Framkvæmd „illkvittnu“ laganna að hefjast: Fyrsta vélin á áætlun í kvöld

Í kvöld hefur flugvél sig á loft frá Bretlandi. Um borð verður fólk sem þangað flúði í leit að betra lífi og á að baki hættuför um Ermarsundið. En stjórnvöld vilja sem minnst með þessar manneskjur hafa og ætla að senda þær úr landi. Áfangastaður: Rúanda.

Stöðvið flugið, stendur á skilti sem mótmælendur brottflutnings fólks til Rúanda héldu á lofti í London í gær.
Stöðvið flugið, stendur á skilti sem mótmælendur brottflutnings fólks til Rúanda héldu á lofti í London í gær.
Auglýsing

Þetta er skelfi­legur gjörn­ing­ur, sagði Karl Breta­prins um síð­ustu helgi. Þar var hann að tala um ákvörðun stjórn­valda að flytja fólk sem leitar hælis á Bret­landseyjum til Rúanda. Þar á fólkið að dvelja á meðan hæl­is­um­sóknir þess eru afgreidd­ar. Og ef það fær hæli mun það samt sem áður ekki snúa aftur til Bret­lands.

Fyrsta flug­vélin með hæl­is­leit­endur mun sam­kvæmt áætlun hefja sig til flugs í kvöld. Reynt hefur verið að fá lög­bann á þennan gjörn­ing en von um slíkt virð­ist nú úti. For­sæt­is­ráð­herr­ann Boris John­son var spurður í gær kvöld að Karl prins hefði á röngu að standa. Svar­ið: „Það sem ég held að við ættum ekki að gera er að styðja við áfram­hald­andi starf­semi glæpa­gengja.“

Þar var hann að vísa til þess sem stjórn­völd hafa sagt helstu ástæðu þess að flytja hæl­is­leit­endur úr landi með þessum hætti, að það séu glæpa­gengi sem hvetja til hættu­legra ferða­laga frá Frakk­landi til Bret­lands, á vafasömum smá­kænum yfir Ermar­sund­ið.

Auglýsing

Um borð í vél­inni í kvöld verður m.a. fólk frá Írak og Sýr­landi. Einnig fólk sem flúið hefur Íran. Að auki verða um borð hæl­is­leit­endur frá Albaníu og fleiri lönd­um. Mögu­lega munu ein­hverjir draga umsóknir sínar um vernd til baka. Snúa frekar aftur til heima­lands­ins. Eða freista þess að fá hæli í öðrum Evr­ópu­lönd­um.

Það er enn mögu­legt að vélin fari hvergi. Að flug­inu verði að minnsta kosti frestað. Vegna tafa sem orðið hafa í kjöl­far þess að margir hæl­is­leit­endur reyndu að fá ákvörðun um flutn­ing til Rúanda hnekkt kann að vera að fátt yrði um borð í vél­inni ef af ferð­inni yrði. Kannski yrðu aðeins um tíu manns fluttir í kvöld, segir heim­ild­ar­maður Guar­dian hjá inn­an­rík­is­ráðu­neyt­inu.

Vísa til laga um nútíma þræla­hald

Þótt dóm­stólar hafi frá því á föstu­dag vísað hverri áfrýjun nið­ur­stöðu stjórn­valda um brott­flutn­ing frá halda málin áfram að streyma inn á þeirra borð. Í dag verða að minnsta kosti þrjár teknar fyr­ir.

Lög­fræð­ingar sem tekið hafa mál fólks sem vísa á úr landi með þessum hætti að sér bera m.a. fyrir sig lögum um nútíma þræla­hald.

Írani sem upp­lýsti um mann­rétt­inda­brot í heima­landi sínu og flúði þaðan átti að vera um borð í vél­inni í kvöld. En hann fékk þau tíð­indi frá inn­an­rík­is­ráðu­neyt­inu um helg­ina, að því er segir í Guar­di­an, að flutn­ingi hans til Rúanda hefði verið frestað. „Ég er ennþá mjög áhyggju­fullur um fram­hald­ið,“ segir hann.

