Enn lítil umræða um kynbundna áreitni á vinnustöðum

Afar fátítt er að fólk leiti til sinna stéttarfélaga vegna kynferðislegrar eða kynbundinnar áreitni.

metoo - Kvennafrí
Auglýsing

Í kjöl­far #metoo tóku heild­ar­sam­tök launa­fólks ASÍ, BSRB, BHM og KÍ upp sam­tal um næstu skref og var meðal ann­ars rætt um hversu margir hefðu leitað til sinna stétt­ar­fé­laga vegna kyn­ferð­is­legrar áreitni eða kyn­bund­innar áreitni. Upp­lifun allra var að slíkt væri afar fátítt og aðild­ar­fé­lög BSRB hafa ekki fundið fyrir aukn­ingu þar á í kjöl­far #metoo-­bylt­ing­ar­inn­ar. Þetta segir Sonja Ýr Þor­bergs­dótt­ir, for­maður BSRB, í svari við fyr­ir­spurn Kjarn­ans varð­andi það hvort margir hefðu haft sam­band við aðild­ar­fé­lög sam­tak­anna til að til­kynna áreiti á vinnu­stað.

Sonja Ýr bendir á að nokkrar rann­sóknir hafi verið gerðar á umfangi kyn­ferð­is­legrar áreitni í starfi innan til­tek­inna starfs­greina. Þar má sem dæmi nefna að 41 pró­sent starfs­fólks í þjón­ustu­störfum hefur orðið fyrir kyn­ferð­is­legri áreitni í starfi, þar af 50 pró­sent kvenna og 25 pró­sent karla og þriðj­ungur kvenna í lög­regl­unni hefur orðið fyrir kyn­ferð­is­legri áreitni í starfi á móti 4 pró­sent karla.

Hún segir að málin sem BSRB viti af varði nær öll kyn­ferð­is­lega áreitni og enn sé lítil umræða um kyn­bundna áreitni á vinnu­stöðum sem er þó bönnuð með lög­um. Sam­tök launa­fólks hafi hvatt til þess að þessi mála­flokkur verði tek­inn föstum tök­um, og hafi meðal ann­ars verið skip­aðir tveir starfs­hópar á vegum stjórn­valda, með þátt­töku aðila vinnu­mark­að­ar­ins.

Auglýsing

Fræðsla ekki síður mik­il­væg fyrir stjórn­endur

„Von er á stórri rann­sókn um umfang kyn­ferð­is­legrar og kyn­bund­innar áreitni á íslenskum vinnu­mark­aði, og verða nið­ur­stöður von­andi birtar á haust­mán­uð­um. Í kjöl­farið munu koma fram til­lögur um breyt­ing­ar, og hefur meðal ann­ars verið rætt hvort þurfi reglu­gerð­ar­breyt­ingar eða hvort veita þurfi Vinnu­eft­ir­lit­inu auknar heim­ild­ir. Einnig hefur mikið verið rætt um mik­il­vægi fræðslu, ekki síst til stjórn­enda,“ segir Sonja Ýr.

Sonja Ýr Þorbergsdóttir Mynd: Bára Huld Beck

Hún segir jafn­framt að reynslan sýni að fólk leiti almennt ekki til stétt­ar­fé­laga fyrr en það hafi reynt að upp­ræta áreitn­ina sjálft og þá sé vanda­málið því miður oftar en ekki orðið afar íþyngj­andi fyrir við­kom­andi. Margir þeirra sem leita sér aðstoðar stétt­ar­fé­lags hafi þegar sagt upp störfum vegna áreitni. Það sé algengt að upp­lifun þeirra sé að stjórn­endur á vinnu­staðnum hafi ekki brugð­ist við með réttum hætti eða í sumum til­fellum brugð­ist við að neinu leyti. „Það er ekki bara miður fyrir við­kom­andi ein­stak­ling heldur gæti ferlið haft áhrif á fjöl­skyldu við­kom­andi, sam­starfs­fólk, vinnu­stað­inn sjálfan og jafn­vel sam­fé­lag­ið, til dæmis í formi kostn­aðar vegna heil­brigð­is­þjón­ust­u.“

Yfir­leitt hafa allir þátt­tak­endur upp­lifað eða orðið vitni að áreitni 

For­mað­ur­inn greinir enn fremur frá því að þau hjá BSRB veiti reglu­lega fræðslu um kyn­bundna og kyn­ferð­is­lega áreitni og ofbeldi á vinnu­stöðum og þá mynd­ist alltaf áhuga­verð umræða þegar fjallað er um birt­ing­ar­myndir áreitn­inn­ar. Yfir­leitt hafi allir þátt­tak­endur upp­lifað eða orðið vitni að áreitni og í sumum til­fellum ekki áttað sig á því að um áreitni væri að ræða fyrr en síð­ar. Algengt dæmi séu ein­stak­lingar sem reyna ítrekað við sam­starfs­fé­laga og hunsa nei-ið. Annað dæmi séu per­sónu­legar spurn­ingar um einka­líf eða kyn­líf ein­stak­lings.

„Það er mis­jafnt hvar mörk fólks liggja en einmitt í því liggur vand­inn oft, fólk getur verið ólíkt en öll höfum við rétt á að setja okkar eigin mörk. Þess vegna er jafn­framt gott fyrsta skref til að hefja umræð­una á vinnu­staðnum að ræða birt­ing­ar­mynd­irnar til að skapa sam­eig­in­legan skiln­ing á því,“ segir hún.

Hægt er að sjá dæmi um birt­ing­ar­myndir í fræðslu­bæk­lingi sem til er á íslensku, ensku og pólsku og má finna hér.

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jóhannes Stefánsson.
Segir eina leið til að þakka Jóhannesi að gefa í baukinn hjá sjóðnum sem styður hann
Óskað eftir fjárhagslegum stuðningi almennings við uppljóstrara eins og Jóhannes Stefánsson. Hann hafi þegar orðið fyrir „heiftarlegum persónuárásum og níði“ og kostnaður við lögfræðikostnað hans sé þegar byrjaður að hrannast upp.
Kjarninn 27. janúar 2020
Fallinn risi mætir örlögum sínum
„Verst geymda leyndarmál Hollywood“ var afhjúpað haustið 2017 og hrinti af byltingu kenndri við metoo. Reynsla yfir hundrað kvenna er sú sama: Harvey Weinstein nýtti sér yfirburðastöðu sína til að áreita þær og beita ofbeldi. Réttarhöldin eru nú hafin.
Kjarninn 27. janúar 2020
Jóhannes Hraunfjörð Karlsson
Hugmyndafræðin að baki auðsöfnuninni
Kjarninn 27. janúar 2020
Tilboð Eflingar kostar tæpa fjóra bragga á ári
Fram kom á kynningu Eflingar á kostnaðarmati vegna tilboðs stéttarfélagsins til Reykjavíkurborgar að kostnaðarauki vegna hækkun launa næmi tæpum fjórum bröggum árið 2023.
Kjarninn 27. janúar 2020
Lýsa yfir óvissustigi á Íslandi vegna kórónaveirunnar
Ríkislögreglustjóri hefur lýst yfir óvissustigi almannavarna í samráði við sóttvarnalækni og embætti landlæknis vegna kórónaveiru.
Kjarninn 27. janúar 2020
Guðmundur hættur sem bæjarstjóri Ísafjarðarbæjar
Bæjarstjóri Ísafjarðarbæjar hefur látið af störfum. Ástæðan er ólík sýn hans og meirihluta bæjarstjórnar á verkefni á vettvangi sveitarstjórnarstigsins.
Kjarninn 27. janúar 2020
Þórður Snær Júlíusson
Lélegir kapítalistar hampa braski sem snilld
Kjarninn 27. janúar 2020
„Stöðvum tanngreiningar“ – Vilja fella þjónustusamning úr gildi
Nú stendur yfir undirskriftasöfnun þar sem skorað er á háskólaráð að standa vörð um mannréttindi flóttafólks og umsækjenda um alþjóðlega vernd með því að fella þjónustusamning HÍ við Útlendingastofnun úr gildi.
Kjarninn 27. janúar 2020
Meira úr sama flokkiInnlent