LÍS: Mikil vonbrigði að framfærslan standi í stað hjá LÍN

Landssamtök íslenskra stúdenta lýsa yfir vonbrigðum með að framfærsla standi í stað í nýjum úthlutunarreglum LÍN. Auk þess segja samtökin það óásættanlegt að ekki sé enn búið að lækka skerðingarhlutfallið aftur niður í 35 prósent.

Stúdentafulltrúar kjósa á landsþingi LÍS
Stúdentafulltrúar kjósa á landsþingi LÍS
Auglýsing

Lands­sam­tök íslenskra stúd­enta fagna því að frí­tekju­markið hafi ver­ið hækkað í breyttum úthlut­un­ar­reglum LÍN fyrir skóla­árið 2019 til 2020. Í ályktun frá­ ­sam­tök­un­um ­segir að þetta sé afrakstur mik­illar vinnu stúd­enta og sam­einaðrar raddar þeirra og því jákvætt fram­fara­skref. Aftur á móti segja sam­tökin það von­brigði að ekki hafi verið komið til móts við kröfur stúd­enta um hærri grunn­fram­færslu ­með end­ur­reikn­uðum hús­næð­is­grunni, lækkun skerð­ing­ar­hlut­falls og ferða­lána stúd­enta sem ­stunda ­nám erlend­is. 

Ráð­herra kynnir umfangs­miklar breyt­ingar á LÍN

­Síð­asta föstu­dag sendi mennta- og menn­ing­ar­mála­ráðu­neytið frá sér til­kynn­ingu um að frí­tekju­mark náms­manna hækki um 43 pró­sent og fari úr 930.000 krónum á ári í 1.330.000 krón­­ur. Í til­­kynn­ingu kom fram að þessi hækkun komi til móts við óskir náms­­manna sem bent hafa á að frí­­tekju­­markið hafi ekki verið hækkað í takt við verð­lags­breyt­ingar og launa­hækk­­­anir síðan árið 2014.

Auk þess kom fram í til­kynn­ing­unni að  um­fangs­­miklar kerf­is­breyt­ingar séu fyr­ir­hug­aðar á fyr­ir­komu­lagi LÍN en ráð­­gert sé að nýtt frum­varp um sjóð­inn verði lagt fram á Alþingi í haust. Kerf­is­breyt­ing­­arnar fel­­ast meðal ann­­ars í því að náms­­styrkur rík­­is­ins verði gagn­­særri og meira jafn­­ræði verði meðal náms­­manna og muni nýja kerf­inu þannig svipa meira til nor­rænna náms­­styrkja­­kerfa. 

Auglýsing

Lands­sam­tök íslenskra stúd­enta hafa sent frá sér ályktun sem sam­þykkt var ein­róma á lands­þingi sam­tak­anna um helg­ina. Í álykt­un­inni segir að með hækkun frí­tekju­marks­ins hafi mik­il­vægt skref verið tekið í átt að bættum kjörum stúd­enta. Sam­tökin benda hins­vegar á að munur sé á ann­ars vegar úthlut­un­ar­reglum og hins vegar lögum um LÍN sem eru í end­ur­skoð­un. 

„Verði hug­myndir mennta- og menn­ing­ar­mála­ráð­herra um nýtt lána­sjóðs­kerfi að veru­leika, meðal ann­ars um nið­ur­fell­ingu á hluta lána að loknu námi, standa út­hlut­un­ar­reglur þó óbreyttar þannig að kjör stúd­enta á meðan námi stendur breyt­ast ekki með­ nýju lána­sjóðs­kerfi. Af þeim sökum vilja stúd­entar hvetja ráð­herra til að koma enn frekar til móts við kröfur stúd­enta þegar tekin er ákvörðun um úthlut­un­ar­reglur fyrir skóla­árið 2020-2021,“ segir í álykt­un­inni.

Fram­færslan taki ekki mið af verð­lags­breyt­ingum

Í álykt­un­inni sam­tak­anna er gagn­rýnt að ekki sé búið að lækka skerð­ing­ar­hlut­fallið aftur niður í 35 pró­sent. Skerð­ing­ar­hlut­fall sem leggst á lán þegar tekjur lán­tak­enda fara yfir frí­tekju­mark var hækkað í 45 pró­sent árið 2014. „Sú aðgerð átti að vera tíma­bundin til að bregð­ast við þáver­andi ástandi og því með öllu óásætt­an­legt að fimm árum síðar sé ekki enn búið að lækka skerð­ing­ar­hlut­fallið aftur niður í 35 pró­sent,“ segir í álykt­un­inn­i. 

