COVID-19 leysir ekki loftslagsvanda en sýnir hvað hægt er að gera

Þó að samkomu- og ferðatakmarkanir hafi orðið til þess að losun koltvíoxíðs hefur dregist saman á heimsvísu í ár hefur það lítil sem engin áhrif á uppsöfnun lofttegundarinnar í lofthjúpi jarðar. En það má margt læra af faraldrinum.

Fjallið Namsan  í Seúl í Suður-Kóreu milli daga þar sem mengun í borginni er mikil og lítil.
Fjallið Namsan í Seúl í Suður-Kóreu milli daga þar sem mengun í borginni er mikil og lítil.
Auglýsing

Aðgerðir vegna kór­ónu­veiru­far­ald­urs­ins hafa haft lítil áhrif á magn koltví­oxíðs í and­rúms­loft­inu. Þó að losun koltví­oxíðs hafi minnkað umtals­vert í ár hefur það að mati vís­inda­manna við Alþjóð­legu veð­ur­stofn­un­ina (WMO) aðeins haft smá­vægi­leg áhrif á upp­söfnun loft­teg­und­ar­inn­ar.



Gróð­ur­húsa­loft­teg­undir sem los­aðar eru, s.s. koltví­oxíð og met­an, safn­ast upp í loft­hjúpi jarð­ar. Það hafa þær gert í gegnum ára­tug­ina og þó að losun drag­ist tíma­bundið saman hefur það lítið að segja.



Með Par­ís­ar­sátt­mál­anum skuld­bundu þjóðir heims sig til að draga úr losun þess­ara loft­teg­unda sem m.a. fara út í and­rúms­loftið með bruna jarð­efna­elds­neyt­is. Gróð­ur­húsa­loft­teg­undir gleypa varma­geislun frá jörðu og hita þannig yfir­borð henn­ar. Þessi gróð­ur­húsa­á­hrif valda hlýnun jarðar og ógna mat­væla­fram­leiðslu, hækka yfir­borð sjávar og ýta undir öfga­full veð­ur­fyr­ir­bæri á borð við hvirf­il­bylji, þurrka og flóð.  

Auglýsing



Magn koltví­oxíðs í and­rúms­loft­inu jókst meira á milli áranna 2017 og 2018 en að með­al­tali allan ára­tug­inn á und­an. Í ár hefur losun loft­teg­und­ar­innar dreg­ist saman um 17 pró­sent frá síð­asta ári en vís­inda­menn telja að það muni hafa lítil áhrif á heild­ar­magn hennar í and­rúms­loft­inu og að sveiflan sé innan þeirra marka sem hún oft er frá nátt­úr­unnar hendi milli ára.



Fram­kvæmda­stjóri Alþjóða veð­ur­stofn­un­ar­inn­ar, Pett­eri Taalas, segir að áhrif sam­komu- og ferða­tak­mark­ana eru aðeins „lít­ill dep­ill“ á lofts­lagskúrf­unni til lengri tíma lit­ið. „Við verðum að halda áfram að fletja hana út,“ segir hann, svo að árangur af sam­drætti í losun komi í ljós.



Veð­ur­stöðvar sem mæla magn koltví­oxíðs í and­rúms­loft­inu hafa margar hverjar sýnt að það hefur haldið áfram að aukast í ár þrátt fyrir tak­mark­anir á athöfnum manna í far­aldr­in­um. Ein mik­il­væg­asta veð­ur­stöðin sem safnar slíkum gögnum er á Hawaii og sam­kvæmt henni er aukn­ingin í ár miðað við það síð­asta tölu­verð. Sömu sögu er að segja frá mæl­ingum stöðvar sem stað­sett er í Tasmaníu utan við Ástr­al­íu. Magn ann­arra gróð­ur­húsa­loft­teg­unda, s.s. met­ans, hefur einnig auk­ist.



Þrátt fyrir að aðgerðir í far­aldr­inum hafi ekki minnkað magn þess­ara gróð­ur­húsa­loft­teg­unda, þar sem þær hafa langan líf­tíma í and­rúms­loft­inu, telur Taalas reynsl­una sem fékkst á fyrstu mán­uðum árs­ins skipta máli.



