Eftirlitsstofnun EFTA samþykkir 400 milljóna ríkisaðstoð til Hörpu vegna COVID-19

ESA, eftirlitsstofnun EFTA, hefur lagt blessun sína yfir 400 milljóna króna stuðning við rekstur tónlistar- og ráðstefnuhússins Hörpu frá eigendunum, íslenska ríkinu og Reykjavíkurborg.

Áætlað COVID-tjón Hörpu nemur 466 milljónum króna.
Áætlað COVID-tjón Hörpu nemur 466 milljónum króna.
Auglýsing

Í bréfi sem ESA sendi fjár­mála­ráðu­neyt­inu um ákvörðun sína í dag segir að stuðn­ing­ur­inn, sem skipt­ist hlut­falls­lega á milli ríkis og borgar í sam­ræmi við eign­ar­hlut hvors aðila í Hörpu (54 og 46 pró­sent), sé rík­is­að­stoð sem rúmist innan marka EES samn­ings­ins. ESA mót­mæli því ekki til­hög­un­inni.

Í bréfi eft­ir­lits­stofn­un­ar­innar segir að íslensk stjórn­völd hafi sagt frá því að COVID-far­ald­ur­inn hafi haft lam­andi áhrif á við­burða­starf­semi á Íslandi, engir stórir við­burðir hafi í raun verið haldnir í land­inu frá því í mars. Fjar­fundir hafi leyst ráð­stefnur af hólmi, á meðan glíman við veiruna stóð yfir.

Íslensk stjórn­völd fóru yfir áhrifin af þessu á starf­semi Hörpu. Í fyrra voru þar 721 tón­leikar og aðrir menn­ing­ar­við­burð­ir, en í ár er gert ráð fyrir að slíkir við­burðir verði ein­ungis 329 tals­ins. Í fyrra voru 411 ráð­stefnur í hús­inu, en í ár hafa þær ein­ungis verið 137. Aðrir við­burðir í fyrra voru 200 tals­ins, en í ár bara 41. 

COVID-tjón Hörpu áætlað 466 millj­ónir króna

Áhrifin á tekju­streymi tón­list­ar- og ráð­stefnu­húss­ins, sem rekið er sem opin­bert hluta­fé­lag, hafa verið mikil og fyr­ir­séð er að þau haldi áfram fram á næsta ári.

Sam­kvæmt útreikn­ingum íslenskra yfir­valda er reiknað með að tjón Hörpu vegna kór­ónu­veiru­far­ald­urs­ins nemi 328,7 millj­ónum króna og búist er við að tjón á fyrstu sex mán­uðum næsta árs nemi 137,3 millj­ón­um. 

Auglýsing

Sam­tals eru ríkið og Reykja­vík­ur­borg því að bæta Hörpu upp tjón sem nemur 85,8 pró­sentum af ætl­uðu 466 millj­óna króna tjóni. ESA veitir eig­endum húss­ins heim­ild til þess að bæta tjón Hörpu að fullu með fjár­fram­lögum úr opin­berum sjóðum ríkis og borg­ar.

Sam­kvæmt bréfi ESA skuld­binda stjórn­völd sig til þess að skila skýrslu fyrir árs­lok 2021 til eft­ir­lits­stofn­un­ar­inn­ar, þar sem fram kemur nákvæm­lega hversu mikið tjón Harpa hafi fengið bætt. Einnig segj­ast stjórn­völd ætla að tryggja að Harpa fái ekki stuðn­ing umfram það rauntjón sem orðið hefur vegna áhrifa far­ald­urs­ins.

Á annan tug millj­arða frá ríki og borg til Hörpu frá 2011

Þessi fram­lög rík­is­ins og borg­ar­innar til að bæta upp COVID-tjónið bæt­ast ofan á önnur fram­lög til rekstrar húss­ins. Kjarn­inn sagði frá því í sumar að eig­endur Hörpu hefðu sam­an­lagt lagt 1,6 millj­arða króna til húss­ins á árinu 2019. Þá er bæði verið að tala um afborg­anir af lánum vegna bygg­ing­ar­kostn­aðar og bein rekstr­ar­fram­lög til að mæta tap­rekstri.

Bein rekstr­ar­fram­lög frá eig­endum höfðu þá sam­tals numið rúm­­lega 2,1 millj­­arði króna frá árinu 2011. Þar af hafði ríkið lagt til rúman 1,1 millj­­arð króna en borgin 974 millj­­ónir króna. Borgin hefur fengið um 1,9 millj­­arð króna af heild­­ar­fram­lagi sínu til baka vegna álagðra fast­­eigna­skatta á Hörpu. 

Stóð ekki til að leggja meira fé í rekst­ur­inn

Íslenska ríkið og Reykja­vík­­­­­­­ur­­­­borg sam­­­­þykktu að taka yfir og klára bygg­ingu Hörpu snemma árs 2009. Þá höfðu fram­­­­kvæmdir við bygg­ingu hús­s­ins, sem Eign­­­­ar­halds­­­­­­­fé­lag­ið Port­u­s stóð fyr­ir, stöðvast í kjöl­far banka­hruns­ins. Ástæðan var sú Port­u­s og dótt­­­­ur­­­­fé­lög þess, sem voru í eigu Lands­­­­banka Íslands og Nýs­is, fóru í þrot.