Auk þess gera sam­tökin alvar­lega athuga­semd við það að fram­færslan standi í stað í nýjum úthlut­un­ar­reglum LÍN og enn fremur að hún taki ekki mið af verð­lags­breyt­ing­um. „Það er í raun ígildi lækk­unar þar sem óbreytt krónu­tala á fram­færslu felur í sér lækkun á kaup­mætti. Stúd­entar fara fram á það að end­ur­skoðun á grunn­fram­færslu eigi sér stað með sér­stöku til­liti til hús­næð­is­grunns þar sem gert er ráð fyrir að allir lán­þegar sæki og fái hámarks­hús­næð­is­bæt­ur.“

Jafn­framt lýsa sam­tökin yfir von­brigðum um að ekki hafi verið sam­þykkt að stúd­entar í námi erlendis fái lánað fyrir ferða­lögum fram og til baka einu sinni á hverju ári. Í núver­andi reglum fá stúd­entar erlendis aðeins lán fyrir einni ferð út og annarri ferð heim meðan á öllum náms­ferl­inum stend­ur. Sam­kvæmt álykt­un­inni setur það stúd­enta sem hafa ekki færi á að vinna í því landi sem þau stunda nám, í erf­iða stöðu enda þurfa þeir þá að fljúga til Íslands í þeim til­gangi.

LÍN þjóni ekki lengur hlut­verki sínu sem félags­legur jöfn­un­ar­sjóður

Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.Að lokum segir í álykt­un­inni að fækkun lán­þega und­an­farin ár sé skýr birt­ing­ar­mynd þess að LÍN þjónar ekki lengur hlut­verki sínu sem félags­legur jöfn­un­ar­sjóð­ur­. „Það er sam­fé­lag­inu til bóta að tryggja að hver og einn geti sinnt námi sínu af skil­virkni og festu. Kröfur stúd­enta eru til þess gerðar að sjóð­ur­inn þjóni því hlut­verki sem honum var upp­haf­lega ætl­að. Vilji mennta- og menn­ing­ar­mála­ráð­herra standa við gefin lof­orð um besta lána­sjóðs­kerfi á Norð­ur­lönd­unum eru kröfur stúd­enta varð­andi úthlut­un­ar­reglur skýr­ar, “ segir í álykt­un­inni.

SHÍ skorar á ráð­herra að hafa lága fram­færslu hug­fasta

Stúd­enta­ráð Háskóla Ís­lands­ hefur einnig sent frá sér ályktun um út­hlut­un­ar­regl­ur LÍN. Þar segir að hækkun frí­tekju­marks­ins sé fagn­að­ar­er­indi og jafn­framt afrakstur vinnu margra aðila. SHÍ lýsir hins vegar áhyggjum yfir því að fram­færsla stúd­enta var ekki hækkuð í nýj­u­m út­hlut­un­ar­regl­u­m en ráðið segir það eina helsta ástæð­una fyrir bágum kjörum og skorti á fjár­hags­legum stuðn­ingi stúd­enta. 

SHÍ skora því á mennta- og menn­ing­ar­mál­aráð­herra að hafa lága fram­færslu hug­fasta í áfram­hald­andi vinnu við lána­sjóðs­frum­varpið og gera enn betur í næstu út­hlut­un­ar­reglum til þess að tryggja hlut­verk lána­sjóðs­ins sem jöfn­un­ar­sjóð. 

Íslendingar eyddu minna erlendis
Í júlí var mesti samdráttur í kortaveltu Íslendinga erlendis síðan í október 2009, alls dróst veltan saman um 5,3 prósent. Færri brottfarir Íslendinga í kjölfar falls WOW air skýra að hluta til samdráttinn.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Stefán Ólafsson
Verðbólguskot gengur yfir
Kjarninn 22. ágúst 2019
Pólverjar rjúfa 20 þúsund íbúa múrinn á Íslandi
Pólskum ríkisborgurum fjölgaði hér á landi um 5 prósent á átta mánuðum.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Hörður Arnarson
Hið rétta um raforkuverð til stórnotenda
Kjarninn 22. ágúst 2019
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins.
Leggur til að Bretland gerist tímabundið aðili að EES-samningnum
Formaður Miðflokksins og fyrrverandi forsætisráðherra telur að Bretar muni blómstra eftir útgöngu úr Evrópusambandinu.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Vilja koma í veg fyrir að almannaheillafélög verði misnotuð
Nýr fræðslubæklingur hefur verið gefinn út sem beinist að því að fræða almannaheillafélög um góða stjórnarhætti til að koma í veg fyrir að starfsemi þeirra sé misnotuð.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Raunlækkun á fasteignaverði síðustu 12 mánuði
Tólf mánaða hækkun vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu náði rúmlega átta ára lágmarki í júlí þegar hún mældist einungis 2,93 prósent. Á sama tíma mældist tólf mánaða verðbólga 3,1 prósent.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Hreiðar Már Sigurðsson við meðferð CLN-málsins í héraði í sumar. Þar voru allir sakborningar sýknaðir.
CLN-málinu áfrýjað til Landsréttar
Hinu svokallaða CLN-máli gegn æðstu stjórnendum Kaupþings hefur verið áfrýjað til Landsréttar. Málið hefur flækst fram og til baka í dómskerfinu árum saman og búið er að greiða til baka hluta þeirra fjármuna sem taldir voru tapaðir.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Meira úr sama flokkiInnlent