Hæfðu hvalkú í bægsli og skáru fóstur úr kviði hennar

Langreyðarkýr sem dregin var að landi í Hvalfirði í gær hafði verið skotin í bægsli og sprengiskutullinn því ekki sprungið. Öðrum skutli var skotið í kvið hennar. Er gert var að kúnni kom í ljós að hún var kelfd.

Starfsmenn Hvals hf. og eftirlitsmenn á vettvangi við fóstrið sem skorið var úr langreyðinni.
Starfsmenn Hvals hf. og eftirlitsmenn á vettvangi við fóstrið sem skorið var úr langreyðinni.
Auglýsing

Önnur þeirra lang­reyða sem skip Hvals hf, Hvalur 8, kom með að landi í gær var með tvo skutla í sér. Annar þeirra hæfði bægsli og sprakk sprengiskut­ull­inn, sem á að aflífa dýrin strax, ekki. Hinn var í kviði henn­ar. Um kven­dýr var að ræða og reynd­ist hún kelfd.

„Við höfum enn einu sinni á þess­ari hval­veiði­ver­tíð orðið vitni að skoti sem geig­ar,“ segir Arne Feu­er­hahn, fram­kvæmda­stjóri sjáv­ar­vernd­ar­sam­tak­anna Hard to Port sem fylgst hafa náið með veið­unum í ár og áður í tvígang myndað hvali með skutl­ana enn í sér, ósprungna. Arne telur að dýrið hafi án efa þjáðst mik­ið. Rann­sóknir sýna að springi skut­ull ekki geti það lengt dauða­stríð hvals­ins um margar mín­út­ur.

Auglýsing

Lang­reyð­urin var dregin á land og það fyrsta sem var gert, að því er fram kemur í frétta­til­kynn­ingu frá Hard to Port, var að fjar­lægja sprengiskut­ul­inn úr henni. Þá var haf­ist handa við að gera að henni og eftir að skurð­ur­inn var nokkuð á veg kom­inn komu inn­yfli dýrs­ins í ljós. Arne segir tvo full­trúa, að því er hann telur eft­ir­lits­að­ila, hafa sýnt legi kýr­innar mik­inn áhuga og farið fram á að það yrði skorið upp. Þá hafi komið í ljós fóst­ur, um metri að lengd. Reynt hafi verið að koma í veg fyrir að sam­tökin næðu myndum af fóstr­inu og það fjar­lægt í skyndi.

„Miðað við hvar seinni skut­ull­inn lenti þá gæti verið að hann hafi ekki aðeins drepið hið full­orðna dýr heldur einnig ófæddan kálf henn­ar,“ segir Arne. „Það var erfitt að verða vitni að þessu, jafn­vel fyrir okkur sem höfum fylgst með þessum veiðum leng­i.“

Kristján Loftsson, forstjóri Hvals hf., virti hræ kýrinnar með skutlana tvo fyrir sér er það var enn í sjónum við hvalstöðina. Mynd: Hard to Port

Þetta er langt í frá í fyrsta sinn sem kefld kýr er veidd. Það gerð­ist til dæmis ítrekað á ver­tíð­inni sum­arið 2018, að minnsta kosti ell­efu sinnum. „Það er mjög lík­legt að kelfdar kýr séu veidd­ar,“ segir Edda Elísa­bet Magn­ús­dótt­ir, sjáv­ar- og atferl­is­vist­fræð­ing­ur, í sam­tali við Kjarn­ann. „Þær eru lík­lega um hálf­gengnar eða meira þegar þær eru veidd­ar.“

Það skýrist af því að þær bera á 2-3 ára fresti að jafn­aði. Fengi­tími þeirra er í des­em­ber og burður í nóv­em­ber eftir ell­efu mán­aða með­göngu. Kálf­ur­inn er á spena í um sex mán­uði áður en hann er van­inn und­an.

Langreyðurin hafði verið skotin í bægslið. Og einnig í kviðinn. Mynd: Hard to Port

Sam­kvæmt lögum og reglum um hval­veiðar er bannað að veiða hvalkálfa, hvali á spena og kven­kyns hvali sem kálfar eða hvalir á spena fylgja. Hins vegar er ekki bannað að veiða kelfdar hvalkýr sam­kvæmt núgild­andi lög­um.

Edda Elísa­bet segir það „ekki mögu­leika“ að velja á milli kynja eða ald­urs full­vax­inna dýra þegar veitt er.

Lang­reyður er annað stærsta dýr jarðar á eftir steypireyði. Lang­reyður er almennt talin far­hvalur sem ferð­ast í átt að heim­skautum á vorin og til baka á hlýrri svæða á haustin. Hafið umhverfis Ísland eru einar helstu fæðu­slóðir lang­reyðar í Norður Atl­ants­hafi.

Tveir skutlar voru í kvendýrinu sem veidd var í gær. Annar þeirra hæfði bægsli þess og hinn kvið. Mynd: Hard to Port

Svan­dís Svav­ars­dóttir mat­væla­ráð­herra sagði við Kjarn­ann í gær, spurð um skotin tvö sem þá var vitað að hefðu geig­að, að það væri skýrt í sínum huga að „ef atvinnu­grein­ar, sem byggja á dýra­haldi eða veið­um, geta ekki tryggt mann­úð­lega aflífun dýra – eiga þær sér enga fram­tíð í nútíma­sam­fé­lag­i“.

Hún sagði að ekki yrði nógu mikil áhersla lögð á mik­il­vægi þess að dýr séu aflífuð á mann­úð­legan hátt við veið­ar. Lög og reglur um slátrun dýra í slát­ur­húsum séu skýr og kveði á um að aflífun sé skjót og án þján­ing­ar. „Um aflífun hvala liggja ekki fyrir nægar upp­lýs­ingar til að segja til um hvort hún sé mann­úð­leg eða ekki,“ heldur hún áfram. „Rann­sókn sem unnin var fyrir Fiski­stofu árið 2015 á aflífun 50 lang­reyða bendir til að óásætt­an­lega stór hluti hvala sem eru veiddir í atvinnu­skyni heyi lang­dregið dauða­stríð. Mik­il­vægt er að skera úr um þetta með því að afla betri gagna.“

Svan­dís benti á að við veiðar væri aldrei hægt að tryggja að aflífun eigi sér stað við fyrsta skot, hvort sem verið sé að veiða hvali, fugla eða hrein­dýr. Verk­lags­reglur við hval­veiðar kveði þó skýrt á um að ef skot geigar skuli draga hval að borði og aflífa sem fyrst með skoti í heila.

Svandís Svavarsdóttir.

„Hvorki ráðu­neyt­ið, né und­ir­stofn­arnir þess, hafa upp­lýs­ingar um hvort svo sé gert. Því þarf að breyta og þess vegna hef ég sett í Sam­ráðs­gátt stjórn­valda drög að reglu­gerð sem skyldar þau sem hafa leyfi til stór­hval­veiða að til­nefna einn úr áhöfn­inni sem dýra­vel­ferð­ar­full­trú­a.“

Sam­kvæmt drög­unum skal hann bera ábyrgð á því að rétt sé staðið að vel­ferð hvala við veið­ar, með því að halda skrá yfir allar aðgerðir er varða veið­arn­ar, mynda þær á mynd­band og skrá þær nið­ur. Þessum gögnum skal svo komið til eft­ir­lits­dýra­læknis eftir hverja veiði­ferð og skal hann ganga úr skugga um að ákvæði laga um vel­ferð dýra hafi verið fylgt. Komi eitt­hvað þar í ljós sem bendir til þess að ákvæði laga um vel­ferð dýra séu ekki virt er það á hendi Mat­væla­stofn­unar að meta það hvort vísa skuli mál­inu til lög­reglu.