„Far­aldur COVID-19 er ekki lausnin á lofts­lags­vand­an­um,“ segir hann við BBC. Hins vegar hafi hann sýnt hvaða áhrif algjör breyt­ing á iðn­aði okk­ar, orku­nýt­ingu og sam­göngum getur haft og til hvaða metn­að­ar­fullu aðgerða þurfi að grípa til að draga úr los­un­inni. „Þær breyt­ingar sem þarf að ráð­ast í eru efna­hags­lega og tækni­lega mögu­legar og myndu aðeins hafa smá­vægi­leg áhrif á hvers­dags­líf okk­ar.“



Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Gríðarlegt uppstreymi í Eystrasalti yfir einu gati á gasleiðslunni.
Hafa uppgötvað fjórða lekann
Gasleiðslurnar Nord Stream 1 og 2 í Eystrasalti leka á fjórum stöðum. Fjórði lekinn uppgötvaðist á þriðjudag en sænska strandgæslan staðfesti tilvist hans í morgun.
Kjarninn 29. september 2022
Fyrir stóran hluta íslenskra heimila er húsnæðislánið stærsti einstaki útgjaldaliðurinn í hverjum mánuði. Lágt vaxtastig kom heimilunum til góða, en sendi húsnæðisverðið á sama tíma í hæstu hæðir. Senn breytist greiðslubyrði fjölmargra heimila.
„Nýja snjóhengjan“: Hundruð milljarða skuldir færast senn af sögulega lágum vöxtum
Margir íslenskir lántakendur nýttu sér fordæmalausar vaxtalækkanir Seðlabankans í faraldrinum til að taka óverðtryggð húsnæðislán á föstum vöxtum. Stóraukin greiðslubyrði bíður þeirra, að öllu óbreyttu.
Kjarninn 28. september 2022
Blásjór í eðlilegu árferði að hausti. Lónið er nú hálftómt og rafmagnsframleiðslu í virkjununum verið hætt tímabundið.
Stórar virkjanir úti í Noregi vegna vatnsskorts
Skert raforkuframleiðsla vegna vatnsskorts blasir áfram við í mið- og suðurhluta Noregs ef himnarnir fara ekki að opnast almennilega. Í raun þarf úrkoma haustsins að vera óvenjulega mikil til að bæta upp fyrir þurrkatíð sumarsins.
Kjarninn 28. september 2022
Olíubirgðastöðin í Örfirisey.
Eigum aðeins eldsneytisbirgðir til 20-50 daga
Eldsneytisbirgðir hér á landi eru langt undir þeim viðmiðunarmörkum sem í gildi eru innan Evrópusambandsins og víðar. Dæmi eru um að birgðir þotueldsneytis hafi farið undir tíu daga.
Kjarninn 28. september 2022
Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri.
Seðlabankinn: Líkur hafa aukist á að fasteignaverð lækki
Útreikningar Seðlabankans á hlutfalli íbúðaverðs og launavísitölu hafa allt frá í mars gefið til kynna bólumyndun á íbúðamarkaði. Hvernig markaðurinn mun mögulega leiðrétta sig er óvíst, en hröð leiðrétting og nafnverðslækkanir eru möguleiki.
Kjarninn 28. september 2022
Gas streymir upp á yfirborðið í Eystrasalti út úr leiðslunum á hafsbotni.
Hvað gerðist eiginlega í Eystrasalti?
Allur vafi hefur nú verið tekinn af því hvort að rússneskt gas muni streyma til Evrópu í vetur. Sprengingar sem mældust á jarðskjálftamælum og gerðu risastór göt á leiðslurnar í Eystrasalti hafa veitt þeim vangaveltum náðarhöggið.
Kjarninn 28. september 2022
Verðbólgan komin niður í 9,3 prósent
Vísitala neysluverðs hækkaði á milli mánaða en ársverðbólga dregst saman annan mánuðinn í röð. Miklar lækkanir á flugfargjöldum til útlanda skiptu miklu.
Kjarninn 28. september 2022
Björn Leví Gunnarsson er fyrsti flutningsmaður tillögunar.
Píratar vilja að Menntasjóður fái heimild til að fella niður námslánaskuldir
Menntasjóður námsmanna færði sex milljarða króna á afskriftarreikning í fyrra eftir lagabreytingu, en var undir milljarði króna árið áður. Meðalupphæð afborgana hækkaði um 46 þúsund krónur árið 2021 og var 266 þúsund krónur.
Kjarninn 28. september 2022
Meira úr sama flokkiErlent