Sanngjarnt að fresta veiðigjöldum en ekki forgangsmál að þrýsta á það

Framkvæmdastjóri SFS segir að sjávarútvegur sé ekki að horfa fram á altjón. Takmarkanir stjórnvalda hafi haft áhrif á starfsemi sumra sjávarútvegsfyrirtækja en það sé fagnaðarefni hversu lítið hlutfall þeirra hafi nýtt sér hlutabótaleiðina.

Heiðrún Lind Marteinsdóttir, framkvæmdastjóri SFS.
Heiðrún Lind Marteinsdóttir, framkvæmdastjóri SFS.
Auglýsing

„Staðan í sjávarútvegi er ekki þannig að við erum að horfa fram á altjón.“ Þetta sagði Heiðrún Lind Marteinsdóttir, framkvæmdastjóri Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi (SFS), í Silfrinu í dag. 

Þegar fyrsti efnahagspakki stjórnvalda var í þinglegri meðferð skiluðu samtökin inn umsögn þar sem farið var þess á leit að greiðslu veiði­gjalds í ár yrði frestað vegna þess efnahagsástands sem skapast hefur út af útbreiðslu veirunnar sem veldur COVID-19 sjúkdómnum. ­Á­ætl­aðar tekjur rík­is­sjóðs vegna veiði­gjalda í ár eru tæp­lega 4,9 millj­arðar króna. Samtökin fóru sömu­leiðis fram á að sér­stök gjöld sem lögð eru á fisk­eld­is­fyr­ir­tæki sem stunda sjó­kvía­eldi verði frestað eða felld niður út árið 2021 til að veita fisk­eld­is­fyr­ir­tækjum meira svig­rúm til að bregð­ast við fyr­ir­séðum tekju­sam­drætti við þær aðstæður sem nú eru upp­i. 

Heiðrún Lind var spurð um það í Silfrinu hvort að SFS myndi þrýsta áfram á þessar aðgerðir nú þegar næsti pakki stjórnvalda er í lokadrögum, en búist er við að hann verði kynntur snemma í næstu viku. Hún sagði að það væri ekki forgangsmál nú og að það yrði ekki þrýst á það að svo komnu máli. Það væri þó  ákveðið sanngirnissjónarmið ef það væri hægt að fresta greiðslu gjaldsins um ákveðin tíma.

Ofsögum sagt að staðan sé svört í sjávarútvegi

Heiðrún Lind var líka spurð út í það hvort eðlilegt væri að sjávarútvegsfyrirtæki sem ætti tugi eða jafnvel yfir hundrað milljarða króna í eigið fé væru að nýta sér hlutabótaleið stjórnvalda, þar sem ríkissjóður greiðir hluta af launum starfsfólks. Þar hefur sérstaka athygli vakið ákvörðun Samherja og tengdra fyrirtækja að nýta sér leiðina fyrir hluta síns starfsfólks, en Samherji átti 111 milljarða króna í eigið fé í lok árs 2018 og miðað við gott árferði í sjávarútvegi í fyrra eru líkur til þess að það hafi aukist þá.

Auglýsing
Heiðrún Lind sagði að það væri hættulegt að fara að ræða hvað hvert og eitt fyrirtæki sé að gera til að takast á við aðstæður. Það væri töluverður samdráttur í sjávarútvegi, sérstaklega hjá þeim sem aðallega eru að selja ferskan fisk. Hömlur hafi auk þess verið settar á hversu margir megi koma saman sem hafi áhrif á hversu margir geti starfað í starfsstöðvum fyrirtækja í sjávarútvegi. Því væru aðgerðir og ákvarðanir stjórnvalda að leiða til skerðingar á starfsgetu fyrirtækjanna. 

Henni finnst það þó fagnaðarefni hversu lágt hlutfall af sjávarútvegsfyrirtækjum hafi verið að nýta sér hlutabótaleiðina.

Heiðrún Lind sagði það ofsögum sagt að staðan í sjávarútvegi væri svört. Hún væri miklu svartari annars staðar, til dæmis í ferðaþjónustu. Ákveðnir þættir væru að vinna með sjávarútvegi. Það væri sveigjanleiki í greininni sem nýtist þannig að það er hægt að sækja verðmætin síðar. Auk þess gagnist mikil veiking krónunnar, sem hefur veikst um 18,7 prósent gagnvart Bandaríkjadal það sem af er ári, og hrun á heimsmarkaðsverði á olíu, sem hefur lækkað um tæp 60 prósent á þremur mánuðum, sjávarútvegi verulega.

Hagstofa Íslands birti í lok liðinnar viku tölur um útflutningsverðmæti sjávarafurða frá byrjun árs og fram að páskum, eða á fyrstu 15 vikum ársins 2020. Þar kom fram að hann væri 7,7 prósent minna en það var á sama tíma í fyrra. Alls hafði verðmætið dregist saman um 5,6 milljarða króna, úr 74 milljörðum króna í 68,4 milljarða króna. 

Gáleysisleg útlán hafa verið dæmd refsiverð

Heiðrún Lind ræddi líka efnahagspakka stjórnvalda og hverju þeir hafi skilað. Hún sagðist hafa rætt við stóran fyrirtækjarekenda, sem væri ekki í útgerð en með starfsemi erlendis, sem sagði að erlendu bankarnir væru allir komnir af stað með sínar aðgerðir. Þar væri pakkarnir komnir í framkvæmd. 

Hér hefði það reynst flóknara en hin svokölluðu brúarlán, þar sem ríkið ætlar að gangast í ábyrgðir fyrir lán sem bankar veita til fyrirtækja í miklum rekstrarerfiðleikum, eru enn ekki komin í framkvæmd. Samkomulag milli ríkisins og Seðlabanka Íslands um útfærslu lánanna var fyrst undirritað á föstudag.

Heiðrún Lind benti á að áhættufælni í íslensku fjármálaumhverfi væri mjög mikil á síðustu árum, sérstaklega eftir að 20 dómar hafi fallið í Hæstarétti Íslands eftir bankahrunið þar sem gáleysisleg útlán voru dæmd refsiverð. Nú spyrji fjármálakerfið hvort að bankarnir eigi að fara að taka á sig hluta af áhættu á lánum til fyrirtækja sem væru ekki gjaldfær. 

Staðan væri því flókin og það þyrfti að taka tillit til annarra kröfuhafa þeirra fyrirtækja sem uppfylla skilyrði til að fá brúarlánin, sem eiga að geta verið allt að 1,2 milljarðar króna. Það verði hins vegar að fara að koma útlánum til fyrirtækja sem þurfi á þeim að halda í gang og koma fjármunum þangað sem þörf er á þeim.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sigríður Ólafsdóttir
Draumastarf og búseta – hvernig fer það saman?
Kjarninn 23. september 2021
Árni Stefán Árnason
Dýravernd: Í aðdraganda kosninganna er blóðmeraiðnaðurinn svarti blettur búfjáreldis – Hluti II
Kjarninn 23. september 2021
Segist hafa reynt að komast að því hvað konan vildi í gegnum tengilið – „Við náðum aldrei að ræða við hana“
Fyrrverandi formaður KSÍ segir að sambandið hafi frétt af meintu kynferðisbroti landsliðsmanna í gegnum samfélagsmiðla. Formleg ábending hafi aldrei borist.
Kjarninn 23. september 2021
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins, og Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra og formaður Vinstri grænna.
Fleiri kjósendur Sjálfstæðisflokks vilja Katrínu sem forsætisráðherra en Bjarna
Alls segjast 45,2 prósent kjósenda Sjálfstæðisflokksins að þeir vilji fá formann Vinstri grænna til að leiða þá ríkisstjórn sem mynduð verður eftir kosningar.
Kjarninn 23. september 2021
Hugarvilla að Ísland sé miðja heimsins
Þau Baldur, Kristrún og Gylfi spjölluðu um Evrópustefnu stjórnvalda í hlaðvarpsþættinum Völundarhús utanríkismála.
Kjarninn 23. september 2021
Völundarhús utanríkismála Íslands
Völundarhús utanríkismála Íslands
Völundarhús utanríkismála Íslands – Þáttur 4: Byggir Evrópustefna íslenskra stjórnvalda á áfallastjórnun?
Kjarninn 23. september 2021
Rósa Björk Brynjólfsdóttir
Kosningarnar núna snúast um loftslagsmál
Kjarninn 23. september 2021
Við mölunina eru notuð tæki sem eru búin hnífum eða löngum plastþráðum sem snúast hratt og sjálfvirkt. Afköstin skulu vera, að því er fram kemur í svari MAST við fyrirspurn Kjarnans, nægilega mikil til að tryggja að öll dýrin séu deydd samstundis.
Mölun karlkyns hænuunga „er hryllileg iðja“
Á Íslandi er heimilt að beita tveimur aðferðum við aflífun hænuunga; gösun og mölun. Báðum aðferðum er beitt á tugþúsundir unga á ári. „Allir karlkyns ungar sem fæðast í eggjaiðnaði eru drepnir eftir að þeir klekjast út,“ segir formaður Samtaka grænkera.
Kjarninn 23. september 2021
Meira úr sama flokkiInnlent