauti Hjalta­­son voru einnig í hópn­­um. Í umfjöllun Stund­ar­innar og DV kemur fram að þing­menn­irnir hafi ­talað með niðr­andi hætti um kven­kyns stjórn­­­mála­­menn í sam­­tölum sín á milli.

Sögðu þeir meðal ann­­ars að stjórn­­­mála­­kona hlyti að „hrynja nið­­ur“ á próf­­kjör­s­lista ef hún væri ekki jafn „hot“ og áður.

Í umfjöllun Stund­­ar­innar segir meðal ann­­ars orð­rétt:

„Á einum tíma­­punkti töl­uðu þing­­menn­irnir um hvernig næsta próf­­kjör hjá Sjálf­­stæð­is­­flokknum í til­­­teknu kjör­­dæmi geti far­ið.

Gunnar Bragi: „Ég held reyndar að [...] geti verið hel­víti öfl­­ug. Hún er hel­víti sæt stelpa.“

Sig­munur Dav­­íð: „Þetta er svona móment, ung kona, ungt fólk í Sjálf­­stæð­is­­flokkn­um, lyftum henn­i.“

Berg­þór: „Nú ætla ég að segja eitt sem er nátt­úru­­lega mjög dóna­­legt, en það fellur hratt á hana. Hún er miklu minna hot í ár en hún var bara fyrir tveimur árum síð­­­an. Það er ótrú­­legur mun­­ur.“

Sig­­mundur Dav­­íð: „Og á þeim for­­sendum segi ég að hún hrynji niður list­ann.“

Berg­þór: „Eðli­­lega.“

Á þessu augna­bliki skaut Anna Kol­brún inn: „Vilj­iði velta fyrir ykk­­ur, ef þetta væri karl?“ og við tóku háreysti og hlátra­sköll karl­anna.

Berg­þór Óla­­son sagði um Ingu Sæland, for­­mann og stofn­anda Flokks fólks­ins, verða „húrr­andi klikk­­aða kunt­u“.

Hædd­ust að Metoo-um­ræð­unni

Þing­menn­irnir hædd­ust enn fremur að Metoo-um­ræð­unni í hljóð­upp­tök­unni. Gunnar Bragi og Berg­þór sögð­ust hafa sínar eigin Metoo-­sögur af Albertínu Frið­björgu Elí­as­dótt­ur, þing­manni Sam­fylk­ing­ar­inn­ar, og sögðu hana hafa áreitt sig hvorn í sínu til­vik­in­u. 

Albertína sagði í sam­tali við Stund­ina að Gunnar Bragi hefði hringt í sig og beðið hana afsök­unar og sagt að ekk­ert af því sem fram hefði komið í sam­tal­inu hefði verið satt. Hún seg­ist jafn­framt vera kjafstopp yfir orðum Gunn­ars Braga og Berg­þórs um meintar sögur þeirra af henni. Hún segir það mjög óþægi­legt að láta ljúga svona sögum upp á sig.

„Hann gaf mér leyfi til að segja ykkur að hann væri til­bú­inn til að bera þetta til baka og bað mig afsök­un­ar,“ segir Albertína í sam­tali við Stund­ina. „Það er hrika­legt að vera ásak­aður um eitt­hvað sem gerð­ist ekki.“

Aðspurð um við­burð­ina sem menn­irnir tala um seg­ist hún ekki kann­ast við atvik­in. „Ég er eig­in­lega bara kjaft­stopp. Mér er rosa­lega illt í hjart­anu yfir öllum þessum sam­tölum sem þeir áttu þarna. Ég er hrein­lega orð­laus. Þetta er bara ekki rétt.“

Dregur fram hvernig karlar í valda­stöðu tala um konur

Oddný Harð­ar­dótt­ir, þing­maður Sam­fylk­ing­ar­innar og fyrr­ver­andi for­maður flokks­ins, telur að niðr­andi ummæli þing­manna gagn­vart stjórn­mála­kon­um, sem komu fram í upp­tökum á sam­tölum þing­manna á Klaustur Bar, dragi fram hvernig karlar í valda­stöðu tala um kon­ur. 

„Það sem mér finnst vera alvar­legt í þessu er að þarna eru menn í valda­stöðum að tala mjög niðr­andi um kon­ur, upp­nefna þær og nota upp­nefni á kyn­færum til þess að taka konur niður í umræð­unni, og þetta er bara eitt­hvað sem á ekki að eiga sér stað og alls ekki á milli kjör­inna full­trú­a,“ segir Oddný í við­tali við Stund­ina í dag.

Sendir skila­boð til kvenna í heild

Oddný seg­ist per­sónu­lega vera slétt sama um ummæli Gunn­ari Braga um sig sjálfa en segir að þetta séu skila­boð til kvenna í heild og stað­fest­ing á því að slíkt við­horf gagn­vart konum í stjórn­málum sé enn í fullu gildi og segir konur hafa í gegnum tíð­ina reynt að benda á þessa menn­ingu. Oddný minn­ist einnig á að meðal þess­ara þing­manna séu ráð­herrar sem hafa talað gegn þess­ari menn­ingu en segir að þeim hafi greini­lega ekki tek­ist að vinna í sjálfum sér hvað þetta varð­ar. „Og að þetta komi frá þing­mönnum og fyrr­ver­andi ráð­herrum, eftir að við erum búin að eiga allar þessar um ræður um #metoo og he­fors­he,“ segir hún.

