Ísland spilltasta land Norðurlandanna áttunda árið í röð

Ísland er spilltasta ríki Norðurlandanna samkvæmt nýrri úttekt Transparency International. Ákveðið bakslag hefur átt sér stað í baráttunni gegn spillingu hér á landi en Ísland hefur hrapað niður úr 1. sæti árið 2006 í 14. sæti árið 2018.

Fólk Mótmæli LAndsbanki
Auglýsing

Ísland er enn og aftur spilltasta land Norð­ur­land­anna sam­kvæmt lista Transap­arency International fyrir árið 2018. Sam­tökin reikna út sér­staka spill­ing­ar­vísi­tölu fyrir 180 lönd og raðar þeim á lista, spill­ing­ar­vísi­talan nær frá 0 upp í 100 þar sem 0 er algjör spill­ing en 100 engin spill­ing. Ísland lækkar í ein­kunn þriðja árið í röð og mælist nú með aðeins 76 stig af hund­rað og situr í 14 sæti. Öll önnur ríki á Norð­ur­löndum skipa sér í sjö efstu sætin á list­an­um.

Bakslag í bar­átt­unni gegn spill­ingu hér á landi

Dan­mörk er efst á list­anum sem það ríki ver­aldar þar sem minnst spill­ing ríkir með 88 stig af hund­rað. Fjórtán af þeim tutt­ugu ríkjum þar sem minnst spill­ing ríkir til­heyra Vest­ur­-­Evr­ópu en Sómalía er spilltasta ríkið á list­anum með aðeins 10 stig. Í skýrslu Tran­sperncy Internationa­l ­segir að það gangi illa að berj­ast gegn spill­ingu í heim­inum en síðan 2012 hafa aðeins 20 lönd bætt sig þegar það kemur að bar­átt­unni gegn spill­ingu en alls 43 lönd staðið í stað. 

Spill­ing­­ar­­vísi­tala Tran­­spareny International er byggð á á­liti sér­­fræð­inga sem og almennri skynjun á spill­ingu í opin­berum stofn­unum og ­stjórn­­­sýslu. Stofn­unin sækir upp­lý­ingar sínar til allt að tólf mis­mun­andi grein­ing­ar­fyr­ir­tækja og hvað Ísland varðar eru not­aðar fimm gagna­upp­sprett­ur. Þau lönd sem fá hæsta ein­kunn eiga það sam­eig­in­­legt að þar er ­stjórn­­­sýsla opin og almenn­ingur getur dregið stjórn­­endur til ábyrgð­­ar. Lægst­u ­ein­kunnir fá lönd þar sem mútur eru algeng­­ar, refsi­­leysi ríkir gagn­vart ­spill­ingu og opin­berar stofn­­anir sinna ekki hlut­verki sínu í þágu borg­­ar­anna.

Ákveðið bakslag hefur átt sér stað í bar­átt­unni gegn spill­ingu hér landi en í ár lækkar Ísland í ein­kunn þriðja árið í röð. Ísland var í fyrsta sæti list­ans árin 2005 og 2006 en frá efna­hags­hrun­inu 2008 hefur leiðin legið niður á við. Árið 2010 var Ísland í 10. sæti en síð­ustu þrjú ár hefur Ísland rokkað á milli 13. og 14. sæti list­ans. Ís­land telst enn vera það land Norð­ur­landa þar sem mest spill­ing þykir ríkja en frá árinu 2010 höfum við rað­ast aft­ast allra Norð­ur­land­anna á list­ann.

Auglýsing

Meiri­hlut­i Ís­lend­inga telur að margir eða nán­ast allir stjórn­mála­menn á Íslandi séu viðriðnir spill­ingu

­Sam­kvæmt mæl­ingum sam­tak­anna Transap­arency Internationa­l hefur íslenskum ráða­mönnum því ekki tek­ist að snúa við­horfi Íslend­inga við gagn­vart spill­ing­ar­hættum og spill­ingu í land­inu eftir hrun. Kann­anir hér á landi hafa sýnt svip­aðar nið­ur­stöður en í des­em­ber birti Félags­vís­inda­stofnun könnun þar sem fram kom að tveir af hverjum þremur Íslend­ingum telja að margir eða allir íslenskir stjórn­mála­menn séu spillt­ir.  

Könn­unin var fram­kvæmd dag­ana 4. til 17. des­em­ber sem þýðir að könn­unin var gerð eftir að fréttir um hið svo­­kall­aða Klaust­­ur­s­­mál hófu að birt­­ast. Í könn­unni kom fram að fjöldi þeirra sem telja marga eða alla stjórn­mála­menn á Íslandi viðriðna spill­ingu hefur næstum því tvö­fald­ast frá árinu 2016. Alls telja 65 pró­­sent lands­­manna að margir eða nán­­ast allir stjórn­­­mála­­menn á Íslandi séu viðriðnir spill­ing­u. Að sama skapi telja ein­ungis tvö pró­­sent lands­­manna að nán­­ast engin þing­­maður sé spillt­­ur, en það hlut­­fall var sjö pró­­sent árið 2016 . Þetta er tals­verð aukn­ing frá árinu 2016, þegar Pana­ma­skjölin voru opin­beruð, en þá töldu 34 pró­­sent lands­­manna að margir eða nán­­ast allir íslenskir stjórn­­­mála­­menn væru spillt­­ir. 