Eftir yfir­­­­­­­töku ríkis og borgar á verk­efn­inu, sem var gerð þegar Katrín Jak­obs­dótt­ir, nú for­­sæt­is­ráð­herra, var mennta­­­­mála­ráð­herra og Hanna Birna Krist­jáns­dóttir borg­­­­ar­­­­stjóri í Reykja­vík, var tekið sam­­­­banka­lán hjá íslensku bönk­­­­unum til að fjár­­­­­­­magna yfir­­­­tök­una. Í skrif­­­­legu svari Katrínar við fyr­ir­­­­spurn þing­­­­manns­ins Marðar Árna­­­­sonar um Hörpu, sem birt var í mars 2011, kom mjög skýrt fram að ekki ætti að setja meira fé en þar var umsamið í Hörpu.

Þar sagði orð­rétt að „for­­­­sendur fyrir yfir­­­­­­­töku verk­efn­is­ins voru þær að ekki þyrftu að koma til önnur fram­lög frá ríki og borg en gert var ráð fyrir í samn­ing­i Aust­­­ur­hafn­­­ar-TR og Portu­s­ar frá 9. mars 2006". En síðan þá hefur afkoma rekstr­ar­reikn­ings Hörpu oft­ast verið nei­kvæð.

Þórður Sverr­is­­­son, þá frá­­­far­andi stjórn­­­­­ar­­­for­­­maður Hörpu, sagði á árs­fundi Hörpu í fyrra að tapið skýr­ð­ist af því fyr­ir­komu­lagi að skulda­bréfa­lán til 35 ára, sem tekið var til að fjár­­­­­magna bygg­ingu hús­s­ins, væri vistað í dótt­­­ur­­­fé­lag­i ­fyr­ir­tæk­is­ins.

„Það er morg­un­­­ljóst að þetta rekstr­­­ar­­­módel Hörpu hefur aldrei verið og getur aldrei orðið sjálf­­­bært. Því verður að breyta til að ná að skapa Hörpu­­ ohf, sem hluta­­­fé­lagi eðli­­­legan rekstr­­­ar­grund­­­völl til fram­­­tíðar þannig að það nái að starfa sem sjálf­­­bært fyr­ir­tæki og geti gegnt sínu mik­il­væga hlut­verki,“ sagði Þórð­ur.



Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ekki yfirgefa kettina ykkar ef þeir veikjast, segir höfundur rannsóknarinnar. Hugsið enn betur um þá í veikindunum en gætið að sóttvörnum.
Staðfest: Köttur smitaði manneskju af COVID-19
Teymi vísindamanna segist hafa staðfest fyrsta smit af COVID-19 frá heimilisketti í manneskju. Þeir eru undrandi á að það hafi tekið svo langan tíma frá upphafi faraldursins til sanna að slíkt smit geti átt sér stað.
Kjarninn 29. júní 2022
Cassidy Hutchinson fyrir framan þingnefndina í gær.
Það sem Trump vissi
Forseti Bandaríkjanna reyndi með valdi að ná stjórn á bíl, vildi að vopnuðum lýð yrði hleypt inn á samkomu við Hvíta húsið og sagði varaforseta sinn eiga skilið að hrópað væri „hengið hann!“ Þáttur Donalds Trump í árásinni í Washington er að skýrast.
Kjarninn 29. júní 2022
Óskar Guðmundsson
Hugmynd að nýju launakerfi öryrkja
Kjarninn 29. júní 2022
Þau Auður Arnardóttir og Þröstu Olaf Sigurjónsson hafa rannsakað hvaða áhrif kynjakvóti í stjörnum hefur haft á starfsemi innan þeirra.
Kynjakvóti leitt til betri stjórnarhátta og bætt ákvarðanatöku
Rannsókn á áhrifum kynjakvóta í stjórnum fyrirtækja bendir til að umfjöllunarefnin við stjórnarborðið séu fjölbreyttari en áður. Stjórnarformenn eru almennt jákvæðari í garð kynjakvóta en almennir stjórnarmenn.
Kjarninn 29. júní 2022
KR-svæði framtíðarinnar?
Nágrannar töldu sumir þörf á 400 bílastæðum í kjallara undir nýjum KR-velli
Íþróttasvæði KR í Vesturbænum mun taka stórtækum breytingum samkvæmt nýsamþykktu deiliskipulagi, sem gerir ráð fyrir byggingu hundrað íbúða við nýjan knattspyrnuvöll félagsins. Nágrannar hafa sumir miklar áhyggjur af bílastæðamálum.
Kjarninn 29. júní 2022
Landsvirkjun áformar að stækka þrjár virkjanir á Þjórsár-Tungnaársvæðinu: Sigölduvirkjun, Vatnsfellsvirkjun og Hrauneyjafossvirkjun.
Landsvirkjun afhendir ekki arðsemismat
Landsvirkjun segir að þrátt fyrir að áformaðar stækkanir virkjana á Þjórsársvæði muni ekki skila meiri orku séu framkvæmdirnar arðbærar. Fyrirtækið vill hins vegar ekki afhenda Kjarnanum arðsemisútreikningana.
Kjarninn 29. júní 2022
Húsnæðiskostnaður er stærsti áhrifaþátturinn í hækkun verðbólgunnar á milli mánaða, en án húsnæðisliðsins mælist verðbólga nú 6,5 prósent.
Verðbólgan mælist 8,8 prósent í júní
Fara þarf aftur til októbermánaðar árið 2009 til þess að finna meiri verðbólgu en nú mælist á Íslandi. Hækkandi húsnæðiskostnaður og bensín- og olíuverð eru helstu áhrifaþættir hækkunar frá fyrri mánuði, er verðbólgan mældist 7,6 prósent.
Kjarninn 29. júní 2022
Raddir margbreytileikans
Raddir margbreytileikans
Raddir margbreytileikans – 26. þáttur: Stjórnvaldstækni ríkisvaldsins og „vofa“ móðurinnar móta karlmennskuvitund ungra flóttamanna
Kjarninn 29. júní 2022
Meira úr sama flokkiInnlent