 Hún segir þetta muni ekki auka virð­ingu almenn­ings á Alþingi og geti jafn­framt haft vond áhrif á sam­vinnu meðal þing­manna. Hún telur að til að breyta þessu leið­inda­máli í eitt­hvað gott þurfi að ræða þessa menn­ingu á Alþingi og upp­ræta hana fyrir fullt og allt.

Sér ekki fyrir sér að þessir menn sitji áfram á Alþingi Íslend­inga

Í upp­tök­unum heyr­ast þing­menn­irnir tala illa um Ingu Sæland, þing­mann Flokks ­fólks­ins, Odd­nýju Harð­ar­dóttur og fleiri stjórn­mála­kon­ur. Þá má einnig heyra þing­menn­ina gera grín að Freyju Har­alds­dótt­ur.

Oddný segir að með þessum ummælum sínum gagn­vart Freyju og Albertínu hafi þing­menn­irnir farið yfir „lín­una stóru“. Hún sjái ekki að þeim sé lengur stætt á Alþingi Íslend­inga, „Hvernig þeir ræða um Albertínu og Freyju Har­alds er svo svaka­legt að ég get ekki séð fyrir mér að þessir menn sitji áfram á Alþingi Íslend­inga,“ segir Oddný í sam­tali við Stund­ina.

Þær Inga Sæland, for­maður Flokks fólks­ins, Odd­ný G. Harð­ar­dótt­ir, þing­maður Sam­fylk­ing­ar­inn­ar, og Silja Dögg Gunn­ars­dótt­ir, þing­maður Fram­sókn­ar­flokks­ins, sem allar voru til umræðu á upp­tök­unum sendu í morgun frá sér yfir­lýs­ingu þar sem þær for­dæma ummælin sem látin voru falla á Klaustri bar og segj­ast líta þau alvar­legum aug­um.

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Davíð Stefánsson og Sunna Karen Sigurþórsdóttir
Davíð og Sunna Karen hætta sem ritstjórar hjá Torgi
Skipu­lags­breytingar hafa verið gerðar hjá Torgi, út­gáfu­fé­lagi Frétta­blaðsins og fleiri miðla.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Úr Er ég mamma mín?
„Sláðu hann, Sólveig! Kýld‘ann, Kristbjörg!“
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Er ég mamma mín? eftir Maríu Reyndal í Borgarleikhúsinu.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir
Nýsköpunarmiðstöð Íslands lögð niður um næstu áramót
Niðurstaða greiningarvinnu atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytisins er sú að hluta verkefna Nýsköpunarmiðstöðvar Íslands megi framkvæma undir öðru rekstrarformi.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Ríkisstjórnin vill auka gagnsæið hjá 30 óskráðum en þjóðhagslega mikilvægum fyrirtækjum
Í drögum að nýju frumvarpi, sem ríkisstjórnin hefur lagt fram til að auka traust á íslenskt atvinnulíf, er lagt til að skilgreining á „einingum tengdum almannahagsmunum“ verði víkkuð verulega út og nái meðal annars til stóriðju og sjávarútvegsrisa.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Virkjanir undir 10 MW hafa verið kallaðar smávirkjanir.
Vilja einfalda lög og reglur um smávirkjanir
Þingmenn Framsóknarflokksins segja umsóknarferli varðandi minni virkjanir fjárfrekt og langt og að smávirkjanir séu umhverfisvænir orkugjafar þar sem þær stuðli „að minni útblæstri óæskilegra efna sem hafa áhrif á hitastig jarðar“.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Aðalsteinn Leifsson
Aðalsteinn Leifsson nýr ríkissáttasemjari
Félags- og barnamálaráðherra hefur skipað Aðalstein Leifsson framkvæmdastjóra hjá EFTA sem ríkissáttasemjara frá og með 1.apríl næstkomandi.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Stefán Eiríksson, sem nýverið var valinn af stjórn RÚV til að stýra fyrirtækinu til næstu fimm ára hið minnsta.
Verðandi útvarpsstjóri vill opna safn RÚV fyrir fjölmiðlum og almenningi
Stefán Eiríksson vill að allt efni sem er til staðar í safni RÚV, og er ekki bundið rétthafatakmörkunum, verði opið og aðgengilegt öllum almenningi og öðrum fjölmiðlum til frjálsra nota.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Ástráður með það til skoðunar að stefna íslenska ríkinu ... aftur
Ástráður Haraldsson hefur fjórum sinnum sóst eftir því að komast að sem dómari við Landsrétt. Þrívegis hefur honum verið hafnað en ekki hefur verið tekin ákvörðun um eina umsókn hans. Ástráður telur sig hafa mátt þola ítrekuð réttarbrot.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiInnlent