Spurði ráðherra hvort verið væri að brjóta á Reykjavíkurborg

Þingflokksformaður Viðreisnar segir að það sé ekkert sem bendir til annars en að krafa Reykjavíkurborgar um framlög úr Jöfnunarsjóði sveitarfélaga sé fullkomlega réttmæt. Hún spurði mennta- og menningarmálaráðherra út í málið á þingi í dag.

Hanna Katrín Friðriksson, þingflokksformaður Viðreisnar.
Hanna Katrín Friðriksson, þingflokksformaður Viðreisnar.
Auglýsing

Hanna Katrín Frið­riks­son, þing­flokks­for­maður Við­reisn­ar, sagði í óund­ir­búnum fyr­ir­spurna­tíma á Alþingi í dag að henni þætti mjög miður að heyra að Lilja D. Alfreðs­dótt­ir, mennta- og menn­ing­ar­mála­ráð­herra, treysti sér ekki til að taka afstöðu til þess hvort Reykja­vík­ur­borg ætti rétt á fram­lögum úr Jöfn­un­ar­sjóð sveit­ar­fé­laga. Lilja sagð­ist ekki kunna að meta mál­flutn­ing sem aðgreinir fólk í Reykja­vík frá íbúum lands­byggð­ar­inn­ar. Við værum öll í þessu sam­an.

For­saga máls­ins er sú að Reykja­vík­ur­borg telur að hún hafi verið úti­lokuð frá því að hljóta fram­lög úr Jöfn­un­ar­sjóði sveit­ar­fé­laga árum saman og að sú úti­lokun sé bæði and­stæð lögum og stjórn­ar­skrá. Hún fer fram á 8,7 millj­arða króna auk vaxta og drátt­ar­vaxta vegna fram­laga sem hún fékk ekki á árunum 2015 til 2019.

„Þær risa­stóru áskor­anir sem sveit­ar­fé­lög lands­ins standa frammi fyrir vegna kór­ónu­veiru­far­ald­urs­ins hafa varpað ljósi á þann leiða sið rík­is­stjórn­ar­innar að nálg­ast mál­efni sveit­ar­fé­laga gjarnan út frá hefð­bundnum póli­tískum átaka­línum frekar en hags­munum íbú­a,“ sagði Hanna Katrín og spurði ráð­herra út í orð sam­ráð­herra henn­ar, Sig­urðar Inga Jóhanns­sonar for­manns Fram­sókn­ar­flokks­ins, vegna kröfu Reykja­vík­ur­borgar um tekju­jöfn­un­ar­fram­lag.

Sig­urður Ingi sagði á árs­fundi Jöfn­un­ar­sjóðs sveit­ar­fé­laga þann 18. nóv­em­ber síð­ast­lið­inn að 8,7 millj­arða krafa Reykja­vík­ur­borgar væri frá­leit og lýsti henni sem óskilj­an­legri aðför borg­ar­inn­ar.

Auglýsing

Mennta­mála­ráð­herra er „jú þing­maður Reyk­vík­inga“

Hanna Katrín sagði að það væri ekk­ert sem benti til ann­ars en að krafa borg­ar­anna væri full­kom­lega rétt­mæt með til­liti til laga um Jöfn­un­ar­sjóð sveit­ar­fé­laga. „Það lítur út fyrir að á vakt þess­arar rík­is­stjórnar og allt þar til lög­unum var breytt að gefnu til­efni á síð­asta ári hafi Reykja­vík­ur­borg verið úti­lokuð með ólög­mætum hætti frá fram­an­greindum jöfn­un­ar­sjóðs­greiðsl­u­m.“

Hún vildi því spyrja Lilju út í þetta mál. „Þeir fjár­munir sem þarna eru undir snú­ast að stórum hluta um grunn­skóla­menntun í Reykja­vík og mennta­mála­ráð­herra er jú þing­maður Reyk­vík­inga. Þetta snýst um rekstur grunn­skól­anna þar og stuðn­ing við nem­endur sem hafa íslensku sem annað tungu­mál.

Er að mati hæst­virts ráð­herra rétt­læt­an­legt að stilla þessu máli upp sem bar­áttu lands­byggðar og höf­uð­borg­ar­inn­ar? Við höfum sam­eig­in­lega hags­muni af því að hér þrí­fist öflug byggð á land­inu og sterk höf­uð­borg sem getur sinnt þessum skyldum sín­um. Og við höfum líka hags­muni af því að fram­kvæmd laga fari ekki eftir henti­stefnu stjórn­mála­manna hverju sinni. Mig langar til að fá fram afstöðu hæst­virts ráð­herra þing­manns Reyk­vík­inga til þess­ara mála yfir höf­uð,“ sagði Hanna Katrín.

Vildi ekki „fara út í það á þessum tíma­punkti hvernig dæmið lítur nákvæm­lega út“

Lilja svar­aði þing­mann­inum en hún vildi benda á mik­il­vægi þess að Íslend­ingar stæðu saman í þess­ari bar­áttu um að styrkja mennta­kerf­ið. „Að menntun sé fyrir alla og við vinnum að því sam­eig­in­lega. Hvað kröfu Reykja­vík­ur­borgar og jöfn­un­ar­sjóð­inn varðar þá er það skilj­an­legt og það eru allir að reyna að gera hvað þeir geta til að tryggja sinn rekstr­ar­grunn. Ég mun ekki fara út í það á þessum tíma­punkti hvernig dæmið lítur nákvæm­lega út.

Ég er hins vegar alger­lega sam­mála hátt­virtum þing­manni um að það skiptir öllu máli að rekst­ur, og allt sem sveit­ar­fé­lögin eru að gera, sé full­kom­lega sjálf­bær. Þar þurfa allir að huga að því hvernig rekst­ur­inn geng­ur. Við höfum unnið mjög mikið með Sam­bandi íslenskra sveit­ar­fé­laga í þessum kór­ónu­veiru­far­aldri. Við höfum unnið að reglum um skóla­hald, það hefur verið gríð­ar­lega mikið sam­ráð við alla fræðslu­stjór­ana. Við höfum einnig unnið að heild­ar­stefnu um mennta­mál, mennta­stefnu til árs­ins 2030. Við höfum einnig unnið að hvít­bók um mál­efni barna með annað móð­ur­mál en íslensku og þær aðgerðir sem rík­is­stjórnin hefur verið að fara í tengj­ast auð­vitað sveit­ar­fé­lög­unum líka. Við skulum hafa það alveg á hrein­u,“ sagði Lilja.

Lilja D. Alfreðsdóttir Mynd: Bára Huld Beck

Óum­deilt að Reykja­vík drægi vagn­inn

Hanna Katrín kom aftur í pontu og sagði að henni þætti mjög miður að heyra að ráð­herra treysti sér ekki til að taka afstöðu til þessa máls. „Vegna þess að þetta er ein­falt. Er rík­is­stjórnin og hæst­virtur ráð­herra, þing­maður Reyk­vík­inga búin að fara þannig ofan í þessi mál að hún geti svarað því hvort að hún telji að hér sé verið að brjóta á Reykja­vík­ur­borg. Ann­ars vegar lög og hins vegar hvort að orð sam­göngu­ráð­herra, ráð­herra sveit­ar­stjórn­ar­mála, mjög mjög þung og að mínu mati ómak­leg orð í garð stærsta sveit­ar­fé­lags lands­ins, hvaða skoðun hún hafi á því?“

Hún sagði að óum­deilt væri að Reykja­vík drægi vagn­inn þegar kemur að mál­efnum félags­þjón­ustu ýmiss kon­ar. Hún benti enn fremur á að þetta kæmi fram í skýrslu um sam­an­tekt sveit­ar­fé­laga og í umfjöllun Kjarn­ans.

Kjarn­inn fjall­aði um málið á dög­unum en í þeirri umfjöllun kom fram að íbúar í Reykja­vík borg­uðu hver og einn sjö sinnum hærri fjár­hæð í fjár­hags­að­stoð til þeirra sem þurfa á slíkri að halda en íbúar á Sel­tjarn­ar­nesi. Þeir greiddu tvö­falt meira fyrir alla veitta félags­þjón­ustu en íbúar í Kópa­vogi og Garða­bæ. Og drægju líka vagn­inn þegar kemur að upp­bygg­ingu á hús­næði fyrir lág­tekju­hópa.

„Ég bið hæst­virtan ráð­herra um að gefa upp afstöðu mennta­mála­ráð­herra hæst­virts til þess­ara orða, vegna þess að þetta er veru­lega skað­legt þegar kemur að sam­skiptum sveit­ar­fé­laga lands­ins og öfl­ugra stórra sveit­ar­fé­laga við rík­is­valdið og ég bendi á að hæst­virtur sam­göngu­mála­ráð­herra sagði ein­fald­lega að hér væri Reykja­vík að brjóta á minni sveit­ar­fé­lögum með því að ætla að sækja pen­ing þangað þegar það er sam­kvæmt lögum rang­t,“ sagði hún.