Um sextíu milljónir manna voru á vergangi innan heimalanda sinna árið 2021, m.a. vegna stríðsátaka og annarra hamfara. Milljónir flúðu til annarra ríkja. Mynd: EPA.

Fólkið sem leggur í hættu­för­ina á smá­bátum frá Frakk­landi yfir Ermar­sund til Bret­lands er flest frá Íran, Írak og Sýr­landi. Um 28 þús­und manns komu þessa leið til Bret­lands í fyrra. Að minnsta kosti 44 drukkn­uðu á leið­inni, þar af 27 í einu og sama slys­inu. Flestir hæl­is­leit­end­urnir eru ungir karl­menn á aldr­inum 18-39 ára.

„Frá árinu 2015 hefur Bret­land boðið yfir 185 þús­und mönn­um, konum og börn­um, skjól, fleirum en nokkuð annað land í Evr­ópu,“ sagði Boris John­son nýver­ið. Bret­land er þó langt í frá eft­ir­sókn­ar­verð­asti áfanga­staður fólks á flótta í álf­unni. Í fyrra sóttu tæp­lega 130 þús­und manns um hæli í Þýska­landi. Frakk­land fylgdi þar á eftir en rétt rúm­lega 44 þús­und manns sóttu um hæli í Bret­landi.

Full­trúar skoska þjóð­ar­flokks­ins hafa gagn­rýnt ákvörðun stjórnar John­son harð­lega. Þau segja aðgerð­irnar til þess gerðar að mylja undan sátt­mála þjóða um flótta­fólk.

Og fleiri hafa tekið í sama streng.

„Fólk sem er að flýja stríð, átök og ofsóknir á skilið sam­úð. Það á ekki að fara með það eins og vör­ur, flytja það til útlanda til úrvinnslu.“ Flótta­manna­stofnun Sam­ein­uðu þjóð­anna, UNCHR, hefur verið mjög harð­orð í við­brögðum sínum við þvi að stjórn­völd í Bret­landi ætli að senda fólk sem leitar þar alþjóð­legrar verndar inn í miðja Afr­íku. Stofn­unin leggst alfarið gegn þeim fyr­ir­ætl­unum að flytja út – útvista ef svo má segja – skyldum gagn­vart hæl­is­leit­end­um. „Að leita hælis eru mann­rétt­ind­i.“

Boris Johnson hefur varið ákvörðun stjórnvalda um að flytja hælisleitendur til Rúanda með kjafti og klóm. Mynd: EPA

John­son hefur hins vegar sagt að það sé „sið­ferð­is­lega rétt“ að flytja þær þús­undir hæl­is­leit­enda sem koma til Bret­landseyja yfir Ermar­sund­ið, oft á litlum skektum og stefna lífi sínu og sinna með þeim hætti í voða, með flugi til Rúanda – í um 6.500 kíló­metra fjar­lægð.

„Ég held að við séum komin með fram­úr­skar­andi stefnu í því að reyna að stöðva drukknun fólks á hafi úti,“ hefur John­son m.a. sagt og undr­ast alla þá gagn­rýni sem áætl­an­irnar hafa feng­ið. „Ég held að það sé sið­ferð­is­lega rétt að stoppa glæpa­gengi í því að mis­nota fólk og senda það ofan í vota gröf. Ég held að þetta sé skyn­sam­leg, hug­rökk og frum­leg stefna.“

Að senda fólk sem leitar hælis til ann­arra landa „til úrvinnslu“ er þó alls ekki frum­leg stefna. Hún hefur áður verið reynd og það með slæmum árangri. Frum­leik­inn er heldur ekki meiri en svo að í fyrra ákváðu dönsk stjórn­völd að fara nákvæm­lega sömu leið: Senda hæl­is­leit­endur sem þangað leita bein­ustu leið til Rúanda.

Auglýsing

Erki­bisk­up­arnir af Kant­ara­borg og York eru í hópi þeirra sem for­dæmt hafa fyr­i­r­á­ætl­an­irnar og segja það að senda hæl­is­leit­endur „aðra leið­ina“ í burtu ekki stand­ast kristið sið­ferði.

Priti Patel, inn­an­rík­is­ráð­herra Bret­lands skrif­aði undir vilja­yf­ir­lýs­ingu um málið við stjórn­völd í Rúanda í vet­ur, sam­komu­lag sem sagt er munu kosta 120 millj­ónir punda, um 20 millj­arða íslenskra króna.

Þing­menn Verka­manna­flokks­ins greiddu atkvæði gegn breyt­ingum á lögum sem myndu heim­ila flutn­ing hæl­is­leit­enda til ann­ars lands. Sögðu þeir frum­varpið „ófull­nægj­andi og ill­kvitt­ið“.

Mann­rétt­inda­sam­tökin Freedom House sögðu í skýrslu sinni árið 2020 að flótta­fólk frá Aust­ur-­Kongó og Búrúndí væri útsett fyrir kyn­ferð­is­legri mis­notkun og ofbeldi í Rúanda auk þess sem það hefði verið þvingað til að ganga í vopn­aðar sveitir í land­inu.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kristrún í formannsframboð: „Samfylkingin þarf að ná virkari tengingu við venjulegt fólk“
Kristrún Frostadóttir ætlar sér að verða næsti formaður Samfylkingarinnar. Hún ætlar að leggja áherslu á kjarnamál jafnaðarmanna, jákvæða pólitík, meiri samkennd og minni einstaklingshyggju. „Ég veit að það er hægt að stjórna landinu betur“.
Kjarninn 19. ágúst 2022
Í könnuninni var spurt hvaða verkalýðsleiðtoga fólk treysti helst til að leiða ASÍ. Auk þessara fjögurra var nafn Kristjáns Þórðar Snæbjarnarsonar á listanum.
Reykvíkingar, háskólamenntaðir og kjósendur Vinstri grænna báru mest traust til Drífu
Drífa Snædal naut mests trausts kjósenda allra flokka nema Sósíalistaflokks Íslands til þess að leiða Alþýðusamband áfram næstu tvö árin, samkvæmt niðurstöðum nýlegrar könnunar sem Gallup var falið að framkvæma.
Kjarninn 19. ágúst 2022
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið - Húðtóna heyrnartól frá Kardashian
Kjarninn 19. ágúst 2022
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Nýr íslenskur „banki“
Kjarninn 19. ágúst 2022
Sjúklingar þurfa ekki að eiga snjallsíma til að nýta sér þjónustu Uber Health.
Uber haslar sér völl í heilbrigðisþjónustu
Ástralskir læknar geta nú bókað akstur fyrir sjúklinga sína á læknastofur og sjúkrahús hjá farveitunni Uber. Margir hafa lýst yfir efasemdum um að fyrirtækinu sé treystandi fyrir heilbrigðisupplýsingum fólks.
Kjarninn 19. ágúst 2022
Björk um Katrínu Jakobsdóttur: „Hún hefur ekki gert neitt fyrir umhverfið“
Þekktasta tónlistarkona Íslandssögunnar segir að forsætisráðherra hafi gert sig fokreiða árið 2019 með því að draga sig út úr því að lýsa yfir neyðarástandi í loftslagsmálum með henni og Gretu Thunberg.
Kjarninn 19. ágúst 2022
Þorsteinn Víglundsson
Vinnumarkaður í úlfakreppu
Kjarninn 19. ágúst 2022
Kristrún Frostadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar.
Kristrún boðar til fundar– Telur að Samfylkingin geti náð aftur vopnum sínum
Kristrún Frostadóttir mun tilkynna um framboð sitt til formann Samfylkingarinnar á fundi í dag. Þar ætlar hún að segja frá því hvernig hún telur að endurvekja megi „von og trú fólks á að það sé hægt að breyta og reka samfélagið okkar betur.“
Kjarninn 19. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiErlent