„Eins og farþegaflugvél hrapi daglega“

Yngri aldurshópar eru í auknum mæli að verða alvarlega veikir vegna breska afbrigðis veirunnar. Þótt fjöldi látinna í mörgum löndum jafnist á við hrap farþegaflugvélar daglega eru dánartölurnar hættar að hreyfa við fólki.

Höfuðborgin París hefur orðið illa úti í þriðju bylgju faraldursins í Frakklandi.
Höfuðborgin París hefur orðið illa úti í þriðju bylgju faraldursins í Frakklandi.
Auglýsing

Áhyggjur fara vax­andi í Frakk­landi vegna enn einnar bylgju far­ald­urs­ins sem þar er skoll­inn á af miklum þunga. Efa­semdir eru uppi um að stjórn­völd séu að gera nóg en þau hafa farið þá leið að beita stað­bundnum aðgerðum þar sem smit eru hvað útbreidd­ust. Þar, líkt og ann­ars staðar í Evr­ópu, er það hið stökk­breytta afbrigði veirunn­ar, kennt við Bret­land, sem kynt hefur undir pestar­bál­inu.

COVID-­sjúkum sem leggj­ast hafa þurft inn á gjör­gæslu­deildir eru helsta áhyggju­efn­ið. Á einni viku fjölg­aði þeim um tíu pró­sent og sam­kvæmt opin­berum gögnum heil­brigð­is­yf­ir­valda er staðan nú þannig að um 90 pró­sent allra gjör­gæslu­rúma eru nýtt.

Benja­min Clouzeau, gjör­gæslu­læknir á Bor­deaux-há­skóla­sjúkra­hús­inu í suð­vest­ur­hluta Frakk­lands, segir að 90 pró­sent allra þeirra sem leggj­ast þar inn með COVID-19 séu sýktir af hinu breska afbrigði. Hann segir sjúk­linga­hóp­inn umtals­vert yngri en í fyrri bylgjum far­ald­urs­ins, flestir á aldr­inum 30-65 ára. Að hans sögn eru flestir þeirra ekki í sér­stökum skil­greindum áhættu­hópi. Ein­hverjir þeirra eru með syk­ur­sýki og aðrir í ofþyngd en það eigi aðeins við um mik­inn minni­hluta sjúk­ling­anna.

Svo ungir eru þessir sjúk­lingar að áður en þeir leggj­ast inn hafa þeir ekki hitt lækni vegna veik­inda sinna, að sögn Clouzeau, þar sem þetta sé upp til hópa ungt og hraust fólk sem hafi ætlað að hrista veik­indin af sér heima, „en svo örmagn­ast algjör­lega“.

Auglýsing

Eftir að hafa glímt við far­ald­ur­inn í heilt ár eru margir orðnir ónæmir fyrir tölum um fjölda smita og dauðs­falla vegna COVID-19. Clouzeau bendir á að engu að síður séu þessar tölur ógn­vekj­andi í augna­blik­inu.

„Síð­ast­liðið ár hafa tölur um fjölda smita og dauðs­falla dunið á frönskum almenn­ing­i,“ segir hann. „En við skiljum ekki alltaf hvað þessar tölur raun­veru­lega þýða: 300, 400 dauðs­föll á dag – það er eins og far­þega­flug­vél hrapi dag­lega. Þetta er hætt að snerta fólk.“

Það er ekki lengra síðan en fyrir nokkrum vikum að það var fyrst og fremst aldrað fólk sem var að deyja vegna COVID-19. „Núna eru dauðs­föllin [í Frakk­landi] 200-300 á dag en það er ekki lengur aðeins gamla fólkið sem er að deyja. Þetta er fólk sem átti enn eftir 30-40 ár af ævi sinn­i.“

Hann hvetur fólk því til að „venjast“ ekki þessum töl­um, „því ef við gerum það er bar­áttan töp­uð. Svo við skulum ekki gleyma: Flug­slys á hverjum degi er stór­mál.“

Þó að algjört útgöngubann sé ekki í gildi í París eru fáir á ferli. Mynd: EPA

Hinar hertu aðgerðir sem nýverið tóku gildi í Frakk­landi fela m.a. í sér að fólk má dvelja utan heim­ilis síns eins lengi og það vill, þó ekki að næt­ur­lagi og ekki fara í meira en tíu kíló­metra fjar­lægð frá því. Sex mega koma saman en ferða­lög milli svæða eru bönnuð nema að nauð­syn krefji. Flestar versl­anir eru lok­aðar en á því eru und­an­tekn­ing­ar. Skólar eru enn opnir en kvik­mynda­hús, söfn og fleira lok­að.

Þessar aðgerðir eru tölu­vert væg­ari en í fyrri bylgjum far­ald­urs­ins í Frakk­landi og hafa stjórn­völd verið gagn­rýnd fyrir það því á sama tíma eru sjúkra­hús að fyll­ast af fár­veiku fólki.

Á hrað­vaxt­ar­skeiði

Solen Kernéis, smit­sjúk­dóma­sér­fræð­ingur á Bichat-­sjúkra­hús­inu í París sagði í sam­tali við AFP-frétta­stof­una að hann skyldi vel löng­un­ina til að hafa aðgerð­irnar svæð­is­bundnar „en í því ástandi sem við erum í núna þá er ég ekki sann­færður um að þær muni hægja á útbreiðsl­unn­i“. Hann segir síð­ustu vikur hafa verið sér­stak­lega slæmar og hefur áhyggjur af þróun næstu daga og vikna.

„Við erum á hrað­vaxt­ar­skeiði í far­aldr­in­um.“

Heil­brigð­is­ráð­herra Frakka, Oli­vier Vér­an, varði þessa ákvörðun og sagði Frakka komna með nóg af mjög hörðum aðgerðum enda hafi þeir barist við far­ald­ur­inn sleitu­laust í heilt ár. Hann segir þó ekki úti­lokað að enn verði hert á aðgerð­um.

Búið er að fresta um 80 pró­sent svo­kall­aðra val­að­gerða, þ.e. aðgerða ann­arra en bráða­að­gerða, á sjúkra­húsum í land­inu. Þá segir ráð­herr­ann að með­al­aldur sjúk­linga sem eru að leggj­ast inn með COVID-19 fari lækk­andi.

Jean Castex, for­sæt­is­ráð­herra Frakk­lands, sagði í gær að nú „meira en nokkru sinni áður“ yrðu Frakkar að standa saman vegna hinnar „gríð­ar­lega öfl­ugu“ þriðju bylgju far­ald­urs­ins.

Til­fellum fjölgað hratt

Í fyrra­dag greindust um 45 þús­und ný til­felli í land­inu, 50 pró­sent fleiri en að með­al­tali dag­ana á und­an.

Phil­ippe Juvin, sem fer fyrir bráða­þjón­ustu á einu stærsta sjúkra­húsi Par­ís­ar, sagði fyrr í vik­unni að heil­brigð­is­kerfið í höf­uð­borg­inni og nágrenni væri komið að þol­mörkum og eina leiðin væri að herða aðgerðir enn frek­ar. „Ástandið er grafal­var­leg­t.“

Hann og fleiri læknar hafa sagt að það sem veki einna mestan ugg sé fjöldi yngra fólks, á aldr­inum 20-50 ára sem þarfn­ist sjúkra­húsinn­lagn­ar. Fjöldi fólks undir 60 ára sem lagt hefur verið inn hefur auk­ist um tæp 16 pró­sent frá byrjun árs og til dags­ins í dag. Hins vegar hefur fjöldi eldra fólks síður þurft inn­lögn en áður sem rakið er m.a. til árang­urs af bólu­setn­ingum í þeim ald­urs­hópi. Á ein­stökum sjúkra­húsum er fólk undir sex­tugu um helm­ingur allra COVID-veikra sem liggur inni sem er mun hærra hlut­fall en í fyrstu bylgj­un­um.

Auglýsing

Sér­fræð­ingar telja að þetta teng­ist hinu breska afbrigði veirunn­ar. „Ald­urs­sveiflan er sam­hliða útbreiðslu afbrigð­is­ins,“ hefur dag­blaðið Le Monde eftir Yves Cohen, for­stöðu­manni gjör­gæslu­deilda sjúkra­hús­anna í Par­ís.

Þá eru kenn­arar ósáttir við að skólum sé enn haldi opn­um. Smit­stuð­ull veirunnar sé hár í augna­blik­inu og útbreiðslan því hröð.

Hið breska afbrigði er að knýja bylgjur far­ald­urs­ins víðar í Evr­ópu þessa dag­ana. Mið- og Aust­ur-­Evr­ópa hefur orðið hvað verst úti og í Ung­verja­landi er dán­ar­tíðni vegna COVID nú hæst allra landa ver­ald­ar. Tékk­land fylgir þar á eft­ir.

Í Pól­landi er ástandið einnig ískyggi­legt. Þar eru dag­leg smit nú í hæstu hæðum og yfir­völd hafa gripið til harðra aðgerða. Þau hafa m.a. lokað grunn- og leik­skól­um, íþrótta­húsum og fjölda versl­ana sem veita ekki nauð­syn­lega þjón­ustu. Aðgerð­irnar munu standa í að minnsta kosti þrjár vikur og því yfir pásk­ana.

Í gær greindust yfir 34 þús­und ný til­felli en yfir tvær millj­ónir manna hafa sýkst í land­inu frá upp­hafi far­ald­urs­ins. Tæp­lega 49 þús­und manns hafa lát­ist vegna sjúk­dóms­ins. „Heil­brigð­is­kerfið okkar er að nálg­ast þol­mörk,“ sagði for­sæt­is­ráð­herr­ann Mateusz Morawi­ecki. „Við erum einu skrefi frá því að geta ekki sinnt sjúk­lingum almenni­lega. Við verðum að gera allt sem við getum til að forð­ast þá stöð­u.“

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þorkell Helgason
Aukið vægi útstrikana í komandi sveitarstjórnarkosningum
Kjarninn 22. janúar 2022
Ráðherrar þeirrar ríkisstjórnarinnar sem sat að völdum þegar eftirlaunalögin voru samþykkt.
Tíu hlutir sem hægt væri að gera fyrir kostnað vegna eftirlauna ráðherra og þingmanna
257 fyrrverandi þingmenn og 46 fyrrverandi ráðherrar fá eftirlaun á grundvelli umdeildra eftirlaunalaga sem voru í gildi á árunum 2003 til 2009. Alls kostaði þetta 876 milljónir króna í fyrra. Hér eru tíu hlutir sem hægt væri að gera fyrir það fé á ári.
Kjarninn 22. janúar 2022
Jepplingur á ferð í Laugarnesi í Reykjavík. Bílar af þessari stærðargráðu og stærri hafa orðið æ algengari á götunum undanfarin ár.
Bílarnir á götunum þyngjast og þyngjast
Nýskráðir fólksbílar á Íslandi árið 2021 voru að meðaltali um 50 prósentum þyngri en bílarnir voru árið 1990. Þetta er alþjóðleg þróun – sem sumir segja að sé helst leidd af bílaframleiðendum sem vilja selja almenningi stærri og dýrari bíla ár frá ári.
Kjarninn 22. janúar 2022
Nokkrir valkostanna sem eru til skoðunar gera ráð fyrir jarðgöngum í gegnum Reynisfjall og að vegurinn liggi meðfram Víkurfjöru.
Sér ekki hvað nýr valkostur um Mýrdal á að leysa
Oddviti Mýrdalshrepps telur að nýjum valkosti Vegagerðarinnar við færslu hringvegarins í Mýrdal myndi fylgja umtalsvert meira jarðrask en láglendisvegi og jarðgöngum.
Kjarninn 22. janúar 2022
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Microsoft kaupir Blizzard og frábær CES
Kjarninn 22. janúar 2022
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Stefnt að því að koma Íslandi í efstu sætin á Regnbogakortinu
Forsætisráðherra hefur lagt fram framkvæmdaáætlun í málefnum hinsegin fólks í 17 liðum fram í samráðsgátt stjórnvalda. Á meðal aðgerða er að stjórnendur hjá ríkinu og lögreglumenn fái fræðslu um málefni hinsegin fólks.
Kjarninn 21. janúar 2022
N1 Rafmagn er dótturfélag N1, sem er eitt dótturfélaga Festi hf., sem er að uppistöðu í eigu íslenskra lífeyrissjóða.
N1 reiknar með því að útskýra rafmagnsendurgreiðslur betur eftir helgi
N1 Rafmagn, sem áður hét Íslensk orkumiðlun, hefur verið orkusali til þrautavara frá 1. júní 2020. Fyrirtækið hefur ekki útskýrt hvers vegna það hyggst einungis endurgreiða neytendum mismun tveggja taxta frá 1. nóvember 2021.
Kjarninn 21. janúar 2022
Tímasetning uppsagnar tilfallandi og greiðslur til hluthafa „eðlilegur hluti af fyrirtækjarekstri“
Sjóvá vísar því á bug að samningi við FÍB um vegaþjónustu hafi verið sagt upp í hefndarskyni. Tímasetningin hafi verið tilfallandi. Markaðsstjóri Sjóvá segir greiðslur til hluthafa „eðlilegan hluta af fyrirtækjarekstri“.
Kjarninn 21. janúar 2022
Meira úr sama flokkiErlent