„Ég held að við höfum safnað nægum sönn­un­ar­gögn­um,“ er haft eftir Arne í til­kynn­ingu Hard to Port í morg­un. „Það er eng­inn vafi að veiðar á þessum stóru sjáv­ar­spen­dýrum brjóta gegn lögum og reglum um dýra­vel­ferð. Myndefni okkar talar fyrir sig sjálft og við erum til­búin að afhenta það ábyrgum yfir­völd­um, fari þau fram á það.“

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sortuæxli myndast þegar fólk verður fyrir sólbruna og raunar þrefaldast líkurnar á að fólk þrói með sér húðkrabbamein við það eitt að sólbrenna á tveggja ára fresti.
Óttast fjölgun tilfella sortuæxla samhliða hlýnandi veðri
Sérfræðingar í Bretlandi óttast að tilfellum húðkrabbameins muni fjölga samhliða loftslagsbreytingum og hvetja fólk til að vera vart um sig í sólinni.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Kaupfélag Skagfirðinga hefur hagnast um 18 milljarða króna á fjórum árum
Eigið fé Kaupfélags Skagfirðinga, samvinnufélags í eigu 1.465 félagsmanna með höfuðstöðvar á Sauðárkróki, hefur þrefaldast frá árinu 2010 og er 49,5 milljarðar. Eignir félagsins eru metnar á tæplega 80 milljarða. Verðmætasta bókfærða eignin er kvóti.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Áfengi spilar afar stjórt hlutverk í danskri unglingamenningu.
Danskir menntaskólar endurhugsi drykkjumenninguna
Danska heilbrigðisstofnunin hefur sent menntaskólum landsins bréf þar sem óskað er eftir því að hætt verði að gera áfengi hátt undir höfði á viðburðum á vegum skólanna.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Vilja gera óperuna aðgengilega fyrir Íslendinga
Kammeróperan ætlar að flytja meistarverkið Così fan tutte eftir Mozart íslensku á óperukvöldverði í Iðnó. Safnað er fyrir verkefninu á Karolina fund.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Korn frá Úkraínu loks á leið til Afríku á barmi hungursneyðar
Flutningaskip á vegum Sameinuðu þjóðanna er á leið til Afríku með fullan farm af korni frá Úkraínu. Um er að ræða fyrstu kornflutninga frá Úkraínu til Afríku síðan Rússland réðst inn í Úkraínu.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Vindmyllurnar sem yrðu notaðar í vindorkuverið í Hvalfirði yrðu um 250 metrar á hæð. Þær yrðu á fjalli sem er 647 metrar á hæð og því sjást mjög víða að.
Vindorkuverið hefði „veruleg áhrif á ásýnd“ Hvalfjarðar og nágrennis
Hvalfjörður er þekktur fyrir fjölbreytt og fallegt landslag. Stofnanir segja „mjög vandasamt“ að skipuleggja svo stórt inngrip sem vindorkuver er á slíku svæði og að það yrði „mikil áskorun“ að ná sátt um byggingu þess.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Mikið var látið með HBO Max þegar streymisþjónustan var kynnt til leiks vorið 2020 og hún auglýst gríðarlega.
Bylting á HBO Max veldur því að veitan kemur seinna til Íslands og efnisframboð minnkar
Bið Íslendinga eftir HBO Max mun lengjast um rúm tvö ár. Ástæðan er sameining móðurfélags HBO við fjölmiðlarisann Discovery. Ný stjórn er í brúnni og allt virðist vera gert til að spara pening.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Kristjanía er eins konar undraland í miðri Kaupmannahöfn.
Kristjaníubúar fá tilboð
Danska ríkið hefur gert íbúum Kristjaníu tilboð sem felur í sér umtalsverðar breytingar frá núverandi skipulagi. Íbúum „fríríkisins“ myndi fjölga talsvert ef breytingarnar ganga eftir. Samningaviðræður milli íbúanna og ríkisins standa yfir.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiInnlent