Heimsbyggðin á „áður óþekktum slóðum“ vegna nýju kórónuveirunnar

Nýja kórónuveiran er einstök og hefur einstaka eiginleika, segir framkvæmdastjóri Alþjóða heilbrigðismálastofnunarinnar. „Við höfum ekkert annað val en að bregðast við núna.“

Kórónaveiran
Auglýsing

Alþjóða heil­brigð­is­stofn­unin WHO segir að nýja kór­ónu­veiran hafi ýtt heims­byggð­inni inn á „áður óþekktar slóð­ir“. Læknar hafi aldrei fyrr ­séð önd­un­ar­færa­sýkil breið­ast út í sam­fé­lögum með sama hætti.

Lækn­ir­inn Tedros Adhanom Ghebr­eyesus, fram­kvæmda­stjóri WHO segir að þrátt fyrir að um 90 þús­und hafi nú smit­ast víða um heim og yfir 3.000 lát­ist sé enn hægt að ná tökum á vand­an­um.

Veiran sem veldur sýk­ingu sem kölluð er Covid-19 ­upp­götv­að­ist í Kína í des­em­ber. Fljót­lega var ljóst að hún barst manna á milli­. ­Fyrsta dauðs­fallið er talið hafa verið í byrjun jan­ú­ar. Hún breidd­ist fyrst út í borg­inni Wuhan og svo um hér­aðið Hubei. Síðan þá hefur hún borist og verið í greind í  62 lönd­um, m.a. á Íslandi þar ­sem sex til­felli hafa nú verið stað­fest. Marg­fallt fleiri smit­ast nú dag hvern utan meg­in­lands Kína en innan þess.

Auglýsing

Ghebr­eyesus segir að útbreiðsla sjúk­dóms­ins á heims­vísu væri ekki „ein­stefna“ og hægt væri að berj­ast gegn honum ef ríki heims brygð­ust hratt og örugg­lega við. Þar skiptu aðgerðir er varða sótt­kví og ein­angrun mestu. „Við höfum ekk­ert annað val en að bregð­ast við nún­a.“ Hann ráð­lagði stjórn­völdum í hverju landi fyrir sig að skoða sín við­brögð vand­lega, ekki væri til ein ­upp­skrift af aðgerðum sem hent­aði öll­um. Hann sagði veiruna „ein­staka og hafa ein­staka eig­in­leika“.

Það land utan Kína sem einna verst hefur orðið úti er Ítal­ía. Í dag, mánu­dag, hafði tala lát­inna vegna sjúk­dóms­ins hækkað í 52 úr 34 á einum sól­ar­hring. Þar hafa tæp­lega 2.000 manns greinst með veiruna.

G­hebr­eyesus bendir á að átta lönd hafi ekki til­kynnt um ný smit í tvær vikur og virð­ast því hafa náð tökum á útbreiðsl­unni.

Alþjóða heil­brigð­is­stofn­unin hefur ekki lýst yfir­ heims­far­aldri vegna veirunn­ar. Það er þó til sífelldrar end­ur­skoð­un­ar.

Um 90% allra til­fella hafa greinst í Kína. Af þeim 8.800 til­fellum sem greinst hafa utan þess eru 81% í fjórum lönd­um: Íran, ­Suð­ur­-Kóreu, Ítalíu og Jap­an.

Ótt­ast er að efna­hags­leg áhrif útbreiðslu veirunnar verð­i ­mik­il, jafn­vel sam­bæri­leg við það sem gerð­ist árið 2009 er mjög hægði á hag­vexti í heim­in­um. Lækk­anir hafa verið á hluta­bréfa­mörk­uðum sem virð­ast í nokk­urs konar rús­sí­bana þessa dag­ana.

Margt er enn á huldu um hvernig veiran hagar sér. Dæmi eru talin um að fólk myndi ekki mótefni og geti sýkst aftur eftir að hafa feng­ið bata. Slíkt á þó eftir að rann­saka bet­ur.Hitamælingar á flugvelli á Filippseyjum. Mynd: EPA

Annað sem vekur furðu – og áhyggjur – er hversu fá til­felli hafa greinst í Afr­íku, heims­álfu sem telur um einn og hálfan millj­arð íbúa. Í flestum lönd­unum er heil­brigð­is­þjón­usta mun verri en þekk­ist til dæmis á Vest­ur­lönd­um. Vís­inda­menn klóra sér í hausnum yfir þessu og velta fyrir sér hvort það sé ein­fald­lega heppni að fleiri hafi ekki sýkst þar. Í gær höfðu aðeins þrjú til­vik verið stað­fest í Afr­íku; í Egypta­landi, Alsír og Níger­íu. Í dag voru til­felli greind í Senegal og Tún­is. Eng­inn dauðs­föll hafa verið stað­fest.

Er veiran hóf að breið­ast út í byrjun árs var varað við því að hún gæti auð­veld­lega orðið að far­aldri í Afr­íku því mörg lönd álf­unnar eru í miklu við­skipta­sam­bandi við Kína og þar starfa millj­ónir Kín­verjar á hverj­u­m ­tíma.

Ghebr­eyesus hefur sagt að heil­brigð­is­yf­ir­völd hafi haft einna mestar áhyggjur af far­aldri þar, ekki síst vegna veikra inn­viða og lé­legrar heil­brigð­is­þjón­ustu.

„Eng­inn veit“ af hverju veiran hefur lítið greinst í Afr­ík­u til þessa, segir lækn­ir­inn Thumbi Ndungu sem starfar við heil­brigð­is­vís­inda­stofnun í Suð­ur­-Afr­íku. „Kannski er það ein­fald­lega af því að ­ferða­lög milli Afr­íku og Kína eru ekki það mik­il.“

Vön því að fást við far­aldra

Ethi­opian Air­lines, stærsta flug­fé­lag Afr­íku, hélt þó áfram að fljúga til Kína eftir að veiran var þar orðin útbreidd. Þá er aug­ljós hætta á því að fólk sem heim­sæki lönd álf­unn­ar, m.a. á ferða­lagi, beri veiruna þang­að ­með sér.

Ein­hverjir vís­inda­menn hafa velt fyrir sér hvort að vist­kerfi Afr­íku, jafn­vel lofts­lag­ið, hafi eitt­hvað með þetta að gera. „Kannski breið­ist veiran ekki út í vist­kerfum Afr­íku, við vitum það ekki,“ segir lækn­ir­inn Y­azdan Yazd­an­panah, sem fer fyrir smit­sjúk­dóma­deild­inni á Bichat-­sjúkra­hús­inu í Par­ís.

Aðrir vís­inda­menn hafa hafnað þess­ari kenn­ingu og segja ekk­ert benda til þess að veiran kjósi hýsla sína eftir lofts­lagi, vist­kerf­um eða erfða­fræði­legum þátt­um.

Sá sem greind­ist fyrstur með veiruna í Nígeríu var Ítali sem þar starf­aði. Hann hafði komið til lands­ins frá Mílanó 24. febr­úar og þá ein­kenna­laus. Hann var settur í ein­angrun fljót­lega eftir kom­una til Nígeríu og haft upp á öllum þeim sem hann hafði átt í sam­skiptum við.

Sér­fræð­ingar í smit­vörnum segja það að eitt fyrsta til­fellið í Afr­íku hafi greinst í Nígeríu séu þegar öllu er á botn­inn hvolft góð­ar­ frétt­ir. Nígería virð­ist vera vel í stakk búin til að bregð­ast við og hefta út­breiðsl­una.

Þá hafa þeir bent á að mörg Afr­íku­lönd hafi góða og mikla þekk­ingu á því hvernig bregð­ast skuli við smit­far­ar­aldri. Nígería sé í þeim hópi.

 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kjartan Sveinn Guðmundsson
Nýtt ár, ný hugmyndafræði: kynning á veisluhyggju
Kjarninn 17. janúar 2021
Lilja Dögg Alfreðsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra.
„Þverpólitísk sátt“ um fjölmiðlafrumvarp í kortunum eftir að Stöð 2 boðaði læstar fréttir
Eftir að Sýn boðaði að fréttum Stöðvar 2 yrði læst virðist hreyfing að komast á frumvarp um styrki til einkarekinna fjölmiðla. Mennta- og menningarmálaráðherra telur að „þverpólitísk sátt“ sé að nást um styrkjakerfi, sem sjálfstæðismenn hafa lagst gegn.
Kjarninn 17. janúar 2021
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson formaður Miðflokksins.
Óttast að „tveggja flokka kerfi“ myndist ef flokkar útiloki samstarf við aðra
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson og Logi Einarsson eru sammála um að kjósendur eigi að hafa skýra sýn á hverskonar ríkisstjórnir flokkar vilji mynda eftir kosningar. Sigmundur vill þó ekki útiloka samvinnu með neinum og kallar Samfylkingu „útilokunarflokk.“
Kjarninn 17. janúar 2021
Frá dómssalnum á miðvikudaginn
Réttað yfir 355 manns í gömlu símaveri
Nokkuð óvenjuleg réttarhöld hófust á Ítalíu síðastliðinn miðvikudag, en í þeim er stór hluti 'Ndrangheta-mafíunnar, valdamestu glæpasamtaka landsins. Sökum mikils fjölda ákærðra og nýrra sóttvarnarreglna þurfti að sérútbúa dómssal í gömlu símaveri.
Kjarninn 17. janúar 2021
Söngflokkurinn Boney M naut mikilla vinsælda víða um heim undir lok áttunda áratugarins.
Boney M og stolnu lögin
Þegar sönghópurinn Boney M sló í gegn seint á áttunda áratug síðustu aldar með lögunum „Brown Girl in the Ring“ og „Rivers of Babylon“ grunaði engan að í kjölfarið fylgdu málaferli sem stæðu í áratugi.
Kjarninn 17. janúar 2021
Armin Laschet er nýr leiðtogi flokks Kristilegra demókrata, sem hefur tögl og haldir í þýskum stjórnmálum. Kannski tekur hann við af Merkel sem kanslari í haust.
Stormasöm vika í evrópskum stjórnmálum
Mögulegt áframhald „Merkelisma“ í Þýskalandi, barnabótaskandall hjá „teflon Mark“ í Hollandi og stjórnarkreppa af völdum smáflokks á Ítalíu er á meðal þess sem var efst á baugi í evrópskum stjórnmálum í vikunni.
Kjarninn 16. janúar 2021
Birgir Birgisson
Að finna upp hjólið
Kjarninn 16. janúar 2021
Óendurvinnanlegur úrgangur á bilinu 40 til 100 þúsund tonn á ári fram til ársins 2045
Skýrsla um þörf fyrir sorpbrennslustöðvar á Íslandi hefur litið dagsins ljós. Umhverfis- og auðlindaráðherra fagnar úttektinni og segir að nú sé hægt að stíga næstu skref.
Kjarninn 16. janúar 2021
Meira úr sama flokkiErlent