Ísland spilltasta land Norðurlandanna áttunda árið í röð

Ísland er spilltasta ríki Norðurlandanna samkvæmt nýrri úttekt Transparency International. Ákveðið bakslag hefur átt sér stað í baráttunni gegn spillingu hér á landi en Ísland hefur hrapað niður úr 1. sæti árið 2006 í 14. sæti árið 2018.

Fólk Mótmæli LAndsbanki
Auglýsing

Ísland er enn og aftur spilltasta land Norð­ur­land­anna sam­kvæmt lista Transap­arency International fyrir árið 2018. Sam­tökin reikna út sér­staka spill­ing­ar­vísi­tölu fyrir 180 lönd og raðar þeim á lista, spill­ing­ar­vísi­talan nær frá 0 upp í 100 þar sem 0 er algjör spill­ing en 100 engin spill­ing. Ísland lækkar í ein­kunn þriðja árið í röð og mælist nú með aðeins 76 stig af hund­rað og situr í 14 sæti. Öll önnur ríki á Norð­ur­löndum skipa sér í sjö efstu sætin á list­an­um.

Bakslag í bar­átt­unni gegn spill­ingu hér á landi

Dan­mörk er efst á list­anum sem það ríki ver­aldar þar sem minnst spill­ing ríkir með 88 stig af hund­rað. Fjórtán af þeim tutt­ugu ríkjum þar sem minnst spill­ing ríkir til­heyra Vest­ur­-­Evr­ópu en Sómalía er spilltasta ríkið á list­anum með aðeins 10 stig. Í skýrslu Tran­sperncy Internationa­l ­segir að það gangi illa að berj­ast gegn spill­ingu í heim­inum en síðan 2012 hafa aðeins 20 lönd bætt sig þegar það kemur að bar­átt­unni gegn spill­ingu en alls 43 lönd staðið í stað. 

Spill­ing­­ar­­vísi­tala Tran­­spareny International er byggð á á­liti sér­­fræð­inga sem og almennri skynjun á spill­ingu í opin­berum stofn­unum og ­stjórn­­­sýslu. Stofn­unin sækir upp­lý­ingar sínar til allt að tólf mis­mun­andi grein­ing­ar­fyr­ir­tækja og hvað Ísland varðar eru not­aðar fimm gagna­upp­sprett­ur. Þau lönd sem fá hæsta ein­kunn eiga það sam­eig­in­­legt að þar er ­stjórn­­­sýsla opin og almenn­ingur getur dregið stjórn­­endur til ábyrgð­­ar. Lægst­u ­ein­kunnir fá lönd þar sem mútur eru algeng­­ar, refsi­­leysi ríkir gagn­vart ­spill­ingu og opin­berar stofn­­anir sinna ekki hlut­verki sínu í þágu borg­­ar­anna.

Ákveðið bakslag hefur átt sér stað í bar­átt­unni gegn spill­ingu hér landi en í ár lækkar Ísland í ein­kunn þriðja árið í röð. Ísland var í fyrsta sæti list­ans árin 2005 og 2006 en frá efna­hags­hrun­inu 2008 hefur leiðin legið niður á við. Árið 2010 var Ísland í 10. sæti en síð­ustu þrjú ár hefur Ísland rokkað á milli 13. og 14. sæti list­ans. Ís­land telst enn vera það land Norð­ur­landa þar sem mest spill­ing þykir ríkja en frá árinu 2010 höfum við rað­ast aft­ast allra Norð­ur­land­anna á list­ann.

Auglýsing

Meiri­hlut­i Ís­lend­inga telur að margir eða nán­ast allir stjórn­mála­menn á Íslandi séu viðriðnir spill­ingu

­Sam­kvæmt mæl­ingum sam­tak­anna Transap­arency Internationa­l hefur íslenskum ráða­mönnum því ekki tek­ist að snúa við­horfi Íslend­inga við gagn­vart spill­ing­ar­hættum og spill­ingu í land­inu eftir hrun. Kann­anir hér á landi hafa sýnt svip­aðar nið­ur­stöður en í des­em­ber birti Félags­vís­inda­stofnun könnun þar sem fram kom að tveir af hverjum þremur Íslend­ingum telja að margir eða allir íslenskir stjórn­mála­menn séu spillt­ir.  

Könn­unin var fram­kvæmd dag­ana 4. til 17. des­em­ber sem þýðir að könn­unin var gerð eftir að fréttir um hið svo­­kall­aða Klaust­­ur­s­­mál hófu að birt­­ast. Í könn­unni kom fram að fjöldi þeirra sem telja marga eða alla stjórn­mála­menn á Íslandi viðriðna spill­ingu hefur næstum því tvö­fald­ast frá árinu 2016. Alls telja 65 pró­­sent lands­­manna að margir eða nán­­ast allir stjórn­­­mála­­menn á Íslandi séu viðriðnir spill­ing­u. Að sama skapi telja ein­ungis tvö pró­­sent lands­­manna að nán­­ast engin þing­­maður sé spillt­­ur, en það hlut­­fall var sjö pró­­sent árið 2016 . Þetta er tals­verð aukn­ing frá árinu 2016, þegar Pana­ma­skjölin voru opin­beruð, en þá töldu 34 pró­­sent lands­­manna að margir eða nán­­ast allir íslenskir stjórn­­­mála­­menn væru spillt­­ir. 

Auk þess segj­ast fleiri ekki treysta Alþingi neitt í könn­unni en gerðu það fyrir fimm árum síðan þegar sömu spurn­ingar voru lagðar fyrir í sam­­bæri­­legri könn­un. Nú segj­­ast 18 pró­­sent lands­­manna bera alls ekk­ert traust til Alþingis en það hlut­­fall var 16 pró­­sent árið 2013. Í nið­­ur­­stöðum könn­un­­ar­innar kemur jafn­framt fram að 62 pró­­sent lands­­manna telja að það myndi auka traust þeirra til Alþingis mikið ef meira væru um afsagnir þing­­manna í kjöl­far mis­­­taka. 

Tutt­ugu pró­sent segj­ast bera traust til­ fjár­mála­kerf­is­ins

Græðgi, spill­ing, hrun og okur voru orðin sem komu upp í hug­ann hjá þjóð­inni þegar fólk var spurt um fjár­mála­kerfið hér á landi, í könnun fyrir starfs­hóp­inn sem vann að Hvít­bók­inni um fjár­mála­kerfið í fyrra. Traust á fjár­mála­kerf­inu hefur þó farið hægt og bít­andi upp á við, en um 20 pró­sent sögð­ust ber­ast traust til fjár­mála­kerf­is­ins í sömu könn­un.

Algeng­asta ástæðan sem fólk nefndi, þegar það var spurt út í það hvernig mætti auka traust á fjár­mála­kerf­inu, var oft­ast nefnt að bæta mætti kjörin og þjón­ust­una. Um 26,4 pró­sent svar­enda nefndu að bæta mætti vaxta­kjörin og rúm­lega 20 pró­sent að draga þyrfti úr græðgi og spill­ingu.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Indriði H. Þorláksson
Samherji í gráum skugga
Kjarninn 14. nóvember 2019
Björgólfur í leyfi frá störfum sem stjórnarformaður Íslandsstofu
Björgólfur Jóhannsson tekur við sem forstjóri Samherja tímabundið.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Leifur Gunnarsson
Takmarkanir á tímum tæknibyltinga – Staða fólks með sykursýki 1 í dag
Kjarninn 14. nóvember 2019
Mosfellsbær heldur áfram að stækka
Íbúum Mosfellsbæjar hefur fjölgað gríðarlega á síðasta áratug sem og nýjum íbúðum. Bæjarstjórn Mosfellsbæjar býst við áframhaldandi fjölgun íbúa á næsta ári.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Haukur Arnþórsson
Hugleiðingar um tengsl stjórnmála og sjávarútvegs
Kjarninn 14. nóvember 2019
Svæðið sem um ræðir
Steypuvinna vegna Landsbankabyggingarinnar – Reikna með að fara 190 ferðir á einum degi
Botnplata nýju Landsbankabyggingarinnar á Austurbakka 2 verður steypt laugardaginn næstkomandi. Meðan unnið er þarf að loka hægri akrein Kalkofnsvegar í átt að Lækjargötu.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Inga Sæland
„Ætlar utanríkisráðherra að láta þetta viðgangast?“
Formaður Flokks fólksins setur spurningarmerki við það að stjórnarformaður Íslandsstofu taki við embætti formanns Samherja.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Bjarni Benediktsson og Logi Einarsson.
Ekki sammála um að Ísland sé spillingarbæli
Fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Samfylkingarinnar deildu ekki sömu sýn á Ísland á Alþingi í dag.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiInnlent