Erlendum ríkisborgurum heldur áfram að fjölga þrátt fyrir samdrátt og atvinnuleysi

Á málþingi fyrir ári sagði ráðuneytisstjóri í félagsmálaráðuneytinu að það væri einfalt fyrir Ísland að „losa sig“ erlent vinnuafl þegar samdráttur yrði í efnahagslífinu. Erlendum ríkisborgurum hefur fjölgað það sem af er ári þrátt fyrir metsamdrátt.

Fjölmargir erlendir ríkisborgarar starfa  við mannvirkjagerð á Íslandi.
Fjölmargir erlendir ríkisborgarar starfa við mannvirkjagerð á Íslandi.
Auglýsing

Þrátt fyrir að atvinnuleysi á meðal erlendra ríkisborgara sem búa á Íslandi sé yfir 20 prósent, að útlendingar séu um 40 prósent allra sem eru án atvinnu og að það geisi heimsfaraldur með tilheyrandi samdrætti í ferðalögum milli landa þá hefur erlendum ríkisborgurum hérlendis fjölgað það sem af er ári.

Í lok september síðastliðins voru þeir 51.120 talsins en höfðu verið 49.500 um síðustu áramót. Frá lokum júnímánaðar og fram að síðustu mánaðamótum fjölgaði erlendum ríkisborgurum um 450 og eru nú 51.120 talsins. 

72 prósent þeirra búa annað hvort á höfuðborgarsvæðinu eða í Reykjanesbæ. Flestir búa í Reykjavík, eða 22.210 alls, en erlendir ríkisborgarar eru tæplega 17 prósent íbúa í höfuðborginni. Hlutfallið er hins vegar hæst í Reykjanesbæ þar sem tæplega 26 prósent íbúa eru erlendir. Í byrjun árs 2015 voru erlendir ríkisborgarar undir ellefu prósent af íbúum þess sveitarfélags, en fjöldi þeirra hefur rúmlega þrefaldast á örfáum árum. 

Auglýsing
Það sveitarfélög á höfuðborgarsvæðinu sem eru með fæsta íbúa sem eru með erlendan ríkisborgararétt eru Seltjarnarnes (420 eða níu prósent íbúa) og Garðabær (880, eða fimm prósent íbúa). Fyrir átta árum voru fimm prósent íbúa Seltjarnarness og þrjú prósent íbúa Garðabæjar erlendir.

Heilt yfir eru tæplega 14 prósent íbúa á Íslandi erlendir ríkisborgarar. Fyrir átta árum var það 6,5 prósent. 

Þetta kemur fram í nýbirtum tölum frá Hagstofu Íslands. 

Sagði að það væri auðvelt að „losa sig“ við erlent vinnuafl

Langflestir sem hingað hafa flutt á síðustu árum gera það vegna þess að hér hefur verið næg vinna. Þeir hafa mannað flest þau á þriðja tug þúsunda starfa sem urðu til vegna vaxtar í ferðaþjónustu og mannvirkjagerð. Flest störfin voru í þjónustugeirum eða byggingaiðnaði. 

Mörg þessara starfa hafa horfið, að minnsta kosti tímabundið, vegna kórónuveirufaraldursins. Alls voru 7.671 erlendir ríkisborgarar án atvinnu hérlendis um síðustu mánaðarmót eða um 20 prósent allra slíkra. Hlutfall erlendra ríkisborgara á atvinnuleysisskrá er nú rúm 41,5 prósent. Gissur Pétursson. Mynd: Skjáskot/RÚV

Á Þjóðarspegli Háskóla Íslands, sem fór fram í fyrrahaust, voru málefni erlends starfsfólks á Íslandi til umræðu. Á meðal þeirra sem sátu þar í pallborði var Gissur Pétursson, ráðuneytisstjóri í félags- og barnamálaráðuneytinu og fyrrverandi forstjóri Vinnumálastofnunar. Hann sagði þar að það væri mikill kostur að á Íslandi væri svo einfalt að „losa sig“ við erlent vinnuafl um leið og samdráttur byrjaði í efnahagslífinu. Það hefði enginn beðið erlenda verka­menn um að koma til lands­ins til að vinna og því væri það ekki á ábyrgð Íslenska rík­is­ins að hjálpa fólk­inu við að koma undir sig fót­unum með nokkrum hætti.

Ekki í samræmi við stefnu

Þau ummæli voru verið gagnrýnd víða, meðal annars af borgarfulltrúanum Sabine Leskopf sem skrifaði opið bréf til félags- og barnamálaráðherra vegna þeirra þar sem færð voru rök fyrir því að ummælin væru ekki í samræmi við stefnumótun hins opinbera í málaflokknum eða gildandi Fram­kvæmda­á­ætlun í málefnum inn­flytj­enda. 