Auk þess segj­ast fleiri ekki treysta Alþingi neitt í könn­unni en gerðu það fyrir fimm árum síðan þegar sömu spurn­ingar voru lagðar fyrir í sam­­bæri­­legri könn­un. Nú segj­­ast 18 pró­­sent lands­­manna bera alls ekk­ert traust til Alþingis en það hlut­­fall var 16 pró­­sent árið 2013. Í nið­­ur­­stöðum könn­un­­ar­innar kemur jafn­framt fram að 62 pró­­sent lands­­manna telja að það myndi auka traust þeirra til Alþingis mikið ef meira væru um afsagnir þing­­manna í kjöl­far mis­­­taka. 

Tutt­ugu pró­sent segj­ast bera traust til­ fjár­mála­kerf­is­ins

Græðgi, spill­ing, hrun og okur voru orðin sem komu upp í hug­ann hjá þjóð­inni þegar fólk var spurt um fjár­mála­kerfið hér á landi, í könnun fyrir starfs­hóp­inn sem vann að Hvít­bók­inni um fjár­mála­kerfið í fyrra. Traust á fjár­mála­kerf­inu hefur þó farið hægt og bít­andi upp á við, en um 20 pró­sent sögð­ust ber­ast traust til fjár­mála­kerf­is­ins í sömu könn­un.

Algeng­asta ástæðan sem fólk nefndi, þegar það var spurt út í það hvernig mætti auka traust á fjár­mála­kerf­inu, var oft­ast nefnt að bæta mætti kjörin og þjón­ust­una. Um 26,4 pró­sent svar­enda nefndu að bæta mætti vaxta­kjörin og rúm­lega 20 pró­sent að draga þyrfti úr græðgi og spill­ingu.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ingrid Kuhlman
Dánaraðstoð: Óttinn við misnotkun er ástæðulaus
Kjarninn 4. desember 2021
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, ásamt Agnesi M. Sigurðardóttur, biskup Íslands.
Sóknargjöld lækka um 215 milljónir króna milli ára
Milljarðar króna renna úr ríkissjóði til trúfélaga á hverju ári. Langmest fer til þjóðkirkjunnar og í fyrra var ákveðið að hækka tímabundið einn tekjustofn trúfélaga um 280 milljónir króna. Nú hefur sú tímabundna hækkun verið felld niður.
Kjarninn 4. desember 2021
Íbúðafjárfesting hefur dregist saman á árinu, á sama tíma og verð hefur hækkað og auglýstum íbúðum á sölu hefur fækkað.
Mikill samdráttur í íbúðafjárfestingu í ár
Fjárfestingar í uppbyggingu íbúðarhúsnæðis hefur dregist saman á síðustu mánuðum, samhliða mikilli verðhækkun og fækkun íbúða á sölu. Samkvæmt Hagstofu er búist við að íbúðafjárfesting verði rúmlega 8 prósentum minni í ár heldur en í fyrra.
Kjarninn 4. desember 2021
„Ég fór með ekkert á milli handanna nema lífið og dóttur mína“
Þolandi heimilisofbeldis – umkomulaus í ókunnugu landi og á flótta – bíður þess að íslensk stjórnvöld sendi hana og unga dóttur hennar úr landi. Hún flúði til Íslands fyrr á þessu ári og hefur dóttir hennar náð að blómstra eftir komuna hingað til lands.
Kjarninn 4. desember 2021
Kynferðisleg áreitni og ofbeldi í álverunum og verklag þeirra
Alls hafa 27 tilkynningar borist álfyrirtækjunum þremur, Fjarðaáli, Norðuráli og Rio Tinto á síðustu fjórum árum. Kjarninn kannaði þá verkferla sem málin fara í innan fyrirtækjanna.
Kjarninn 4. desember 2021
Inga Sæland er hæstánægð með nýja vinnuaðstöðu Flokks fólksins og ljóst er á henni að það skemmir ekki fyrir að Miðflokkurinn neyðist til að kveðja vinnuaðstöðuna vegna mjög dvínandi þingstyrks.
Inga Sæland tekur yfir skrifstofur Miðflokksins og kallar það „karma“
„Hvað er karma, ef það er ekki þetta?“ segir Inga Sæland um flutninga þingflokks Flokks fólksins yfir í skrifstofuhúsnæði Alþingis þar sem níu manna þingflokkur Miðflokksins, sem í dag er einungis tveggja manna, var áður til húsa.
Kjarninn 3. desember 2021
Pawel Bartoszek
Samráðið er raunverulegt
Kjarninn 3. desember 2021
Ásmundur Einar Daðason mun taka við málinu gegn Hafdísi Helgu Ólafsdóttur af Lilju Alfreðsdóttur. Hér eru þau saman á kosningavöku Framsóknarflokksins í september.
Ásmundur Einar tekur við málarekstri Lilju gegn Hafdísi
Nýr mennta- og barnamálaráðherra Framsóknarflokksins hefur fengið í fangið mál sem varðar brot forvera hans í embætti og samflokkskonu gegn jafnréttislögum. Það bíður hans að taka ákvörðun um hvort málarekstri fyrir Landsrétti skuli haldið til streitu.
Kjarninn 3. desember 2021
Meira úr sama flokkiInnlent