„Við erum öll í þessu sam­an“

Lilja svar­aði í annað sinn og sagð­ist langa að fara yfir þær efna­hags­að­gerðir sem rík­is­stjórnin hefði farið í. „Ég ætla til að mynda að benda á háskóla­stigið og fram­halds­skóla­stig­ið, og stærstu fram­halds­skól­arnir og háskól­arnir eru allir hér í Reykja­vík. Við erum að bæta millj­örðum og aftur millj­örðum bara í mennta­kerfið og svo sann­ar­lega nýtur Reykja­vík­ur­borg, þar sem ég er þing­mað­ur, ágóða og ávinn­ings af því. Við erum alger­lega að ná utan um fram­halds­skól­ana okkar með því að bæta í. Mennta­kerfið er að taka á móti 3.500 nýjum nem­endum á háskóla- og fram­halds­skóla­stig­inu og allt þetta nýt­ist auð­vitað stærsta sveit­ar­fé­lag­inu, Reykja­vík­ur­borg,“ sagði hún.

Það væri af og frá, og afskap­lega ómál­efna­legt af Hönnu Katrínu, að segja að rík­is­stjórnin væri ekki að styðja við öll sveit­ar­fé­lög­in.

„Ég ætla að nefna eitt. Það sem hefur verið að ger­ast er að rík­is­stjórnin hefur aukið skuldir sínar en hún er að fara úr 20 pró­sent af lands­fram­leiðslu í yfir 60 pró­sent. Auð­vitað nýt­ist það öllum í land­inu. Ég kann ekki að meta mál­flutn­ing sem er alltaf á þann veg að segja: Það eru ein­hverjir sem búa í Reykja­vík og ein­hverjir sem búa á lands­byggð­inni. Við erum öll í þessu sam­an,“ sagði hún að lok­um.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þorsteinn Vilhjálmsson
Sprautur, siður og réttur
Kjarninn 26. febrúar 2021
Símon Sigvaldason
Dómsmálaráðherra gerir tillögu um að skipa Símon Sigvaldason í Landsrétt
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir vill að Símon Sigvaldason verði skipaður í eina lausa stöðu við Landsrétt. Það þýðir að Jón Finnbjörnsson, sem er í leyfi og sótti um endurskipun, fær hana ekki.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Magnús Ragnarsson framkvæmdastjóri hjá Símanum.
Býst við að Viaplay hækki verðið þegar íþróttapakkinn stækkar
Magnús Ragnarsson framkvæmdastjóri hjá Símanum býst við því að Viaplay hækki verðið á áskriftum sínum þegar íþróttapakkinn þeirra stækkar. „Annað væri bara skaðleg undirverðlagning,“ sagði Magnús í nýjum þætti af Tæknivarpinu.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Sambærilegum smáhýsum hefur þegar verið komið upp í Gufunesi.
Smáhýsi fyrir heimilislausa í Laugardalnum þokast nær
Áform um smáhýsi fyrir heimilislausa á borgarlandi milli Suðurlandsbrautar og Fjölskyldu- og húsdýragarðsins hafa verið samþykkt í skipulags- og samgönguráði. Íþróttafélög, fasteignafélagið Reitir og fleiri lögðust gegn þessari staðsetningu smáhýsanna.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Einkaneysla Íslendinga dróst lítið saman, þrátt fyrir samkomutakmarkanir
Minni samdráttur í fyrra en áður var áætlað
Landsframleiðsla dróst saman um 6,6 prósent í fyrra samkvæmt nýútgefnum þjóðhagsreikningum Hagstofu. Þetta er nokkuð minni samdráttur en Seðlabankinn og Íslandsbankinn höfðu áætlað.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Einn hefur skráð sig sem hagsmunavörð
Þrátt fyrir að lög sem kveða á um skráningu hagsmunavarða hafi tekið gildi í byrjun árs hefur einungis einn skráð sig hjá hinu opinbera. Vinna við sérstakt vefsvæði, þar sem upplýsingar um skráða hagsmunaverði verða aðgengilegar, er á lokastigi.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Maggi Ragg um framtíð sjónvarps á Íslandi
Kjarninn 26. febrúar 2021
Ursula von der Leyen, framkvæmdastjóri Evrópusambandsins.
Samræmd bólusetningavottorð innan ESB gætu litið dagsins ljós eftir þrjá mánuði
Framkvæmdastjóri Evrópusambandsins sagði eftir fund leiðtoga þess í gær að það myndi taka „að minnsta kosti“ þrjá mánuði að þróa tæknilega útfærslu samræmdra bólusetningavottorða.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Meira úr sama flokkiInnlent