Þegar Þorsteinn Víglundsson, þáverandi þingmaður Viðreisnar, gagnrýndi orð Gissurar á Alþingi í fyrra sagði Ásmundur Einar Daðason, félags- og barnamálaráðherra að hann væri ekki í stakk búinn til að svara fyrir þessi ummæli Gissurar þar sem hann hefði ekki séð upp­tökur eða útprent­anir af þessum pall­borðsum­ræðum en ítrek­aði að stefna stjórn­valda í mál­efnum inn­flytj­enda væri algjör­lega óbreytt.  

Ljóst er á þeim tölum sem Hagstofan hefur birt að samdráttur í efnahagslífinu, sem er áætlaður allt að níu prósent af landsframleiðslu í ár, hefur ekki leitt til þess að erlent vinnuafl hafi farið frá landinu, líkt og Gissur ætlaði. 

Fleiri aðfluttir en brottfluttir

Í tölum Hagstofunnar kemur fram að Íslendingar sem búið hafa erlendis hafi í auknum mæli verið að skila sér heim á þessu ári. Alls hafa 430 fleiri íslenskir ríkisborgarar flutt til landsins en frá því frá lokum marsmánaðar, eða frá því að heimsfaraldur kórónuveiru skall á af fullum þunga. Það er öfug þróun við flest síðastliðin ár, þegar fleiri íslenskir ríkisborgarar hafa að jafnaði flutt frá landinu en til þess. Í fyrra fluttu til að mynda 175 fleiri íslenskir ríkisborgarar frá landinu en til þess. 

Flestir aðfluttir íslenskir ríkisborgarar komu frá Danmörku (270), Noregi (140) og Svíþjóð (190), samtals 610 manns af 1.110.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Fékk „bakteríuna“ eftir Söngvakeppni sjónvarpsins
„Lögin hafa orðið til á yfir 20 ára tímabili og er því nokkur breidd í þessu hjá mér; allt frá stígandi ballöðum til eins konar rokkóperu,“ segir Pétur Arnar Kristinsson sem blásið hefur til söfnunar fyrir útgáfu fyrstu breiðskífu sinnar.
Kjarninn 1. ágúst 2021
Smári McCarthy er að hætta á þingi og ætlar í kjölfarið að láta reyna á sitt eigið hugvit í tengslum við loftslagsbreytingar.
„Flokkarnir voru að þvælast fyrir hvorum öðrum“ og niðurstaðan varð núll
Smára McCarthy fráfarandi þingmanni Pírata finnst sem undanfarin fjögur ár hafi litast af því að lítið ráðrúm hafi verið til þess að ræða pólitík, þar sem stjórnarflokkarnir eru ósammála um mörg grundvallarmálefni.
Kjarninn 1. ágúst 2021
Það er fremur fátítt að sólarhringsúrkoma í Reykjavík mælist meira en 20 mm eða meiri að sumarlagi.
Rignir af meiri ákefð nú en áður?
Fátt bendir til þess að Ísland sleppi alfarið við aftakaúrkomu sem nágrannaríki okkar hafa upplifað á síðustu árum, skrifar Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur og veltir fyrir sér getu fráveitukerfa til að taka við meiriháttar vatnsflaumi.
Kjarninn 1. ágúst 2021
Norska kvennaliðið í strandhandbolta að loknu Evrópumeistaramótinu í Búlgaríu á dögunum.
Bikiní- og stuttbuxnadeilan
Nýafstaðið Evrópumeistaramót í strandhandbolta vakti mikla athygli víða um heim. Það var þó ekki keppnin sjálf sem dró að sér athyglina heldur deilur um klæðnað. Nánar tiltekið klæðnað norska kvennalandsliðsins.
Kjarninn 1. ágúst 2021
Joe Biden forseti Bandaríkjanna tilkynnti í apríl að viðskiptaþvingunum yrði beitt á Rússland vegna njósnanna.
Brotist inn í tölvupósta bandarískra saksóknara
Óttast er að viðkvæmum gögnum hafi verið stolið er brotist var inn í tölvur tæplega þrjátíu embætta saksóknara í Bandaríkjunum á síðasta ári. Bandarísk yfirvöld telja Rússa standa að baki árásinni.
Kjarninn 31. júlí 2021
Eftir helgi verða breytingar á ferðatakmörkunum til Bretlands.
Fagna ákvörðun Breta um að bólusettir sleppi við sóttkví
„Hvenær ætla Bandaríkin að svara í sömu mynt?“ spyrja Alþjóða samtök flugfélaga sem fang ákvörðun Breta um að aflétta sóttkvíarkröfum á bólusetta farþega frá Bandaríkjunum og ESB-ríkjum.
Kjarninn 31. júlí 2021
Eggert Gunnarsson
Hamfarakynslóðin
Kjarninn 31. júlí 2021
Frá aðdáun til andófs í álfu strangra takmarkana
Í Eyjaálfu hefur „núllstefnan“ í baráttunni við kórónuveiruna skilað eftirtektarverðum árangri og engin smit hafa greinst í nokkrum ríkjum. Eftir að smitum fjölgaði í Ástralíu og útgöngubann var sett á fannst mörgum nóg komið.
Kjarninn 31. júlí 2021
Meira úr sama flokkiInnlent